Anlaşmalı Boşanma Protokolü

Evlilik birliği, tarafların ortak iradesiyle kurulduğu gibi, yine ortak iradeyle ve medeni bir şekilde sonlandırılabilir. Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen anlaşmalı boşanma kurumu, eşlerin boşanmanın tüm sonuçları üzerinde uzlaşması halinde, uzun ve yıpratıcı dava süreçlerine girmeden evliliklerini sonlandırmalarına olanak tanır. Ancak bu sürecin omurgasını anlaşmalı boşanma protokolü oluşturur. 2026 yılı itibarıyla mahkemelerin aradığı kriterler ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları, bu protokolün sıradan bir sözleşme olmanın ötesinde, tarafların geleceğini belirleyen hayati bir belge olduğunu göstermektedir.

Bir boşanma avukatı olarak deneyimim şudur ki; internetten rastgele indirilen "kopyala-yapıştır" taslaklar, çoğu zaman ilerleyen yıllarda çözülmesi zor hukuki ihtilaflara yol açmaktadır. Bu makalede, sadece bir protokol örneği sunmakla kalmayıp, bu belgeyi hazırlarken dikkat etmeniz gereken en ince detayları, hakimin onayından geçecek formülleri ve hak kayıplarını önleyecek stratejileri ele alacağım.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?

Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanmak isteyen eşlerin velayet, nafaka, maddi-manevi tazminat ve mal paylaşımı gibi konularda anlaştıklarını yazılı olarak beyan ettikleri ve mahkemeye sundukları bir sözleşmedir. Bu belge, davanın esasıdır. Hakim, tarafları bizzat dinledikten sonra bu protokolü uygun bulursa boşanmaya hükmeder.

Protokolün geçerli olabilmesi için kanuna, ahlaka ve kamu düzenine aykırı hükümler içermemesi gerekir. Örneğin, "Velayeti babaya verilen çocuğun anneyi asla görmemesi" gibi bir madde, kamu düzenine ve çocuğun üstün yararına aykırı olduğu için hakim tarafından kabul edilmez ve protokol reddedilir.

Anlaşmalı Boşanma Süreci Adımları İnfografik

Protokolde Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar Nelerdir?

Eksiksiz bir protokol, gelecekteki huzurunuzun teminatıdır. Bir protokolün mahkemece kabul edilmesi ve ileride sorun çıkarmaması için aşağıdaki başlıkları net bir şekilde içermesi gerekir.

1. Boşanma İradesi

Protokolün giriş kısmında, tarafların hiçbir baskı altında kalmadan, kendi hür iradeleriyle boşanmak istedikleri açıkça belirtilmelidir. Bu, hakimin duruşmada teyit edeceği ilk husustur.

2. Velayet ve Kişisel İlişki

Çocukların velayetinin kime bırakılacağı, protokolün en hassas noktasıdır. Sadece "velayet anneye verilmiştir" demek yetersizdir. Velayeti almayan taraf ile çocuk arasında kurulacak kişisel ilişki (görüşme takvimi) detaylandırılmalıdır.

• Hafta sonu görüşmeleri (Örn: Her ayın 1. ve 3. hafta sonu),
• Yaz tatilleri (Örn: Temmuz ayının 1'i ile 30'u arası),
• Sömestir tatilleri,
• Dini ve milli bayramlar.

3. Nafaka Düzenlemeleri (İştirak ve Yoksulluk)

Mali konularda belirsizlik, davanın uzamasına neden olur. Protokolde iki tür nafaka düzenlenir:

1. İştirak Nafakası: Çocuklar için ödenen nafakadır. Çocuğun yaşı, eğitimi ve giderleri dikkate alınmalıdır.
2. Yoksulluk Nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eş için (kusuru daha ağır olmamak şartıyla) ödenen nafakadır.

Burada en sık yapılan hata, yıllık artış oranının belirlenmemesidir. 2026 şartlarında enflasyonist ortam göz önüne alındığında, nafakanın her yıl "TÜİK tarafından açıklanan ÜFE/TÜFE ortalaması oranında" artırılacağı maddesi mutlaka eklenmelidir. Aksi takdirde, her yıl nafaka artırım davası açmak zorunda kalabilirsiniz. Detaylı bilgi için nafaka hesaplama yazımızı inceleyebilirsiniz.

4. Tazminat ve Mal Paylaşımı

Tarafların birbirlerinden maddi veya manevi tazminat talepleri varsa miktar belirtilerek yazılmalıdır. Eğer talep yoksa, "tarafların birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talebi yoktur" ibaresi mutlaka yer almalıdır. Aynı durum ev eşyaları ve ziynet eşyaları için de geçerlidir. Kimin hangi eşyayı alacağı veya eşyaların paylaşıldığı açıkça belirtilmelidir.

2026 Yılında Protokol Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken Püf Noktalar

Hukuk yaşayan bir mekanizmadır ve ekonomik koşullara göre şekillenir. boşanma avukatı olarak müvekkillerime özellikle şu hususları vurguluyorum:

Dijital Varlıklar ve Kripto Paralar

Günümüzde mal paylaşımı sadece ev ve araba ile sınırlı değildir. Kripto para cüzdanları, dijital sanat eserleri (NFT) veya sosyal medya hesaplarının gelirleri de paylaşım konusu olabilir. Protokolde bu varlıkların durumunun netleştirilmesi, ileride çıkacak "mal kaçırma" iddialarının önüne geçer.

Eğitim ve Sağlık Giderleri

Sadece sabit bir nafaka belirlemek, çocuğun gelecekteki okul masraflarını karşılamayabilir. Protokole "Çocuğun özel okul ücretinin %50'si babatarafından, %50'si anne tarafından ödenecektir" veya "Özel sağlık sigortası baba tarafından yenilenecektir" gibi spesifik maddeler eklemek, çocuğun üstün yararı için kritiktir.

Örnek Anlaşmalı Boşanma Protokolü (Taslak)

Aşağıdaki metin, fikir vermesi amacıyla hazırlanmış temel bir taslaktır. Her ailenin durumu (çocuk sayısı, mal varlığı, özel talepler) farklı olduğu için bu metni doğrudan kullanmak yerine, kendi durumunuza göre özelleştirmeniz ve mutlaka bir uzmana danışmanız gerekir.

Bu taslağı, Word veya PDF formatında düzenleyerek kullanabilirsiniz ancak maddelerin hukuki sonuçlarını tam olarak anlamadan imzalamamanızı öneririm. Daha karmaşık durumlar için anlaşmalı boşanma avukatı desteği almanız sürecin sağlığı açısından önemlidir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Zorunlu Unsurlar

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Sık Yapılan Hatalar

Boşanma sürecinde yapılan hataların telafisi, boşanmanın kendisinden daha zorlu davalara yol açabilir. İşte en sık karşılaştığımız hatalar:

• "Feragat" Kavramının Yanlış Kullanımı: Protokolde "Nafaka ve tazminat istemiyorum" diyerek feragat ederseniz, boşanma kesinleştikten sonra fikriniz değişse bile bir daha asla talep edemezsiniz. Bu karar geri dönülemezdir.
• Ziynet Eşyalarının Belirtilmemesi: Düğünde takılan altınlar (ziynet eşyaları) Yargıtay kararlarına göre kadına aittir. Protokolde bu konuda sessiz kalınırsa veya genel bir ibare ile "alacağım yoktur" denilirse, altınlar üzerindeki hakkınızı kaybedebilirsiniz.
• Çocuğun Geleceğinin Planlanmaması: Sadece bugünkü ihtiyaçlara göre belirlenen nafaka, çocuk üniversiteye giderken yetersiz kalacaktır. Artış şartı koymamak büyük bir hatadır.
• Tapu Bilgilerinin Eksik Yazılması: Gayrimenkul devri öngörülüyorsa; il, ilçe, ada, parsel bilgileri tapu senedindeki gibi birebir yazılmalıdır. Aksi halde tapu müdürlüğü devri gerçekleştirmez.

Avukatsız Anlaşmalı Boşanma Protokolü Hazırlamanın Riskleri

Google aramalarında "avukatsız anlaşmalı boşanma protokolü örneği" sıklıkla aratılmaktadır. Kanunen boşanma davası açmak için avukat tutma zorunluluğu yoktur. Ancak, hukuki bilgi eksikliği nedeniyle hazırlanan protokollerde şu riskler mevcuttur:

1. Hakim Reddi: Protokoldeki bir madde (örneğin velayet düzenlemesi) çocuğun yararına aykırı ise hakim protokolü reddeder veya değiştirilmesini ister.
2. Hak Kayıpları: Mal paylaşımında "katılma alacağı" hesabını bilmeden atılan bir imza, milyonlarca liralık varlığın diğer eşte kalmasına neden olabilir.
3. Usul Hataları: Dava dilekçesi ile protokolün uyumsuz olması, davanın uzamasına sebebiyet verir.

Bu süreci bir anlaşmalı boşanma dilekçesi ile başlatmanız gerekmektedir. Dilekçe ve protokol bir bütündür.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nereden Alınır?

Anlaşmalı boşanma protokolü matbu, devlet dairesinden alınan bir evrak değildir. Her çiftin durumu özel olduğu için, kişiye özel hazırlanması gerekir. Adliyelerde hazır formlar bulunmaz. Kırtasiyelerden veya arzuhalcilerden alınan standart metinler ise genellikle güncel hukuki korumadan yoksundur. En güvenli yol, bir hukuk bürosundan destek almak veya yukarıdaki taslağı kendi şartlarınıza ve hukuki gerekliliklere göre dikkatlice uyarlamaktır.

Blog görseli 3

Protokol Hazırlandıktan Sonra Ne Yapılmalı?

Protokol hazırlandıktan ve taraflarca (varsa avukatlarıyla birlikte) her sayfası paraflanıp son sayfası imzalandıktan sonra süreç şöyle işler:

1. Dava Açılışı: Protokol, bir dava dilekçesi ekinde Nöbetçi Aile Mahkemesi'ne sunulur.
2. Tevzi ve Tensip: Mahkeme davayı kabul eder ve duruşma günü verir (Anlaşmalı boşanmalarda bu süre mahkemenin yoğunluğuna göre 1 hafta ile 1 ay arasında değişebilir).
3. Duruşma: Taraflar duruşmada bizzat hazır bulunmak zorundadır. Hakim, "Boşanmak istiyor musunuz? Protokoldeki imza size mi ait?" diye sorar.
4. Karar: Hakim protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir.

Boşanma sürecinde atılacak her imza, hayatınızın geri kalanını etkileyecektir. Anlaşmalı boşanma, hızlı ve pratik bir yol olsa da, aceleye getirilmemesi gereken ciddi bir hukuki işlemdir.