Özet
Nafaka artırım davası, değişen ekonomik koşullar, tarafların mali durumlarındaki farklılaşma veya paranın alım gücünün düşmesi (enflasyon) nedeniyle, daha önce hükmedilen nafaka miktarının yetersiz kalması durumunda açılan bir dava türüdür. 2026 yılı itibarıyla yüksek enflasyon oranları, bu davaları daha da kritik hale getirmiştir. Dava, nafaka alacaklısının yerleşim yeri Aile Mahkemesinde açılır. Artış miktarında TÜİK'in açıkladığı ÜFE/TÜFE oranları, çocuğun yaşının büyümesiyle artan masraflar ve nafaka yükümlüsünün gelir artışı belirleyicidir. Bu rehberde, davanın nasıl açılacağı, gerekli belgeler, ispat yöntemleri ve örnek dava dilekçesi detaylıca ele alınmıştır.
Boşanma veya ayrılık süreçlerinin ardından belirlenen nafaka miktarları, zaman içerisinde kaçınılmaz olarak yetersiz hale gelebilmektedir. Özellikle 2026 yılı itibarıyla ülkemizde ve dünyada yaşanan ekonomik dalgalanmalar, yüksek enflasyon oranları ve paranın alım gücündeki dramatik düşüşler, nafaka artırım davası konusunu her zamankinden daha önemli bir hale getirmiştir.
İstanbul'da bir boşanma avukatı olarak gözlemim şudur ki; müvekkillerim genellikle "eski eşim nafaka artışını kabul etmiyor" veya "mahkemenin belirlediği rakam çocuğumun okul servisini bile karşılamıyor" şikayetleriyle gelmektedir. Bu makalede, internetteki yüzeysel bilgilerin ötesine geçerek, bir hukukçu gözüyle nafaka artırım davasının tüm inceliklerini, 2026 yılı uygulamalarını ve davayı kazanmanız için gereken stratejik adımları en ince detayına kadar anlatacağım.
Nafaka artırım davası süreçlerini gösteren infografik şeması
Nafaka Artırım Davası Nedir?
Nafaka artırım davası (uyarlana davası); daha önce mahkeme kararıyla veya anlaşmalı boşanma protokolüyle belirlenmiş olan iştirak, yoksulluk veya yardım nafakasının, değişen şartlar nedeniyle artık ihtiyaçları karşılamadığı durumlarda, miktarının yükseltilmesi talebiyle açılan bir dava türüdür.
Hangi Durumlarda Nafaka Artırılabilir?
Türk Medeni Kanunu, nafakanın artırılmasını belirli şartlara bağlamıştır. Ancak pratikte hakimlerin dikkate aldığı kriterler çok daha geniştir. İşte nafaka artırımını haklı kılan temel sebepler:
1. Ekonomik Koşulların Değişmesi ve Enflasyon
Paranın alım gücünün düşmesi, en yaygın artırım sebebidir. 2020 yılında belirlenen 1.000 TL ile 2026 yılındaki 1.000 TL'nin alım gücü arasında uçurum vardır. TÜİK tarafından açıklanan ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi) ve TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) oranları, mahkemeler için temel bir referanstır.
2. Nafaka Alacaklısının İhtiyaçlarının Artması
Zamanla ihtiyaçlar değişir ve artar. Özellikle çocuklar için bu durum kaçınılmazdır. İştirak nafakası söz konusu olduğunda:
- Çocuğun ilkokuldan liseye veya liseden üniversiteye geçmesi,
- Eğitim masraflarının (servis, kitap, kırtasiye, özel ders) artması,
- Çocuğun sağlık sorunlarının ortaya çıkması veya düzenli tedavi gerektirmesi,
- Sosyal ve kültürel aktivitelerin maliyeti
gibi durumlar, nafakanın artırılması için haklı sebeplerdir.
3. Nafaka Yükümlüsünün Gelirinin Olağanüstü Artması
Eğer nafaka ödeyen taraf (borçlu), boşanma tarihinden sonra kariyerinde büyük bir sıçrama yapmış, mirasa konmuş veya mal varlığında ciddi bir artış olmuşsa; hakkaniyet ilkesi gereği ödediği nafakanın da bu refah artışıyla orantılı olarak yükseltilmesi gerekir.
2026 Yılı İtibarıyla Dava Açma Şartları
Nafaka artırım davasının kabul edilebilmesi için şu 4 temel şartın varlığı aranır:
- Kesinleşmiş Bir Mahkeme Kararı Olmalı: Ortada daha önce hükmedilmiş ve kesinleşmiş bir nafaka kararı bulunmalıdır.
- Şartlarda Önemli Değişiklik: Değişiklik geçici değil, kalıcı ve esaslı olmalıdır.
- Hakkaniyet İlkesi: Talep edilen artış miktarı, karşı tarafı yoksulluğa sürüklemeyecek, dengeli bir miktar olmalıdır.
- Dürüstlük Kuralı: Hakkın kötüye kullanılmaması esastır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?
Bu davalarda görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.
Yetkili Mahkeme: Türk Medeni Kanunu'ndaki son düzenlemelerle birlikte, nafaka artırım davalarında yetkili mahkeme nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu durum, nafaka alan taraf için büyük bir kolaylıktır. Örneğin, davalı İstanbul'da, siz Ankara'da yaşıyorsanız, davayı Ankara'da açabilirsiniz.
Nafaka Artış Oranı Nasıl Hesaplanır?
Mahkemeler nafaka artışını belirlerken genellikle Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayınladığı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) veya Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranlarını baz alır. Ancak 2026 yılı yargı içtihatlarında Yargıtay, sadece enflasyon oranına bağlı kalmamakta, "hakkaniyet" ilkesini de ön planda tutmaktadır.
Hesaplama yapılırken şu formül gözetilir:
- Eski nafaka miktarı
- Geçen süre (yıl)
- Enflasyon oranları (ÜFE/TÜFE ortalaması)
- Çocuğun yaş büyümesi faktörü
- Tarafların güncel gelir durumları
Detaylı hesaplamalar için nafaka hesaplama başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Adım Adım Nafaka Artırım Davası Süreci
1. Hazırlık ve Belge Toplama
Davayı kazanmanın anahtarı iyi bir hazırlıktır. Şu belgeleri hazırlamalısınız:
- Çocuğun okul kayıt belgeleri ve faturaları (servis, yemek, kurs).
- Varsa sağlık raporları ve reçeteler.
- Sizin ve karşı tarafın ekonomik durumunu gösterir belgeler.
- Kira kontratı ve faturalar.
- Eski boşanma veya nafaka kararı.
2. Dava Dilekçesinin Hazırlanması
Dilekçe, davanın iskeletidir. Taleplerinizi net, hukuki gerekçelere dayalı ve somut delillerle destekleyerek yazmalısınız. Aşağıda sizin için hazırladığım örnek dilekçeyi bulabilirsiniz.
3. Başvuru ve Harç Ödemesi
Hazırlanan dilekçe ile nöbetçi Aile Mahkemesine başvurulur. Boşanma davası ücreti ve nafaka artırım davası harçları her yıl güncellenmektedir. Nispi harç söz konusu olduğundan, talep edilen yıllık artış miktarı üzerinden harç hesaplanır.
4. Duruşma ve Karar
Mahkeme tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırmasını (SED) yaptırır. Gerekirse tanıkları dinler ve bilirkişi incelemesi talep edebilir. Ortalama 2-4 celse sonunda karar verilir.
Bu Davada Sıkça Yapılan Hatalar
Bir nafaka avukatı olarak meslek hayatımda sıkça karşılaştığım hatalar şunlardır:
- Yetersiz Delil Sunumu: Sadece "geçinemiyorum" demek yetmez. Giderlerinizi faturalarla ispatlamanız gerekir.
- Aşırı Yüksek Talep: Karşı tarafın ödeme gücünün çok üzerinde (örneğin asgari ücretli birinden 50.000 TL nafaka istemek) talepler, davanın kısmen reddine ve karşı taraf vekalet ücreti ödemenize sebep olabilir.
- Zamanlamanın Yanlış Olması: Nafaka bağlandıktan 1-2 ay sonra artırım davası açmak genellikle reddedilir. Makul bir süre (en az 1 yıl) geçmesi beklenir.
Örnek Nafaka Artırım Dava Dilekçesi
Aşağıdaki dilekçe taslağı genel bilgilendirme amaçlıdır. Her somut olay farklılık gösterir, bu nedenle dilekçenizi bir avukat gözetiminde hazırlamanız hak kaybına uğramamanız için kritiktir.
DAVACI : Adı Soyadı (T.C. Kimlik No) Adres: ...
VEKİLİ : Av. Murat AYDAR Adres: ...
DAVALI : Adı Soyadı (T.C. Kimlik No) Adres: ...
KONU : Aylık 5.000 TL olan iştirak nafakasının, değişen ekonomik koşullar ve çocuğun artan ihtiyaçları nedeniyle aylık 15.000 TL'ye artırılması talebidir.
AÇIKLAMALAR :
Müvekkil ile davalı, İstanbul ... Aile Mahkemesi'nin .../... Esas ve .../... Karar sayılı ilamı ile .../.../... tarihinde boşanmışlardır. Bu kararla birlikte müşterek çocuk ... için aylık 5.000 TL iştirak nafakasına hükmedilmiştir.
Boşanma kararının kesinleştiği tarihten bu yana yaklaşık 3 yıl geçmiştir. Bu süre zarfında ülkemizdeki ekonomik koşullar ağırlaşmış, 2026 yılı enflasyon verileri dikkate alındığında paranın alım gücü ciddi oranda düşmüştür.
Müşterek çocuk ..., boşanma tarihinde ilkokul öğrencisiyken şu an lise eğitimine başlamıştır. Eğitim masrafları, servis ücretleri, yemek giderleri ve sosyal aktivite maliyetleri katlanarak artmıştır. Ekli belgelerde (EK-1) okul ve servis faturaları sunulmuştur.
Davalı tarafın ise işleri açılmış, ... Şirketinde yönetici pozisyonuna yükselmiş ve geliri önemli ölçüde artmıştır. Davalının lüks bir yaşam sürdüğü sosyal medya paylaşımları ve mal varlığı kayıtları ile sabittir.
Mevcut 5.000 TL nafaka, çocuğun sadece bir aylık servis ücretini dahi karşılamamaktadır. Bu nedenle nafakanın hakkaniyete uygun olarak 15.000 TL'ye çıkarılmasını talep etme zorunluluğu doğmuştur.
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 176, 330, 331 ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER :
- İstanbul ... Aile Mahkemesi .../... E. sayılı dosyası
- Nüfus kayıtları
- Tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması
- Okul kayıtları ve faturalar
- Bilirkişi incelemesi, tanık ve sair deliller.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, müşterek çocuk için ödenen aylık 5.000 TL iştirak nafakasının dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 15.000 TL'ye ARTIRILMASINA, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla vekilen arz ve talep ederim. (Tarih: .../.../2026)
Davacı Vekili Av. Murat AYDAR (İmza)
Enflasyon ve artan ihtiyaçlar karşısında nafaka dengesini gösteren görsel
Döviz Cinsinden Nafaka Artırımı
Eğer nafaka döviz (Dolar, Euro vb.) cinsinden belirlenmişse, Yargıtay'ın yaklaşımı biraz daha farklıdır. Dövizdeki kur artışı zaten nafakanın TL bazında değerini korumasını sağladığı için, ayrıca bir artırım davası açmak daha zordur. Ancak döviz enflasyonu veya çocuğun masraflarının döviz bazında da arttığı ispatlanabilirse (örneğin yurtdışı eğitimi) artırım talep edilebilir.
Anlaşmalı Boşanmadan Sonra Nafaka Artırımı
En çok sorulan sorulardan biri de "Anlaşmalı boşandık, protokolde belirli bir miktar yazdık, bunu değiştirebilir miyim?" sorusudur. Evet, değiştirebilirsiniz. Anlaşmalı boşanma protokolündeki miktar sonsuza kadar sabit kalmak zorunda değildir. Şartlar değiştiğinde, yukarıda saydığımız sebeplerle dava açabilirsiniz. Protokolde "Nafaka artırımı talep edilemez" şeklinde bir madde olsa bile, bu madde özellikle çocukların iştirak nafakası söz konusu olduğunda geçersizdir; çünkü çocuğun üstün yararı ve kamu düzeni her türlü sözleşmenin üzerindedir.
Neden Bir Uzmanla Çalışmalısınız?
Nafaka artırım davaları basit gibi görünse de, "ispat yükü" davacıdadır. Gelir araştırmasının doğru yapılması, Yargıtay'ın güncel içtihatlarının dosyaya sunulması ve artış oranının doğru hesaplanması uzmanlık gerektirir. Hatalı açılan bir dava, sadece reddedilmekle kalmaz, karşı tarafa avukatlık ücreti ödemenize ve yıllarca düşük nafakaya mahkum olmanıza neden olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Av. Murat Aydar
İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.