Anlaşmalı Boşanma Nasıl Olur?

Evlilik birliğini sonlandırma kararı almak, hayatınızdaki en zorlu duygusal süreçlerden biri olabilir. Ancak bu kararı hukuki zemine taşırken yaşanacak süreci 'zorlu' olmaktan çıkarıp 'hızlı ve pratik' hale getirmek sizin elinizdedir. Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen anlaşmalı boşanma, eşlerin yıpratıcı dava süreçleriyle uğraşmadan, medeni bir şekilde yollarını ayırmasına olanak tanır. 2026 yılı itibarıyla mahkemelerin iş yükü göz önüne alındığında, çekişmeli davaların yıllar sürebildiği bir ortamda anlaşmalı boşanma, adeta bir cankurtaran niteliğindedir.

İstanbul'da uzun yıllardır aile hukuku alanında çalışan bir boşanma avukatı olarak, müvekkillerimin en çok merak ettiği konuyu tüm şeffaflığıyla, 'kitabi' bilgilerden arındırılmış pratik tecrübelerle bu rehberde ele aldım. Google'da bulabileceğiniz yüzeysel içeriklerin aksine, bu yazıda mahkeme salonunda hakimle göz göze geldiğinizde neler yaşayacağınızdan, protokolün satır aralarındaki tehlikelere kadar her detayı bulacaksınız.

Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir?

Herkes 'anlaştık, boşanıyoruz' diyerek mahkemeye başvurabilir mi? Cevap maalesef hayır. Kanun koyucu, evlilik kurumunun ciddiyetini korumak adına anlaşmalı boşanmayı belirli şartlara bağlamıştır. Bu şartlardan biri bile eksikse, hakim davanızı reddeder veya davayı 'çekişmeli boşanma' davasına dönüştürür.

1. Evliliğin En Az 1 Yıl Sürmüş Olması

Anlaşmalı boşanmanın en temel ön koşulu, resmi nikah tarihinden itibaren en az 1 yılın geçmiş olmasıdır. Bu süre, eşlerin birbirini tanıması ve fevri kararlarla evliliği bitirmemesi için öngörülmüştür.

2. Eşlerin Birlikte Başvurusu veya Davanın Kabulü

Dava ya her iki eş tarafından ortak bir dilekçe ile açılmalı ya da bir eşin açtığı davayı diğer eş duruşmada veya dilekçe ile kayıtsız şartsız kabul etmelidir. Pratikte genellikle bir eş davacı, diğer eş davalı olarak gösterilir ve sunulan protokol ile anlaşma sağlandığı beyan edilir.

3. Hakim Huzurunda Bizzat Beyan

Belki de en çok yanlış anlaşılan kısım budur. 'Avukatım var, ben gitmesem olur mu?' sorusunun cevabı anlaşmalı boşanmada HAYIR'dır. Çekişmeli davalarda avukatınız sizi temsil edebilirken, anlaşmalı boşanmada hakim, tarafların iradesinin serbestçe açıklandığından emin olmak için her iki eşi de duruşma salonunda görmek ve dinlemek zorundadır.

4. Anlaşmanın Hakim Tarafından Onaylanması

Tarafların hazırladığı boşanma protokolü, hakimin onayına sunulur. Hakim, özellikle velayet ve çocukların menfaatleri konusunda protokolde değişiklik yapılmasını isteyebilir. Bu değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanma gerçekleşir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?

Anlaşmalı boşanmanın 'anayasa'sı, hazırlayacağınız protokoldür. Bu belge, boşandıktan sonraki hayatınızın finansal ve sosyal haritasını çizer. Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanırken yapılan hatalar, yıllar sonra yeni davalara (nafaka artırımı, velayet değişikliği vb.) sebep olabilir.

Anlaşmalı boşanma süreci adım adım infografik

Protokolde mutlaka bulunması gereken 4 ana unsur vardır:

1. Çocukların Durumu (Velayet ve İştirak Nafakası): Velayet kimde kalacak? Diğer eş çocukla hangi günlerde, saatlerde ve bayramlarda görüşecek? Çocuk için ödenecek aylık iştirak nafakası ne kadar olacak?
2. Mali Sonuçlar (Yoksulluk Nafakası ve Tazminat): Eşler birbirine nafaka ödeyecek mi? Maddi veya manevi tazminat talebi var mı? 'Talebim yoktur' beyanı varsa, bu haktan sonsuza dek feragat edildiği bilinmelidir.
3. Mal Paylaşımı: Ev, araba, bankadaki paralar, düğün takıları nasıl paylaşılacak? Kim kime ne kadar ödeme yapacak?
4. Yargılama Giderleri: Mahkeme masraflarını ve avukatlık ücretini kim ödeyecek?

Adım Adım Anlaşmalı Boşanma Davası Süreci (2026)

Protokol hazır, şartlar tamam. Peki şimdi ne olacak? İşte adım adım yol haritası:

Adım 1: Yetkili Mahkeme ve Başvuru

Anlaşmalı boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son 6 aydan beri birlikte oturdukları yerdeki Aile Mahkemesi'nde açılır. Eğer bulunduğunuz yerde Aile Mahkemesi yoksa, Asliye Hukuk Mahkemesi (Aile Mahkemesi sıfatıyla) davaya bakar. Ancak anlaşmalı boşanmalarda yetki itirazı yapılmadığı sürece Türkiye'nin herhangi bir yerinde de dava açılabilir (eşlerin anlaşması şartıyla).

Adım 2: Dava Dilekçesi ve Protokolün Sunumu

Hazırlanan dava dilekçesi ve ıslak imzalı protokol (her sayfada imza olması önerilir), mahkeme tevzi bürosuna veya UYAP üzerinden sunulur. 2026 yılı harç tarifesine göre gerekli harçlar peşin olarak yatırılır.

Adım 3: Tensip Zaptı ve Duruşma Günü Alma

Dava açıldıktan sonra mahkeme 'Tensip Zaptı' düzenler. Anlaşmalı boşanmalarda mahkemelerin yoğunluğuna göre değişmekle birlikte, genellikle 1 hafta ile 1 ay sonrasına duruşma günü verilir. Acil durumlarda 'erkene alma dilekçesi' verilerek süre kısaltılabilir.

Adım 4: Duruşma Günü (Mahkemede Sizi Ne Bekliyor?)

Duruşma günü ve saatinde adliyede hazır bulunmalısınız. Mübaşir isminizi okuduğunda, avukatınızla (veya avukatsızsanız tek başınıza) duruşma salonuna girersiniz.

• Hakim Kimlik Tespiti Yapar: Nüfus cüzdanınız yanınızda olmalı.
• İrade Beyanı Sorulur: Hakim, 'Boşanmak istiyor musun?', 'Protokoldeki imza sana mı ait?', 'Bu şartları kabul ediyor musun?' diye sorar.
• Cevap: 'Evet, boşanmak istiyorum, imza bana ait ve şartları kabul ediyorum' demeniz yeterlidir.

Adım 5: Gerekçeli Karar ve Kesinleşme (En Kritik Aşama)

Hakimin 'Boşandınız' demesiyle hukuken boşanmış sayılmazsınız! Bu, halk arasında en sık yapılan hatadır. Süreç şöyle devam eder:

1. Mahkeme, duruşmadan sonra (genellikle 2-3 hafta içinde) 'Gerekçeli Karar'ı yazar.
2. Bu karar taraflara tebliğ edilir.
3. Taraflar, kararı tebliğ aldıktan sonra 2 haftalık 'İstinaf' (itiraz) süresine sahiptir.
4. Eğer hızlıca boşanmak istiyorsanız, kararı elden tebliğ alıp 'İstinaf hakkımdan feragat ediyorum' dilekçesi vermelisiniz.
5. Bu işlemden sonra karar KESİNLEŞİR ve Nüfus Müdürlüğü'ne gönderilir. Kimliğinizi ancak bu aşamadan sonra değiştirebilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanmanın Maliyeti ve Süresi

2026 yılı yargı harçları ve masrafları göz önüne alındığında, anlaşmalı boşanma çekişmeli boşanmaya göre çok daha ekonomiktir. Harçlar, tebligat giderleri ve dosya masrafları mahkemeye göre değişse de, bilirkişi ve tanık ücretleri olmadığı için masraf kalemi düşüktür. Avukatlık ücreti ise İstanbul Barosu'nun tavsiye niteliğindeki ücret tarifesi ve davanın karmaşıklığına göre anlaşmalı boşanma avukatı ile müvekkil arasında serbestçe belirlenir.

Örnek Anlaşmalı Boşanma Protokolü

Aşağıda, 2026 standartlarına uygun temel bir taslak bulunmaktadır. Ancak her evlilik kendine özgüdür ve bu taslak sadece fikir verme amaçlıdır.

Anlaşmalı boşanma protokolü unsurları görseli

Sıkça Yapılan Hatalar ve Püf Noktaları

Boşanma sürecinde yapılan bazı hatalar geri dönüşü olmayan hak kayıplarına yol açar:

• Haklarından Feragat Etmek: 'Yeter ki boşanalım, ceketimi alır çıkarım' mantığıyla tazminat ve nafaka haklarından feragat ederseniz, boşanma kesinleştikten sonra bir daha bu taleplerde bulunamazsınız.
• Çocuğun Velayeti Konusunda Belirsizlik: Şahsi ilişki günlerinin net yazılmaması (örneğin; 'babası istediği zaman görür' gibi) ileride büyük krizlere yol açar.
• İddet Müddetini Unutmak: Kadın eş için boşanma kesinleştikten sonra 300 günlük bekleme süresi (iddet müddeti) vardır. Yeniden evlenmek için bu sürenin dolması veya mahkemeden kaldırılması gerekir.

Anlaşmalı Boşanma Çekişmeliye Döner mi?

Evet, dönebilir. Eğer taraflardan biri duruşma gününe kadar veya duruşma sırasında anlaşmaktan vazgeçerse, protokolü kabul etmediğini beyan ederse dava çekişmeli boşanma davasına dönüşür. Bu durumda süreç uzar, tanıklar dinlenir ve deliller toplanır. Bu yüzden anlaşma iradesinin duruşma bitene kadar korunması hayati önem taşır.

Sonuç olarak, anlaşmalı boşanma; tarafların medeni bir şekilde, kendi geleceklerini kendilerinin belirlediği en sağlıklı ayrılık yöntemidir. Ancak 'anlaşmalı' olması, hukuki risk taşımadığı anlamına gelmez. Özellikle mal paylaşımı ve velayet gibi konularda uzman bir avukattan destek almak, gelecekteki huzurunuzun teminatıdır.