Boşanma Davası

Evlilik birliği, tarafların ortak hayatı sürdürme iradesiyle kurduğu hukuki ve duygusal bir bağdır. Ancak hayatın olağan akışı içerisinde, çeşitli sebeplerle bu birliğin temelden sarsılması ve sürdürülemez hale gelmesi mümkündür. Boşanma davası, işte bu noktada tarafların hukuki statülerini değiştirerek evlilik birliğini resmen sona erdiren ve gelecekteki yaşamlarını şekillendiren kritik bir yargı sürecidir.

İstanbul'da uzun yıllardır bu alanda hizmet veren bir hukukçu olarak, müvekkillerimin en çok zorlandığı noktanın sadece hukuki prosedürler değil, sürecin belirsizliği olduğunu gözlemliyorum. 2026 yılı itibarıyla değişen ekonomik koşullar, dijitalleşen adalet sistemi (UYAP entegrasyonları) ve güncel Yargıtay içtihatları, boşanma süreçlerini geçmiş yıllara göre daha teknik bir hale getirmiştir. Google üzerinde yaptığınız 'boşanma davası dilekçesi', 'anlaşmalı boşanma' veya 'eşime dava açmak istiyorum' gibi aramaların arkasında, hayatınızın en önemli kararlarından biri yatmaktadır.

Bu rehber, internetteki yüzeysel bilgilerin aksine, bir avukatın ofisinde alacağınız danışmanlık derinliğinde hazırlanmıştır. Amacım, sizlere sadece kanun maddelerini sıralamak değil, mahkeme salonlarında ve müzakere masalarında yaşanan pratik gerçekleri aktarmaktır.

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davası farkları karşılaştırma tablosu

Boşanma Davası Türleri Nelerdir?

Türk Medeni Kanunu, boşanma davalarını temelde iki ana kategoriye ayırır. Hangi yolu seçeceğiniz, sürecin hızını, maliyetini ve psikolojik yükünü doğrudan belirler. Karar vermeden önce bu iki türün arasındaki farkları net olarak anlamanız gerekir.

Anlaşmalı Boşanma Davası

Anlaşmalı boşanma, tarafların boşanmanın tüm sonuçları üzerinde (velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı) tam bir mutabakata vardığı ve bu iradelerini mahkeme huzurunda beyan ettikleri en hızlı boşanma yöntemidir. Ancak her evlilik anlaşmalı olarak bitirilemez.

Anlaşmalı boşanmada hakim, tarafların hazırladığı anlaşmalı boşanma protokolü hükümlerini inceler. Protokol, kanuna ve genel ahlaka aykırı değilse ve çocukların menfaatini zedelemiyorsa onaylanır. 2026 yılında İstanbul adliyelerinde anlaşmalı boşanma davaları, mahkemenin yoğunluğuna göre 1 hafta ile 1 ay arasında sonuçlanabilmektedir.

Çekişmeli Boşanma Davası

Eşlerden birinin boşanmak istememesi veya boşanmak isteseler dahi 'kimin kusurlu olduğu', 'çocuğun kimde kalacağı', 'ne kadar nafaka ödeneceği' gibi konularda anlaşamamaları durumunda açılan davadır. Çekişmeli boşanma davası, bir hukuk savaşıdır. Burada iddialarınızı ispatlamakla yükümlüsünüz.

Boşanma Sebepleri Nelerdir?

Dava dilekçenizi hazırlarken dayanacağınız hukuki sebep, davanın kaderini belirler. Türk hukukunda boşanma sebepleri 'Özel' ve 'Genel' olmak üzere ikiye ayrılır.

Özel Boşanma Sebepleri

• Zina (Aldatma): Eşin sadakat yükümlülüğüne aykırı davranarak cinsel birliktelik yaşamasıdır. Zina mutlak bir boşanma sebebidir; ispatlandığında hakim evlilik birliğinin sarsılıp sarsılmadığını araştırmaz, doğrudan boşanmaya karar verir.
• Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış: Eşin canına kastetmesi veya ağır hakaretlerde bulunması.
• Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme: Eşin yüz kızartıcı bir suç işlemesi.
• Terk: Eşin haklı bir sebep olmaksızın ortak konutu terk etmesi ve en az 6 ay dönmemesi.
• Akıl Hastalığı: Eşin iyileşmesi imkansız bir akıl hastalığına tutulması.

Genel Boşanma Sebepleri (Şiddetli Geçimsizlik)

Uygulamada davaların %90'ından fazlası bu sebebe dayanır. 'Evlilik birliğinin temelden sarsılması' olarak da bilinir. Eşler arasında fikir ayrılığı, mizaç uyuşmazlığı, cinsel uyumsuzluk, şiddet, saygısızlık, ailesinin müdahalesine izin verme gibi durumlar bu kapsama girer.

Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Bir boşanma davası açmak istiyorsanız, belirli prosedürleri adım adım takip etmelisiniz. İşte 2026 yılı standartlarında adım adım süreç:

1. Adım: Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi

Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Aile Mahkemesi olmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi bu sıfatla davaya bakar. Yetkili yer ise şunlardan biridir:

• Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi.
• Davadan önce son 6 aydır eşlerin birlikte oturdukları yer mahkemesi.

Örneğin; İstanbul Kadıköy'de yaşıyorsanız, davanızı İstanbul Anadolu Adliyesi'nde açmanız gerekir.

2. Adım: Boşanma Dilekçesinin Hazırlanması

Boşanma davası dilekçesi, davanın omurgasıdır. 'Boşanma davası dilekçesi' aramalarında bulduğunuz matbu formlar genellikle yetersizdir. Dilekçede olaylar kronolojik, net ve delillerle ilişkilendirilmiş şekilde anlatılmalıdır. İspatlayamayacağınız iddiaları dilekçeye yazmak size bir fayda sağlamaz, aksine inandırıcılığınızı zedeleyebilir.

E-Devletten Boşanma Davası Açılır mı?

Kullanıcıların en sık sorduğu sorulardan biri budur. Cevap hem evet hem hayır. E-Devlet üzerinden doğrudan bir 'Boşan' butonu yoktur. Ancak E-Devlet şifrenizle UYAP Vatandaş Portal'a giriş yapabilirsiniz.

Erkeğin Boşanma Davası Açması Dezavantaj mıdır?

Toplumda 'Davayı ilk açan haksız sayılır' veya 'Erkek dava açarsa daha çok nafaka öder' gibi yanlış bir inanış vardır. Hukuk sistemimizde davayı kimin önce açtığının, kusur tespiti açısından hiçbir önemi yoktur.

Davacı olmak, iddialarınızı ilk sunan taraf olmanız anlamına gelir. Önemli olan 'kimin önce adliyeye gittiği' değil, 'kimin evlilik birliğinin bitmesinde daha az veya eşit kusurlu olduğunu ispatladığıdır'. Hatta bazı stratejik durumlarda, özellikle delillerin karartılma riski varsa, İstanbul'da boşanma avukatı olarak bizim tavsiyemiz, süreci yönetebilmek adına davayı ilk açan taraf olmaktır.

Boşanma Davası Süreci ve Aşamaları

Çekişmeli bir boşanma davası açıldığında süreç şu aşamalardan geçer:

1. Dilekçeler Aşaması: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi. Bu aşama yaklaşık 3-5 ay sürer.
2. Ön İnceleme Duruşması: Hakim tarafları sulhe davet eder, uyuşmazlık konularını netleştirir.
3. Tahkikat Aşaması: Tanıkların dinlendiği, bilirkişi raporlarının alındığı, pedagog görüşmelerinin yapıldığı en uzun aşamadır.
4. Sözlü Yargılama ve Karar: Dosya tamamlandıktan sonra hakim kararını verir.

Boşanma Davasında Mal Paylaşımı

2002 yılından sonra evlenen çiftler için yasal mal rejimi 'Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi'dir. Bu, evlilik birliği içinde (miras ve bağışlar hariç) edinilen tüm malların yarı yarıya paylaşılması anlamına gelir.

Önemli Detay: Boşanma davası ile mal paylaşımı davası kural olarak ayrı davalardır. Genellikle birlikte açılsa da, mal paylaşımı davası boşanma kararının kesinleşmesini bekler (Bekletici Mesele). Yani önce boşanma gerçekleşir, sonra mallar paylaşılır.

Avukatsız Boşanma Davası Açmak Riskli mi?

Kanunen herkes kendi davasını takip etme hakkına sahiptir; avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak 'Boşanma davası' sadece bir dilekçe verip biten bir süreç değildir.

Usul hukuku (HMK) çok katı kurallara sahiptir. Örneğin; cevap dilekçesini 2 hafta içinde vermezseniz, davacının tüm iddialarını inkar etmiş sayılırsınız ancak kendi delillerinizi sunma hakkınızı kaybedebilirsiniz. Veya tanık listenizi süresinde sunmazsanız tanık dinletemezsiniz. Bir anlık dikkatsizlik veya usul hatası; haklıyken haksız duruma düşmenize, yüksek tazminatlar ödemenize veya çocuğunuzun velayetini kaybetmenize neden olabilir. Bu nedenle, özellikle çekişmeli davalarda uzman bir anlaşmalı boşanma avukatı veya çekişmeli boşanma uzmanı ile çalışmak, hak kaybını önlemek için hayati önem taşır.

Boşanma davası aşamaları ve mahkeme süreci akış şeması

Örnek Boşanma Dava Dilekçesi

Aşağıda, fikir vermesi açısından basit bir çekişmeli boşanma dava dilekçesi taslağı sunulmuştur. Ancak her olay kendine özgüdür ve bu taslak doğrudan kullanılmamalı, olaya göre uyarlanmalıdır.