Özet
2026 yılı itibarıyla boşanma davalarında kripto paraların tespiti kritik bir mal paylaşımı konusudur. Türkiye'de yerleşik borsalara (BtcTurk, Binance TR) doğrudan mahkeme kararıyla tedbir konulabilirken, yurtdışı merkezli global borsalara (Binance Global vb.) Türk mahkemelerinden tedbir konulamaz. Ancak yabancı borsalardaki varlıklar için istinabe (uluslararası yazışma) yoluyla tespit yapılıp, bu varlıkların boşanma davası açıldığı tarihteki değeri üzerinden katılma alacağı talep edilebilir. Süreç, uzman bir hukuki altyapı ve stratejik bilişim incelemeleri gerektirir.
Gelişen teknoloji ve dijitalleşen finansal sistemlerle birlikte, evlilik birliği içerisinde edinilen malların niteliği de büyük bir değişime uğramıştır. 2026 yılı itibarıyla, eşlerin birikimlerini gayrimenkul veya banka mevduatı yerine dijital varlıklarda değerlendirmesi son derece yaygın bir durumdur. Bu durum, mal paylaşımı davalarında yepyeni ve teknik bir hukuki alanın doğmasına yol açmıştır. İnternetteki diğer kaynakların birçoğu meseleyi yüzeysel olarak ele alırken, hukuki sürecin yerel ve global boyutlarını birbirine karıştırmaktadır. Ancak dijital varlıkların tespiti ve paylaştırılması süreci, borsanın nerede kurulu olduğuna göre tamamen farklı usullere tabidir.
Bir davalı eşin kripto para hesaplarına ulaşmak, bu hesaplardaki varlıkları dondurmak ve nihayetinde bu varlıklardan yasal payınızı almak, son derece stratejik adımlar gerektirir. Türk Medeni Kanunu gereğince eşlerin evlilik birliği içinde edindiği mallar kural olarak ortaktır. Ancak bu ortaklığı dijital dünyada ispat etmek ve yasal güvence altına almak, klasik yöntemlerle mümkün olmamaktadır. Kapsamlı bir inceleme, bilişim teknolojileri bilgisi ve uluslararası hukukun sağladığı imkanların (istinabe gibi) doğru kullanılması şarttır.
Boşanmada Kripto Paraların Hukuki Niteliği Nedir?
Türk hukuk sisteminde kripto paraların tam olarak hangi eşya kategorisine girdiği akademik bir tartışma konusu olmaya devam etse de, Yargıtay uygulamaları ve güncel aile hukuku doktrini ışığında kripto paralar ekonomik bir değere sahip "malvarlığı değeri" olarak kabul edilmektedir. Evlilik birliği içerisinde, çalışılarak elde edilen (maaş, ticari kazanç vb.) gelirlerle alınan Bitcoin, Ethereum, Tether veya altcoinler, Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi kapsamında tasfiyeye tabidir.
Yukarıdaki kanun maddesinin 5. bendinde yer alan "Edinilmiş malların yerine geçen değerler" ifadesi, kripto paraların hukuki dayanağını oluşturur. Eşlerden biri, ortak birikim olan maaşıyla bankadan Türk Lirası çekip bunu bir kripto para borsasına aktardığında, o kripto para artık edinilmiş malın yerine geçen değer statüsündedir ve diğer eşin bu değer üzerinde yarı oranında katılma alacağı hakkı doğar.
Türkiye'de Yerleşik Kripto Para Borsalarında Hukuki Süreç
Eşinizin kripto varlıklarını sakladığı borsa Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yasal olarak kurulmuş ve faaliyet gösteren bir şirket ise (Örneğin; BtcTurk, Paribu, Binance TR, Bitexen vb.), hukuki süreç görece daha hızlı ve doğrudan işler. Bu şirketler Türk kanunlarına, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) düzenlemelerine ve Türk mahkemelerinin yargı yetkisine tabidir.
Yerel ve Global Kripto Para Borsaları Hukuki İşlem Akış Şeması
Yerel Borsalardaki Hesaplara İhtiyati Tedbir Nasıl Konulur?
Mal paylaşımı davası açıldığında, davalı tarafın mal kaçırmasını önlemek amacıyla mahkemeden "ihtiyati tedbir" talep edilir. Yerel borsalar söz konusu olduğunda, Aile Mahkemesi hakimi ilgili kripto para borsasının genel müdürlüğüne bir müzekkere (resmi yazı) yazarak, davalı eşin TCKN (Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası) üzerinden sorgulama yapılmasını ve tespit edilen hesaplardaki varlıkların üçüncü kişilere devrinin engellenmesini emredebilir.
Süreç şu şekilde işler:
- Gerekli harçlar ödenerek Aile Mahkemesinde çekişmeli boşanma davası ile eş zamanlı olarak mal paylaşımı davası açılır.
- Dava dilekçesinde, eşin Türkiye'de kurulu x, y, z borsalarında hesabı olduğu belirtilerek ihtiyati tedbir talep edilir.
- Mahkeme talebi uygun görürse, UYAP üzerinden veya fiziki tebligatla ilgili A.Ş.'ye (Borsaya) müzekkere gönderir.
- Borsa yetkilileri, mahkeme kararını alır almaz ilgili hesaptaki kripto varlıkların cüzdanlar arası transferini (çekim işlemlerini) ve itibari paraya (TL'ye) çevrilerek bankaya çekilmesini bloke eder.
Yurtdışı Global Kripto Para Borsalarında Tespit Nasıl İşler?
Kripto para piyasasının doğası gereği, yatırımcıların büyük bir çoğunluğu varlıklarını Türkiye'deki borsalar yerine, daha fazla işlem hacmi ve coin çeşitliliği sunan yurtdışı merkezli global borsalarda (Binance Global, Coinbase, KuCoin, OKX, Kraken vb.) tutmaktadır. İşte bu noktada klasik Türk hukuku uygulamaları tıkanmaktadır. İnternetteki eksik içeriklerin aksine, bu durumun hukuki çözümü son derece özel teknikler gerektirir.
Global Borsalara Türk Mahkemelerinden Tedbir Konulabilir Mi?
Cevap net olarak: HAYIR. Bir Türk Aile Mahkemesi hakiminin, örneğin Seyşeller'de, Cayman Adaları'nda veya Malta'da kurulu bir şirkete doğrudan "Şu kişinin hesaplarına bloke koyun" şeklinde emir verme yetkisi yoktur. Uluslararası yargı yetkisi kuralları gereği, Türk mahkemelerinin kararları yabancı ülkelerdeki şirketleri doğrudan bağlamaz. Bu tür borsalara yazılan doğrudan tedbir müzekkereleri genellikle şirketin hukuk departmanları tarafından yargı yetkisi itirazıyla reddedilir veya hiç cevaplanmaz.
Yabancı Borsalardaki Varlıklar İçin İstinabe ve Katılma Alacağı Talebi
Global borsalara tedbir konulamaması, o varlıklardaki hakkınızı kaybettiğiniz anlamına gelmez. Davalı eşin o borsada bir varlığı olduğunu tespit ettirmek ve bu varlığın boşanma davasının açıldığı tarihteki değerinin katılma alacağınıza eklenmesini sağlamak mümkündür. Bunun için işletilmesi gereken usul "İstinabe" (Uluslararası Adli Yardımlaşma) kurumudur.
Eğer ilgili global kripto para borsası hangi ülkede yerleşik ise (Merkezi neresi ise), Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü aracılığıyla o ülkenin adli makamlarına "İstinabe Evrakı" gönderilir.
İstinabe sürecinin adımları şunlardır:
- Merkez Tespiti: Öncelikle hedef kripto para borsasının yasal merkezinin (Registered Office) hangi ülkede olduğu tespit edilir.
- İstinabe Talebi: Türk Aile Mahkemesi'nden, ilgili yabancı ülkenin yetkili mahkemesine hitaben bir istinabe yazısı yazılması talep edilir.
- Tercüme ve Onay: Mahkemenin hazırladığı evraklar ilgili ülkenin diline yeminli tercüman aracılığıyla çevrilir ve apostil / konsolosluk onaylarından geçer.
- Yabancı Makamın İşlemi: Yabancı ülkenin mahkemesi, kendi sınırları içerisinde kurulu olan o kripto borsasına kendi iç hukukuna göre bir yazı yazarak, belirtilen kişinin (davalı eşin) boşanma davasının açıldığı tarih (örneğin 15 Mayıs 2026) itibarıyla hesabında ne kadar kripto para bulunduğunun dökümünü ister.
- Değerin Katılma Alacağına Eklenmesi: Gelen resmi cevap Türk mahkemesine ulaşır. Dosyaya atanan hesap bilirkişisi, o tarihteki kripto paraların (Örn: 2.5 BTC ve 10 ETH) davanın açıldığı tarihteki kur değerini hesaplar. Bu toplam değer, davalı eşin aktif malvarlığına (edinilmiş mallarına) eklenerek sizin katılma alacağınız hesaplanır.
Yerel ve Global Borsalar: Hukuki Karşılaştırma Tablosu
| Özellik / İşlem | Türkiye'de Yerleşik Borsalar (Binance TR, BtcTurk vb.) | Yurtdışı Global Borsalar (Binance Global, Coinbase vb.) |
|---|---|---|
| İhtiyati Tedbir Konulabilir mi? | Evet, Türk Aile Mahkemesi doğrudan karar verebilir. | Hayır, Türk mahkemesinin doğrudan yargı yetkisi yoktur. |
| Bilgi Talebi Yöntemi | Doğrudan Mahkeme Müzekkeresi (UYAP veya Posta) | Uluslararası İstinabe (Adalet Bakanlığı Aracılığıyla) |
| Süreç Hızı | Çok Hızlı (Genellikle 1-2 hafta) | Yavaş (Aylar sürebilir, ülkeye göre değişir) |
| Katılma Alacağı Talep Edilebilir mi? | Evet, hesabın boşanma davası tarihindeki değeri üzerinden. | Evet, hesabın boşanma davası tarihindeki değeri üzerinden. |
| Sorgulama Kriteri | TCKN yeterlidir. | Pasaport No, E-posta veya Telefon No gereklidir. |
Kripto Paraların Gizlendiğini Nasıl İspat Edebilirsiniz?
Çoğu zaman sorun, davalı eşin hangi borsada hesabının olduğunun bilinmemesidir. Eşiniz kripto varlıklarını gizli tutuyor olabilir. Bu durumda İstanbul'da boşanma avukatı olarak yürüttüğümüz dosyalarda başvurduğumuz bazı spesifik delil toplama yöntemleri bulunmaktadır. Kripto paralar dijital dünyada anonim gibi görünse de, sisteme giriş (fiat on-ramp) ve çıkış (fiat off-ramp) noktalarında geleneksel bankacılık sistemi kullanılmak zorundadır.
Boşanma Davasında Kripto Para Gizleme ve Tespit Yöntemleri
Banka Hesap Hareketlerinin İncelenmesi
Eşinizin maaşının yattığı veya birikimlerini tuttuğu banka hesaplarının son 1 ila 5 yıllık dökümleri mahkeme kanalıyla celp edilir (getirtilir). Bu dökümlerde şu izler aranır:
- Yerli kripto para borsalarının kurumsal banka hesaplarına yapılmış EFT veya Havale işlemleri. (Örn: Eliptik Yazılım ve Ticaret A.Ş. - BtcTurk'ün yasal adıdır).
- Kredi kartı ekstrelerinde yurtdışı borsalara yapılmış döviz cinsinden alımlar (Örn: Binance.com üzerinden kredi kartı ile kripto alımı).
- P2P (Kişiden Kişiye) transfer izleri. Eşiniz borsaya doğrudan para göndermek yerine, P2P pazarında tanımadığı şahıslara para gönderip karşılığında cüzdanına USDT (Tether) almış olabilir. Banka dökümlerinde sık sık farklı kişilere gönderilen açıklamasız meblağlar bu duruma işaret eder.
Bilişim Uzmanı Bilirkişi İncelemesi
Eğer güçlü şüpheler varsa ve mahkeme ikna edilebilirse, davalı eşin kullandığı bilgisayar, tablet veya cep telefonu üzerinde bilişim bilirkişisi tarafından inceleme talep edilebilir. Bu cihazlarda kripto borsa uygulamalarının (app) log kayıtları, SMS onay (2FA) mesajları, Authenticator uygulaması verileri veya tarayıcı geçmişi, kripto paranın varlığını ve hangi borsalarda hesap bulunduğunu ispatlayabilir. Eski yazılarımızdan Bana Boşanma Davası Açıldı Ne Yapmalıyım? (Cevap ve Karşı Dava) başlıklı makalemizde de belirttiğimiz gibi, delil tespiti davanın en kritik aşamasıdır.
Soğuk Cüzdan (Cold Wallet) Tespiti Mümkün Mü?
İşin en zorlu kısımlarından biri "Soğuk Cüzdan" (Ledger, Trezor gibi fiziki USB belleklere benzeyen cihazlar) veya "Sıcak Merkezsiz Cüzdan" (Metamask, TrustWallet vb.) kullanımında ortaya çıkar. Bu cüzdanlar hiçbir şirkete, kuruma veya devlete bağlı değildir. Tamamen kişinin kendi elinde tuttuğu şifrelere (Seed Phrase) dayanır.
Soğuk cüzdandaki varlıkların tespit edilmesi doğrudan bir müzekkere ile imkansızdır. Ancak dolaylı yollarla ispat edilebilir:
- Borsa Çıkış Kayıtları: Eşinizin yerel veya global borsalardaki hesaplarına erişim sağlandığında, oradan soğuk cüzdan adresine (örneğin 0x ile başlayan bir Ethereum adresine) yüklü miktarda kripto para transfer edildiği blockchain ağındaki (Etherscan, BscScan vb.) TxID (İşlem Kimliği) ile tespit edilir.
- Donanım Alım Faturaları: Eşinizin kredi kartı veya e-ticaret sitelerindeki geçmişi incelenerek Ledger veya Trezor marka bir donanım cüzdanı satın alıp almadığı belgelenebilir.
- Mal Kaçırma Kastı: Eğer eşiniz boşanma davası açılmadan çok kısa bir süre önce borsalardaki tüm varlığını anonim bir soğuk cüzdana çekmişse, mahkeme bu durumu "mal kaçırma kastı" olarak değerlendirebilir ve hesaptan çıkan son değeri katılma alacağına esas alabilir. Bilhassa aldatma gibi kusurlu durumlarda mal kaçırma eğilimi çok yüksektir. Bu konunun detaylarını Aldatma Sonucu Boşanma Mal Paylaşımı rehberimizde inceleyebilirsiniz.
Değerleme Tarihi: Kripto Paraların Değeri Nasıl Hesaplanır?
Kripto para piyasaları 7/24 açıktır ve olağanüstü fiyat dalgalanmalarına (volatilite) sahne olur. Bir Bitcoin'in değeri birkaç ay içinde iki katına çıkabilir veya yarı yarıya düşebilir. Peki, boşanma davasında mal paylaşımı yapılırken hangi tarih esas alınacaktır?
Türk hukukunda mal rejiminin tasfiyesinde iki önemli tarih vardır:
- Mevcudiyetin (Malın Varlığının) Tespit Edildiği Tarih: Boşanma davasının açıldığı tarihtir.
- Sürüm (Rayiç) Değerinin Belirlendiği Tarih: Tasfiye davasının (mal paylaşımı davasının) karar tarihidir.
Ancak kripto paraların spesifik doğası ve Yargıtay'ın güncel içtihat eğilimleri gereği odaklanmanız gereken en temel nokta şudur: İlgili kripto para borsası hangi ülkede yerleşikse o ülkeye istinabe yapılması talebinde bulunup, tespitini isteyip, o paraların BOŞANMA DAVASI AÇILDIĞINDAKİ değerinin katılma alacağına eklenmesini sağlayabilirsiniz.
Örnek bir senaryo üzerinden açıklayalım:
Kripto Para Tespit ve Tedbir Talepli Örnek Dilekçe
Aşağıda, hem yerel borsalara tedbir konulmasını hem de yabancı borsalar için istinabe yapılmasını talep eden, güncel içtihatlara uygun örnek bir mal paylaşımı dava dilekçesi taslağı sunulmuştur. Bu taslak bilgilendirme amaçlıdır, her dava kendine özgü olduğu için hukuki sürecinizi bir avukatla yürütmeniz elzemdir.
İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR.
DAVACI: İsim Soyisim (TCKN: ......) - Adres VEKİLİ: Av. Murat Aydar - (Adres ve İletişim Bilgileri) DAVALI: İsim Soyisim (TCKN: ......) - Adres
KONU: Evlilik birliği içerisinde edinilen malların tasfiyesi (Kripto varlıklar dahil), davalının mal kaçırma ihtimaline binaen Türkiye'de yerleşik kripto para borsalarındaki hesaplarına İHTİYATİ TEDBİR konulması ve yurtdışı borsalarındaki varlıkların tespiti için İSTİNABE yapılması talepli belirsiz alacak (katılma alacağı) davamızın sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR:
Müvekkil ile davalı .../.../.... tarihinde evlenmiş olup, taraflar arasında İstanbul ... Aile Mahkemesinin 2026/.... Esas sayılı dosyası ile boşanma davası açılmış ve derdesttir.
Evlilik birliği içerisinde davalı eş, ortak birikimler ve edindiği maaş gelirleri ile yüksek miktarda kripto varlık (Bitcoin, Ethereum ve muhtelif altcoinler) yatırımı yapmıştır. Müvekkilin edindiği bilgilere ve ekte sunduğumuz banka dekontlarına göre, davalı tarafın hem Türkiye'de yerleşik kripto borsalarında hem de global kripto borsalarında hesapları bulunmaktadır.
YEREL BORSALARA TEDBİR TALEBİMİZ: Davalının, davanın açıldığını öğrenmesiyle birlikte hesaplarındaki kripto varlıkları soğuk cüzdanlara aktarma veya satarak nakde çevirme ihtimali son derece yüksektir. Bu nedenle, Türkiye'de yasal olarak faaliyet gösteren BtcTurk (Eliptik Yazılım ve Ticaret A.Ş.), Paribu (Paribu Teknoloji A.Ş.) ve Binance TR (BN Teknoloji A.Ş.) şirketlerine müzekkere yazılarak, davalı adına kayıtlı hesaplar üzerine ivedilikle İHTİYATİ TEDBİR konulmasını, hesaplardaki kripto varlıkların cüzdanlar arası transferinin ve TL'ye çevrilerek bankalara çekilmesinin engellenmesini talep ediyoruz.
GLOBAL BORSALAR İÇİN İSTİNABE TALEBİMİZ: Davalının ayrıca yurtdışında yerleşik global kripto para borsalarında (özellikle Binance Global, merkezi: ...) büyük miktarda yatırımı bulunmaktadır. Bu yabancı borsalardaki hesaplarına Türk mahkemelerinden doğrudan tedbir konulamayacağı malumdur. Ancak katılma alacağımızın hesaplanabilmesi için bu varlıkların miktarının tespiti zorunludur.
Bu sebeple, ilgili kripto para borsasının yerleşik olduğu ülkenin yetkili adli makamlarına İSTİNABE yazılması talebinde bulunuyoruz. İstinabe yazısı ile davalının hesaplarının tespit edilerek, söz konusu hesaplardaki kripto paraların boşanma davasının açıldığı tarihteki (Mevcudiyetin tespiti tarihi) değerinin ve miktarının bildirilmesinin istenmesini talep ederiz. Gelen cevap doğrultusunda bu paraların davanın açıldığı tarihteki değeri, müvekkilin katılma alacağına eklenecektir.
HUKUKİ NEDENLER: TMK md. 219, 225, 236, HMK ve ilgili mevzuat. DELİLLER: Boşanma davası dosyası, banka hesap dökümleri, kredi kartı ekstreleri, istinabe yazışmaları, bilişim ve hesap bilirkişisi incelemesi, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;
- Öncelikle teminatsız olarak (veya mahkemenizin takdir edeceği teminat mukabilinde) Türkiye'de yerleşik BtcTurk, Paribu ve Binance TR şirketlerine yazı yazılarak davalının hesaplarına İHTİYATİ TEDBİR konulmasına,
- Davalının yurtdışı global borsalarındaki varlıklarının boşanma davası tarihindeki mevcudiyetinin tespiti için ilgili ülkelere İSTİNABE yazılmasına,
- Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik ... TL katılma alacağımızın tasfiye sonu değer üzerinden hesaplanarak yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini vekaleten talep ederim.
Tarih: .../.../2026 Davacı Vekili Av. Murat Aydar (İmza)
Görüldüğü üzere, dijital varlıkların mal paylaşımı sürecine dahil edilmesi, standart bir banka hesabı sorgulamasından çok daha karmaşıktır. Yerel şirketlerin hızlı cevap verme avantajı bulunurken, global devlerin yargı yetkisi sınırları arkasına saklanması süreci uzatmaktadır. Ancak uluslararası adli yardımlaşma kurallarının (istinabe) sabırla ve doğru şekilde işletilmesi, davalı tarafın haksız kazanç elde etmesini engelleyecek en güçlü hukuki silahtır. Davanızı açarken, mahkemeden taleplerinizi ne kadar spesifik ve doğru usullerle yaparsanız, gizlenmiş kripto varlıkların tespiti ve sizin yasal katılma alacağınıza eklenmesi de o derece garantili olacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Av. Murat Aydar
İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.