Çekişmeli Boşanma Davası

Boşanma kararı almak, hayatınızda vereceğiniz en zorlu kararlardan biridir. Ancak bu kararı verdikten sonra karşınıza çıkan hukuki süreç, duygusal yükten çok daha karmaşık olabilir. Özellikle tarafların anlaşamadığı, "kimin haklı olduğu" savaşının verildiği çekişmeli boşanma davası, stratejik bir satranç oyunu gibidir. 2026 yılı itibarıyla değişen ekonomik koşullar, güncel Yargıtay uygulamaları ve dijitalleşen delil yapılarıyla birlikte, bu süreci bir İstanbul'da boşanma avukatı gözüyle, tüm şeffaflığıyla ele alacağız.

Bu makale, internette bulabileceğiniz standart bilgilerin ötesine geçerek, mahkeme salonlarında yaşanan gerçekleri, usul hukukunun kritik detaylarını ve davanızı lehinize çevirecek stratejik hamleleri içermektedir.

Çekişmeli boşanma davası aşamaları ve süreç haritası infografiği

Çekişmeli Boşanma Davası Nedir?

Çekişmeli boşanma; eşlerden birinin boşanmak isteyip diğerinin istemediği veya her iki tarafın da boşanmak istediği ancak boşanmanın fer'i sonuçları olan velayet, nafaka, maddi-manevi tazminat gibi konularda uzlaşamadığı dava türüdür. Türk Medeni Kanunu'na göre, anlaşmalı boşanma şartlarını (en az 1 yıl evlilik süresi vb.) taşımayan veya protokolde anlaşamayan çiftler için tek yol çekişmeli boşanmadır.

Çekişmeli Boşanma Sebepleri Nelerdir?

Türk Medeni Kanunu, boşanma sebeplerini "Özel" ve "Genel" olmak üzere ikiye ayırır. Hangi sebebe dayanarak dava açtığınız, ispat yükümlülüğünüzü ve davanın gidişatını tamamen değiştirir.

1. Özel Boşanma Sebepleri

Özel sebeplerde, davacı sadece o olayın varlığını ispatlamakla yükümlüdür. Ayrıca evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ispatlamasına gerek yoktur. Hakim, olayın varlığına kanaat getirirse boşanmaya karar vermek zorundadır.

• Zina (Aldatma): Eşlerden birinin evlilik birliği devam ederken üçüncü bir kişiyle cinsel ilişkiye girmesidir. Dikkat: Flörtleşmek, mesajlaşmak veya duygusal yakınlık "Zina" değil, "Sadakatsizlik" (Haysiyetsiz Hayat Sürme veya Güven Sarsıcı Davranış) kapsamına girer. Zina, mutlak bir boşanma sebebidir.
• Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış: Eşin canına kastetmek, işkence yapmak veya ağır hakaretlerde bulunmak.
• Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme: Eşin yüz kızartıcı bir suç işlemesi veya uyuşturucu bağımlılığı gibi haysiyetsiz bir yaşam sürmesi.
• Terk: Eşin, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla evi terk etmesi. (Bunun için özel ihtar süreci gereklidir).
• Akıl Hastalığı: Eşin iyileşmesi imkansız bir akıl hastalığına tutulması ve bu durumun diğer eş için hayatı çekilmez kılması.

2. Genel Boşanma Sebepleri (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması)

Uygulamada en sık karşılaştığımız dava türü budur (TMK m. 166). Halk arasında "şiddetli geçimsizlik" olarak bilinir. Burada hakim, olayların taraflar arasındaki ortak hayatı çekilmez hale getirip getirmediğini araştırır.

• Fiziksel, psikolojik veya ekonomik şiddet.
• Cinsel ilişkiden kaçınma.
• Eşin ailesine hakaret veya kötü davranma.
• Sürekli aşağılama, küçümseme (Gaslighting).
• Aşırı kıskançlık veya ilgisizlik.
• Evi ve çocukları ihmal etme.

Adım Adım Çekişmeli Boşanma Süreci

Bir çekişmeli boşanma davası 2026 yılı şartlarında ortalama 5 ana aşamadan oluşur. Bu aşamaların her biri, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) tarafından sıkı sürelere bağlanmıştır.

1. Aşama: Dilekçeler Teatisi (Karşılıklı Yazışma)

Dava, tek bir dilekçe ile bitmez. Bu aşama davanın temelidir. İddia ve savunmalarınızı bu aşamada eksiksiz sunmalısınız.

1. Dava Dilekçesi: Davacı taleplerini, olayları ve delillerini sunar.
2. Cevap Dilekçesi: Davalı, kendisine tebliğ edilen davaya 2 hafta içinde cevap verir, iddiaları çürütür ve varsa karşı davasını açar.
3. Cevaba Cevap Dilekçesi: Davacı, davalının cevaplarına karşı kendi argümanlarını sunar (Süre: 2 hafta).
4. İkinci Cevap Dilekçesi: Davalı son sözlerini söyler (Süre: 2 hafta).

2. Aşama: Ön İnceleme Duruşması

Dilekçeler bittikten sonra mahkeme ilk duruşma gününü verir. Buna "Ön İnceleme" denir. Hakim burada tarafları sulhe davet eder, anlaşma olmazsa uyuşmazlık konularını tek tek tutanağa geçirir. Bu duruşma, davanın yol haritasıdır.

3. Aşama: Tahkikat (Araştırma)

En uzun süren aşamadır. Hakim delilleri toplar:

• Tanıklar dinlenir.
• Bilirkişi incelemeleri yapılır (Kusur durumu, tazminat hesabı vb.).
• Pedagog raporları alınır (Velayet için).
• Bankalara, tapuya, emniyete yazılar yazılır.

4. Aşama: Sözlü Yargılama ve Karar

Tüm araştırmalar bitince hakim taraflara "Son sözünüz nedir?" diye sorar ve kararını verir (Kısa Karar). Daha sonra detaylı "Gerekçeli Karar" yazılır.

5. Aşama: İstinaf ve Yargıtay

Kararı beğenmeyen taraf, Bölge Adliye Mahkemesi'ne (İstinaf) ve duruma göre Yargıtay'a başvurabilir. Karar kesinleşmeden boşanmış sayılmazsınız.

Boşanma Davasında Hangi Deliller Geçerlidir?

Çekişmeli boşanmada "Kim daha çok mağdur?" değil, "Kim iddiasını ispatlayabilir?" sorusu önemlidir. 2026 yılı teknolojisinde delil kavramı oldukça genişlemiştir.

Dijital Deliller ve Sosyal Medya

WhatsApp yazışmaları, Instagram hikayeleri, Facebook yer bildirimleri, otel kayıtları, HTS (telefon arama) kayıtları mahkemede delil olarak kullanılabilir. Ancak burada çok ince bir çizgi vardır: Hukuka Aykırı Delil.

Tanık Beyanları

En güçlü delillerden biridir. Aile üyeleri, komşular, arkadaşlar tanık olabilir. Ancak tanığın olayı bizzat görmesi veya duyması (görgü tanığı) gerekir. "Ben duydum, öyle diyorlarmış" şeklindeki duyum tanıklığı mahkemeyi ikna etmez.

Çekişmeli Boşanmanın Mali ve Hukuki Sonuçları

1. Nafaka Türleri

Nafaka miktarları, 2026 yılındaki yüksek enflasyon ve asgari ücret artışları göz önüne alınarak belirlenir.

• Tedbir Nafakası: Dava açılır açılmaz, dava süresince mağdur olan eşe ve çocuklara bağlanan geçici nafakadır. Kusur aranmaz.
• İştirak Nafakası: Çocukların bakımı için velayeti almayan tarafın ödediği nafakadır.
• Yoksulluk Nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan tarafa (daha az kusurlu olmak şartıyla) ödenir.

2. Maddi ve Manevi Tazminat

• Maddi Tazminat: Boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş talep edebilir (Örn: Eşinin sigortasından yararlanamayacak olması).
• Manevi Tazminat: Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakları saldırıya uğrayan, derin üzüntü duyan eş talep edebilir (Örn: Aldatılan eşin yaşadığı travma).

3. Velayet Kimde Kalır?

Hakim için tek kriter vardır: "Çocuğun Üstün Yararı". Annenin maddi durumunun kötü olması, velayetin babaya verileceği anlamına gelmez. Çocuk anne şefkatine muhtaç yaştaysa (genellikle 0-7 yaş), anneye verilme ihtimali çok yüksektir. Ancak annenin yaşam tarzı çocuğa zarar veriyorsa durum değişir. 2026 yılında, uzman pedagogların görüşleri velayet kararlarında belirleyicidir.

Boşanma davasında kullanılabilecek yasal deliller görseli

Davanızı Güçlendirecek 5 Altın Kural

1. Soğukkanlılığınızı Koruyun: Karşı taraf sizi kışkırtıp hata yapmanızı (hakaret etmenizi, şiddet uygulamanızı) isteyebilir. Bu tuzaklara düşmeyin.
2. Günlük Tutun: Yaşanan olayları tarih ve saatleriyle not alın. Dava dilekçesi yazılırken bu notlar hayat kurtarır.
3. Sosyal Medyayı Dikkatli Kullanın: Davanız sürerken lüks tatiller, şüpheli paylaşımlar nafaka ve tazminat miktarını aleyhinize etkileyebilir.
4. Çocukları Silah Olarak Kullanmayın: Çocuğu diğer eşe göstermemek, velayet davasında aleyhinize en büyük delildir.
5. Uzman Desteği Alın: Boşanma davası, teknik usul kurallarıyla doludur. Haklıyken usul hatası yüzünden haksız duruma düşmeyin. Profesyonel bir çekişmeli boşanma avukatı ile çalışmak süreci yönetmenizi sağlar.

Mal Paylaşımı Davası Ayrı Mıdır?

Evet. Çekişmeli boşanma davası ile mal paylaşımı (katkı payı, katılma alacağı) davaları birbirinden ayrı görülür. Genellikle boşanma davası açıldıktan sonra mal paylaşımı davası da açılır, ancak mahkeme mal paylaşımını görmek için boşanma davasının kesinleşmesini bekler (Bekletici Mesele). Daha fazla bilgi için boşanmada mal paylaşımı rehberimize göz atın.

2026 Çekişmeli Boşanma Davası Ücretleri

Dava açılış harçları, tebligat giderleri, bilirkişi ücretleri ve tanık ücretleri her yıl Adalet Bakanlığı tarifesine göre güncellenir. Ayrıca avukatlık asgari ücret tarifesi de değişmektedir. Detaylı maliyet analizi için boşanma davası ücreti yazımızı inceleyebilirsiniz.

Çekişmeli boşanma davası, doğru strateji ve sabır gerektiren bir süreçtir. Hak kaybına uğramamak, çocuklarınızın ve sizin geleceğinizi güvence altına almak için hukuki desteği ihmal etmeyin.