Özet
Evliliğin ilk yılı dolmadan 'anlaşmalı boşanma' (TMK 166/3) yasal olarak mümkün değildir. Ancak taraflar boşanma konusunda hemfikirse, çekişmeli boşanma davası (TMK 166/1) açılarak ve süreç doğru yönetilerek tek celsede veya çok kısa sürede boşanma sağlanabilir. Bu yöntemde hakimin 'evlilik birliğinin temelinden sarsıldığına' kanaat getirmesi için en az bir tanık dinlenmesi ve tarafların iddiaları kabul etmesi gerekir. Ziynet eşyaları, nafaka ve tazminat hakları, evlilik süresinden bağımsız olarak talep edilebilir.
Evlilik birliği, büyük umutlarla kurulan ancak bazen beklenmedik uyumsuzluklar nedeniyle çok kısa sürede tıkanma noktasına gelen bir kurumdur. İstanbul'da bir boşanma avukatı olarak ofisime gelen danışanlarımın sıkça sorduğu, endişe ve kafa karışıklığı yaşadığı konuların başında 1 sene dolmadan boşanma süreci gelmektedir. Halk arasında yayılan "1 yıl dolmadan asla boşanamazsınız" bilgisi kısmen doğru, kısmen ise büyük bir yanılgıdır.
2026 yılı itibarıyla güncel yargı uygulamaları ve Türk Medeni Kanunu çerçevesinde, henüz 1 yılını doldurmamış evliliklerin nasıl sonlandırılabileceğini, bu sürecin en az hasarla nasıl atlatılabileceğini ve hukuki "püf noktalarını" bu rehberde en ince ayrıntısına kadar ele alacağım.
1 Yıl Kuralı ve Anlaşmalı Boşanma Engelinin Hukuki Zemini
Öncelikle kavramları netleştirmemiz gerekir. Türk hukuk sisteminde boşanma davaları temel olarak ikiye ayrılır: Anlaşmalı Boşanma ve Çekişmeli Boşanma. Kamuoyunda bilinen "1 yıl şartı" sadece ve sadece anlaşmalı boşanma türü için geçerlidir.
Kanun koyucu burada şunu amaçlamıştır: Evlilik kurumu ciddiyet gerektirir ve tarafların ani bir öfkeyle, birbirlerini tam tanımadan verdikleri fevri kararlarla evliliği bitirmelerinin önüne geçilmek istenmiştir. Bu nedenle, hakim hiçbir delil aramaksızın, sadece tarafların "biz anlaştık" demesiyle boşanmayı onaylamak için evliliğin üzerinden en az 365 gün geçmesini şart koşar.
1 Yıl Dolmadan Boşanmak İsteyen Çiftler Ne Yapmalı?
Peki, evliliğiniz henüz 6. ayında ve yürümeyeceği kesinleşti. Eşinizle de şartlarda anlaştınız. 1 yılın dolmasını beklemek zorunda mısınız? Kesinlikle hayır.
1 sene dolmadan boşanma davası süreç akış şeması ve adımları
Bu durumda izlenmesi gereken yol, teknik olarak bir "Çekişmeli Boşanma Davası" açmaktır. Ancak burada stratejik bir hukuk yönetimi devreye girer. Eğer eşler boşanma ve fer'ileri (nafaka, tazminat, velayet vb.) konusunda anlaşmışlarsa, dava "çekişmeli" olarak açılır ancak "anlaşmalı" mantığıyla yürütülür. Biz hukukçular buna uygulamada "Tanıklı Çekişmeli Boşanma" veya "Yarı Çekişmeli Boşanma" diyebiliyoruz.
Çekişmeli Davayı Anlaşmalı Gibi Tek Celsede Bitirme Yöntemi
Bu yöntem, 1 yılı dolmamış evlilikler için en pratik çözümdür. Süreç şu şekilde işler:
- Dava Açılışı: Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (Şiddetli Geçimsizlik - TMK 166/1) gerekçesiyle dava açılır.
- Dilekçeler Aşaması: Davacı taraf geçimsizliği anlatan bir dilekçe sunar. Davalı taraf (diğer eş), bu iddiaları kabul ettiğini ve boşanmak istediğini beyan eden bir cevap dilekçesi sunar.
- Protokol Sunumu: Taraflar aralarında yaptıkları, nafaka, tazminat ve eşyalar konusundaki anlaşmayı (protokolü) mahkemeye delil veya beyan olarak sunarlar.
- Tanık Dinletilmesi (KRİTİK NOKTA): İşte 1 yıl dolmuş anlaşmalı boşanmadan en büyük fark buradadır. Hakim, 1 yıl dolmadığı için sadece tarafların "boşanmak istiyoruz" beyanıyla yetinemez. Evliliğin sarsıldığına kanaat getirmek için en az bir veya iki tanık dinlemek zorundadır.
Dilekçede Hangi Sebepler Gösterilmeli?
1 sene dolmadan açılan davalarda dilekçenin içeriği, davanın reddedilmemesi için hayati önem taşır. Genel sebeplere (şiddetli geçimsizlik) dayanılacaksa, somut vakıalar belirtilmelidir. Ancak eşler anlaşıyorsa, bu vakıaların çok onur kırıcı veya gelecekte husumet yaratacak detayda olmasına gerek yoktur.
Kullanılabilecek bazı geçerli sebepler şunlardır:
- Mizaç uyumsuzluğu ve sürekli tartışma hali.
- Ailelerin evliliğe aşırı müdahalesi ve eşin buna sessiz kalması.
- Cinsel uyumsuzluk veya yataktan kaçınma.
- Ekonomik şiddet veya sorumsuzluk.
- Fiziksel veya psikolojik şiddet.
Eğer evlilikte zina (aldatma), hayata kast veya pek kötü muamele gibi özel boşanma sebepleri varsa, 1 yıl kuralı zaten hiçbir şekilde gündeme gelmez. Bu sebeplerin varlığı halinde dilediğiniz an dava açabilirsiniz.
Konuyla ilgili daha detaylı bilgi için anlaşmalı boşanma şartları yazımı da inceleyebilirsiniz, ancak unutmayın ki 1 yıl altı evliliklerde süreç farklı işlemektedir.
Kısa Süreli Evliliklerde Mali Haklar ve Tazminat
Evliliğin süresi, boşanmanın mali sonuçlarını ortadan kaldırmaz. Yani "3 ay evli kaldık, nafaka ödemem" veya "6 aylık evlilikte tazminat olmaz" gibi düşünceler tamamen yanlıştır.
1. Nafaka Hakkı
Evlilik 1 gün bile sürse, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve boşanmada daha az kusurlu olan taraf, diğer taraftan yoksulluk nafakası isteyebilir. Aynı şekilde dava süresince tedbir nafakası da talep edilebilir. Ancak Yargıtay, çok kısa süreli evliliklerde nafakaya hükmederken hakkaniyet ilkesi gereği bazen süreli nafaka veya toplu ödeme gibi kararlar verebilmektedir. Yine de genel kural değişmez: İhtiyaç ve kusur durumu esastır.
2. Maddi ve Manevi Tazminat
Kısa süreli evliliklerde genellikle "evlilik birliğinin kurulamaması" veya "beklenen menfaatlerin kaybı" nedeniyle tazminat gündeme gelir. Örneğin, eşlerden biri evlilik için işini bırakmışsa, şehir değiştirmişse veya düğün için büyük masraflar yapmışsa ve karşı tarafın kusuruyla evlilik bitiyorsa, maddi tazminat talep edilebilir. Kişilik haklarına saldırı (hakaret, şiddet, aldatma) varsa manevi tazminat da hakkınızdır.
3. Düğün Takıları ve Ziynet Eşyaları
En çok tartışılan konulardan biri budur. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, düğünde kadına takılan takılar (ziynet eşyaları), kim tarafından takılmış olursa olsun kadına bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malıdır. Evlilik 1 ay bile sürse, erkek bu takıları kadına iade etmek zorundadır. Eğer takılar bozdurulup harcandıysa, bedelinin nakit olarak ödenmesi gerekir.
Detaylı bilgi için boşanmada mal paylaşımı konulu makaleme göz atabilirsiniz.
1 Sene Dolmadan Boşanmada Velayet Durumu
Evlilik süresi kısa olsa da, bu sürede dünyaya gelen veya anne karnında olan bir çocuk varsa, velayet konusu davanın en önemli parçasıdır. Bebeklerin velayeti (anne bakımına muhtaçlık ilkesi gereği) çok büyük oranda anneye verilir. 1 yıl dolmadan açılan davalarda da hakim, çocuğun üstün yararını gözetir. Tarafların anlaşması velayet konusunda hakimi bağlamaz ancak yol göstericidir. Eğer çocuk çok küçükse, baba ile çocuk arasında kişisel ilişki süresi (görüş günleri) bebeğin yaşına uygun olarak (örneğin yatılı olmayacak şekilde) düzenlenir.
1 yıl dolmadan evliliğin bitmesi ve boşanma davası temsili görsel
Süreçte Yapılan Kritik Hatalar
Tecrübeli bir İstanbul boşanma avukatı olarak, bu süreçte danışanlarımın yaptığı bazı hataları şöyle sıralayabilirim:
- Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi Vermek: 1 yıl dolmadan doğrudan "Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi" başlığıyla dava açarsanız, mahkeme davanızı usulden reddedebilir veya sizi çekişmeli sürece yönlendirerek zaman kaybettirir. Dilekçe "Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma" (Çekişmeli) formatında olmalıdır.
- Tanıksız Gitmek: "Biz anlaştık, tanığa gerek yok" diye düşünmek hatadır. Hakim, TMK 166/1 gereği vicdani kanaat getirmek için olayı doğrulayan bir üçüncü kişiyi dinlemek ister.
- Mal Rejimi Tasfiyesini Unutmak: Kısa evliliklerde genellikle edinilmiş mal (ev, araba) olmaz ancak varsa ve paylaşım yapılmadıysa, boşanma davasından sonra ayrıca dava açmak gerekebilir. Protokolde bunlara yer vermek en temiz yoldur.
Örnek Dava Dilekçesi Taslağı
Aşağıda, 1 yılı dolmamış ancak tarafların anlaştığı bir evlilik için hazırlanmış, çekişmeli görünümlü ancak anlaşmalı bitecek bir dava dilekçesi örneği bulunmaktadır. Bu sadece bir taslaktır, her olay kendine özgüdür.
DAVACI : Ad Soyad (T.C. No: ...)
ADRES : ...
DAVALI : Ad Soyad (T.C. No: ...)
ADRES : ...
KONU : Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma, nafaka ve tazminat taleplerimizden ibarettir.
AÇIKLAMALAR :
1. Davalı ile .../.../2025 tarihinde evlendik. Bu evliliğimizden çocuğumuz bulunmamaktadır.
2. Evliliğimizin başından itibaren taraflar arasında mizaç uyumsuzluğu, kültürel farklılıklar ve hayata bakış açısındaki derin ayrılıklar nedeniyle şiddetli geçimsizlik baş göstermiştir.
3. Taraflar arasındaki sevgi ve saygı bağı tamamen kopmuş, evlilik birliğinin devamında taraflar ve toplum açısından korunmaya değer bir menfaat kalmamıştır.
4. Davalı eş de boşanmayı kabul etmektedir. Boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat, eşyalar) konusunda taraflar arasında haricen mutabakat sağlanmış olup, Sayın Mahkemenize duruşma esnasında veya protokol olarak sunulacaktır.
5. Evlilik birliği henüz bir yılını doldurmamış olsa da, fiilen bitmiş olan bu evliliğin hukuken de sonlandırılması için işbu davayı açma zarureti doğmuştur.
HUKUKİ NEDENLER : TMK m. 166/1 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER : Nüfus kayıtları, tanık beyanları (isimleri bilahare bildirilecektir), yemin ve sair yasal deliller.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;
1. Haklı davamızın KABULÜ ile tarafların BOŞANMALARINA,
2. Yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
TARİH: .../.../2026
DAVACI
Ad Soyad
İmza
Süreç Ne Kadar Sürer?
Normal bir çekişmeli boşanma davası İstanbul gibi büyük şehirlerde 1.5 - 3 yıl sürebilirken, yukarıda anlattığım "anlaşmalı yöntemle yürütülen çekişmeli dava" çok daha kısa sürer. Eğer dava açıldıktan sonra tensip zaptı ile birlikte duruşma günü talep edilirse ve mahkemenin iş yoğunluğu uygunsa, 1 ile 3 ay arasında bir tarihe duruşma günü verilebilir. Duruşma günü taraflar ve tanıklar hazır olursa, tek celsede boşanma kararı verilebilir.
Kapanış ve Profesyonel Tavsiye
1 sene dolmadan boşanmak, hukuki teknik bilgi gerektiren hassas bir süreçtir. Yanlış açılan bir dava, reddedilme riskiyle karşı karşıya kalır ve sizi 3 yıl boyunca tekrar boşanma davası açamama (TMK 166/4 bekleme süresi) riskiyle baş başa bırakabilir. Bu nedenle, özellikle 1 yıl engelini aşmak için kurgulanan bu hukuki prosedürde uzman bir avukattan destek almanız, sürecin hızlı ve hatasız ilerlemesi için elzemdir.
Hayatınızın geri kalanını mutsuz bir evlilikle geçirmek zorunda değilsiniz; kanunlar size doğru yolu gösterdiğinde, çözüm her zaman mümkündür.
Sıkça Sorulan Sorular
Av. Murat Aydar
İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.