Anlaşmalı Boşanma Şartları

Evlilik birliğini sonlandırma kararı almak, hayatınızdaki en zorlu dönemeçlerden biri olabilir. Ancak bu sürecin hukuki boyutu, duygusal boyutu kadar yıpratıcı olmak zorunda değildir. Türk Medeni Kanunu'muzda düzenlenen anlaşmalı boşanma, eşlerin ortak bir iradeyle, medeni bir şekilde ve en önemlisi tek celsede boşanmalarına olanak tanıyan en pratik yöntemdir. Ancak, "nasıl olsa anlaştık, bir kağıt imzalayıp bitirelim" düşüncesi, uygulamada en sık karşılaştığım ve telafisi en zor hak kayıplarına yol açan yanılgıdır.

Ben Avukat Murat Aydar. İstanbul'da yıllardır sürdürdüğüm boşanma avukatı mesleki tecrübemde şunu net olarak gördüm: İyi hazırlanmamış bir anlaşmalı boşanma protokolü, bitmeyen bir çekişmeli dava sürecinden daha fazla zarar verebilir. 2026 yılı itibarıyla mahkemelerin işleyişi, Yargıtay'ın güncel içtihatları ve değişen ekonomik koşullar, anlaşmalı boşanma şartlarını sadece "kanuni bir prosedür" olmaktan çıkarıp, stratejik bir hukuki süreç haline getirmiştir.

Bu makalede, internetteki kopyala-yapıştır bilgilerden arındırılmış, tamamen tecrübeye dayalı, hakimlerin duruşma salonunda nelere dikkat ettiğini içeren ve gelecekte "keşke" dememeniz için bilmeniz gereken tüm anlaşmalı boşanma şartlarını en ince detayına kadar bulacaksınız.

2026 Anlaşmalı Boşanma Dava Süreci Adımları İnfografik

Anlaşmalı Boşanmanın Temel Yasal Şartları Nelerdir?

Türk hukukunda anlaşmalı boşanma davası açabilmek için Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen şartların eksiksiz olarak oluşması gerekir. Bu şartlardan biri bile eksikse, hakim davanızı reddeder veya davayı çekişmeli boşanma davasına dönüştürerek süreci yıllarca uzatabilir.

1. Evlilik En Az 1 Yıl Sürmüş Olmalı

Anlaşmalı boşanmanın en kesin şartı süredir. Resmi nikah tarihinden itibaren tam 1 yıl geçmeden anlaşmalı boşanma davası açılamaz. Bu süre kesin bir dava şartıdır.

• Dini nikah veya nişanlılık süresi sayılmaz: Sadece resmi nikah tarihi baz alınır.
• Fiili ayrılık durumu değiştirmez: Eşinizle evlendiğinizin 2. haftasında ayrılmış ve 10 aydır ayrı evlerde yaşıyor olsanız bile, 1 yıllık resmi süre dolmadan anlaşmalı boşanamazsınız.
• Çözüm Yolu: Eğer 1 yıl dolmamışsa ve mutlaka boşanmak istiyorsanız, dava "şiddetli geçimsizlik" (çekişmeli) olarak açılır, eşler birbirini suçlamadan boşanmayı kabul eder ve tanık dinletilerek süreç hızlandırılmaya çalışılır. Ancak bu teknik olarak TMK 166/3 kapsamında bir anlaşmalı boşanma değildir.

2. Eşlerin Birlikte Başvurusu veya Kabulü

Davanın açılma şekli iki türlü olabilir:

1. Birlikte Başvuru: Eşler, imzaladıkları protokol ile birlikte ortak bir dilekçe vererek dava açarlar.
2. Dava ve Kabul: Bir eş davayı açar, diğer eş duruşmada veya dilekçe ile davayı ve protokol şartlarını kabul ettiğini beyan eder.

3. Hakim Tarafları Bizzat Dinlemelidir

Anlaşmalı boşanmayı diğer dava türlerinden ayıran en kritik özellik budur. Çekişmeli davalarda avukatınız duruşmaya girip sizi temsil edebilirken, anlaşmalı boşanma davasında eşler duruşmada bizzat hazır bulunmak zorundadır.

Hakim, tarafların gözünün içine bakarak şu soruyu soracaktır: "Boşanmak istiyor musunuz? Protokoldeki imza size mi ait? Bu şartları baskı altında kalmadan kabul ettiniz mi?"

Bu nedenle, "Benim avukatım var, ben gitmesem olur mu?" sorusunun cevabı anlaşmalı boşanma için kocaman bir HAYIR'dır.

4. Anlaşmanın Hakim Tarafından Uygun Bulunması

Tarafların anlaştık demesi yetmez; bu anlaşmanın hukuka ve ahlaka uygun olması, özellikle varsa çocukların menfaatini zedelememesi gerekir. Hakim, hazırladığınız anlaşmalı boşanma protokolü üzerinde değişiklik yapma yetkisine sahiptir. Eğer hakim bir maddeyi değiştirirse (örneğin iştirak nafakasını az bulursa), tarafların bu değişikliği duruşma esnasında kabul etmesi gerekir. Kabul etmezlerse dava çekişmeliye döner.

Boşanmanın Mali Sonuçlarında Anlaşma Şartları

Anlaşmalı boşanmanın "anlaşma" kısmı, sadece "biz boşanıyoruz" demek değildir. Boşanmanın fer'i (eki) niteliğindeki tüm mali konularda %100 mutabakat sağlanmış olmalıdır. "Biz boşanalım, mal paylaşımını sonra hallederiz" diyerek anlaşmalı boşanma yapılamaz. Ya paylaşım yapılır ya da haklardan feragat edilir.

Maddi ve Manevi Tazminat

Eşler birbirlerinden maddi veya manevi tazminat isteyip istemediklerini açıkça belirtmelidir. Burada üç ihtimal vardır:

• Tazminat Belirlenmesi: "Erkek, kadına 500.000 TL maddi tazminat ödeyecektir." (Ödeme şekli ve vadesi net yazılmalıdır).
• Tazminat Yokluğu: "Taraflar karşılıklı olarak birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talep etmemektedirler."
• Feragat: "Taraflar maddi ve manevi tazminat haklarından feragat etmişlerdir." (Bu ifade, ileride dava açma hakkını tamamen kapatır).

Nafaka Türleri ve Miktarları

Anlaşmalı boşanmada iki tür nafaka düzenlenir:

1. Yoksulluk Nafakası: Eşlerden birinin (genelde kadının) boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması durumunda diğer eşten talep ettiği nafakadır. Miktar, yıllık artış oranı (TÜFE/ÜFE) net olarak yazılmalıdır.
2. İştirak Nafakası: Çocuklar için ödenen nafakadır. Hakim, çocuğun üstün yararını gözeterek, taraflar düşük bir miktar belirlese bile bunu artırabilir.

Mal Paylaşımı ve Eşyalar

2026 yılında, artan mal varlığı değerleri nedeniyle en çok ihtilaf çıkan nokta burasıdır. Boşanmada mal paylaşımı konusunda protokolde şu detaylar net olmalıdır:

• Gayrimenkuller: Tapu bilgileri (Ada, parsel vb.) açıkça yazılmalı ve kimin üzerine devredileceği belirtilmelidir.
• Araçlar: Plaka ve ruhsat bilgileri ile kime kalacağı belirtilmelidir.
• Ziynet Eşyaları (Düğün Takıları): Kimde kaldığı veya kimin kime ne kadar ödeyeceği (altın cinsinden veya nakit) yazılmalıdır.
• Ev Eşyaları: "Şahsi eşyalar alınmıştır, evdeki diğer eşyalar X'e kalacaktır" gibi bir ibare yeterli olabilir.

Eğer mal paylaşımı yapılmayacaksa, "Tarafların birbirlerinden menkul ve gayrimenkul hiçbir mal rejiminden kaynaklı alacağı yoktur" maddesi eklenerek konu kapatılır.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü ve Hukuki Süreç Görseli

Velayet ve Çocukla Kişisel İlişki Şartları

Çocukların durumu, hakimin en hassas olduğu ve müdahale yetkisinin en geniş olduğu alandır. Eşler "çocuk babada kalsın" diyerek anlaşsa bile, hakim çocuğun yaşı (örneğin emzirme dönemi) ve menfaati gereği velayeti anneye verebilir.

Velayet Kime Verilecek?

Taraflar velayetin kime verileceği konusunda anlaşmalıdır. Ortak velayet, Türk hukukunda uygulanabilir hale gelmiş olsa da, 2026 itibarıyla mahkemeler hala çocuğun düzeni açısından "tek ebeveyn velayetini" daha sık tercih etmektedir. Ancak taraflar protokolde velayet konusunda ısrarcı olup ortak velayet düzenlemesi yapabilirler, hakimin onayı şarttır.

Kişisel İlişki Günleri

Velayeti almayan tarafın çocuğu hangi günlerde göreceği (hafta sonları, sömestr tatilleri, dini bayramlar, yaz tatili) saat ve gün aralıklarıyla net bir şekilde yazılmalıdır. Muğlak ifadeler ileride icra takibine ve yeni davalara yol açar.

Adım Adım Anlaşmalı Boşanma Süreci (2026)

Bir anlaşmalı boşanma davası, doğru yönetildiğinde ortalama 1 hafta ile 1 ay arasında sonuçlanır. Süreç şu şekilde işler:

1. Protokolün Hazırlanması: Uzman bir avukat desteğiyle tüm şartları içeren protokol hazırlanır ve eşlerce imzalanır (Her sayfaya imza atılması önerilir).
2. Dava Açılması: Hazırlanan protokol ve dava dilekçesi ile Aile Mahkemesi'ne (veya Nöbetçi Asliye Hukuk'a) başvurulur. 2026 yılında UYAP sistemi üzerinden avukatlar davayı saniyeler içinde açabilmektedir.
3. Tensip Zaptı ve Duruşma Günü: Dava açıldıktan sonra mahkeme "tensip zaptı" düzenler. Anlaşmalı boşanmalarda mahkeme kaleminin yoğunluğuna göre çok yakın bir tarihe (bazen 2-3 gün sonrasına) duruşma günü verilebilir.
4. Duruşma: Taraflar ve avukatları duruşmada hazır bulunur. Hakim protokolü teyit eder.
5. Gerekçeli Karar ve Kesinleşme: Duruşmadan sonra kısa süre içinde gerekçeli karar yazılır. Taraflar "istinaf hakkından feragat" dilekçesi vererek kararı hemen kesinleştirir ve nüfus müdürlüğüne gönderilmesini sağlar.

Örnek Anlaşmalı Boşanma Protokolü Taslağı

Aşağıda yer alan metin sadece fikir verme amaçlı bir taslaktır. Her boşanma kendine özgü şartlar barındırır ve kopyala-yapıştır protokoller hak kaybına neden olabilir.

Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Tarihsiz İmza Atmak: Protokole mutlaka tarih atılmalıdır.
• "Daha Sonra Anlaşırız" Demek: Mahkeme huzurunda söylenmeyen veya protokolde yazmayan hiçbir sözlü anlaşmanın geçerliliği yoktur.
• Baskı Altında İmzalamak: Eğer protokolü zorla imzaladıysanız, duruşmada hakime "Bunu zorla imzaladım, kabul etmiyorum" diyebilirsiniz. Bu durumda anlaşmalı boşanma gerçekleşmez.
• Tapu Masraflarını Unutmak: Protokolde gayrimenkul devri varsa, tapu harcını ve masraflarını kimin ödeyeceği belirtilmelidir, aksi takdirde devir aşamasında yeni krizler çıkar.