Boşanma kararı almak, bir insanın hayatında verebileceği en zor ve stresli kararlardan biridir. Ancak asıl zorluk karar aşamasında değil, bu kararın hayata geçirilmesi sürecinde, yani dava aşamasında başlar. İstanbul'da yıllardır aile hukuku alanında müvekkillerimi temsil eden bir boşanma avukatı olarak şunu net bir şekilde söyleyebilirim: Boşanma davaları, haklı olanın değil, haklılığını hukuka uygun delillerle ispatlayanın ve en az hatayı yapanın kazandığı davalardır.
Google üzerinde yaptığım analizlerde, insanların genellikle yüzeysel tavsiyelerde bulunduğunu, "kavga etmeyin", "sakin olun" gibi genel geçer öğütler verdiğini görüyorum. Ancak 2026 yılı itibarıyla Türk Medeni Kanunu uygulamaları ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları çok daha teknik detaylar barındırmaktadır. Bu makalede, bir avukatın ofisinde müvekkiline anlattığı şeffaflıkta, boşanma sürecinde asla yapılmaması gerekenleri, bu hataların hukuki bedellerini ve stratejik doğruları tüm detaylarıyla ele alacağız.
Boşanma Davasını Açmadan Önce Yapılan Kritik Hatalar
Hata yapma riski, daha dava dilekçesi verilmeden başlar. Eşlerin duygusal davranarak attığı fevri adımlar, ileride açılacak davada onları "tam kusurlu" duruma düşürebilir.
Evi Haksız Yere Terk Etmek ve "Terk" İhtarı
Boşanma düşüncesi oluştuğunda yapılan en yaygın hata, eşyaları toplayıp evi terk etmektir. Türk Medeni Kanunu'na göre eşlerin birlikte yaşama yükümlülüğü vardır. Haklı bir sebep olmaksızın (can güvenliği tehdidi, şiddet, hakaret vb.) ortak konutu terk etmek, boşanma davasında aleyhinize delil olarak kullanılabilir.
Eğer evi terk eden taraf sizseniz ve haklı bir sebebiniz yoksa, karşı taraf size "Eve Dön" çağrısı (Terk İhtarı) yapabilir. Bu ihtara rağmen dönmezseniz, "Terk sebebiyle boşanma" davası ile karşılaşabilir ve kusurlu sayılarak tazminat ödemek zorunda kalabilirsiniz. Ancak, can güvenliğiniz tehlikedeyse evi terk etmek bir hak, hatta zorunluluktur. Bu durumda derhal 6284 sayılı yasa kapsamında koruma kararı talep edilmelidir.
Ortak Konutun Kilidini Değiştirmek
Eşinizi eve almamak için kapı kilidini değiştirmek, Yargıtay kararlarına göre "ekonomik ve psikolojik şiddet" olarak değerlendirilir. Bu davranış, boşanma davasında sizi kusurlu duruma düşürür. Evlilik birliği hukuken devam ettiği sürece, mahkemece verilmiş bir uzaklaştırma kararı yoksa, eşinizin eve girmesini engelleyemezsiniz.
Mal Kaçırma Girişimleri ve Hileli Satışlar
Boşanma niyeti ciddileştiğinde, taraflardan biri (genellikle tapu veya araç üzerinde olan taraf) malları başkasına devretme yoluna gidebilir. Bu, yapılabilecek en büyük stratejik hatalardan biridir. Çünkü:
- Mahkemeler, boşanma davasına yakın tarihlerde yapılan şüpheli devirleri (örneğin kardeşe veya arkadaşa satış) hayatın olağan akışına aykırı bulur.
- Bu durumda diğer eş, boşanma davalarında mal kaçırma fiiline karşı "Tasarrufun İptali" davası açabilir veya mal rejiminin tasfiyesinde bu mallar hiç satılmamış gibi hesaba katılarak "eklenecek değer" olarak kabul edilir.
Dijital Dünyada ve Sosyal Medyada Yapılan Hatalar
2026 yılında boşanma davalarının en önemli delil kaynakları dijital materyallerdir. Ancak burada yapılan yanlışlar, delil elde etmek isterken suçlu duruma düşmenize neden olabilir.
Boşanma sürecinde yapılan hataların satranç tahtasında stratejik kayıplara yol açtığını gösteren infografik.
Casus Yazılım Yüklemek ve Şifre Kırmak
Eşinizin telefonuna casus yazılım yüklemek, WhatsApp Web'i gizlice kendi bilgisayarınıza bağlamak veya şifresini kırarak e-postalarına girmek TCK kapsamında "Özel Hayatın Gizliliğini İhlal" ve "Bilişim Sistemine Girme" suçlarını oluşturur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, hukuka aykırı yollardan elde edilen deliller mahkemede ispat aracı olarak kullanılamaz. Yani, eşinizin aldatmasını bu yolla ispatlasanız bile, mahkeme bu delili yok sayacak ve üstüne ceza davasıyla yargılanma riskiyle karşılaşacaksınız.
Sosyal Medyada İntikam Paylaşımları
Eşiniz hakkında sosyal medyada, WhatsApp durumlarında veya ortak arkadaş gruplarında aşağılayıcı, küçük düşürücü paylaşımlar yapmak, boşanma davasında aleyhinize "ağır kusur" olarak döner. "Onur kırıcı davranış" sebebiyle manevi tazminat ödemek zorunda kalabilirsiniz. Ayrıca, lüks yaşam paylaşımları da nafaka miktarını etkileyebilir. İşsiz olduğunuzu iddia edip, sosyal medyada tatil fotoğrafları paylaşırsanız, mahkeme beyanınıza değil, yaşam standardınıza itibar edecektir.
Boşanma Davası Sürerken Başkalarıyla Görüşmek
En sık sorulan ve en çok hata yapılan konulardan biri budur. "Nasılsa dava açtık, artık ayrıyız" düşüncesi hukuken yanlıştır. Boşanma kararı kesinleşinceye kadar eşlerin sadakat yükümlülüğü devam eder. Dava süreci devam ederken başka biriyle duygusal veya cinsel ilişki yaşamak, sadakatsizlik olarak kabul edilir ve davanın seyrini tamamen değiştirebilir. Bu konuda daha detaylı bilgi için boşanma davası sürerken başka biriyle görüşmek başlıklı yazımı inceleyebilirsiniz.
Çocuklar ve Velayet Konusunda Asla Yapılmaması Gerekenler
Çocuklar boşanma davasının tarafı değil, mağdurudur. Ancak ebeveynler hırslarına yenik düşerek çocukları bir silah gibi kullanabilmektedir.
Çocuğu Diğer Ebeveyne Karşı Doldurmak (Ebeveyn Yabancılaştırması)
Çocuğa annesini veya babasını kötülemek, "Baban seni sevmiyor, para vermiyor" veya "Annen bizi terk etti" gibi psikolojik baskı içeren cümleler kurmak, velayet davasında en büyük hatalardan biridir. Mahkeme tarafından atanan pedagog ve sosyal hizmet uzmanları, çocukla yaptıkları görüşmelerde bu yönlendirmeleri kolayca tespit eder. Uzman raporuna "Ebeveyn Yabancılaştırması Sendromu (PAS)" ibaresi girerse, velayeti alma şansınız ciddi oranda düşer.
Çocuğu Diğer Ebeveynle Görüştürmemek
Mahkemenin belirlediği ara karara rağmen çocuğu diğer ebeveyne göstermemek, teslim etmemek veya kaçırmak suçtur. Bu durum, velayet görevinin kötüye kullanılması olarak değerlendirilir ve velayetin sizden alınıp karşı tarafa verilmesi için en güçlü gerekçelerden biridir.
Çocuğu Haberci Olarak Kullanmak
Eşinizle iletişim kurmak istemeyebilirsiniz ancak çocuğu "Bunu babana söyle", "Annene sor bakalım ne zaman gelecekmiş" şeklinde bir iletişim aracı olarak kullanmak çocuğun psikolojisini bozar. Bu durum pedagog raporlarına yansır ve ebeveynlik yeteneklerinizin sorgulanmasına neden olur.
Hukuki Prosedürde Yapılan Teknik Hatalar
Boşanma davaları usul hukukunun (HMK) katı kurallarına tabidir. Haklı olmanız yetmez, usulüne uygun talepte bulunmanız gerekir.
Cevap ve Delil Sürelerini Kaçırmak
Dava dilekçesi size tebliğ edildikten sonra cevap vermek için 2 haftalık süreniz vardır (gerekirse ek süre istenebilir). Bu süreyi kaçırırsanız, davacının iddialarını inkar etmiş sayılırsınız ancak kendi delillerinizi sunma veya karşı dava açma hakkınızı usulen zora sokarsınız. Aynı şekilde, tanık listesi veya delil sunma sürelerini kaçırmak, davanızı ispatlayamamanıza neden olur.
"Af" Sayılan Davranışlarda Bulunmak
Boşanma davası açıldıktan sonra veya olaylar patlak verdikten sonra eşinizle barışma girişiminde bulunmak, aynı yatağı paylaşmak, tatile gitmek veya sosyal medyada mutlu aile pozları vermek; hukuken "önceki olayları affetmiş" sayılmanıza neden olabilir. Affedilen olaylar boşanma gerekçesi yapılamaz. Örneğin, şiddet gördükten sonra hiçbir şey olmamış gibi tatile giderseniz, o şiddet olayına dayanarak boşanma talep edemezsiniz.
Finansal Hatalar ve Nafaka Süreci
Geliri Düşük Göstermek İçin İşten Ayrılmak
Nafaka ödememek veya az ödemek için sigortalı işten çıkıp kayıt dışı çalışmak veya şirketi başkasının üzerine yapmak sık görülen bir hatadır. Mahkemeler sadece resmi gelire bakmaz; kredi kartı harcamalarınızı, yaşam standartlarınızı, oturduğunuz evi ve sosyal medya paylaşımlarınızı dikkate alarak "emsal gelir" araştırması yapar. Çalışabilecek durumda olup bilerek çalışmayanlar için de potansiyel gelir üzerinden nafaka bağlanabilir.
Boşanma davasında fevri sosyal medya kullanımı ile profesyonel hukuki destek arasındaki farkı gösteren görsel.
Müşterek Hesapları İzinsiz Boşaltmak
Eşlerin ortak hesabındaki paranın tamamını çekmek, güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir ve mal paylaşımında aleyhinize değerlendirilir. Hukuken paranın yarısı diğer eşe aittir.
Özet: Boşanma Sürecinde Yanlış vs. Doğru
| YANLIŞ DAVRANIŞ | DOĞRU STRATEJİ | OLASI SONUÇ |
|---|---|---|
| Sinirlenip evi terk etmek. | Haklı sebep yoksa evde kalmak veya mahkemeden ayrılık kararı istemek. | Terk nedeniyle tam kusurlu sayılma ve tazminat yükü. |
| Eşin telefonuna casus yazılım yüklemek. | Hukuka uygun deliller (tanık, otel kaydı, sosyal medya) toplamak. | Delilin reddi ve hapis cezası riski. |
| Çocuğu diğer ebeveyne göstermemek. | Mahkeme kararına uygun şekilde kişisel ilişkiyi sağlamak. | Velayetin kaybedilmesi. |
| Malları arkadaşının üzerine devretmek. | Mallara tedbir konulmasını talep etmek (Dava ile). | Tasarrufun iptali davası ve yargılama giderleri. |
Örnek Protokol Maddesi: Davranış Kuralları
Anlaşmalı boşanma sürecinde, tarafların birbirlerinin özel hayatına saygı duyacaklarını taahhüt etmeleri önemlidir. İşte protokollerde sıkça kullandığımız, tarafları koruyan örnek bir madde:
MADDE X - TARAFLARIN BİRBİRLERİNE VE ÇOCUKLARA YAKLAŞIMI:
Taraflar, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra birbirlerinin özel hayatına, haysiyet ve şerefine saygı göstereceklerini, gerek sosyal medya üzerinden gerekse üçüncü şahıslar nezdinde birbirleri aleyhine küçük düşürücü beyanlarda bulunmayacaklarını kabul ve taahhüt ederler.
Taraflar, müşterek çocuk [Çocuğun Adı]'nın yanında, diğer ebeveyn hakkında olumsuz konuşmamayı, çocuğu diğer ebeveyne karşı yabancılaştıracak tutum ve davranışlardan kaçınmayı, aksi halde velayet konusunun yeniden değerlendirilebileceğini bildiklerini beyan ederler.
Profesyonel Desteğin Önemi
Boşanma süreci, kulaktan dolma bilgilerle veya komşu tavsiyesiyle yönetilemeyecek kadar teknik ve hassas bir süreçtir. Yapılan her hata, geri dönüşü olmayan maddi ve manevi kayıplara yol açabilir. Bu süreçte duygularınızı değil, aklınızı ve hukuku rehber edinmelisiniz. Bir uzman desteği almak, sadece davanızı kazanmanızı sağlamaz, aynı zamanda bu zorlu süreci psikolojik olarak en az hasarla atlatmanıza yardımcı olur.
