İstinaf Ne Kadar Sürer? 2026 BAM ve Yargıtay Süreleri

İlk derece mahkemesi kararınızı aldınız; ancak taraflardan biri kararı istinafa taşıdı ve şimdi akıllardaki tek soru şu: "İstinaf ne kadar sürer?" Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) önündeki bu bekleyiş; boşanma, tazminat, işçilik alacağı ya da ceza dosyası fark etmeksizin tarafların hayat planlarını doğrudan etkiler. Bu rehberde 2026 itibarıyla istinaf sürelerini, süreci uzatan ve kısaltan etkenleri ve aşama aşama istinaf yolculuğunu anlatıyorum.

İstinaf Nedir? Bölge Adliye Mahkemesi Ne Yapar?

İstinaf, ilk derece mahkemesi (asliye hukuk, aile, iş, asliye ceza vb.) kararlarının hem maddi olay hem de hukuki denetim yönünden Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeniden incelenmesidir. BAM, gerektiğinde delilleri yeniden değerlendirir, duruşma açabilir ve ilk derece kararını kaldırarak yeniden hüküm kurabilir. Bu yönüyle istinaf, yalnızca hukuki denetim yapan Yargıtay temyiz incelemesinden daha kapsamlıdır.

İstinaf Başvuru Süresi Ne Kadardır?

Sürecin ilk kritik eşiği başvuru süresidir:

• Hukuk davalarında (boşanma, tazminat, alacak vb.): HMK m. 345 uyarınca istinaf süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır.
• Ceza davalarında: 2024 yılında yapılan değişiklikle (7499 sayılı Kanun, CMK m. 273) istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta olarak hukuk yargılamasıyla eşitlenmiştir.

İstinaf İncelemesi Ne Kadar Sürer? (2026 Uygulama Ortalamaları)

Kanun BAM'a "şu sürede bitir" diye bir süre koymamıştır; bu nedenle süre tamamen mahkemenin iş yüküne ve dosyanın niteliğine bağlıdır. Uygulamada gözlemlenen ortalamalar şöyledir:

BAM'lara Göre Farklılıklar

• İstanbul BAM: Türkiye'nin en yoğun istinaf merkezi; hukuk dairelerinde inceleme çoğunlukla 12-18 ay, yoğun dairelerde daha uzun sürebilmektedir.
• Ankara ve İzmir BAM: Ortalama 10-16 ay bandı sık görülür.
• İş yükü düşük BAM'lar (örneğin Sakarya, Konya, Erzurum gibi merkezlerdeki bazı daireler): 6-12 ay içinde sonuç alınabilmektedir.

Bu süreler kesin taahhüt değil, dosya deneyimine dayalı uygulama gözlemleridir; aynı BAM içindeki daireler arasında dahi belirgin fark olabilir.

Dosya Türüne Göre Süreler

• Boşanma ve aile hukuku dosyaları: Genellikle duruşma açılmadan dosya üzerinden incelenir; boşanmaya özgü ayrıntılar için boşanmada istinaf ve temyiz süreci rehberimize bakabilirsiniz.
• İşçilik alacağı ve ticari dosyalar: Bilirkişi incelemesi gerekirse süre uzar.
• Ceza dosyaları: Tutuklu işler öncelikli incelenir ve belirgin şekilde daha hızlı sonuçlanır.

İstinaf Süreci Aşama Aşama Nasıl İşler?

1. İstinaf dilekçesinin verilmesi: Kararı veren ilk derece mahkemesine sunulur (2 hafta).
2. Karşı tarafın cevabı: Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir; iki haftalık cevap süresi işler.
3. Dosyanın BAM'a gönderilmesi: Harç ve eksiklik kontrolü sonrası dosya bölge adliye mahkemesine ulaşır (uygulamada 1-3 ay).
4. Ön inceleme: Daire, başvurunun süresinde ve gerekçeli olup olmadığını denetler.
5. Esastan inceleme: Çoğu hukuk dosyasında duruşmasız, dosya üzerinden yapılır; duruşma açılırsa süre uzar.
6. Karar: BAM ya istinaf başvurusunu esastan reddeder (ilk derece kararı onaylanır) ya da kararı kaldırıp yeniden hüküm kurar / dosyayı ilk derece mahkemesine iade eder.

UYAP'ta dosyanızın hangi aşamada olduğunu "dosya bölge adliye mahkemesinde", "ön inceleme aşamasında", "inceleme aşamasında" gibi ibarelerden takip edebilirsiniz; bu ibarelerin anlamları için UYAP durum kodları rehberimize göz atın.

İstinaf Süreci Hızlandırılabilir mi?

• İstinaftan feragat: Her iki taraf istinaf hakkından feragat ederse karar derhâl kesinleşir. Özellikle anlaşmalı boşanmalarda standart uygulamadır.
• Eksiksiz başvuru: Harcın tam yatırılması, gerekçeli ve usulüne uygun dilekçe; iade/eksiklik yazışmalarıyla kaybedilen ayları önler.
• Tutukluluk, ivedilik veya mağduriyet bildirimi: Somut gerekçeye dayalı öncelik talepleri bazı dairelerde dikkate alınabilmektedir; ancak garanti değildir.

Dava Türüne Göre İstinaf Ne Kadar Sürer?

"İstinaf ne kadar sürer" sorusunun tek bir cevabı yok; çünkü Bölge Adliye Mahkemesi her dosyayı aynı emekle incelemez. Aşağıdaki tablo, yukarıda verdiğim 6-18 aylık genel bandın hangi dosya türünde neden alt, hangisinde neden üst uçta kaldığını gösteriyor. Süreyi belirleyen şey dosyanın adı değil, dairenin o dosyada ne yapmak zorunda olduğudur.

Bu tabloyu okurken şunu unutmayın: aynı BAM içindeki iki daire bile aynı türdeki dosyayı farklı sürede bitirebilir. Dosyanızın hangi dairede olduğunu UYAP üzerinden görebilirsiniz; tahmin yürütmek için dairenin yakın tarihli kararlarına bakmak en güvenilir yöntemdir.

Tazminat Davası İstinafta Neden Daha Uzun Sürer?

Tazminat dosyaları istinafta en sık takılan gruptur. Sebebi hukuki değil, hesapsaldır: ilk derece mahkemesinin hükmettiği tutar bir bilirkişi raporuna dayanıyorsa, istinaf başvurusunda taraflar genellikle o raporu hedef alır. Daire raporu yeterli bulmazsa yeni bilirkişi incelemesi yaptırır; rapor gelir, taraflara tebliğ edilir, itiraz süresi işler ve gerekirse ek rapor alınır. Bu döngü tek başına dosyaya aylar ekler.

Trafik kazası ve iş kazası tazminatlarında buna bir de maluliyet oranı ve aktüerya hesabı eklenir. Bu nedenle "tazminat davası istinafta ne kadar sürer" sorusuna dürüst cevap, yukarıdaki genel bandın üst ucudur; dosyada kusur oranı da tartışılıyorsa üst ucun da üstüne çıkabilir.

İki Kez İstinafa Giden Dosya Ne Zaman Sonuçlanır?

BAM, ilk derece kararını kaldırıp dosyayı yeniden karar verilmek üzere geri gönderdiğinde yargılama ilk derece mahkemesinde kaldığı yerden değil, bozma gerekçesi doğrultusunda yeniden yürür. Mahkeme yeni karar verir; bu karara karşı da istinaf yolu açıktır. Yani dosya ikinci kez BAM önüne gelir ve inceleme süresi sıfırdan işlemeye başlar.

Pratik sonuç şudur: "dosyam iki yıldır istinafta" diyen müvekkillerimin bir kısmında aslında dosya bir kez kaldırılmış, ilk derecede yeniden görülmüş ve ikinci kez istinafa çıkmıştır. UYAP kayıtlarında bu, aynı dosyada birden fazla BAM esas numarası olarak görünür. İkinci istinaf genellikle daha hızlı biter, çünkü daire yalnızca bozma gerekçesine uyulup uyulmadığını denetler; ama bu bir kural değil, eğilimdir.

İstinaf Kararından Sonra Ne Olur? Üç Olasılık

• Başvurunun esastan reddi: İlk derece kararı ayakta kalır. Dosya temyize açıksa BAM kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'a başvurulabilir (HMK m. 361); temyize kapalıysa karar bu noktada kesinleşir.
• Kaldırma ve yeniden hüküm: Daire ilk derece kararını kaldırır ve davayı kendisi karara bağlar. Bu karar da temyize açık olabilir.
• Kaldırma ve gönderme: Daire kararı kaldırır, dosyayı yeniden yargılama için ilk derece mahkemesine gönderir. Yukarıda anlattığım ikinci istinaf döngüsü bu ihtimalde başlar.

Hangi ihtimal gerçekleşirse gerçekleşsin, kararın icraya konulabilmesi ve nüfus, tapu gibi kayıtlara işlenebilmesi için kesinleşme şerhi gerekir. Şerh, kararı veren mahkemeden alınır; temyiz süresi dolmadan ya da temyiz sonuçlanmadan verilmez.

Dosyam Aylardır İstinafta, Bu Normal mi? Kısa Kontrol Listesi

• UYAP'ta dosya hâlâ "ilk derece mahkemesinde" görünüyorsa henüz BAM'a gönderilmemiştir; harç eksikliği veya tebligat sorunu olabilir, kalemle görüşün.
• "Ön inceleme aşamasında" ibaresi, dairenin başvurunun usul şartlarını denetlediğini gösterir; bu aşama genellikle kısadır.
• "İnceleme aşamasında" ibaresi esas incelemedir; burada geçen süre yukarıdaki dosya türü tablosuna göre değerlendirilmelidir.
• Bilirkişi raporu için ara karar verildiyse süre uzayacaktır; rapor tarihi ve itiraz süresi UYAP'tan izlenebilir.
• Genel bandın üst sınırı aşıldıysa dosya durumunu yazılı olarak sorma hakkınız vardır; somut mağduriyet (tutukluluk, ivedi ihtiyaç) varsa öncelik talebi de dilekçeyle sunulabilir.

İstinaftan Sonra Temyiz Aşaması ve Kesinleşme

BAM kararı her dosyada son nokta değildir. Kanunda sayılan parasal sınırın üzerindeki ve türü gereği temyize açık dosyalarda, BAM kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'a temyiz başvurusu yapılabilir (HMK m. 361). Yargıtay incelemesi de iş yüküne göre ortalama 1-2 yıl sürebilmektedir. Temyiz yolu kapalı dosyalarda BAM kararıyla hüküm kesinleşir; kesinleşmenin belgelenmesi için kesinleşme şerhi alınır.

İstinaf aşamasındaki dosyanız için strateji ve süre değerlendirmesi almak isterseniz büromuzla iletişime geçebilirsiniz.