Mal Paylaşımı Davası

Evlilik birliğinin sonlanması, taraflar için sadece duygusal bir kopuş değil, aynı zamanda ciddi bir ekonomik ayrışma sürecidir. İstanbul'da bir boşanma avukatı olarak deneyimlerime dayanarak söyleyebilirim ki; boşanma sürecinin en çetrefilli, hesap kitap gerektiren ve teknik hukuki bilgiye en çok ihtiyaç duyulan aşaması mal paylaşımı davası sürecidir.

2026 yılı itibarıyla değişen ekonomik koşullar, enflasyon oranları ve varlık türlerinin çeşitlenmesi (kripto varlıklar, dijital yatırımlar vb.), mal paylaşımı davalarını geçmişe göre çok daha karmaşık hale getirmiştir. Google üzerindeki standart bilgiler genellikle sığ tanımlardan ibarettir. Ancak bir mal rejiminin tasfiyesi, sadece kanun maddelerini bilmekle değil, doğru matematiksel hesaplamaları ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarını, güncel ekonomik parametrelerle harmanlamayı gerektirir.

Bu rehberde, bir avukatın ofisine gittiğinizde size anlatılacak olan prosedürlerin çok daha fazlasını, pratik ipuçlarını, gizli tehlikeleri ve hak kaybına uğramamanız için atmanız gereken adımları en ince detayına kadar bulacaksınız.

Mal Paylaşımı Davası Nedir ve Hangi Hukuki Temele Dayanır?

Mal paylaşımı davası, teknik adıyla 'Mal Rejiminin Tasfiyesi Davası', eşlerin boşanma, evliliğin iptali veya ölüm gibi sebeplerle evlilik birliğinin sona ermesi durumunda, evlilik süresince edindikleri mal varlıklarının yasalar çerçevesinde bölüştürülmesidir.

Hangi Tarihte Evlendiğiniz Neden Önemli?

Mal paylaşımında en kritik dönüm noktası 1 Ocak 2002 tarihidir. Bu tarihten önce evlenenler için iki aşamalı bir hesaplama yapılır:

• 1 Ocak 2002 Öncesi: Bu dönemde yasal rejim 'Mal Ayrılığı' idi. Yani, tapu veya ruhsat kimin üzerindeyse mal ona aittir. Diğer eş, ancak o malın alımına maddi katkı sağladığını (altınlarını bozdurmak, maaşını vermek vb.) ispatlarsa 'Katkı Payı Alacağı' talep edebilir.
• 1 Ocak 2002 Sonrası: Yasal rejim 'Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi'dir. Tapu kimin üzerine olursa olsun, evlilik içinde 'karşılığı verilerek' alınan mallar yarı yarıya paylaşılır. Buna 'Katılma Alacağı' denir.

Hangi Mallar Paylaşılır, Hangileri Paylaşılmaz?

Mal paylaşımı davasının omurgası, neyin 'Edinilmiş Mal', neyin 'Kişisel Mal' olduğunun tespitidir. Müvekkillerimin en sık karıştırdığı husus budur.

Boşanmada mal paylaşımı terazi ve varlıklar görseli

Edinilmiş Mallar (Paylaşıma Konu Olanlar)

Kanun koyucu, emeğin karşılığı olan her türlü kazancı paylaşıma dahil etmiştir:

1. Çalışma Karşılığı Edinimler: Maaş, ücret, prim ve kazançlar.
2. Sosyal Güvenlik Ödemeleri: Emekli ikramiyesi, kıdem tazminatı (kısmi hesaplanır), işsizlik ödenekleri.
3. Kişisel Malların Gelirleri: Burası çok önemlidir. Örneğin, babanızdan miras kalan bir ev 'Kişisel Mal'dır ve paylaşılmaz. ANCAK, bu evin evlilik süresince elde edilen kira geliri 'Edinilmiş Mal'dır ve eşiniz bu kira üzerinde hak sahibidir.
4. İkame Mallar: Edinilmiş bir malın satılıp yerine alınan yeni mal (Örn: Evlilik içinde alınan arabanın satılıp yerine başka araba alınması).

Kişisel Mallar (Paylaşıma Konu Olmayanlar)

Aşağıdaki varlıklar hesaplamaya katılmaz, doğrudan sahibine aittir:

• Kişisel Kullanım Eşyaları: Giysiler, saat, makyaj malzemeleri, elektronik kişisel cihazlar.
• Miras veya Bağış Yoluyla Gelenler: Aileden kalan miras, piyangodan çıkan para (karşılıksız kazanma), üçüncü bir kişinin bağışladığı araba.
• Manevi Tazminat Alacakları: Kişinin acı ve elemi karşılığı aldığı para şahsidir.
• Evlilik Öncesi Mallar: Evlenmeden bir gün önce bile alınmış olsa, o mal kişiseldir.

Mal Paylaşımı Hesaplaması Nasıl Yapılır? (Adım Adım)

Pek çok kaynakta 'Mallar ikiye bölünür' denir ama işleyiş matematikte bu kadar basit değildir. 2026 şartlarında bir mal paylaşımı davasında hakim ve bilirkişi şu algoritmayı izler:

1. Artık Değerin Bulunması

Formül şudur: Aktifler (Edinilmiş Mallar) - Pasifler (Borçlar) = Artık Değer.

Eğer bir eşin borcu, mal varlığından fazlaysa 'Artık Değer' sıfır kabul edilir. Eksi bakiye diğer eşe yükletilmez. Yani borç paylaşılmaz, ancak mal varlığından düşülerek net değer bulunur.

2. Değer Artış Payı Alacağı

Bu, standart yarı yarıya paylaşımdan farklıdır. Eğer bir eş, diğer eşin malına kendi kişisel malından (örneğin babasından gelen parayla veya evlilik öncesi birikimiyle) katkı yaptıysa, bu katkıyı güncelleştirilmiş değeriyle geri alır. Bu miktar 'Artık Değer' havuzuna girmeden önce sahibine iade edilir.

3. Eklenecek Değerler (Mal Kaçırma Durumu)

Boşanma sinyalleri alındığında eşlerin en sık başvurduğu yöntem mal kaçırmaktır. Ancak kanun buna karşı 'Eklenecek Değerler' kurumunu getirmiştir:

• Son 1 Yıl Kuralı: Boşanma davası açılmadan önceki 1 yıl içinde, diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar (bağışlar) sanki hiç elden çıkmamış gibi hesaba katılır.
• Kasıtlı Devirler: Süre sınırı olmaksızın, sırf diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler (örneğin evi düşük bedelle arkadaşına satmak) iptal edilmese bile değeri hesaba eklenir.

Kredi İle Alınan Evin Paylaşımı Nasıl Olur?

En karmaşık konulardan biri budur. Eğer evlilik içinde krediyle ev alınmışsa ve boşanma tarihinde kredi borcu hala devam ediyorsa ne olur?

Yargıtay burada 'Oranlama Yöntemi' kullanır. Evin toplam değerinden kalan kredi borcu düşülür, kalan net değer paylaşılır demek YANLIŞTIR. Doğru hesap şöyledir:

1. Evin dava tarihindeki güncel piyasa değeri bulunur.
2. Ödenen taksitlerin toplam taksit sayısına oranı belirlenir.
3. Boşanma dava tarihinden sonra ödenecek taksitler, o malı kullanan veya sahibi olan kişinin kişisel borcu sayılır.
4. Evlilik içinde ödenen kısım 'tasfiye edilebilir değer'dir.

Boşanma Davası Açmadan Mal Paylaşımı Yapılabilir mi?

Hayır, kural olarak mal rejiminin tasfiyesi davasının görülebilmesi için mal rejiminin sona ermesi gerekir. Mal rejimi ise boşanma davasının açılmasıyla sona erer (karar kesinleşince dava tarihine geri yürür). Dolayısıyla, boşanma davası açılmadan mal paylaşımı davası açılamaz. Açılsa bile mahkeme 'dava şartı yokluğu' veya 'bekletici mesele' kararı verir.

Ancak, anlaşmalı boşanma protokolü ile taraflar boşanma davası içinde malları diledikleri gibi paylaşabilirler. Protokolde mal paylaşımına değinilmemişse, boşanma kesinleştikten sonra 10 yıl içinde mal paylaşımı davası açma hakkı saklı kalır. Bu nedenle protokoldeki "Mal paylaşımı konusunda anlaştık, birbirimizden talebimiz yoktur" maddesi çok kritiktir; bu madde varsa bir daha dava açamazsınız.

Özel Durumlar: Şirket Hisseleri ve Kripto Varlıklar

Şirket Hisseleri

Eşlerden birinin üzerine kayıtlı bir şirket veya şirket ortaklığı varsa, bu da edinilmiş mal grubuna girebilir. Burada şirketin 'Kişisel Mal' sermayesi ile kurulup kurulmadığına bakılır. Şirket kişisel mal olsa bile, şirketin evlilik süresince elde ettiği ve dağıtılmayan kâr payları (bilançoda görülen) edinilmiş maldır ve eşin bunlar üzerinde hakkı vardır.

Mal paylaşımı hesaplama şeması

Kripto Paralar ve Dijital Cüzdanlar

2026 yılında artık mal varlıkları sadece tapu ve banka hesabından ibaret değildir. Bitcoin, Ethereum veya diğer dijital varlıklar da mal paylaşımına dahildir. Ancak bunların tespiti zordur. Mahkemeden, eşin banka hesaplarından kripto borsalarına (Binance, BTC Turk vb.) yapılan transferlerin dökümü istenmeli ve bu yolla iz sürülmelidir. Soğuk cüzdanlardaki (Cold Wallet) varlıkların tespiti ise teknik bilirkişi incelemesi gerektirir.

Mal Paylaşımı Davası Süreci ve Yetkili Mahkeme

• Görevli Mahkeme: Aile Mahkemesi. (Bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi).
• Yetkili Mahkeme: Boşanma davasına bakmaya yetkili olan mahkeme veya davalının yerleşim yeri mahkemesi.
• Harç Durumu: Mal paylaşımı davası 'Nispi Harca' tabidir. Yani talep ettiğiniz değer üzerinden (örneğin %11,38 gibi) harç ödenir. Bu nedenle dava açarken 'belirsiz alacak davası' olarak açmak ve başlangıçta cüzi bir rakam belirtip, bilirkişi raporundan sonra değeri artırmak (ıslah etmek) maliyet açısından stratejiktir.
• Zamanaşımı: Boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren 10 yıl geçmekle dava hakkı zamanaşımına uğrar.

Mal Paylaşımı Davalarında Sık Yapılan Hatalar

1. İhtiyati Tedbir İstememek: Davayı açarken veya boşanma davasıyla birlikte, eşin malları satmasını engellemek için tapu ve araç kayıtlarına 'ihtiyati tedbir' şerhi konulmasını talep etmemek. Eşiniz malları satarsa tahsilat imkansızlaşabilir.
2. Kişisel Malları İspatlayamamak: "O evi babamın verdiği parayla aldım" demek yetmez; banka dekontu, tanık veya miras kayıtlarıyla ispatlamak gerekir.
3. Ziynet Eşyalarını Karıştırmak: Düğün takıları Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre kadına aittir (kişisel mal). Ancak erkek, bu takıların bozdurulup evin peşinatına verildiğini ispatlarsa, kadın bu değer üzerinden 'değer artış payı' talep edebilir.

Örnek Mal Paylaşımı Dava Dilekçesi

Aşağıdaki dilekçe taslağı bilgilendirme amaçlıdır. Her olay kendine özgüdür ve mutlaka avukat nezaretinde doldurulmalıdır.

Mal paylaşımı davaları, boşanma sürecinin en teknik ve finansal okuryazarlık gerektiren kısmıdır. Birikimlerinizin erimemesi, hakkınız olanı alabilmeniz ve geleceğinizi güvence altına alabilmeniz için sürecin uzman bir avukatla yönetilmesi elzemdir. Hak kaybına uğramamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.