Nafaka Artışı Hesaplama

Boşanma davalarının en hassas ve taraflar arasında en çok uyuşmazlığa neden olan konularından biri şüphesiz ki nafakadır. Ancak nafakanın bağlanmasından daha karmaşık olan süreç, yıllar içinde paranın alım gücünün düşmesiyle birlikte gündeme gelen nafaka artışı hesaplama konusudur. 2026 yılı itibarıyla, yüksek enflasyon ortamında nafakanın gerçek değerini koruması hem nafaka alacaklısı (genellikle kadın ve çocuklar) hem de nafaka yükümlüsü için hayati önem taşır. Bir İstanbul boşanma avukatı olarak sıkça karşılaştığım soru şudur: "Nafakam otomatik olarak artar mı, yoksa her yıl dava mı açmalıyım?"

Bu sorunun cevabı, elinizdeki mahkeme kararının (ilamın) en ince detaylarında gizlidir. Google'da karşınıza çıkan basit hesaplama araçları, hukuki statünüzü, kararın kesinleşme tarihini veya nafakanın türünü (iştirak, yoksulluk, tedbir) dikkate almaz. Bu rehberde, bir en iyi boşanma avukatı perspektifiyle, rakiplerin değinmediği hukuki nüansları, mahkeme hükmünün bağlayıcılığını ve 2026 yılı Yargıtay uygulamalarını en kapsamlı şekilde ele alacağız.

Mahkeme ilamına göre nafaka artışı hesaplama unsurlarını gösteren infografik

Mahkeme Kararında Nafaka Artışı Hükmü Var mı?

Nafaka artışını hesaplamaya başlamadan önce bakmanız gereken ilk ve tek yer, boşanma davanızın sonucunda verilen Gerekçeli Karar veya anlaşmalı boşanma ise Boşanma Protokolü metnidir. Hukukumuzda temel kural şudur: Hükümde ne yazıyorsa, o uygulanır.

Hükümde Artış Oranı Belirtilmişse Ne Olur?

Mahkeme kararında, "Hükmedilen nafakanın her yıl Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan ÜFE (veya TÜFE) oranında artırılmasına" şeklinde açık bir ifade varsa, şanslısınız. Bu durumda nafaka artışı için yeni bir dava açmanıza gerek yoktur.

• Otomatik İşleyiş: Artış zamanı geldiğinde (kararın kesinleşme yıl dönümlerinde), belirlenen oran mevcut nafakaya eklenir.
• İcra Takibi: Eğer ödeme yapan taraf (borçlu), bu artışı kendiliğinden yapmazsa, ilamlı icra takibi başlatılarak birikmiş artış farkları talep edilebilir.

Hükümde Artış Oranı Yoksa Ne Yapılır?

Birçok eski tarihli kararda veya dikkatsizce hazırlanmış anlaşmalı boşanma protokolü metinlerinde artış maddesi unutulabilmektedir. Eğer kararınızda "her yıl artırılacaktır" ibaresi YOKSA, nafaka kendiliğinden 1 kuruş dahi artmaz.

Bu durumda yapılması gereken işlem, Aile Mahkemesi'ne başvurarak bir Nafaka Artırım Davası açmaktır. Bu dava ile hem mevcut nafakanın günümüz koşullarına uyarlanması hem de bundan sonraki yıllar için otomatik artış kuralının konulması talep edilir.

Nafaka Türlerine Göre Hesaplama Farklılıkları Nelerdir?

Her nafaka türü aynı mantıkla artmaz. Özellikle tedbir nafakası ile diğer nafaka türleri arasındaki devasa farkı bilmek, sizi gereksiz dava masraflarından kurtarır.

Tedbir Nafakasında Otomatik Artış Olur mu?

Bu, müvekkillerimin en sık düştüğü yanılgılardan biridir. Tedbir Nafakası, boşanma davası devam ederken (kesinleşinceye kadar) eşin veya çocuğun geçimini sağlamak için verilen geçici bir nafakadır.

İştirak ve Yoksulluk Nafakası Artışı

Boşanma davası kesinleştikten sonra tedbir nafakası, çocuklar için İştirak Nafakasına, eş için Yoksulluk Nafakasına dönüşür. İşte "Nafaka Artışı Hesaplama" konusu tam olarak bu noktada devreye girer. Bu iki nafaka türü, süreklilik arz ettiği için enflasyon karşısında erimemesi adına artışa tabidir.

2026 Yılı İçin TÜİK Oranlarına Göre Hesaplama Yöntemi

Mahkeme kararında "TÜİK'in yayınladığı oranlarda artış" denildiğinde hangi oranın baz alınacağı kafa karıştırıcı olabilir. TÜİK her ay dört farklı veri açıklar. Hukukumuzda geçerli olan standart şudur:

1. Baz Alınacak Ay: Nafakanın hükmedildiği veya artışın yapılacağı aydan bir önceki ayın verisi esas alınır.
2. Baz Alınacak Veri Türü: Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre "TÜFE - On İki Aylık Ortalamalara Göre Değişim Oranı" en adil kriter olarak kabul edilir. (Yıllık enflasyon veya aylık enflasyon değil).

Adım Adım Hesaplama Örneği (Senaryo)

Senaryo: 2025 Şubat ayında kesinleşen bir kararla Ayşe Hanım lehine 10.000 TL yoksulluk nafakasına hükmedilmiştir. Kararda "Her yıl TÜFE oranında artış" yazmaktadır. 2026 Şubat ayında nafaka ne kadar olacaktır?

• Adım 1: Artış tarihi Şubat 2026'dır.
• Adım 2: Şubat ayında, bir önceki ay olan Ocak 2026'nın enflasyon verileri açıklanmış olur.
• Adım 3: TÜİK Ocak 2026 bültenindeki "TÜFE - 12 Aylık Ortalamalara Göre Değişim" oranına bakılır. (Örneğin bu oranın %45 olduğunu varsayalım).
• Adım 4: Hesaplama: 10.000 TL + (10.000 x %45) = 14.500 TL.
• Sonuç: Yeni nafaka miktarı 14.500 TL olur.

Döviz Cinsinden Nafakalarda Artış Nasıl Olur?

Bazı anlaşmalı boşanma protokollerinde taraflar, enflasyondan korunmak için nafakayı Dolar veya Euro cinsinden belirleyebilirler. Peki, dövizle belirlenen nafakaya ayrıca TEFE/TÜFE artışı uygulanır mı?

Hayır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre, döviz cinsinden belirlenen nafakalarda ayrıca yıllık artış oranı uygulanmaz. Çünkü dövizdeki kur artışı zaten enflasyonist baskıyı karşılamaktadır. Ancak, protokolde "Döviz cinsinden ödenecek olup, ayrıca her yıl %X oranında artırılacaktır" gibi çok spesifik ve istisnai bir madde varsa, bu hüküm uygulanabilir.

Nafaka Artırım Davası Ne Zaman Açılmalı?

Otomatik artış hükmü olsa bile, bazen hesaplanan miktar yetersiz kalabilir. Aşağıdaki durumlarda sadece hesaplama yapmak yetmez, dava açmak gerekir:

• Çocuğun Giderlerinin Olağanüstü Artması: Çocuğun özel okula başlaması, kurs masrafları, sağlık sorunları gibi durumlarda TÜFE artışı yetersiz kalır.
• Paranın Alım Gücünün Aşırı Düşmesi: Resmi enflasyon ile pazar enflasyonu arasındaki farkın açılması durumunda "hakkaniyet" ilkesi gereği artış istenebilir.
• Nafaka Yükümlüsünün Gelirinin Aşırı Artması: Eski eşin zenginleşmesi, nafaka miktarının yeniden düzenlenmesi için bir sebeptir. Detaylı bilgi için nafaka hesaplama kriterlerini inceleyebilirsiniz.

Geçmişe Dönük Nafaka Farkları İstenebilir mi?

Eğer mahkeme kararında otomatik artış şartı varsa ve borçlu kişi yıllardır nafakayı artırmadan, hep aynı miktarda yatırıyorsa, geriye dönük 10 yıllık artış farklarını icra yoluyla talep edebilirsiniz. Nafaka alacaklarında zamanaşımı süresi 10 yıldır.

Örneğin; 2023 yılında 2.000 TL olarak ödenen nafaka, artış şartına rağmen 2026 yılında hala 2.000 TL olarak ödeniyorsa; aradaki 3 yıllık birikmiş fark, faiziyle birlikte tahsil edilebilir.

Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası artış farklarını gösteren şema

Örnek Nafaka Artırım Dava Dilekçesi

Aşağıdaki dilekçe örneği, kararda artış hükmü bulunmayan veya artışın yetersiz kaldığı durumlar için genel bir taslaktır. Her somut olay farklıdır, bu nedenle dilekçeyi bir uzman yardımıyla doldurmanız önerilir.