Boşanma Dilekçesi Nereye ve Nasıl Verilir? Adım Adım

Evlilik birliğini yasal olarak sonlandırma kararı aldığınızda, karşınıza çıkan en kritik aşamalardan biri teknik süreçlerdir. Dilekçenizi hukuki normlara uygun, taleplerinizi net bir şekilde ifade edecek formda hazırlamış olabilirsiniz. Ancak pratik anlamda boşanma dilekçesi nereye verilir ve adliye koridorlarında boşanma dilekçesi nasıl verilir sorularının yanıtlarını bilmemek, davanızın usulden reddedilmesine, aylarca zaman kaybetmenize veya davanızın yetkisiz bir mahkemeye düşerek sürüncemede kalmasına neden olabilir.

2026 yılı itibarıyla hukuk sistemimiz hem fiziki adliye başvurularını hem de tamamen dijitalleşmiş elektronik başvuru sistemlerini (UYAP) barındırmaktadır. Bu kapsamlı rehberde, bir boşanma avukatı olarak mesleki deneyimlerimden süzdüğüm pratik bilgileri, adliye veznelerinden Tevzi Bürolarına, UYAP ekranlarından yetkili mahkeme kurallarına kadar her detayı sizinle paylaşacağım. Okumayı bitirdiğinizde başka hiçbir kaynağa ihtiyaç duymadan sürecin tüm haritasına hakim olacaksınız.

Boşanmak İçin Nereye Başvurulur?

Boşanmak için başvurulacak tek yer adliyedeki aile mahkemesidir. Türk hukukunda evlilik yalnızca mahkeme kararıyla sona erer; nüfus müdürlüğü, muhtarlık, kaymakamlık, noter veya belediye boşanma işlemi yapamaz. Aile mahkemesi kurulmamış küçük yerlerde dosyaya, Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenen asliye hukuk mahkemesi bakar (4787 sayılı Kanun m. 2).

Hangi şehirdeki adliyeye gideceğiniz de size bırakılmış değildir. TMK m. 168'e göre boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Yani kendi ikametinizin bulunduğu adliyede dava açabilirsiniz; eşinizin oturduğu yer de seçeneklerden biridir.

Boşanmak İçin Nereye Gidilir? Adliyede İzlenecek Sıra

Adliyeye gittiğinizde aile mahkemesinin kalemine değil, önce ön büro / tevzi bürosuna gidilir; dosyayı hangi mahkemenin göreceğini tevzi (dağıtım) işlemi belirler. Bu aşamanın ayrıntısını ve veznede ödenen kalemleri aşağıdaki adliyedeki işlem sırası ve harç yatırma bölümlerinde adım adım anlattık. Adliyeye hiç gitmek istemiyorsanız e-imza veya mobil imzayla UYAP Vatandaş Portal üzerinden de dava açılabilir; e-Devlet ve UYAP'tan boşanma davası açma yazımız bu yolu karşılaştırıyor.

Avukat tutmak zorunlu değildir; davayı kendiniz açabilirsiniz. Harç ve avukatlık ücretini karşılayamıyorsanız barodan ücretsiz avukat ve mahkemeden harç muafiyeti isteyebilirsiniz; param yok, boşanma davası nasıl açabilirim yazımızda iki yolun da başvuru adresi yazılı.

Boşanmak İçin Arabulucuya Başvurmak Zorunlu mu?

Hayır. Dava açmadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğu uyuşmazlıklar kanunda sayılmıştır: kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ile ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyetinden kaynaklanan uyuşmazlıklar ve komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklar (6325 sayılı Kanun m. 18/B). Boşanma bu listede yer almaz; doğrudan aile mahkemesine başvurulur. Eşlerin nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi konularda gönüllü olarak arabulucuya gitmesi mümkündür, ancak boşanma kararının kendisi yine hâkim tarafından verilir.

Yurt Dışındayım, Boşanmak İçin Nereye Başvurmalıyım?

Konsolosluklar boşanma kararı veremez. İki ayrı durum vardır. Türkiye'de dava açacaksanız: Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, Türkiye'de yer itibarıyla yetkili mahkeme bulunmuyorsa ilgilinin sâkin olduğu yer, Türkiye'de sâkin değilse Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür (5718 sayılı Kanun m. 41). Dava vekâletname verilerek Türkiye'ye gelmeden de takip edilebilir.

Bulunduğunuz ülkede zaten boşandıysanız: kararı Türkiye'de tescil ettirmek için mahkemeye gitmeniz şart değildir. Yabancı adlî veya idarî makamlarca verilen boşanma kararları; tarafların birlikte (taraflardan biri ölmüş ya da yabancı ise Türk vatandaşı olan tarafın tek başına) başvurması, kararın o devletin kanunlarına göre yetkili makam tarafından verilmiş ve usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması şartlarıyla nüfus kütüğüne tescil edilir. Başvuru yurt dışında kararın verildiği ülkedeki dış temsilciliğe, yurt içinde Bakanlığın belirlediği nüfus müdürlüklerine yapılır (5490 sayılı Kanun m. 27/A). Tescil talebi şartlar yerine gelmediği için reddedilirse, kararın Türkiye'de tanınması 5718 sayılı Kanun uyarınca dava yoluyla istenir.

Dilekçeyi vermeden önce sürecin bütününü görmek isterseniz, boşanma davasının adım adım nasıl açıldığını anlatan rehberde dava yolunun seçimi, gerekli belgeler, harç ve masraflar ile dava açıldıktan sonra yapılacaklar toplu olarak anlatılmaktadır.

Boşanma Davası İçin Görevli ve Yetkili Mahkeme Neresidir?

Hukukumuzda bir dava dilekçesinin doğru adrese teslim edilebilmesi için iki temel kavramın bilinmesi şarttır: Görev ve Yetki. Görev, davanın hangi mahkeme türünde (Asliye Hukuk, Sulh Hukuk, Aile vb.) görüleceğini belirlerken; Yetki, o mahkemenin coğrafi olarak hangi il veya ilçede olması gerektiğini ifade eder. Boşanma davası nasıl açılır sorusunun ilk adımı bu iki kavramı doğru oturtmaktır.

Adliyede boşanma dilekçesi nereye verilir ve işlem adımları infografiği

Görevli Mahkeme Aile Mahkemeleridir

Boşanma davalarında mutlak surette görevli olan mahkeme Aile Mahkemesidir. Hazırladığınız dilekçenin başlık kısmında mutlaka Aile Mahkemesine hitap etmeniz gerekir. Eğer bulunduğunuz ilçe küçük bir yerleşim yeriyse ve orada müstakil bir Aile Mahkemesi kurulu değilse, bu durumda görevli mahkeme Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi olacaktır.

Boşanma Davasında Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?

Gelelim en çok hata yapılan konuya. Boşanma davası için nereye başvurulur sorusunun coğrafi yanıtı Türk Medeni Kanunu'nda kesin sınırlarla çizilmiştir. İstediğiniz herhangi bir adliyeye gidip boşanma davası açamazsınız. Kanun koyucu, eşlerin mahkeme yollarında mağdur olmaması için özel bir yetki kuralı getirmiştir.

Bu kanun maddesine göre önünüzde dava açabileceğiniz üç farklı coğrafi seçenek bulunmaktadır:

Eşlerin Son Altı Aydır Birlikte Oturdukları Yer Mahkemesi

Evliliğiniz süresince son 6 aydır düzenli olarak ikamet ettiğiniz müşterek hanenin bulunduğu il veya ilçedeki adliyede davanızı açabilirsiniz. Örneğin; eşinizle evliliğinizin son yılında Kadıköy'de yaşadınız ve ayrılma kararı aldınız. Senaryoda siz annenizin yanına İzmir'e gitmiş olsanız bile, müşterek son ikametgahınız Kadıköy olduğu için İstanbul Anadolu Adliyesi yetkili mahkemedir.

Eşlerden Birinin Yerleşim Yeri Mahkemesi

Kanun, davayı açan kişiye kolaylık sağlamak amacıyla kendi ikametgahında veya karşı tarafın (eşinin) ikametgahında dava açma hakkı tanır. Eşinizle ayrıldınız ve Mernis (e-Devlet) adresinizi yasal olarak Ankara'ya taşıdınız. Eşiniz ise Antalya'da kaldı. Bu durumda siz isterseniz kendi yeni ikametiniz olan Ankara'da, isterseniz eşinizin adresi olan Antalya'da boşanma dilekçenizi verebilirsiniz.

Boşanma Dilekçesi Adliyeye Fiziki Olarak Nasıl Verilir?

Günümüzde teknolojinin gelişmesine rağmen vatandaşların büyük bir çoğunluğu davalarını halen fiziki olarak adliyeye giderek açmaktadır. Özellikle avukat tutmadan kendi davasını açmak isteyen vatandaşlar için adliye binalarının karmaşıklığı ürkütücü olabilir. Peki, dilekçeyi elinize aldınız ve adliyeden içeri girdiniz; şimdi ne yapacaksınız?

Adliyeye Gitmeden Önce Hazırlanması Gereken Evraklar

Adliyeye gitmeden önce dosyanızın fiziki olarak eksiksiz olduğundan emin olmalısınız. Veznede veya memurun karşısında eksik evrak sebebiyle geri dönmemek için şu belgeleri mavi veya şeffaf bir telli dosya içinde hazırlayın:

• Dava Dilekçesi: Islak imzalı orijinal dava dilekçeniz. Mahkemeye sunulmak üzere 1 asıl, karşı tarafa tebliğ edilecek olan sureti de dahil olmak üzere mutlaka en az 2 kopya olmalıdır. (Karşı taraf sayısı fazlaysa kopya sayısı artar ancak boşanmada genellikle tek davalı eş vardır).
• Kimlik Fotokopisi: Dilekçe sahibinin arkalı önlü T.C. Kimlik Kartı fotokopisi.
• Ekler (Varsa): Dilekçenizin "Ekler" kısmında belirttiğiniz, hemen sunabileceğiniz darp raporu, uzaklaştırma kararı, önceden imzalanmış anlaşmalı boşanma protokolü gibi evraklar. (Banka kayıtları, telefon dökümleri gibi deliller mahkeme tarafından daha sonra ilgili kurumlardan istenir, bunları siz getirmemelisiniz).

Adliyedeki İşlem Sırası ve Tevzi Bürosu Aşaması

Hazırlanan boşanma dilekçesi nereye verilir sorusunun adliye içindeki tam ve kesin yanıtı Tevzi Bürosu'dur. Adliyeden içeri girdiğinizde tabelaları takip ederek veya danışmaya sorarak "Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu"nu bulmalısınız.

Tevzi, kelime anlamı olarak "dağıtma" demektir. Siz dilekçenizi doğrudan "2. Aile Mahkemesi Hakiminin" odasına gidip elden veremezsiniz. Sistemdeki iş yükünün eşit dağıtılması için tüm yeni davalar merkezi bir bürodan açılır ve bilgisayar sistemi davanızı o adliyedeki mahkemelerden birine otomatik olarak kura ile atar.

Tevzi memuruna kimliğinizi ve dosyanızı uzattığınızda memur dilekçenizi inceler, T.C. kimlik numaranız üzerinden sizi Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne (UYAP) kaydeder. Ardından size o an ödemeniz gereken harç ve masrafların dökümünü gösteren bir Harçlandırma Formu (Tevzi Fişi) verir.

Vezneye Harç ve Masraf Yatırma İşlemleri

Tevzi memurundan aldığınız fiş ile birlikte yine adliye içinde bulunan "Hukuk Mahkemeleri Veznesi'ne" gitmeniz gerekir. 2026 yılı tarifelerine göre boşanma davası açarken peşin yatırmanız gereken kalemler şunlardır:

• Başvurma Harcı: Devlete dava açmak için ödenen maktu (sabit) vergidir.
• Peşin Harç: Yargılama süreci için alınan temel harçtır.
• Gider Avansı: Karşı tarafa gönderilecek tebligatların posta ücretleri, tanıkların celbi, gerekirse yazılacak müzekkerelerin posta masrafları için mahkemenin kasasında duran avanstır. Kullanılmayan kısmı dava bitiminde size iade edilir.

Vezneye ödemeyi yaptıktan sonra size verilen tahsilat makbuzunu alır ve tekrar Tevzi Bürosuna memurun yanına dönersiniz. Memur, ödemenin yapıldığını sistemden teyit eder ve evraklarınızı teslim alarak davanızı resmen açar. Size üzerinde mahkemenizin adı (Örn: 4. Aile Mahkemesi) ve dosya numaranızın (Örn: 2026/145 Esas) yazdığı bir Tensip Tutanağı / Tevzi Formu verir. İşte bu belgeyi aldığınız an, davanız resmen açılmış demektir.

UYAP Vatandaş Portal Üzerinden E-İmza ile Boşanma Davası Nasıl Açılır?

2026 yılında adliye koridorlarında yorulmadan, evinizin veya ofisinizin rahatlığında, 7 gün 24 saat dava açma imkanınız bulunmaktadır. E-Devlet kapısı ile entegre çalışan UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) Vatandaş Portalı üzerinden boşanma davası açabilirsiniz. Ancak bu işlemin bazı teknik ön koşulları vardır.

E-İmza veya Mobil İmza Temini

UYAP üzerinden yasal geçerliliği olan bir dava açabilmeniz için standart e-Devlet şifresi yeterli değildir. Islak imzanızın dijital karşılığı olan Elektronik İmza (e-İmza) veya GSM operatörünüzden temin edebileceğiniz Mobil İmza sahibi olmanız zorunludur. E-imzayı PTT'den veya yetkili elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarından (E-Tuğra, Türktrust vb.) USB bellek (dongle) formatında satın alabilirsiniz.

UDF Formatında Dilekçe Hazırlama

Word veya PDF formatındaki bir dilekçeyi doğrudan UYAP'a yükleyemezsiniz. Adalet Bakanlığının resmi formatı olan ve ".udf" uzantılı dosyalar oluşturan UYAP Doküman Editörü programını bilgisayarınıza indirip kurmanız gerekir.

1. Word'de yazdığınız dilekçe metnini kopyalayın.
2. UYAP Doküman Editörünü açıp metni buraya yapıştırın.
3. Gerekli düzenlemeleri (hizalama, font vb.) yapın.
4. Programın üst menüsünde bulunan "İmzala" butonuna tıklayın.
5. USB e-imzanızı bilgisayara takın, PIN kodunuzu girin ve belgeyi elektronik olarak imzalayın. Ekranın altında "e-İmzalıdır" ibaresini göreceksiniz.

UYAP Sistemine Giriş ve Evrak Yükleme Adımları

Boşanma dilekçesi nasıl verilir sorusunun dijital yanıtı olan portal adımları şu şekildedir:

• vatandas.uyap.gov.tr adresine e-imzanız ile giriş yapın.
• Sol menüden "Hukuk Dava Açılış" sekmesine tıklayın.
• İl, İlçe ve Adliye seçimini yapın (Yetkili mahkeme kuralına dikkat ederek).
• Mahkeme türünü Aile Mahkemesi, dava türünü ise boşanma sebebinize göre (Örn: Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması) seçin.
• Taraf bilgileri ekranında, kendi bilgilerinizi "Davacı", eşinizin T.C. kimlik numarası ve mernis adresini "Davalı" olarak sisteme girin.
• Evrak Yükleme ekranına gelerek, az önce imzaladığınız .udf uzantılı dilekçenizi ve varsa taratılmış PDF formatındaki eklerinizi sisteme yükleyin.
• Son aşamada sistem karşınıza harç ve masrafların hesaplandığı ödeme ekranını çıkaracaktır. Bu ödemeyi sistem üzerinden kredi kartınızla (Vakıfbank altyapısı üzerinden 3D Secure ile) veya Vakıfbank internet bankacılığı aracılığıyla anında yapabilirsiniz.
• Ödeme onaylandığı saniye, sistem size tevzi formunu ekranda sunar ve dosya numaranız belli olur. İşlem tamamlanmıştır.

Anlaşmalı Boşanma ile Çekişmeli Boşanma Dilekçelerinin Veriliş Farkları Nelerdir?

Sürecin fiziksel veya dijital olarak nereye yapılacağı değişmese de, evrakların içeriği ve sunuş biçimi davanın türüne göre büyük farklılıklar gösterir.

UYAP ve e-devlet üzerinden online boşanma davası nasıl açılır aşamaları

Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi ve Protokol Sunumu

Anlaşmalı boşanmalarda dava dilekçesinin ekinde mahkemeye sunulan protokol, sürecin kalbidir. Taraflar nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımı konularında %100 mutabık kalmış olmalıdır. Eğer bu protokolde yasal boşluklar bırakırsanız, mahkeme hakimi protokolü reddedebilir veya davanız çekişmeliye dönebilir. Bu nedenle, sadece dilekçenin adliyeye verilmesi aşamasında değil, evrakların hukuki hazırlığında da bir anlaşmalı boşanma avukatı ile çalışmak telafisi imkansız hak kayıplarını önler.

Çekişmeli Boşanma Dilekçesi ve Delil Listesi Sunumu

Çekişmeli davalarda, dava dilekçesini verirken tüm delillerinizi fiziki olarak sunmak zorunda değilsiniz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca ilk dava dilekçesinde iddialarınızı vakıalar halinde sıralarsınız. Ancak telefon kayıtları, SGK dökümleri, tapu kayıtları gibi belgeleri mahkemeden "Celbini (İstenmesini) Talep Ederim" şeklinde belirtmelisiniz. Tanık isimlerini ise dava açarken vermeniz gerekmez; mahkeme ilerleyen süreçte size "Tanık listesi sunmanız için" kesin süre verecektir.

Boşanma Dilekçesi Verildikten Sonraki Süreç Nasıl İşler?

Dilekçenizi Tevzi Bürosuna veya UYAP'a başarıyla teslim ettiniz. Ancak süreç bitmedi, aksine yeni başlıyor. Adliyenin arka planında işleyen devasa bir hukuk çarkı dönmeye başlar.

Tensip Zaptının Hazırlanması

Dilekçeniz mahkemenin ön bürosundan geçip hakimin ekranına (veya masasına) düştüğünde, hakim dosyayı ilk kez inceler. Harçların tam yatıp yatmadığına, yetki ve görev yönünden bariz bir hata olup olmadığına bakar. Eğer her şey usule uygunsa, mahkeme davanın yol haritasını çizen bir "Tensip Zaptı" (Hazırlık Tutanağı) oluşturur. Bu belgede hangi kurumlara yazı yazılacağı ve taraflara ne kadar süre verileceği belirtilir. Bu aşamada e-devletinizde gördüğünüz terimlerin ne anlama geldiğini merak ediyorsanız, detaylı incelememiz olan Tensip Zaptı Hazırlandı Ne Demek başlıklı yazımıza mutlaka göz atmalısınız.

Dilekçelerin Teati Aşaması (Karşılıklı Dilekçe Sunumu)

Özellikle çekişmeli boşanmalarda, siz dava dilekçesini verdikten hemen sonra mahkeme duruşma tarihi vermez. Hukuk sistemimizde "Dilekçeler Teatisi" denilen yazılı aşamanın tamamlanması zorunludur. Süreç şöyle işler:

1. Sizin dava dilekçeniz eşinize PTT yoluyla (Tebligat zarfı içinde) gönderilir.
2. Eşiniz dilekçeyi teslim aldığı günden itibaren 2 hafta içinde mahkemeye bir "Cevap Dilekçesi" sunma hakkına sahiptir.
3. Eşinizin sunduğu cevap dilekçesi bu kez size tebliğ edilir.
4. Sizin bu cevaba karşı 2 hafta içinde "Cevaba Cevap Dilekçesi" verme hakkınız doğar.
5. Son olarak sizin ikinci dilekçeniz eşinize gider ve o da 2 hafta içinde "İkinci Cevap Dilekçesi" sunarak yazılı beyan aşamasını kapatır.

Görüldüğü üzere, sadece bir tarafın değil, iki tarafın da dilekçe verme hakları tükendikten sonra hakim ancak "Ön İnceleme Duruşması" gününü belirler ve taraflara davetiye yollayabilir.

Yanlış Adliyeye Boşanma Dilekçesi Verilirse Ne Olur?

Makalenin başında belirttiğimiz Türk Medeni Kanunu'nun yetki kurallarına aykırı bir adliyede (Örneğin, eşlerin son 6 aydır yaşamadığı veya kimsenin ikametgahının olmadığı bir şehirde) boşanma dilekçesi verirseniz ne olacağını bir senaryo ile açıklayalım.

Diyelim ki her iki taraf da İstanbul'da yaşıyor ama davacı, iş seyahati için gittiği Trabzon Adliyesinde tevzi bürosundan davayı açtı. Trabzon Aile Mahkemesi hakimi dosyayı önüne aldığında "Sizin ikametiniz burada değil, ben bu davaya bakmam" diyerek kendiliğinden dosyayı reddetmez. Çünkü boşanma davalarında yetki kuralı "kesin yetki" kuralı değildir.

Hakim, dilekçeyi İstanbul'daki davalı eşe tebliğ eder. Eğer davalı eş, yasal 2 haftalık cevap süresi içinde Trabzon Mahkemesine bir dilekçe yazarak "Yetki İtirazında" bulunursa (yani "Benim ve eşimin ikameti İstanbul'dur, yetkili mahkeme İstanbul Çağlayan Adliyesi Aile Mahkemeleridir" derse), hakim bu itirazı inceler. İtiraz haklı bulunursa Trabzon Mahkemesi "Yetkisizlik Kararı" verir. Karar kesinleştikten sonra davacı, dosyanın İstanbul'a gönderilmesini talep etmek zorundadır. Dosyanın toparlanıp fiziken ve UYAP üzerinden İstanbul'a gitmesi, İstanbul'da yeni bir esas numarası alması en az 3-4 aylık bir zaman kaybına yol açar.

Ancak, davalı eş 2 haftalık süre içinde yetki itirazında bulunmazsa, Trabzon Mahkemesi yetkili hale gelir ve dava o şehirde görülmeye devam eder. Bu tür kritik usul hatalarına düşmemek için davanın temelini atarken hukuki profesyonellerden destek almak hayat kurtarıcıdır.

Örnek Boşanma Dava Dilekçesi Taslağı

Aşağıda, adliyeye veya UYAP sistemine sunulabilecek genel şablonda, temel hukuki formatı gösteren bir örnek dilekçe taslağı sunulmuştur. Unutmayınız ki bu sadece bir formattır; her evliliğin dinamikleri, aldatma, şiddet, terk gibi hukuki sebepleri tamamen kendine özgüdür ve dilekçe içeriği mutlaka kişiye özel olarak profesyonelce yazılmalıdır.

Boşanma sürecinde ilk adımı doğru atmak, uzun yıllar sürebilecek bir davanın kaderini belirler. "Tevzi bürosundan numarayı alıp harcı yatırmak" işin sadece vezne boyutudur; asıl mesele o dosyaya konulan dilekçenin hukuki ağırlığı ve davanın doğru coğrafyada, doğru mahkemeye yönlendirilmesidir. Adliye prosedürlerinin karmaşıklığında kaybolmamak ve haklarınızı en üst düzeyde korumak için, adım atmadan önce konunun uzmanı bir hukukçuyla istişare etmeniz, yaşamınızın bu yeni ve zorlu dönemecinde alabileceğiniz en güvenli karardır.