Özet
Boşanma davası açmak için Aile Mahkemesine (yoksa Asliye Hukuk) hitaben yazılmış bir dilekçe ile başvurmanız gerekir. Süreç fiziki olarak adliyeden veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden e-imza ile yürütülebilir. Dava açarken başvuru harcı ve gider avansının peşin ödenmesi şarttır. Avukat tutma zorunluluğu yoktur ancak hak kaybı yaşamamak (nafaka, tazminat vb.) için hukuki destek önerilir. Tek taraflı (çekişmeli) veya anlaşmalı olarak iki tür dava açılabilir.
Boşanma kararı almak, hayatınızdaki en zorlu duygusal süreçlerden biri olabilir. Ancak bu kararı verdikten sonra karşınıza çıkan hukuki prosedürler, genellikle duygusal yükten daha karmaşık görünebilir. Boşanma davası nasıl açılır? sorusu, 2026 yılı itibarıyla ofisimize en sık yöneltilen soruların başında gelmektedir.
Sizlere bu makalede, sanki karşımda oturmuş ve 'Avukat bey, eşime boşanma davası açmak istiyorum, ne yapmam lazım?' diye soruyormuşsunuz gibi, hukuki terimlere boğulmadan, en yalın ve uygulanabilir haliyle süreci anlatacağım.
Karmaşık detaylara girmeden önce, sürecin iskeleti şöyledir:
1. Dilekçenizi Hazırlayın: Boşanma sebebini, taleplerinizi (nafaka, velayet, tazminat) içeren imzalı bir dilekçe yazın.
2. Harçları Yatırın: Adliyedeki vezneye veya UYAP üzerinden belirlenen başvuru harcı ve gider avansını ödeyin.
3. Tevzi Bürosuna Teslim Edin: Dilekçenizi ve ödeme dekontunu Nöbetçi Aile Mahkemesi Tevzi Bürosuna vererek esas numaranızı alın.
Boşanma Davası Nerede Açılır?
Boşanma davası açmaya karar verdiğinizde ilk bilmeniz gereken husus, 'görevli' ve 'yetkili' mahkemenin neresi olduğudur. Yanlış mahkemede dava açmak, davanızın usulden reddedilmesine veya sürecin aylarca uzamasına neden olabilir.
Görevli Mahkeme: Aile Mahkemesi
Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyükşehirlerde ve nüfusu yoğun ilçelerde müstakil Aile Mahkemeleri bulunur.
Ancak, küçük ilçelerde veya Aile Mahkemesi kurulmamış yerlerde ne olacak? Bu durumda davayı Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açmanız gerekir. Ancak dilekçenizin başlığına mutlaka 'Aile Mahkemesi Sıfatıyla' ibaresini eklemelisiniz.
Yetkili Mahkeme: Hangi Şehir?
Kanun koyucu, boşanma davasının açılacağı yer konusunda davacıya seçimlik bir hak tanımıştır. Davayı şu üç yerden birinde açabilirsiniz:
- Eşlerden birinin yerleşim yeri (ikametgahı),
- Davacı ve davalının son 6 aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi.
Örneğin; siz İstanbul'da yaşıyorsunuz ancak eşiniz evi terk edip İzmir'e gitti. Davayı İstanbul'da da açabilirsiniz, İzmir'de de. Ancak davanın hangi şehirde/adliyede açılacağı stratejik açıdan önemlidir, detaylar için boşanma davasında yetkili mahkeme yazımıza bakabilirsiniz.
Boşanma Davası Açmak İçin Gerekli Evraklar
Dava açılış aşamasında 'çuval dolusu' belgeye ihtiyacınız yoktur. İlk etapta süreci başlatmak için aşağıdaki belgeler yeterlidir:

Boşanma davası açma süreci 3 adım infografik
- Dava Dilekçesi: Islak imzalı veya e-imzalı (en az 2 nüsha).
- Kimlik Belgesi: T.C. Kimlik Kartı aslı ve fotokopisi.
- Varsa Ek Deliller: Darp raporu vb. (Ancak deliller dava aşamasında da sunulabilir).
İnternetten (E-Devlet / UYAP) Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte artık adliyeye gitmeden, evinizden veya ofisinizden boşanma davası açmanız mümkündür. İnsanların en çok arattığı uyap üzerinden boşanma davası nasıl açılır sorusunun cevabı oldukça pratiktir, ancak teknik bazı şartları vardır.
E-İmza veya Mobil İmza Şartı
Öncelikle belirtmeliyim ki; sadece e-Devlet şifresi ile dava AÇAMAZSINIZ. Islak imza yerine geçen Elektronik İmza (E-İmza) veya Mobil İmza sahibi olmanız gerekir.
Adım Adım UYAP Vatandaş Portal Kullanımı
2026 yılı itibarıyla güncel UYAP sistemi üzerinden şu adımları izleyerek e-devlet boşanma davası açma işlemini gerçekleştirebilirsiniz:
- Giriş: 'vatandas.uyap.gov.tr' adresine gidin ve 'E-Devlet Aracılığıyla Giriş' seçeneğini tıklayın.
- Menü Seçimi: Sol menüden 'Hukuk Dava Açılış' butonuna tıklayın.
- Mahkeme Seçimi: İl ve Adliye seçimini yapın. Mahkeme türü olarak 'Aile Mahkemesi'ni seçin.
- Dava Türü: Dava türü kısmına 'Boşanma (Çekişmeli)' veya 'Boşanma (Anlaşmalı)' seçeneğini işaretleyin.
- Taraf Bilgileri: T.C. kimlik numaranızla taraf bilgilerinizi doğrulayın ve davalı (eşinizin) T.C. numarasını ve adresini girin.
- Evrak Yükleme: En kritik aşama burasıdır. Hazırladığınız dava dilekçesini mutlaka UDF (UYAP Doküman Formatı) formatında kaydetmiş ve e-imza ile imzalamış olmalısınız. PDF yüklemeleri bazen sistem tarafından kabul edilse de, UDF esastır.
- Ödeme: Sistem, Harç ve Masraf hesaplamasını otomatik yapar. Kredi kartı veya Vakıfbank aracılığıyla ödemeyi yaptığınız anda davanız açılmış olur ve esas numarasını alırsınız.
Boşanma Davası Nasıl Açılır? 9 Adımda Süreç
Yukarıda mahkemeyi, evrakları ve UYAP'ı ayrı ayrı anlattık. Şimdi hepsini, dava dilekçesinden kesinleşmeye kadar tek bir sırada topluyoruz. Her adımda ayrıntılı rehberimize bağlantı verdik.
1. Boşanma türünü belirleyin: anlaşmalı mı, çekişmeli mi?
Evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşler birlikte başvuruyor ya da biri diğerinin davasını kabul ediyorsa ve velayet, nafaka, tazminat ile mal konularında imzalı bir protokol varsa anlaşmalı boşanma mümkündür; hâkim tarafları bizzat dinler (TMK m. 166/3). Bu şartlardan biri yoksa dava çekişmeli açılır. Bir yılı dolmamış evliliklerde durumu 1 sene dolmadan boşanma yazımızda anlattık.
2. Boşanma sebebini ve taleplerinizi netleştirin
Kanun özel sebepleri (zina, hayata kast ve pek kötü davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı) ve genel sebebi, yani evlilik birliğinin temelinden sarsılmasını sayar (TMK m. 161-166). Dilekçede sebep kadar talepler de belirleyicidir: velayet, çocukla kişisel ilişki, tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, ziynet alacağı. Mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir davadır. Sebepleri çekişmeli boşanma nedenleri yazısında karşılaştırdık.
3. Dava dilekçesini hazırlayın
Dilekçede mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, dava konusu, olayların özeti, deliller, hukuki sebepler ve açık bir talep sonucu bulunmalıdır (HMK m. 119). Hazır örnekler için ücretsiz boşanma dilekçesi örnekleri, indirilebilir Word dosyası için tek taraflı boşanma dilekçesi örneği ve anlaşmalı boşanma için avukatsız anlaşmalı boşanma dilekçesi sayfalarımıza bakın.
4. Delillerinizi listeleyin
Çekişmeli davada dilekçeye delil listesi eklenir: tanıklar, mesaj ve sosyal medya dökümleri, banka kayıtları, sağlık ve darp raporları, HTS talebi. Elinizde olmayan belgelerin nereden getirtileceğini yazın; ön inceleme davetiyesinden sonra iki haftalık kesin süre içinde sunulmayan deliller dikkate alınmaz (HMK m. 139). Hangi delilin geçerli olduğunu boşanma davasında deliller yazımızda inceledik.
5. Harç ve gider avansını yatırın
2026 yılında boşanma davası açılırken 732,00 TL başvurma harcı ve 732,00 TL maktu karar ve ilam harcı peşin ödenir (492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarife; 2026 tutarları Harçlar Kanunu Genel Tebliği Seri No 98 ile %18,95 artırıldı). Gider avansı, taraf sayısının beş katı tebligat ücreti ile 530 TL'nin toplamıdır (HMK Gider Avansı Tarifesi, RG 28.10.2025). Nafaka veya tazminat talebi varsa ek nispi harç doğar. Kalemleri boşanma davası ücreti rehberinde tablo hâlinde verdik.
6. Davayı açın: tevzi bürosu veya UYAP
Dilekçe ve ekler adliyedeki hukuk tevzi bürosuna elden verilir; büro harçları hesaplar, ödemeyi alır ve esas numarasını aynı gün verir. e-imza veya mobil imzanız varsa aynı işlemi UYAP Vatandaş Portalı'ndan yapabilirsiniz; adımları e-Devlet üzerinden boşanma davası açma yazısında gösterdik. Dilekçenin hangi mahkemeye verileceğini dilekçe nereye verilir yazımızda anlattık.
7. Tensip zaptı ve tebligat
Hâkim dosyayı inceleyip tensip zaptını hazırlar; talep ettiyseniz geçici velayet, tedbir nafakası ve konutun tahsisi gibi geçici önlemleri bu aşamada kendiliğinden alabilir (TMK m. 169). Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir; süreler tebliğle başlar. Ayrıntı: tebligat ne zaman gelir ve boşanma davası sorgulama.
8. Dilekçeler aşaması, ön inceleme ve tahkikat
Davalı iki hafta içinde cevap verir (HMK m. 127); cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri de ikişer haftada sunulur (HMK m. 136). Ardından ön inceleme duruşması, sonra tanıkların dinlendiği, uzman ve bilirkişi raporlarının alındığı tahkikat duruşmaları gelir. Sürenin ne kadar olduğunu çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer, duruşmaya katılma zorunluluğunu duruşmaya gitmezsem ne olur yazılarında anlattık.
9. Karar, istinaf ve kesinleşme
Hâkim kararı duruşmada açıklar, gerekçeli kararı yazar ve karar taraflara tebliğ edilir. Tebliğden itibaren iki hafta içinde istinafa başvurulmazsa karar kesinleşir (HMK m. 345); kesinleşme şerhi alınır ve karar nüfusa bildirilir. İstinaf süreçleri için istinaf ne kadar sürer, kadın için 300 günlük bekleme süresi için boşandıktan sonra evlenme süresi yazılarımıza bakın.
Boşanma Davası Açma Ücreti ve Masrafları (2026)
Müvekkillerimin en çok merak ettiği konulardan biri de maliyettir. Boşanma davası açma ücreti / masrafları her yıl Adalet Bakanlığı tarifelerine göre güncellenir. 2026 yılında bir boşanma davası açarken ödemeniz gereken kalemler şunlardır:
- Başvurma Harcı: Maktu (sabit) bir ücrettir.
- Peşin Harç: Maktu bir ücrettir.
- Gider Avansı: Tebligat, posta, bilirkişi ve tanık ücretleri için peşin alınan depozitodur.
Toplamda, davanın türüne (çekişmeli/anlaşmalı) ve tanık sayısına göre değişmekle birlikte, ortalama bir başlangıç maliyeti çıkar. Eğer dava sürecinde bu para artarsa mahkeme sizden tamamlama ister, artmazsa dava sonunda iade alırsınız. Güncel harçlar ve net rakamlar hakkında boşanma davası ücreti yazımızdan detaylı bilgi alabilirsiniz.
Boşanma Davası Açmak İçin Ücret Ödenir mi? Param Yoksa Ne Olur?
Evet; dava açılırken harç ve gider avansı ödenir, 2026 tutarlarını beşinci adımda verdik. Ödeme gücü olmayanlar için iki ayrı adli yardım kapısı vardır:
- Mahkemeden adli yardım: Yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olanlar, talepleri açıkça dayanaktan yoksun değilse harç ve giderlerden geçici muafiyet ister (HMK m. 334-335). Talep dava dilekçesiyle birlikte veya sonradan aynı mahkemeye yapılır; mali durumu gösteren belgeler eklenir.
- Barodan ücretsiz avukat: Avukatlık ücretini karşılayamayanlar baronun adli yardım bürosuna başvurur (Avukatlık Kanunu m. 176-178); istem kabul edilirse baro bir avukat görevlendirir.
İki yolu da belgeleriyle birlikte param yok nasıl boşanma davası açabilirim ve barodan ücretsiz avukat talebi rehberlerimizde anlattık.
Avukatsız Boşanma Davası Açılır mı?
Türk hukuk sisteminde, akli dengesi yerinde olan herkes kendi davasını bizzat takip edebilir. Yani kanunen avukat tutma zorunluluğu yoktur. Peki, avukatsız boşanma davası nasıl açılır ve bu mantıklı bir tercih midir?
Dilekçenizi yazıp adliyeye vererek avukatsız dava açabilirsiniz. Ancak boşanma davası sadece 'boşanmak istiyorum' demekten ibaret değildir. İçerisinde velayet, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, mal rejiminin tasfiyesi gibi çok ciddi teknik konular barındırır.
Tek Taraflı Boşanma Davası (Çekişmeli Boşanma)
Eşiniz boşanmak istemiyorsa veya boşanma şartlarında (nafaka, velayet vb.) anlaşamıyorsanız, açacağınız davanın türü 'Çekişmeli Boşanma'dır. Buna halk arasında tek taraflı boşanma davası açmak da denir.

UYAP ve E-Devlet üzerinden boşanma davası açma ekranı
Bu süreçte şunlara dikkat etmelisiniz:
- Kusur İspatı: Boşanmaya sebep olan olaylarda eşinizin kusurlu olduğunu ispatlamak zorundasınız (aldatma, şiddet, hakaret, ilgisizlik vb.).
- Süreç Uzunluğu: Anlaşmalı boşanmaya göre çok daha uzun sürer (Ortalama 1.5 - 3 yıl).
- Tanıklar: İddialarınızı doğrulayacak tanıklarınızın olması hayati önem taşır.
Dava Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?
İyi bir dava dilekçesi, davanın temelidir. İnternetten bulunan kopyala-yapıştır dilekçeler genellikle sizin durumunuzu tam yansıtmaz. Ancak fikir vermesi açısından aşağıda temel bir taslak paylaşıyorum.
İSTANBUL ( ). AİLE MAHKEMESİNE
DAVACI: Ad Soyad, T.C. Kimlik No, Adres
DAVALI: Eşin Adı Soyadı, T.C. Kimlik No, Adres
KONU: Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma, nafaka ve tazminat taleplerimizi içerir.
AÇIKLAMALAR:
1. Davalı ile .../.../.... tarihinde evlendik. Bu evlilikten ... isimli müşterek çocuklarımız bulunmaktadır.
2. Evliliğimizin ilk günlerinden itibaren davalı tarafın ilgisiz ve kusurlu davranışları nedeniyle evlilik birliği çekilmez hale gelmiştir.
3. (Buraya boşanma sebebinizi oluşturan olayları somut, yer ve zaman belirterek maddeler halinde yazınız. Örn: Fiziksel şiddet, hakaret, evi terk etme vb.)
4. Müşterek çocukların velayetinin tarafıma verilmesini, aylık ... TL tedbir/yoksulluk nafakası ile ... TL maddi, ... TL manevi tazminat talep etmekteyim.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK, HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Nüfus kayıtları, tanık anlatımları, mesaj kayıtları, darp raporu vb.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
- Davamızın KABULÜNE,
- Tarafların BOŞANMALARINA,
- Velayetin tarafıma verilmesine,
- Yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
Tarih: .../.../2026
Davacı Ad Soyad:
İmza
Eğer eşinizle her konuda anlaştıysanız, bu dilekçe yerine farklı bir prosedür izlemeniz gerekir. Bu durumda anlaşmalı boşanma dilekçesi yazımızdaki şablonu inceleyebilirsiniz.
Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Ne Olur?
Dilekçeyi verdikten sonra süreç mahkemenin elindedir; sizin yapmanız gereken süreleri takip etmektir:
- Dava aynı gün UYAP'a kaydedilir ve e-Devlet'te görünür; tebligat beklenmez.
- Hâkim tensip zaptını hazırlar; talep ettiyseniz geçici velayet ve tedbir nafakası bu aşamada verilebilir.
- Karşı tarafa tebligat çıkar; cevap süresi tebliğle başlar.
- Çekişmeli davada ilk duruşma uygulamada 4-7 ay sonra, anlaşmalı davada 1 hafta ile 2 ay içinde yapılır.
- Karar, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık istinaf süresinin geçmesiyle kesinleşir.
Anlaşmalı mı, Çekişmeli mi? Karar Vermeden Önce Karşılaştırma
Dava açmadan önce verilecek ilk karar davanın türüdür; çünkü tür, süreyi, masrafı ve ispat yükünü baştan belirler. İki yolu aynı ölçütlerle karşılaştırdık:
| Ölçüt | Anlaşmalı boşanma | Çekişmeli (tek taraflı) boşanma |
|---|---|---|
| Şartlar | Evlilik en az 1 yıl; ortak başvuru veya davanın kabulü; her konuda protokol; hâkimin tarafları bizzat dinlemesi (TMK m. 166/3) | Kanunda sayılan özel veya genel bir boşanma sebebinin ispatı (TMK m. 161-166) |
| Süre | Tek celse; duruşma 1 hafta - 2 ay içinde, kesinleşme çoğunlukla 1-3 ay | Dilekçeler, ön inceleme, tahkikat ve karar aşamaları; çoğunlukla bir yıldan uzun |
| Devlete ödenen | Aynı maktu harçlar ve gider avansı; bilirkişi ve tanık gideri çoğunlukla yok | Aynı harçlar; tanık, bilirkişi ve uzman raporu giderleri eklenir |
| Delil | Gerekmez; protokol ve beyan yeter | Gerekir; tanık, mesaj kayıtları, raporlar, HTS |
| Kusur ve tazminat | Taraflar protokolde belirler; hâkim uygun bulur | Hâkim kusur oranına göre karar verir (TMK m. 174) |
| Velayet ve nafaka | Protokolde düzenlenir; hâkim çocuğun yararına aykırı görürse değiştirebilir | Sosyal inceleme raporu ve delillerle hâkim belirler |
| Sonradan dava | Protokol dışı kalan mal rejimi ve saklı tutulmayan talepler sınırlıdır | Kararla belirlenir; nafaka ve velayet her zaman değiştirilebilir |
Eşiniz boşanmayı kabul ediyor ama tek bir konuda anlaşamıyorsanız çekişmeli dava açılır; uygulamada bu davalar tarafların anlaşmasıyla tek celsede de bitebilir. Bir yıl dolmadığı için anlaşmalı yol kapalıysa izlenecek yöntemi 1 sene dolmadan boşanma yazımızda anlattık.
Dava Açmadan Önce 10 Maddelik Kontrol Listesi
- Evlilik süresi: Resmî nikâh tarihinden itibaren bir yıl dolmuş mu? Dolmadıysa anlaşmalı yol kapalıdır.
- Protokol taslağı: Anlaşmalı boşanmada velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat, ziynet ve mal konularının tamamı yazılı olmalı; eksik madde sonradan dava doğurur.
- Delil dosyası: Mesaj dökümleri, fotoğraflar, raporlar ve tanık listesi dava açılmadan toplanmalı; HTS ve banka kayıtları için mahkemeden yazı istenir.
- Aile konutu şerhi: Ev eşinizin üzerindeyse tapuya aile konutu şerhi koydurmak, evin sizden habersiz satılmasını önler (TMK m. 194).
- İhtiyati tedbir: Mal kaçırma riski varsa taşınmaz, araç ve hesaplar için tedbir talebi dilekçeye yazılmalı; boşanma davalarında mal kaçırma yazımıza bakın.
- Çocuklar için geçici düzen: Geçici velayet, tedbir nafakası ve görüşme günleri dilekçede istenmeli; hâkim bunlara tensipte karar verebilir (TMK m. 169).
- Nafaka belgeleri: Gelir ve gider durumunuzu gösteren belgeler, kira sözleşmesi, çocuk masrafları.
- Banka ve mal dökümü: Evlilik içinde edinilen malların listesi; mal rejimi dava tarihinde sona erer (TMK m. 225/2).
- Adli yardım: Harç ve avukat ücretini karşılayamıyorsanız baro ve mahkeme adli yardımı için belgelerinizi hazırlayın.
- Vekâletname: Avukatla açılacaksa noterden fotoğraflı, boşanma yetkisi içeren vekâletname çıkarılır.
Boşanma Rehberi: Sürecin Tamamı Tek Sayfada
Bu yazı davanın açılışına odaklanır. Karar aşamasından kesinleşmeye kadar bütün süreci, her konudaki yazılarımıza bağlantılarıyla birlikte Boşanma Rehberi sayfasında topladık: velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı, deliller ve karar sonrası işlemler.
Boşanma Davası Açarken Sık Yapılan Hatalar
Yılların verdiği mesleki deneyimime dayanarak, kişilerin kendi başlarına dava açarken en sık düştüğü hataları şöyle sıralayabilirim:
- Yetkisiz Mahkemede Dava Açmak: Zaman kaybına yol açar.
- Eksik Harç Yatırmak: Davanın işlemden kaldırılmasına sebep olabilir.
- Dilekçede Talep Unutmak: Örneğin dilekçede 'maddi tazminat' istemeyip, sonradan istemeye çalışmak usulen zordur (ıslah gerektirir).
- Delilleri Zamanında Sunmamak: HMK gereği belirli süreler içinde delil listesi sunulmazsa, o deliller davada kullanılamaz.
Boşanma süreci, sadece hukuki değil, psikolojik bir süreçtir. Kararınızı verdiyseniz, adımlarınızı sağlam atmanız geleceğinizi doğrudan etkileyecektir. Süreçle ilgili aklınıza takılan her türlü soru için uzman bir destek almaktan çekinmeyin.

Av. Murat Aydar
İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.
