Ceza Hukuku

Karşılıksız Yararlanma Suçu ve Cezası (TCK 163)

Av. Murat Aydarİstanbul Boşanma Avukatı
Son güncelleme: 18 Kasım 2026
7 dk okuma

Özet

Abonelikle kullanılan elektrik, su veya doğal gazın rızasız ve ölçümü engelleyerek kullanılması 2012'den beri karşılıksız yararlanma suçudur ve bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektirir (TCK 163/3). Tüketim sayaçtan geçiyorsa suç oluşmaz. Zarar soruşturma bitmeden tamamen ödenirse dava açılmaz, hükme kadar ödenirse ceza üçte birine kadar indirilir (TCK 168/5). Savcılığın zararı hesaplatıp ödeme süresi vermesi gerekir. Suç şikâyete bağlı değildir, uzlaştırma yoktur.

Kaçak elektrik, kaçak su veya kaçak doğal gaz kullanmak 2012'den beri hırsızlık değil, karşılıksız yararlanma suçudur. Türk Ceza Kanununun 163. maddesi bu suçu düzenler, 168. maddenin beşinci fıkrası ise zararını ödeyen kişi hakkında dava açılmamasını sağlar. Uygulamada en çok yanlış bilinen nokta da budur. Zarar zamanında ödenirse dava hiç açılmayabilir.

Bu yazıda suçun hangi durumda oluştuğunu, sayaca müdahalenin neden belirleyici olduğunu, kiracı ile ev sahibinin ve abonelik sahibinin durumunu, ödeme bildirimi ve etkin pişmanlık kurallarını Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 2023-2026 tarihli kararlarıyla anlatıyoruz.

Bu yazı konunun ceza davası yönünü ele alıyor. Kaçak elektrik tutanağına dayanılarak çıkarılan faturaya itiraz, bu bedelin iptali, taksit ve icra süreci için BEDAŞ kaçak elektrik cezası yazımıza bakın.

Karşılıksız Yararlanma Kısaca

ℹ️Bilgi
Özet
1. Abonelikle kullanılan elektrik, su veya doğal gazın rızasız ve tüketimin ölçülmesini engelleyecek şekilde kullanılması karşılıksız yararlanmadır. Cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK m. 163/3).
2. Tüketim sayaçtan geçiyor ve sayaca müdahale yoksa suç oluşmaz.
3. Zarar soruşturma bitmeden tamamen ödenirse kamu davası açılmaz. Savcılık zararı hesaplatıp şüpheliye ödeme için süre vermelidir.
4. Zarar hüküm verilinceye kadar ödenirse ceza üçte birine kadar indirilir. Bu imkândan iki defadan fazla yararlanılamaz.
5. Sorumlu olan, kaçak kullanımı fiilen yapan kişidir. Kiracı veya abonelik sahibi olmak tek başına yetmez, kullanım dönemi araştırılır.
6. Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir.

TCK 163 ve 168/5 Ne Diyor?

⚖️Yasal Düzenleme
Türk Ceza Kanunu m. 163 (Karşılıksız yararlanma). (1) Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği takdirde yararlanılabilen bir hizmetten ödeme yapmadan yararlanan kişi, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan sahibinin veya zilyedinin rızası olmadan yararlanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(3) Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi halinde kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

TCK m. 168/5. Karşılıksız yararlanma suçunda, fail, azmettiren veya yardım edenin pişmanlık göstererek mağdurun, kamunun veya özel hukuk tüzel kişisinin uğradığı zararı, soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin etmesi halinde kamu davası açılmaz; zararın hüküm verilinceye kadar tamamen tazmin edilmesi halinde ise, verilecek ceza üçte birine kadar indirilir. Ancak kişi, bu fıkra hükmünden iki defadan fazla yararlanamaz.
DurumSonuç
Otomatla sunulan hizmetten ödeme yapmadan yararlanma (TCK m. 163/1)İki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası
Telefon hattı, frekans veya şifreli ya da şifresiz yayından rızasız yararlanma (TCK m. 163/2)Altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası
Abonelikle kullanılan elektrik, su veya doğal gazın rızasız ve ölçümü engelleyerek tüketilmesi (TCK m. 163/3)Bir yıldan üç yıla kadar hapis
Zararın soruşturma bitmeden tamamen tazmini (TCK m. 168/5)Kamu davası açılmaz
Zararın hüküm verilinceye kadar tamamen tazmini (TCK m. 168/5)Ceza üçte birine kadar indirilir
Etkin pişmanlıktan yararlanma sınırı (TCK m. 168/5)İki defadan fazla yararlanılamaz

Kaçak Elektrik Neden Artık Hırsızlık Değil?

2 Temmuz 2012 tarihli 6352 sayılı Kanun, kaçak elektrik kullanımını hırsızlık sayan hükümleri (TCK m. 141/2 ve 142/1-f) yürürlükten kaldırdı ve fiili karşılıksız yararlanma suçu olarak 163. maddenin üçüncü fıkrasına taşıdı. Kanun 5 Temmuz 2012'de Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Aynı Kanun 168. maddeye beşinci fıkrayı da ekledi.

Geçiş dönemi için 6352 sayılı Kanunun geçici 2. maddesi, bu fiiller nedeniyle hırsızlıktan yargılanan veya mahkûm olan kişinin zararı tamamen tazmin etmesi hâlinde cezaya hükmolunmayacağını ve verilen cezanın tüm sonuçlarıyla ortadan kalkacağını düzenledi. 2012 öncesine ait bir mahkûmiyetin uyarlamasında Daire, "6352 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce işlenmiş olması nedeniyle zararı tazmin etmesi halinde, hükümlü hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekeceği" belirterek hükümlüye ödeme bildirimi yapılıp makul süre verilmeden kurulan kararı kanun yararına bozdu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 05.02.2024, E. 2023/20947, K. 2024/1507).

Sıvı veya gaz hâlindeki enerjinin nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenen hırsızlık ise hırsızlığın ağır bir hâli olarak kalmıştır ve beş yıldan on iki yıla kadar hapis gerektirir (TCK m. 142/3). Hırsızlık suçunun diğer hâllerini hırsızlık suçu ve cezası yazımızda anlattık.

Sayaca Müdahale ve Ölçümün Engellenmesi

163/3'ün kilit unsuru, tüketimin ölçülmesinin engellenmesidir. Elektrik sayaçtan geçiyor ve tüketim kaydediliyorsa, ödenmemiş fatura veya izinsiz kullanım başka hukuki sonuçlar doğursa da bu suç oluşmaz.

  • Sayaçtan geçen elektrik. Tutanakta elektriğin sayaçtan geçtiği yazılan dosyada Daire, "elektriğin sayaçtan geçtiğinin belirtildiği ve sanığın aşamalarda suçlamaları kabul etmediğinin anlaşılması karşısında; suçun yasal unsurları oluşmadığından" beraat kararını hukuka uygun buldu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 12.06.2023, E. 2023/1146, K. 2023/3493).
  • Mühürlü sayacı açmak. İş yerindeki sayacı kurum görevlileri mühürlemiş, hükümlü sayacı açıp elektriği sayaçtan geçirerek kullanmıştı. Bilirkişi sayaca müdahale olmadığını belirtmişti. Daire, "sayaca herhangi bir müdahale olmadığının belirtilmesi ve buna göre tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde elektrik kullanımının bulunmaması karşısında, karşılıksız yararlanma suçunun yasal unsurları oluşmadığı" hâlde verilen mahkûmiyeti kanun yararına bozarak cezayı kaldırdı (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 24.02.2026, E. 2026/1207, K. 2026/3468). Mührün bozulması ise ayrıca mühür bozma suçu yönünden değerlendirilebilir (TCK m. 203).
  • Borç yüzünden kesilen elektriği açmak. Borç nedeniyle kesilen elektriği açan kişi hakkında Daire, kaçak kullanılan sürenin, sayaçtaki tüketimin kurulu güçle ve eski tüketimlerle uyumunun bilirkişiyle incelenmesini ve "hükümlünün sayaca müdahâle edip etmediğinin ve dolayısıyla karşılıksız yararlanma kastının bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiği" vurguladı (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 03.02.2026, E. 2025/16586, K. 2026/1549).

Kim Sorumlu? Kiracı, Ev Sahibi, Abonelik Sahibi

Ceza sorumluluğu kişiseldir. Kaçak kullanımı fiilen yapan kişi sorumludur, abonelik sahibi veya mülk sahibi olmak tek başına yetmez. Kiracı olarak oturduğu konutta kaçak elektrik tutanağı tutulan sanık hakkında Daire, "sanığın tutanağın düzenlendiği konutu hangi tarihten itibaren kullanmaya başladığı, aboneliğin hangi tarihte tahliye edildiği ve suça konu sayacın ne kadar süredir kullanıldığı araştırılıp" keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini belirterek eksik incelemeyle kurulan hükmü bozdu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 25.10.2023, E. 2023/20145, K. 2023/5941).

İşletmenin ve aboneliğin babasına ait olduğunu söyleyen ve bu beyanı diğer sanık ile su idaresinin yazısıyla desteklenen sanık hakkında Daire, cezalandırılmasına yeterli ve kesin delil bulunmadığına ilişkin beraat kararında hukuka aykırılık görmedi (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 22.06.2023, E. 2021/9855, K. 2023/3878). Aynı evde yaşayan aile üyeleri bakımından da kimin kaçak bağlantıyı yaptığı veya bundan bilerek yararlandığı ayrıca araştırılır.

Zararı Ödeyince Dava Açılmaz (TCK 168/5)

Karşılıksız yararlanmada zararın ödenmesi, diğer suçlardaki etkin pişmanlıktan çok daha güçlü bir sonuç doğurur. Zarar soruşturma bitmeden tamamen ödenirse kamu davası açılmaz. Yargıtay'a göre savcılık bunun için kurumun vergili ve cezasız gerçek zararını bilirkişiye hesaplatmalı ve şüpheliye tutar ve süre bildirmelidir.

  • Ödeme dava şartıdır. Daire, "bildirim sonrası verilen sürede kurumun gerçek zararının soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin edilmesi hâlinde bu bir dava şartı olduğundan 5237 sayılı Kanun'un 168/5. maddesine göre kamu davasının açılamayacağı" belirtti. Bildirim yapılmamışsa ve sanık kovuşturma sırasında zararı tamamen öderse "eğer soruşturma aşamasında bu ihtar işlemi yapılmamış olmasına rağmen sanık tarafından kovuşturma aşamasında katılan kurumun zararının tamamen karşılanması hâlinde bu ödemenin soruşturma aşamasında yapılmış gibi kabul edilerek" düşme kararı verilmesi gerektiğini kabul etti (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 29.05.2023, E. 2021/9462, K. 2023/3090).
  • Bildirim yoksa dava açılamaz. Kanun yararına bozma yoluyla incelenen başka bir dosyada Daire, "Soruşturma aşamasında tespit edilecek vergili ve cezasız zararın usulüne uygun bildirime rağmen şüpheli tarafından giderilmemesinin dava şartı olduğu" vurguladı (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 14.05.2025, E. 2025/4024, K. 2025/9027). Yani bildirim yapılmadan açılan dava usulden sorunludur.
  • Hükme kadar ödeme. Zarar kovuşturma sırasında, hüküm verilinceye kadar ödenirse ceza üçte birine kadar indirilir.
  • İki defa sınırı. Kişi bu imkândan iki defadan fazla yararlanamaz. Etkin pişmanlıktan yararlanma nedeniyle verilen kararlar adli sicilde ayrı bir sisteme kaydedilir ve on beş yıl saklanır. Bu kayıtlar yalnız soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı veya mahkeme isterse verilir (5352 sayılı Kanun m. 6/2).

Şikâyet, Uzlaştırma ve Yargılama

  • Şikâyet. Suç şikâyete bağlı değildir. Kurum tutanağı tutup suç duyurusunda bulunur, savcılık kendiliğinden soruşturur.
  • Uzlaştırma. Karşılıksız yararlanma CMK 253'te uzlaştırma kapsamında sayılmamıştır.
  • Görevli mahkeme ve zamanaşımı. Davalara asliye ceza mahkemesi bakar. Üçüncü fıkrada dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e).
  • Basit yargılama. Üst sınırı iki yılı aşmayan birinci ve ikinci fıkralarda basit yargılama usulü uygulanabilir (CMK m. 251/1), üst sınırı üç yıl olan üçüncü fıkrada uygulanmaz.
  • HAGB. Hükmolunan ceza iki yıl veya daha azsa ve diğer şartlar varsa HAGB mümkündür. Bunun şartlarından biri de zararın tamamen giderilmesidir (CMK m. 231/6-c).

Otomat, Telefon Hattı ve Şifreli Yayın

Birinci fıkra otomatlar aracılığıyla sunulan ve ücreti ödenince yararlanılabilen hizmetleri, ikinci fıkra ise telefon hatları, frekanslar ve elektromanyetik dalgalarla yapılan şifreli veya şifresiz yayınları kapsar. Bu iki fıkrada hapis cezasının yanında adli para cezası da seçenek olarak öngörülmüştür. Zararın ödenmesine ilişkin 168/5 hükmü bu fıkralar için de geçerlidir.

Kaçak Tutanağı Tutulduysa Ne Yapmalısınız?

  • Kaçak tutanağının bir örneğini isteyin, tutanakta sayaca müdahale bulunup bulunmadığının ve elektriğin sayaçtan geçip geçmediğinin yazılı olup olmadığına bakın.
  • Savcılık ödeme bildirimi gönderdiyse süresi içinde zararı tamamen ödeyin ve makbuzu dosyaya verin. Bu, davanın hiç açılmamasını sağlar.
  • Bildirim yapılmadan dava açıldıysa kovuşturma sırasında ödeme yapıp düşme kararı isteyin.
  • Kiracıysanız konutta oturmaya başladığınız ve çıktığınız tarihleri, abonelik bilgilerini ve taşınma belgelerini toplayın.
  • Tüketimin kurulu güçle ve eski dönemlerle uyumlu olduğunu gösteren faturaları saklayın. Yargıtay bu karşılaştırmayı arıyor.
  • Tutanağa dayanılarak çıkarılan kaçak elektrik faturasına itiraz ve faturanın iptali ayrı bir süreçtir. Hesabın nasıl yapıldığını, itiraz süresini ve dava yollarını BEDAŞ kaçak elektrik cezası yazımızda anlattık.

Yazıda Dayandığımız Kararlar

KararOlaySonuç
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 29.05.2023, E. 2021/9462, K. 2023/3090Soruşturmada ödeme bildirimi yapılmadan açılan davaKovuşturmada ödeme yapılırsa düşme, bozma
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 14.05.2025, E. 2025/4024, K. 2025/9027Zarar bildirilmeden açılan kamu davasıBildirime rağmen ödememek dava şartı, kanun yararına bozma
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 24.02.2026, E. 2026/1207, K. 2026/3468Mühürlü sayacın açılıp elektriğin sayaçtan geçirilmesiSayaca müdahale yok, suç oluşmaz
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 03.02.2026, E. 2025/16586, K. 2026/1549Borç nedeniyle kesilen elektriğin açılmasıMüdahale ve kast araştırılmalı, kanun yararına bozma
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 25.10.2023, E. 2023/20145, K. 2023/5941Kiracının kullandığı konutta tespit edilen kaçakKullanım dönemi ve sayaç araştırılmalı, bozma
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 12.06.2023, E. 2023/1146, K. 2023/3493Tutanakta elektriğin sayaçtan geçtiğinin yazılmasıSuç oluşmaz, beraat
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 05.02.2024, E. 2023/20947, K. 2024/15072012 öncesi elektrik hırsızlığı mahkûmiyetiZarar ödenirse ceza verilmesine yer olmadığı
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 22.06.2023, E. 2021/9855, K. 2023/3878İşletme ve aboneliğin babaya ait olmasıYeterli delil yok, beraat

Sonuç

Kaçak elektrik, su ve doğal gaz kullanımı 2012'den beri hırsızlık değil karşılıksız yararlanma suçudur ve bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektirir. Suçun oluşması için tüketimin ölçülmesinin engellenmiş olması gerekir. Sayaçtan geçen tüketimde suç yoktur.

En önemli kural ödemedir. Zarar soruşturma bitmeden tamamen ödenirse dava açılmaz, savcılığın bunun için zararı hesaplatıp süre vermesi gerekir. Kovuşturmada yapılan ödeme de ya düşmeye ya da indirime yol açar.

Yazar Hakkında
Av. Murat Aydar

Av. Murat Aydar

Boşanma Avukatıİstanbul Barosu - Sicil No: 62459

İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.