Tefecilik Suçu ve Cezası (TCK 241)

Kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para vermek Türk Ceza Kanununun 241. maddesinde tefecilik suçu olarak cezalandırılır. Faizle borç veren kişi karşılığında senet, çek ya da tapu alabilir ve borç ödenmeyince bu belgelerle icra takibine başlayabilir. Borç alan kişi için sorun yalnız ceza davası değildir. Senetteki tutarın ne kadarından gerçekten sorumlu olduğu, ödediği faizi geri isteyip isteyemeyeceği ve icra takibine nasıl karşı koyacağı da en az onun kadar önemlidir.

Bu yazıda suçun unsurlarını ve cezasını, tefecinin tehditle tahsilat yapmasını, yargılama kurallarını, senede karşı menfi tespit davasını ve aile içindeki tefecilik borçlarını Yargıtay'ın 2023-2026 tarihli kararlarıyla anlatıyoruz.

Tefecilik Suçu Kısaca

Tefecilik Suçu Nedir? (TCK 241)

Suçun konusu paradır ve kanun kazanç amacını arar. Kazancın faiz, komisyon ya da başka bir adla alınması sonucu değiştirmez. Tefecilik, topluma karşı suçlar arasında düzenlenmiştir. Bu yüzden Yargıtay suçun mağdurunu kamu olarak kabul ediyor ve "eylemin belirli bir kişinin zararına olarak işlenmesi halinde bu kişinin mağdur değil, suçtan zarar gören olacağının kabulü gerektiği" hususunu vurguluyor (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 30.03.2026, E. 2022/4480, K. 2026/5396). Borç alan kişi davaya bu sıfatla katılabilir. Malvarlığına karşı suçlarda eşler ve yakın akrabalar için öngörülen cezasızlık hâli (TCK m. 167) yalnız o bölümdeki suçlar için geçerli olduğundan tefecilikte uygulanmaz.

Tek Seferlik Faizli Borç da Suç mu?

Tefecilik için faizle borç vermenin iş hâline getirilmesi gerekmez. Yargıtay 5. Ceza Dairesi bir kararında tefecilik için "birden fazla kişiye sistemli olarak faiz karşılığı ödünç para verilmesinin suçun unsuru olarak aranmaması" hususunu hatırlattı (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 24.12.2025, E. 2024/12151, K. 2025/15152). Bir başka kararında ise Daireye göre "suçun oluşması için sanığın yalnızca bir kişiye ödünç para vermesi yeterli olup bu işi meslek haline dönüştürüp dönüştürmemesinin önemi bulunmamaktadır". Suç, ödünç para kazanç amacıyla verildiği anda tamamlanır. Daire aynı kararda "suçun tamamlanması için ivazın temin edilmiş olmasının şart olmadığı" hususunu da vurguladı. Borcun vadesinde ödenmemesi de sonucu değiştirmez (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 09.11.2023, E. 2023/9465, K. 2023/10911).

Farklı zamanlarda birden fazla kişiye faizle borç veren kişi ise zincirleme suç hükümlerine göre artırılmış tek bir cezayla cezalandırılır (TCK m. 43/1).

Akrabaya veya Arkadaşa Faizle Borç Vermek

Kanun ödünç verilen kişinin kim olduğuna göre bir ayrım yapmaz ve akrabalar için bir istisna öngörmez. Belirleyici olan kazanç amacıdır. Yakınınıza faizsiz borç vermeniz, borcun senede bağlanması ya da geri ödemenin gecikmesi tek başına tefecilik değildir.

Yargıtay kazanç amacını değerlendirirken taraflar arasındaki ilişkiye de bakıyor. Akrabalık veya ticari bağı olmayan ve kayıtlı bir işi bulunmayan sanıkların yüksek bir parayı belgesiz olarak elden verdiklerini savunduğu dosyada Daire, "aralarında yakın akrabalık bağı veya ticari ilişki bulunmayan kişiler arasında yüksek meblağlarda karşılıksız para verilmesinin olağan bir borç ilişkisiyle izah edilemeyecek olması" karşısında bu savunmayı hayatın olağan akışına aykırı buldu ve beraat kararını bozdu (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 24.12.2025, E. 2024/12151, K. 2025/15152). Yani taraflar arasındaki akrabalık da değerlendirmeye girer.

Kredi Kartından Nakit Vermek (POS Tefeciliği)

Gerçek bir alışveriş yapılmadığı hâlde kredi kartıyla POS cihazından çekim yapıp komisyon keserek kart sahibine nakit vermek de tefecilik oluşturabilir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi, bankaya ödenen komisyonun kart sahiplerinden alınan komisyondan az olduğu dosyada eylemin kazanç amacıyla ödünç para verme niteliğinde olduğunu kabul etti. Aynı eylem için ayrıca ceza verilemeyeceğini belirterek "gerçeğe aykırı harcama belgesi düzenleme suçunun tefecilik suçu içinde eridiği kabul edilmektedir" dedi (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 27.05.2025, E. 2025/1308, K. 2025/6695).

Sonuç kazanç amacına bağlıdır. Kart sahibinden yalnız banka komisyonu kadar kesinti yapılan bir dosyada Daire, "somut olayda kazanç karşılığı borç para verme kastının olmadığı" sonucuna vararak mahkûmiyeti bozdu (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 11.12.2025, E. 2025/871, K. 2025/14385).

Tefecilik Suçunun Cezası Ne Kadar?

Hapis ve adli para cezası birlikte verilir. Alt sınırdan belirlenen hapis cezası takdiri indirimle bir yıl sekiz aya kadar inebilir (TCK m. 62/1). Hükmolunan hapis cezası iki yıl veya daha azsa, diğer koşullar da varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ya da cezanın ertelenmesine karar verilebilir (CMK m. 231/5-6, TCK m. 51/1).

15.04.2020'den Önceki Eylemler

7242 sayılı Kanun 15.04.2020'de yürürlüğe girdi. Cezanın üst sınırını beş yıldan altı yıla çıkardı, adli para cezasına beş yüz günlük alt sınır getirdi ve örgüt hâlini ekledi. Bu tarihten önceki eylemlerde lehe olan eski hüküm uygulanır (TCK m. 7/2). Yargıtay, eski hükme göre adli para cezasının alt sınırının beş gün olduğunu belirterek beş yüz gün üzerinden ceza veren kararı bozdu (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 11.12.2025, E. 2025/871, K. 2025/14385).

Senetler, Tapu ve Tefeciliğin İspatı

Faiz anlaşması yazılı değilse mahkemeler senetlere, banka hareketlerine ve icra dosyalarına bakar.

• Artan senet tutarları. Borçlunun imzaladığı senetlerin zaman içinde yükselen tutarlarla düzenlendiği dosyada Daire, "senetlerin kronolojik olarak artan miktarlarda düzenlenmiş bulunmasının faiz ilişkisini açıkça ortaya koyması ve kazanç elde etme amacına delil teşkil etmesi" nedeniyle suçun tüm unsurlarıyla oluştuğunu kabul etti (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 24.12.2025, E. 2024/12151, K. 2025/15152).
• Teminat olarak devredilen tapu. Faizli borç karşılığında evin teminat olarak devredildiği iddia edilen dosyada Daireye göre borcun ve ödenen faizin netleştirilmesi, tapu kayıtlarının getirilmesi, "ayrıntılı ve gizli kolluk araştırması yaptırılması", vergi inceleme raporu alınması ve "alacaklı oldukları icra takip dosyalarının tespitiyle takip borçlularının tanık sıfatıyla dinlenilmesi" gerekiyordu. Daire eksik incelemeyle kurulan mahkûmiyeti bozdu (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 30.04.2026, E. 2024/3782, K. 2026/6216).
• Soyut beyanlar yetmez. Paranın banka havalesiyle verildiği, fazla tahsilat yapıldığının tespit edilemediği ve elden ödemelerin belgelenemediği dosyada Daire, "kazanç elde etmek amacıyla ödünç para verildiğine dair birbiri ile çelişkili soyut beyanlar dışında sanıkların cezalandırılmalarına yeterli kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı" gerekçesiyle mahkûmiyeti bozdu (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 10.09.2026, E. 2026/3778, K. 2026/8732).

Senetlerin sonradan icraya konması tefeciliğin işlendiği tarihi değiştirmez. Daire, icraya koyma, aynı borcun faizi için yeni senet alma ve teminat taşınmazının devri gibi işlemler için "suçun tamamlanmasından sonra gerçekleştirilen fiiller suça iştirak niteliğinde olmadığı gibi bu fiillerin gerçekleştirildiği tarihlerin suç tarihinin tespitinde önemi de bulunmamaktadır" dedi (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 09.11.2023, E. 2023/9465, K. 2023/10911).

Gizli Ses Kaydı Delil Olur mu?

Tefeciyle yapılan görüşmeleri gizlice kaydetmeden önce dikkatli olun. Daire, Ceza Genel Kurulunun görüşünü benimseyerek, ani gelişen bir durum olmaksızın plan yapılarak alınan ses ve görüntü kayıtları için "bu kayıtların soruşturma veya kovuşturma sırasında kullanılamayacağı, mahkumiyet hükmüne ispat aracı olamayacağı" hususunu belirtti ve mahkemenin kayıtların nasıl elde edildiğini araştırmasını istedi (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 13.07.2026, E. 2025/2382, K. 2026/7706).

Tefeci Tehdit Ederse Hangi Suç Oluşur?

Tahsilat aşaması başka suçları da gündeme getirebilir. Hukuki bir ilişkiye dayanan alacağını tahsil etmek için cebir veya tehdit kullanan kişiye yağma değil, yalnız tehdit veya kasten yaralama hükümleri uygulanır (TCK m. 150/1). Dolandırıcılıktaki benzer hüküm TCK 159'dur. Yargıtay bu indirimin tefecilikteki sınırını çizdi.

Daire, TCK 150/1 için taraflar arasındaki ilişkinin kanundaki şekle uygun kurulmasının zorunlu olmadığını, ancak "hukuk düzenince kabul edilebilir meşru bir ilişki olmasının yeterli olduğu" hususunu hatırlattı. Mağdur ve tanık beyanlarına göre faizle verilen borçlar için senetlerde yazan miktarları aşan taleplerle cebir ve tehditle para alınan, işyerini yakma ve çocuklara zarar verme tehdidiyle zorla borçtan feragat belgesi imzalatılan dosyada Daire, "sübut bulan eylemlerinin yağma suçunu oluşturduğu gözetilmeden" hüküm kurulmasını hukuka aykırı buldu (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 15.01.2026, E. 2021/16035, K. 2026/301).

Tehdit ediliyorsanız bunu ayrıca savcılığa bildirin. Cebir veya tehditle senet verdirmek ya da ileride senede dönüştürülebilecek bir kâğıdı imzalatmak da yağmayla aynı cezayı gerektirir (TCK m. 148/2). İmzalı boş senedin verilme amacından farklı doldurulması ise açığa imzanın kötüye kullanılması suçunu oluşturabilir (TCK m. 209). Bu suçu belgede sahtecilik suçu yazımızda, alacak tahsili amacıyla işlenen dolandırıcılığı dolandırıcılık suçu ve cezası yazımızda anlattık.

Şikâyet, Uzlaştırma, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı

• Şikâyet. TCK 241'de şikâyet şartı yoktur. Savcılık suçu öğrendiği anda kendiliğinden soruşturma başlatır (CMK m. 160) ve borç alanın şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez.
• Katılma. Borç alan kişi, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar davaya katılabilir (CMK m. 237/1). Daire, bir katılanın yalnız kendisine yönelik eylemlerin zarar göreni olduğunu ve başkalarına yönelik eylemlerden kurulan hükmü temyiz edemeyeceğini kabul etti (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 30.03.2026, E. 2022/4480, K. 2026/5396).
• Uzlaştırma. Tefecilik şikâyete bağlı değildir ve CMK 253/1-b'de sayılan suçlar arasında yer almaz. Bu nedenle uzlaştırma uygulanmaz.
• Görevli mahkeme. Tefecilik 5235 sayılı Kanunun 12. maddesindeki ağır ceza listesinde yoktur ve temel hâlin üst sınırı altı yıldır. Bu nedenle davalara kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar. Örgüt hâlinde üst sınır on iki yıla çıktığından ve kanun on yıldan fazla hapis gerektiren suçları ağır ceza mahkemesine bıraktığından bu dosyalar ağır ceza mahkemesinde görülür. Örgüt kurma veya yağma gibi suçlarla birlikte yargılamada da dava ağır cezada görülebilir (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 09.11.2023, E. 2023/9465, K. 2023/10911).
• Zamanaşımı. Üst sınır altı yıl olduğu için dava zamanaşımı on beş yıldır (TCK m. 66/1-d). Zamanaşımı kesilirse süre en fazla yarısı kadar uzar (TCK m. 67/4). 15.04.2020'den önceki eylemlerde lehe olan eski hüküm uygulandığından Daire bu eylemlerin "8 yıllık asli, 12 yıllık ilaveli dava zamanaşımı sürelerine tabi olduğu" sonucuna varıyor (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 30.03.2026, E. 2022/4480, K. 2026/5396). Süre paranın verildiği günden, zincirleme suçta son eylemin işlendiği günden başlar (TCK m. 66/6).

Müsadere ve El Konulan Senetler

Suçla elde edilen maddi menfaatler için kanun kazanç müsaderesini öngörür, ancak menfaatin suçun mağduruna iade edilememesi gerekir (TCK m. 55/1). El konulan senetler delil olarak dosyada saklanabilir. Daire bu kararı "başlı başına delil niteliğinde ve aynı zamanda suç konusunu oluşturan eşyanın dosyada muhafaza edilmesini sağlamak için verilen bir mahkeme kararı" olarak tanımladı ve eşya üzerinde hakkı olanlar duruşmaya çağrılmadan karar verilmesini hukuka aykırı buldu (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 23.03.2023, E. 2021/15791, K. 2023/3172). Dava zamanaşımından düşerse suçta kullanıldığı iddia edilen eşya kural olarak müsadere edilemez (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 15.01.2026, E. 2021/16035, K. 2026/301).

Tefeciye Ödenen Faiz Geri İstenebilir mi?

Tefecinin elindeki senet her zaman yazılı tutarıyla geçerli sayılmaz. Kanun, emredici hükümlerine aykırı sözleşmeleri kesin olarak hükümsüz sayar (TBK m. 27). Ticari olmayan ilişkilerde sözleşmeyle kararlaştırılabilecek yıllık faizi sınırlar ve tüketim ödüncünde faize yeniden faiz yürütülmesini yasaklar (TBK m. 88/2 ve 388/3).

• Ceza dosyası belirleyicidir. Tefecilikten mahkûm olan alacaklıların aynı senetlere dayanan takibinde mahkemeler borcu, takip tutarı yerine alacaklının verdiğini kabul ettiği anapara üzerinden hesapladı. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, TBK 74 uyarınca "ceza mahkemesinin maddi fiilin sübutuna ilişkin kararı hukuk hakimini bağlayacaktır" dedi. Tefecinin ceza soruşturmasında aldığını kabul ettiği ödemelerin anaparadan düşülmemesini de hukuka aykırı bularak kararı borçlular lehine bozdu (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 09.03.2026, E. 2025/4126, K. 2026/1382).
• Tahsil edilen paranın iadesi. Bir başka dosyada bölge adliye mahkemesi, ceza davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini belirtti ve kesinleşen tefecilik mahkûmiyetindeki maddi kabule dayanarak tefecilik amacıyla kurulan ipoteği geçersiz saydı. İcra yoluyla tahsil edilen paranın iadesine ve kötü niyet tazminatına hükmetti. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bu kabule yönelik itirazları reddetti, yalnız alacaklının icra dosyalarında yaptığı ödemelerin hesaba katılması için kararı bozdu (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 05.03.2026, E. 2025/4316, K. 2026/1327).

Takip dışında kendi isteğinizle ödediğiniz faizi geri istemek daha zordur. Borçlanmadığı bir edimi kendi isteğiyle yerine getiren kişi, bunu ancak kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir (TBK m. 78/1). Bu istem, geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde zenginleşmeden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m. 82/1). Takibe itiraz etmediğiniz veya itirazınız kaldırıldığı için borçlu olmadığınız bir parayı tamamen ödemek zorunda kaldıysanız, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilirsiniz (İİK m. 72/7).

Senede Karşı Menfi Tespit Davası ve İcraya İtiraz

Tefeci elindeki senet veya çekle kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatırsa beş gün içinde icra mahkemesine borca itiraz edilebilir (İİK m. 168/5). Ancak icra mahkemesi, borcun olmadığının veya ödendiğinin resmî ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispatını arar (İİK m. 169/a). Belgeyle kanıtlanamayan bir tefecilik iddiası için bu nedenle menfi tespit davası daha uygun bir yoldur.

Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında menfi tespit davası açabilir. Takipten önce açılan davada alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminatla takibin durdurulması istenebilir. Takipten sonra açılan davada takip durmaz, ancak aynı teminatla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi istenebilir. Dava borçlu lehine sonuçlanır ve takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa alacaklı, talep üzerine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilir (İİK m. 72).

Oğlunun tefeci borcu için baskı altında bono verdiğini ve taşınmazı üzerine ipotek kurduğunu ileri süren bir ebeveynin davası, arabulucuya dava açıldıktan sonra başvurulduğu için usulden reddedildi ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bu kararı onadı (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 02.02.2026, E. 2025/3866, K. 2026/661). Senede karşı tanıkla ispat kural olarak yasak olduğundan (HMK m. 201) ödeme belgelerinizi eksiksiz sunmanız ve dava dilekçesinde yemin deliline de dayanmanız önemlidir.

Aile İçinde Tefecilik ve Eşin Borcu

Kararlarda teminat olarak eşin veya ana-babanın taşınmazının devredildiği, aile üyelerinin senede kefil olduğu görülüyor.

• Eşin kefil olması. Daire, "tefecilik suçunun oluşabilmesi için kazanç elde etmek amacıyla başkasına ödünç para verilmesinin gerektiği" gözetildiğinde, borcu eşi aldığı hâlde tefeciye verilen bonoyu kefil olarak imzalayan ve adına kayıtlı taşınmazı devreden kişi yönünden tefecilik suçunun oluşmadığını belirtti. Bu kişiye ödünç para verilmemişti (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 13.07.2026, E. 2025/2382, K. 2026/7706).
• Ana-babanın malvarlığı. Faizli borç için annesine ait taşınmazı teminat olarak devrettiğini söyleyen kişinin dosyasında Daire, taşınmaz kayıtlarının ve devir tarihlerinin araştırılmasını istedi (Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 30.04.2026, E. 2024/3782, K. 2026/6216).
• Eşinizin borcu. Eşlerden her biri kendi borçlarından bütün malvarlığıyla sorumludur (TMK m. 224). Senette imzanız yoksa eşinizin tefeciye olan borcundan kural olarak sorumlu tutulmazsınız, kefil olduysanız durum değişir. Bunu eşimin borcu beni etkiler mi yazımızda anlattık.
• Boşanma davasında kusur. Bahis tutkusu nedeniyle ailesini ekonomik olarak zor durumda bırakan ve tefeciden borç aldığı kendi ikrarıyla sabit olan eşi bölge adliye mahkemesi boşanmada tam kusurlu kabul etti, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu kararı onadı (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 17.10.2023, E. 2023/2217, K. 2023/4784).
• Aile içi borçların ispatı. Eşler, altsoy ve üstsoy, kardeşler, kayınbaba, kaynana ile gelin ve damat arasındaki işlemlerde senetle ispat zorunluluğunun istisnası olarak tanık dinlenebilir (HMK m. 203/1-a).

Tefeciye Borcunuz Varsa Ne Yapmalısınız?

• Borcu alırken ve öderken mümkünse bankayı kullanın, açıklamaya ödemenin hangi borca ait olduğunu yazın. Elden ödemede imzalı makbuz alın.
• Verdiğiniz senetlerin ve çeklerin tarihlerini ve tutarlarını not edin. Tutarların zamanla artması faiz ilişkisinin önemli bir delilidir.
• Mesajları saklayın. Görüşmeleri plan yaparak gizlice kaydetmek yerine savcılığa başvurun.
• Tehdit ediliyorsanız veya zorla senet imzalatıldıysa vakit kaybetmeden savcılığa başvurun.
• Kambiyo senetlerine özgü takipte beş günlük itiraz süresini kaçırmayın.
• Bono veya çeke karşı dava açmadan önce arabulucuya başvurun, ceza davası sürüyorsa sonucunun beklenmesini isteyin.
• Bir yakınınızın tefeci borcu için kefil olmadan, ipotek vermeden veya tapu devretmeden önce hukuki destek alın.

Yazıda Dayandığımız Kararlar

Sonuç

Tefecilik, kazanç amacıyla başkasına ödünç para vermektir ve iki yıldan altı yıla kadar hapis ile adli para cezası gerektirir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi tek bir kişiye bir kez faizle borç vermeyi yeterli görüyor, artan senet tutarlarını faiz delili sayıyor, soyut beyanlarla mahkûmiyet kurulmasını ise kabul etmiyor.

Ceza mahkemesinin tespitleri hukuk hâkimini bağlar, tefecinin kabul ettiği ödemeler anaparadan düşülür ve tefecilik amacıyla kurulan teminatlar geçersiz sayılabilir. Tefeci senette yazandan fazlasını cebir veya tehditle isterse yağma gündeme gelir. Senede karşı dava açmadan önce arabuluculuk şartını gözden kaçırmayın.