Özet
Boşanma davalarında en sık yapılan hata, şirket üzerine kayıtlı araç veya evlerin doğrudan mal paylaşımına konu edilebileceğinin sanılmasıdır. Oysa şirketler, eşlerden bağımsız ayrı bir 'tüzel kişiliğe' sahiptir. Bu nedenle şirketin malvarlığına (aktifine) doğrudan dava açılamaz; dava konusu ancak eşin sahip olduğu 'şirket hissesinin değeri' olabilir. Eğer şirket 2002 öncesinde veya evlilikten önce kurulmuşsa 'kişisel mal' sayılır. Ancak evlilik birliği içinde elde edilen kâr payları ile yapılan sermaye artırımları 'edinilmiş mal' statüsündedir ve diğer eş bu artıştan 'katılma alacağı' talep edebilir. 2026 yılı itibarıyla mahkemeler, şirketin iç kaynaklarından yapılan artışları detaylı bilirkişi incelemesine tabi tutmaktadır.
Boşanma sürecinde mal paylaşımı davası, tarafların en çok hak kaybına uğradığı ve hukuki sürecin en teknik detaylar barındırdığı alandır. Özellikle eşlerden birinin ticaretle uğraştığı, şirket ortağı olduğu veya mal varlığını vergi avantajları nedeniyle şirket üzerine kaydettirdiği durumlarda süreç daha da karmaşıklaşır. Google üzerindeki birçok kaynak, konuyu yüzeysel geçmekte; şirketin tüzel kişiliği ile eşin şahsi malvarlığı arasındaki kalın çizgiyi netleştirememektedir. Bir boşanma avukatı olarak, 2026 yılı itibarıyla Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ve güncel bilirkişi uygulamaları ışığında, şirket üzerine alınan malların akıbetini tüm detaylarıyla ele alıyoruz.
Bu makalede, sadece teorik bilgileri değil; sermaye artırımlarının kaynağının nasıl tespit edileceği, dağıtılmamış kâr paylarının nasıl 'edinilmiş mal' sayılacağı ve şirket değerlemesinde kullanılan finansal analiz yöntemlerini bulacaksınız.

Boşanmada şirket tüzel kişiliği ve şahsi mal ayrımı infografik
Şirket Tüzel Kişiliği Nedir ve Neden Önemlidir?
Boşanma davalarında yapılan en temel hata, eşin ortağı olduğu şirketin kasasındaki parayı veya şirketin adına kayıtlı lüks aracı, doğrudan eşin şahsi malı gibi talep etmektir. Hukukumuzda şirketler (Limited, Anonim vb.), ortaklarından tamamen ayrı ve bağımsız birer "Tüzel Kişilik"tir. Şirketin borcu ortağın şahsi borcu olmadığı gibi, şirketin malı da ortağın şahsi malı değildir.
TMK m. 235 — Değerlendirme anı: "Mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar, tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılırlar. Edinilmiş mallara hesapta eklenecek olanların değeri, malın devredildiği tarih esas alınarak hesaplanır."
Bu iki madde birlikte okunduğunda, mal rejimi tasfiyesinin ayni değil alacak hakkı doğurduğu netleşir: Mahkeme size şirketin arabasını veya dairesini vermez; hissenin sürüm değeri üzerinden hesaplanan bir para alacağına hükmeder.
Şirket Mallarına Doğrudan İhtiyati Tedbir Konulabilir mi?
Mal paylaşımı davalarında davacı eşin ilk talebi genellikle "Şirketin araçlarına, banka hesaplarına ve gayrimenkullerine tedbir konulsun" şeklindedir. Ancak mahkemeler, ticari hayatın sürekliliği ilkesi gereği şirketin aktif malvarlığına (işleyen hesaplarına, araçlarına) doğrudan tedbir koymazlar. Çünkü bu durum, şirketin ticari faaliyetini durdurabilir ve şirketi iflasa sürükleyebilir.
Bunun yerine uygulanacak doğru hukuki prosedür şudur:
- Davalı eşin şirketteki hisseleri üzerine devri engelleyici tedbir konulması istenir.
- Şirketin mal kaçırmasını önlemek için, şirketin malvarlığının denetimi talep edilebilir ancak doğrudan satış yasağı getirmek (istisnai haller dışında) çok zordur.
Şirketin Kuruluş Tarihi: 2002 Öncesi ve Sonrası Ayrımı
Boşanmada mal paylaşımının temelini, şirketin ne zaman kurulduğu ve hisselerin ne zaman edinildiği oluşturur. Türk Medeni Kanunu'nun değiştiği 01.01.2002 tarihi milat kabul edilir.
1. Evlilikten Önce Kurulan Şirketler
Eğer eşiniz, şirket hisselerini evlenmeden önce (veya 2002 tarihinden önce) edinmişse, bu hisseler kural olarak onun "Kişisel Malı" sayılır. Kişisel mallar tasfiyeye tabi tutulmaz, yani boşanmada bu hisselerin kök değeri üzerinden hak talep edemezsiniz.
Ama burada durmayın: Kök hisse kişisel mal olsa bile şirketin evlilik süresince yarattığı gelir ve bu gelirle yapılan sermaye artırımları edinilmiş mal sayılabilir. Aşağıdaki "Sermaye Artırımı" bölümü bu yazının en kritik kısmıdır.
2. Evlilik Birliği İçinde Kurulan Şirketler
01.01.2002 tarihinden sonra ve evlilik birliği devam ederken kurulan bir şirketin sermayesi, eşin çalışarak kazandığı paralarla (maaş, ticari kazanç vb.) ödenmişse, bu şirket hisseleri "Edinilmiş Mal" grubuna girer. Bu durumda diğer eş, şirket hisselerinin tasfiye tarihindeki (karar tarihindeki) sürüm değeri üzerinden yarı yarıya (%50) hak sahibidir.
TMK m. 236/1: "Her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olurlar. Alacaklar takas edilir."
Bu hüküm dosyaların kaderini belirler: Şirket hissesinin veya sermayenin kişisel maldan geldiğini şirket sahibi eş ispatlamak zorundadır. İspatlayamazsa kanun onu edinilmiş mal sayar. Uygulamada bir istisna vardır — Yargıtay, ana-babadan tapuda yapılan devirleri kural olarak bağış saymakta ve aksini ispat yükünü karşı tarafa yüklemektedir (8. HD, E. 2020/3734, K. 2021/1049, T. 09.02.2021).
Kritik Konu: Sermaye Artırımı ve Dağıtılmamış Kâr Payları
Birçok boşanma davasının kilitlendiği nokta burasıdır. Şirket 1990 yılında kurulmuş olabilir (Kişisel Mal). Ancak evlilik süresince şirket büyümüş, sermaye artırımları yapılmış ve devasa bir holdinge dönüşmüş olabilir. Peki, bu büyümeden eş pay alabilecek mi?
Cevap: EVET, ancak şartları var. Burada "Sermaye Artırımının Kaynağı" hayati önem taşır.
A. İç Kaynaklardan (Kâr Payından) Yapılan Artışlar
Şirketler elde ettikleri kârı ortaklara dağıtmak yerine, sermayeye ekleyerek büyümeyi tercih edebilirler. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre; şirketin ticari faaliyetinden elde edilen kâr, edinilmiş maldır. Eğer bu kâr dağıtılmayıp sermayeye eklenmişse, bu işlem sonucunda artan hisse değeri de edinilmiş mal rejimine tabidir. Yani eş, şirketin kök hissesinden pay alamasa bile, evlilik süresince "dağıtılmayan kâr payları ile büyüyen kısımdan" katılma alacağı talep edebilir.
Yargıtay bu konuda iki önemli şey söylüyor. Birincisi, hesabı yalnızca kâr payıyla sınırlamak hatalıdır — sermaye artırımının kendisi de hesaba katılmalıdır. İkincisi ve daha çarpıcısı: Kök hisse tartışmasız kişisel mal olsa bile, edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde yapılan sermaye artırımının kaynağı ispat edilemezse, artırımın edinilmiş mallardan karşılandığı kabul edilir.
B. Dış Kaynaklardan Yapılan Artışlar
Eş, evlilik süresince şirkete dışarıdan (örneğin babasından kalan mirası satarak) nakit sermaye koymuşsa, bu artış kişisel mal kabul edilir ve diğer eş bundan pay alamaz.
| Durum | Mal Rejimi Statüsü | Diğer Eşin Hakkı |
|---|---|---|
| Evlilik Öncesi Kurulan Şirket Hissesi | Kişisel Mal | Yok (Kök değer üzerinden) |
| Evlilik İçi Çalışma Karşılığı Kurulan Şirket | Edinilmiş Mal | %50 Katılma Alacağı |
| Dağıtılmayan Kâr Payı ile Sermaye Artışı | Edinilmiş Mal (Gelir) | Artış Oranında Hak Var |
| Kişisel Malın Kendiliğinden Değer Artışı | Kişisel Mal | Yok (artış kişisel malda kalır — TMK m. 220/4) |
Hangi Tarih Esas Alınır? Dava Tarihi ve Karar Tarihi Ayrımı
Şirket dosyalarında bilirkişi raporlarının en çok çürütüldüğü nokta burasıdır ve iki farklı tarih birbirine karıştırılır. Doğru kural şudur: Hangi malların tasfiyeye girdiği ile o malların kaça sayılacağı ayrı tarihlere bağlıdır.
| Soru | Esas Alınan Tarih | Dayanak |
|---|---|---|
| Hangi mallar tasfiyeye girer? (kompozisyon) | Mal rejiminin sona erdiği tarih = boşanma dava tarihi | TMK m. 225/2, 235/1 |
| Bu mallar kaç para sayılır? (değer) | Tasfiye anı = karar tarihi (karara en yakın tarihteki sürüm değeri) | TMK m. 232, 235/1 |
| Eklenecek değerler kaç para sayılır? | Malın devredildiği tarih | TMK m. 235/2 |
| Faiz ne zaman başlar? | Tasfiyenin sona ermesi = karar tarihi | TMK m. 239/son |
Şirket Değerlemesi Nasıl Yapılır? (Bilanço vs. Piyasa Değeri)
Boşanma davalarında en büyük kavga, şirketin "kaç para" ettiği noktasında çıkar. Resmi kayıtlarda (Vergi Usul Kanunu'na göre tutulan defterlerde) şirketin değeri genellikle düşük görünür. Araçlar amortismanla giderleştirilmiş, gayrimenkuller alındığı tarihteki değerle bilançoda duruyor olabilir.
Ancak Medeni Kanun'a göre tasfiye, "Sürüm Değeri" (Gerçek Piyasa Değeri) üzerinden yapılır. Yargıtay bunu ve değerlemenin hangi tarihe göre yapılacağını tek cümlede özetler.
Kararın tam metni → — Aynı dosyada davalı "şirket pasif durumda, bir değeri yok" savunması yapmış; mahkeme buna rağmen şirket hissesi için 95.000 TL katılma alacağına hükmetmiş ve karar Yargıtay'dan geçmiştir.
Bu noktada avukatınızın uzmanlığı devreye girer. Mahkemeden şu taleplerde bulunulmalıdır:- Bilirkişi Heyeti Oluşturulması: Sadece hukukçu değil, mutlaka bir SMMM (Mali Müşavir) ve sektör uzmanı (örneğin inşaat şirketi ise inşaat mühendisi) atanmalıdır.
- Aktiflerin Yeniden Değerlemesi: Şirket üzerine kayıtlı 2020 model Mercedes araç defterde 500.000 TL görünebilir ama piyasa değeri 4.000.000 TL olabilir. Bilirkişi, aracın güncel 2. el piyasa değerini esas alarak şirketin Net Aktif Değerini hesaplamalıdır.
- Marka Değeri ve Goodwill (Şerefiye): Şirketin sadece malları değil, müşteri portföyü ve marka bilinirliği de bir değerdir. Bu "görünmeyen değerlerin" de hesaplamaya katılması gerekir.

Şirket hissesi değerleme yöntemleri bilanço ve piyasa değeri farkı
Özel Durumlar: Şahıs Şirketleri vs. Limited/Anonim Şirketler
Şahıs Şirketleri ve Esnaf İşletmeleri
Şahıs işletmelerinde (Bakkal, Terzi, Serbest Meslek Erbabı - Avukat, Doktor vb.) ayrım daha fludur. Burada işletme ile şahıs bütünleşmiştir. Genellikle işletmedeki demirbaşlar ve bankadaki nakit doğrudan mal paylaşımı hesaplamasına dahil edilir. Şahıs işletmelerinde tüzel kişilik perdesi daha zayıftır.
Limited ve Anonim Şirketler
Burada katı bir tüzel kişilik vardır. Eşiniz şirketin kasasından şahsi harcama yapıyorsa (örneğin sevgilisiyle tatile gidiyor ve bunu şirket gideri gösteriyorsa), bu durum "Eklenecek Değer" kavramı gereği mal rejimine dahil edilir.
Bu tür kazandırma veya devirlere ilişkin uyuşmazlıklarda mahkeme kararı, davanın kendisine ihbar edilmiş olması koşuluyla, kazandırma veya devirden yararlanan üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir."
Son fıkra çok işlevseldir ama şarta bağlıdır: Hisseyi devralan üçüncü kişiye karşı kararı ileri sürebilmek için davayı ona ihbar etmeniz gerekir. İhbar edilmezse, dava kazanılsa bile karar o kişiyi bağlamaz. Şirket hesaplarının kötü niyetle boşaltıldığının tespiti için geriye dönük 1-5 yıllık banka hareketleri ve muavin defter kayıtları incelenmelidir.
Eşim Hisselerini Devretti: Otomatik Hakkım Var mı?
Şirket dosyalarının en sık rastlanan senaryosu budur: Boşanma yaklaşırken eş, hisselerini kardeşine, annesine veya bir ortağına devreder. İnternette bu durumun "otomatik olarak" mal kaçırma sayılacağı yazılır. Gerçek daha incedir.
Devrin tasfiyeye dahil edilebilmesi için TMK m. 229'daki iki hâlden birinin ispatlanması gerekir: devir mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde ve diğer eşin rızası olmadan karşılıksız yapılmış olmalı, ya da katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılmış olmalı. İspat edilemezse dava o hisse yönünden reddedilir.
Yargıtay'ın 26 Mart 2026 tarihli çok yeni bir kararı bunu net biçimde gösteriyor. Dosyada erkek, %95 hissesini önce eşine, ardından kalan %1'i üçüncü kişiye devretmiş; boşanma dava tarihinde adına hisse kalmamıştı:
Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır?
Bilirkişi raporunu denetleyebilmek için hesabın mantığını bilmek gerekir. Hesap dört adımda ilerler.
- Edinilmiş mallar toplanır. Şirket hissesi, kâr payı, evlilik içinde yapılan sermaye artırımları ve diğer edinilmiş değerler, tasfiye anındaki sürüm değerleriyle listelenir.
- Eklenecek değerler katılır. TMK m. 229 kapsamındaki karşılıksız kazandırmalar ve katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler, devir tarihindeki değeriyle eklenir.
- Bu mallara ilişkin borçlar düşülür. Sonuç artık değerdir.
- Artık değerin yarısı diğer eşin katılma alacağıdır.
İki ek ayrıntı: Faiz, aksine anlaşma yoksa tasfiyenin sona ermesinden — yani karar tarihinden — itibaren işler (TMK m. 239/son). Ve zina veya hayata kast nedeniyle boşanmada hâkim, kusurlu eşin artık değerdeki pay oranını hakkaniyete uygun olarak azaltabilir veya tamamen kaldırabilir (TMK m. 236/2). Yani şirket sahibi eş aldatan taraf ise, karşı tarafın payı artmaz ama aldatan eşin payı azaltılabilir.
Profesyonel Strateji: Mizan ve Ticari Defter Analizi
Bir çekişmeli boşanma avukatı olarak tecrübem şudur ki; davayı kazandıran şey dilekçenin uzunluğu değil, delillerin kalitesidir. Şirket üzerine kayıtlı mallarda hak iddia edebilmek için şu belgelerin mahkeme kanalıyla istenmesi şarttır:
- Son 5 yılın Kurumlar Vergisi Beyannameleri ve ekleri.
- Ayrıntılı Mizan (Tüm hesap hareketlerini gösteren özet tablo).
- Şirket üzerine kayıtlı taşınmaz ve araç listeleri (Takbis ve Polnet sorgusu).
- Ticaret Sicil Gazetesi kayıtları (Sermaye artırımlarının tarihlerini ve kaynaklarını tespit etmek için).
Zamanaşımı ve Talep Artırımı: Şirket Dosyalarının Gizli Tuzağı
Bu bölüm, bu yazıdaki en pahalı bilgidir. Şirket değeri dava açılırken bilinemez; bu yüzden dava genellikle "fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır" kaydıyla düşük bir miktar üzerinden açılır. Bilirkişi raporu yıllar sonra gerçek değeri ortaya koyduğunda talep artırılır (ıslah). İşte tam burada zamanaşımı devreye girer.
Yargıtay'ın önüne gelen bir dosyada davacı, 50.000 TL üzerinden açtığı davada bilirkişi raporundan sonra talebini 121.161 TL'ye yükseltti. Mahkeme 141.161 TL katılma alacağı olduğunu tespit etti ama ıslahla artırılan kısmı zamanaşımından reddetti:
Kararın tam metni → — Yargıtay bu hükmü onadı ve karar düzeltme talebini de reddetti. Davacı, tespit edilen alacağının yarısından fazlasını yalnızca usul tercihi yüzünden kaybetti.
Sürenin kendisi ise boşanmanın kesinleşmesine bağlıdır: Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m. 178). Mal rejiminin tasfiyesi için boşanmanın kesinleşmesi ön koşuldur; ancak kesinleştikten sonra elinizde yalnızca bir yıl vardır. Genel çerçeve için mal paylaşımı davası rehberimize bakabilirsiniz.
Örnek Dilekçe Taslağı: Şirket Değer Tespiti Talebi
Aşağıdaki metin, boşanma davası içerisinde mal paylaşımı veya ayrı bir katkı payı/katılma alacağı davasında kullanılabilecek örnek bir talep taslağıdır.
DOSYA NO: 2026/.... E.
KONU: Davalı eşin ortağı olduğu ..... Limited Şirketi'nin malvarlığı değerinin tespiti ve katılma alacağı hesabı talebidir.
AÇIKLAMALAR:
- Davalı eş, evlilik birliği içerisinde 2015 yılında kurulan ..... Ltd. Şti.'nin %50 hissedarıdır.
- Söz konusu şirket, evlilik süresince elde ettiği karları dağıtmayarak sermayeye eklemiş ve şirket üzerine 34 XX ... plakalı lüks araç ile İstanbul/Kadıköy ... ada ... parselde kayıtlı taşınmazı satın almıştır.
- Şirket tüzel kişiliğine ait görünen bu mallar, esasen evlilik birliği içinde edinilmiş değerlerdir.
- Şirket kayıtlarının celbini, uzman mali müşavir ve sektör bilirkişisi marifetiyle şirketin TASFİYE TARİHİNDEKİ GÜNCEL PİYASA DEĞERİNİN (Net Aktif Değerinin) hesaplanmasını ve davalı eşin hissesine düşen miktarın yarısının tarafıma "katılma alacağı" olarak ödenmesine karar verilmesini talep ederim.
SONUÇ VE İSTEM: Şirket hisselerinin devrinin önlenmesi için İHTİYATİ TEDBİR konulmasına ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesini arz ederim. (Tarih: .../2026)
Davacı Vekili
Av. Murat Aydar

Blog görseli 3
Boşanma sürecinde şirket varlıklarının paylaşımı, standart bir gayrimenkul paylaşımından çok daha derin finansal okuryazarlık ve hukuk tekniği gerektirir. Şirketin içini boşaltma girişimleri, sermaye artırımı oyunları ve düşük değerlemelerle karşılaşmamak için sürecin başından itibaren sıkı bir takip gerekir. Hakkınız olanı alabilmek için doğru stratejiyle ilerlemek şarttır.
Mevzuat ve Yargıtay Kararları
Bu rehberdeki bilgilerin dayanakları aşağıdadır. Karar künyelerine tıklayarak Adalet Bakanlığı içtihat sistemindeki tam metinleri okuyabilirsiniz.
| Kaynak | Konusu |
|---|---|
| TMK m. 219 | Edinilmiş mallar; çalışmanın karşılığı edinimler ve kişisel malların gelirleri |
| TMK m. 220 | Kişisel mallar; rejim başlangıcındaki mallar, miras/karşılıksız kazanma, ikame değerler |
| TMK m. 222 | İspat yükü; aksi ispatlanmadıkça tüm malların edinilmiş sayılması |
| TMK m. 225/2 | Mal rejiminin dava tarihinden geçerli olmak üzere sona ermesi |
| TMK m. 229 | Eklenecek değerler; 1 yıl içindeki karşılıksız kazandırmalar, katılma alacağını azaltma kastıyla devirler ve üçüncü kişilere etki (ihbar şartı) |
| TMK m. 231 | Artık değer; değer eksilmesinin göz önüne alınmaması |
| TMK m. 232 | Tasfiyede sürüm değerinin esas alınması |
| TMK m. 235 | Değerlendirme anı; mevcut malların tasfiye anındaki, eklenecek değerlerin devir tarihindeki değeri |
| TMK m. 236 | Artık değerin yarısı üzerinde hak; zina/hayata kastta pay oranının azaltılması |
| TMK m. 239/son | Katılma alacağına tasfiyenin sona ermesinden itibaren faiz |
| TMK m. 178 | Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı |
| HMK m. 107 | Belirsiz alacak davası — değeri baştan bilinemeyen şirket dosyalarında kritikti; 31.07.2026'da yürürlükten kaldırıldı, yeni davalarda kısmi dava + m. 109/4 (ayrıntılı anlatım) |
| Yargıtay 2. HD, E. 2025/2328, K. 2026/3198, T. 26.03.2026 | Hisse devrinde TMK m. 229 amacının ispatı zorunluluğu; ispatlanamazsa davanın reddi |
| Yargıtay 2. HD, E. 2023/2911, K. 2023/2387, T. 11.05.2023 | Kâr payının edinilmiş mal olması; katkı gerekmemesi; ıslahla artırılan miktarda zamanaşımı |
| Yargıtay 8. HD, E. 2016/4248, K. 2018/14780, T. 03.07.2018 (yukarıdaki kararda aktarılmıştır) | Kök hisse kişisel mal olsa da sermaye artırımının kaynağı ispatlanamazsa edinilmiş mal sayılması |
| Yargıtay 8. HD, E. 2020/3734, K. 2021/1049, T. 09.02.2021 | Tasfiye tarihi = karar tarihi; sürüm değeri; faiz başlangıcı; ana-babadan devirde bağış karinesi |
| Yargıtay 2. HD, E. 2022/3317, K. 2022/6740, T. 05.07.2022 | Evlilik içinde devralınan şirket hissesinin edinilmiş mal sayılması |
| Yargıtay 8. HD, E. 2014/7341, K. 2015/17019, T. 30.09.2015 | Limited şirket hissesi üzerinden katılma alacağı hesabı |
| Yargıtay 8. HD, E. 2015/2558, K. 2016/10320, T. 13.06.2016 | Karşılıksız kazandırma ile edinilen hissede katılma alacağı doğmaması |

Av. Murat Aydar
İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.
