İftira Suçu ve Cezası 2026 (TCK 267)

Boşanma sürecinde öfke ve husumet bazen karakola, savcılığa ya da eşin işyerine giden asılsız şikâyetlere dönüşür. Eşin şiddet uyguladığı, uyuşturucu kullandığı ya da işyerinde uygunsuz bir ilişki yaşadığı gibi iddialar gerçeği yansıtmıyorsa ve şikâyet eden bunu biliyorsa, Türk Ceza Kanununun 267. maddesinde düzenlenen iftira suçu gündeme gelir. Ancak her sonuçsuz şikâyet iftira değildir. Yargıtay, iddiasını ispat edemeyen kişiyi değil, karşı tarafın o suçu işlemediğini bilerek suç isnat eden kişiyi cezalandırır.

Bu yazıda iftira suçunun unsurlarını, şikâyet hakkıyla farkını, boşanma sürecindeki örnek kararları, cezayı, etkin pişmanlığı, zamanaşımını ve iftiraya uğrayan kişinin yapabileceklerini Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz.

İftira Suçu Kısaca

İftira Suçu Nedir?

Yargıtay suçun unsurlarını şöyle özetler. "İftira suçunun oluşabilmesi için; yetkili makamlara ihbar veya şikayette bulunarak işlemediğini bildiği halde, hakkında soruşturma ve kovuşturma başlatılmasını ya da idari bir yaptırım uygulanmasını sağlamak için bir kimseye hukuka aykırı bir fiil isnat edilmesi gerekir" (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 09.01.2024, E. 2023/4504, K. 2024/69). Buna göre üç şart birlikte aranır. İsnat yetkili bir makama yapılan ihbar veya şikâyetle ya da basın ve yayın yoluyla yapılmalı, isnat edilen fiil hukuka aykırı olmalı ve fail karşı tarafın bu fiili işlemediğini bilmelidir.

Şikâyetiniz Sonuçsuz Kaldıysa İftira Etmiş Olur musunuz?

İftiranın en önemli unsuru bilmektir. Şikâyet edilen kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığı ya da beraat kararı verilmesi tek başına iftirayı göstermez. Boşanma davası sürerken eşi ve başka kişiler hakkında uyuşturucu kullanıp sattıkları iddiasıyla başvuruda bulunan ve iftiradan mahkûm edilen sanık hakkında Yargıtay, iddiaların bir kısım somut olgulara dayandığını, "sanığın iddialarını ispat edememesinin iftira suçunun kanıtı sayılamayacağı" hususunu ve eylemin Anayasa'nın 74. maddesiyle güvence altına alınan şikâyet hakkının kullanılması niteliğinde olduğunu belirterek mahkûmiyeti bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 21.02.2023, E. 2020/19557, K. 2023/662).

Ayrı yaşadığı eşinin uyuşturucu kullandığını ihbar eden kişi hakkındaki dosyada ise bölge adliye mahkemesi, ihbardan altı gün sonra alınan örnekleri ve eş hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararını mahkûmiyete yeterli görmedi ve "sanığın, suç işlemediğini bildiği halde hukuka aykırı fiil isnadında bulunduğunun kesin ve tereddüde mahal kalmayacak şekilde ortaya konulması gerektiği" hususunu vurguladı. Yargıtay bu beraat kararını onadı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 19.12.2023, E. 2023/3037, K. 2023/10209). Adına izinsiz banka hesabı açıldığını düşünerek şikâyette bulunan kişi hakkında da Yargıtay, eylemin "Anayasanın 74 üncü maddesinde düzenlenen anayasal şikayet hakkını kullanma niteliğinde bulunduğu anlaşılmakla" beraat kararında isabetsizlik görmedi (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 21.03.2023, E. 2021/1347, K. 2023/1513).

İşyerine veya Kuruma Yapılan Asılsız Şikâyet

İftira yalnız polise veya savcılığa yapılan şikâyetle işlenmez. Kanun idari bir yaptırım uygulanmasını sağlama amacını da sayar. Boşanma davası sürerken eşinin çalıştığı kuruma dilekçe vererek eşinin amiriyle gönül ilişkisi yaşadığını ve kurumun itibarını zedelediğini ileri süren kişinin dosyasında, kurumun yaptığı idari soruşturmada iddialara ilişkin somut bulgu çıkmadı. Yargıtay, "gerçeği yansıtan ciddi ve somut bulgular bulunmadığının tespit edilmesi karşısında" eylemin iftira suçunu oluşturduğunu belirterek beraat kararını bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 09.01.2024, E. 2023/4504, K. 2024/69). Bozmadan sonra verilen on ay hapis cezası da "sanığın eyleminin iftira suçunun unsurlarını oluşturduğunun saptandığı anlaşıldığından" onandı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 09.06.2026, E. 2025/2198, K. 2026/7981).

Mahkemedeki Savunma ve Beyanlar

Bir davada kendini savunurken karşı taraf hakkında söylenen sözler iftira sayılmayabilir. Eşine hakaretten yargılanan ve savunmasında eşinin uyuşturucu partisine katıldığını öğrendiği için öfkelendiğini söyleyen sanık hakkında Yargıtay, sözlerin taraflar arasındaki uyuşmazlıkla ilişkili olduğunu belirtti. Kararda "soruşturma makamlarına yönelik bir başvurusunun bulunmaması karşısında" beyanın "iddia ve savunma dokunulmazlığı kapsamında kaldığı" kabul edildi ve iftiradan verilen mahkûmiyet bozuldu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 22.02.2023, E. 2020/17828, K. 2023/707). Kanun, yargı mercileri ve idari makamlar önündeki başvuru, iddia ve savunmalarda gerçek ve somut vakıalara dayanan ve uyuşmazlıkla bağlantılı isnatlar için ceza verilmeyeceğini düzenler (TCK m. 128).

Boşanma Sürecinde İftira

Boşanma dosyalarında iftira iddiası iki yönlü işler. Bir yandan asılsız şikâyetler ceza davasına dönüşebilir, öte yandan haklı bir şikâyet de iftira suçlamasıyla karşılaşabilir. Yargıtay'ın incelediği dosyalarda sonuç, şikâyetin somut olgulara dayanıp dayanmadığına göre değişti.

• Eş ve kayınvalideye yaralama isnadı. Eşi ve kayınvalidesinin kendisini sopa ve bıçakla yaraladığını kolluğa bildiren, sonradan böyle bir olay olmadığını kabul eden sanığın "katılanların kendisini yaralamadıklarını bildiği halde yaraladıklarını beyan ederek" iftira suçunu işlediği kabul edildi ve mahkûmiyeti onandı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 31.05.2023, E. 2023/314, K. 2023/3968).
• Eşin ailesine kaçırma isnadı. Eşinin ailesi tarafından zorla tutulmadığını bildiği hâlde aileye kaçırma ve alıkoyma isnadında bulunan sanığın zincirleme iftiradan mahkûmiyeti, ceza hesabındaki bir hata düzeltilerek onandı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 21.03.2023, E. 2020/19252, K. 2023/1503).
• Çocuğa istismar şikâyeti. Boşanma aşamasındaki eşinin ortak çocuğa istismarda bulunduğunu ileri süren annenin iddialarını çocuğun mahkemedeki beyanı da destekliyordu. Yargıtay, bölge adliye mahkemesinin "sanığın eyleminin suç işlemediğini bildiği kimselere suç atma niteliğinde olmayıp, 2709 sayılı T.C. Anayasası'nın 74 üncü maddesinde düzenlenen şikayet ve dilekçe hakkı kapsamında kaldığı yönündeki değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından" beraat kararını onadı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 11.05.2023, E. 2021/18534, K. 2023/3212).

Asılsız ihbarlar boşanma davasında da sonuç doğurur. Eşini cezalandırmak amacıyla yapılan asılsız şikâyetlerin boşanma davasındaki etkisini pek kötü ve onur kırıcı davranış nedeniyle boşanma yazımızda anlattık.

İftira Suçunun Cezası Ne Kadar?

İftiranın temel cezası bir yıldan dört yıla kadar hapistir. Suç aynı kişiye karşı farklı zamanlarda birden fazla işlenirse zincirleme suç hükümleri uygulanır ve ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (TCK m. 43/1). Hükmolunan hapis cezası iki yıl veya daha az ise koşulları varsa hükmün açıklanması geri bırakılabilir (CMK m. 231/5) ya da ceza ertelenebilir (TCK m. 51).

İftiradan Dönmek Cezayı Azaltır mı?

İftira eden kişi iftirasından dönerse cezası, döndüğü ana göre indirilir. Basın ve yayın yoluyla yapılan iftirada etkin pişmanlıktan yararlanmak için dönmenin de aynı yöntemle yayınlanması gerekir (TCK m. 269/5).

İftira Şikâyete Bağlı mı, Uzlaşma Var mı?

İftira şikâyete bağlı bir suç değildir. Savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma yapar ve mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez. İftira uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmamıştır (CMK m. 253/1) ve cezasının üst sınırı altı ayı aştığı için önödeme de uygulanmaz (TCK m. 75).

İftirada Zamanaşımı Ne Zaman Başlar?

İftirada dava zamanaşımı, suçun işlendiği günden değil, mağdurun fiili işlemediğinin sabit olduğu tarihten başlar (TCK m. 267/8). Temel hâlde zamanaşımı süresi sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e). Bu nedenle iftiraya uğrayan kişi, hakkındaki soruşturma veya kovuşturma lehine sonuçlandıktan sonra da başvuru yapabilir.

Suç Uydurma ve Hakaretten Farkı

İşlenmediğini bildiği bir suçu yetkili makamlara işlenmiş gibi ihbar eden ya da işlenmeyen bir suçun delillerini uyduran kişi, belli bir kişiyi hedef göstermese de suç uydurma suçundan üç yıla kadar hapis cezası alır (TCK m. 271). İftirada ise belli bir kişiye suç isnat edilir.

Bir kişiye yetkili makamlar önünde değil de çevresine, mesajla veya sosyal medyada somut bir fiil isnat edilirse iftira değil hakaret suçu gündeme gelir. Hakaret suçunu hakaret suçu ve cezası yazımızda, eşe yönelik hakaretin boşanma davasındaki sonuçlarını ise eşe karşı hakaret etmek boşanma sebebi midir yazımızda anlattık.

İftiraya Uğrayan Ne Yapabilir?

1. Lehinize verilen kararı alın. Hakkınızda verilen kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı ve gerekçesi, iftira iddiasının temel belgesidir.
2. Şikâyetin asılsız olduğunu gösteren delilleri toplayın. Şikâyet edenin bunu bilerek yaptığını gösteren mesajlar, tanıklar ve çelişkili ifadeler özellikle önemlidir.
3. Savcılığa başvurun. İftira kendiliğinden soruşturulan bir suç olsa da savcılığın haberdar edilmesi gerekir.
4. Tazminat isteyin. Kişilik hakkı saldırıya uğrayan, uğradığı manevi zarar için tazminat isteyebilir (TBK m. 58). Boşanma davasındaki tazminat ölçütlerini boşanmada maddi ve manevi tazminat yazımızda anlattık.

Görevli Mahkeme ve Kanun Yolu

İftira davalarına kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m. 11). Mağdurun müebbet hapse mahkûm edildiği hâllerde ceza on yılı aştığından ağır ceza mahkemesi görevlidir (5235 sayılı Kanun m. 12). İlk derece mahkemesince verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları temyiz edilemez (CMK m. 286/2-a).

Yazıda Dayandığımız Kararlar

Yazıda dayandığımız Yargıtay kararlarının tamamı oybirliğiyle verilmiştir. Künyeye tıklayarak tam metni okuyabilirsiniz.

Sonuç

İftira, işlemediğini bildiği hâlde bir kişi hakkında soruşturma, kovuşturma veya idari yaptırım başlatılmasını sağlamak için yetkili makamlara ona suç isnat etmektir. Cezası bir yıldan dört yıla kadar hapistir ve delil uydurulmuşsa ya da mağdur hakkında koruma tedbiri uygulanmışsa artar. Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma yoktur. İddiasını ispat edemeyen ama somut olgulara dayanarak şikâyette bulunan kişi iftira etmiş sayılmaz. Boşanma sürecinde eşin işyerine veya kolluğa bilerek yapılan asılsız şikâyetler ise Yargıtay kararlarında iftira olarak cezalandırılmıştır.

İftira şikâyeti veya bu suçla ilgili bir soruşturma hakkında dosyanızın değerlendirilmesi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Ceza davalarındaki hizmetlerimiz için İstanbul ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.