Özet
Av. Aydın Aydar, Av. Murat Aydar ve Av. Eren Aydar'ın hazırladığı Türk Medeni Kanunu Aile Hukuku Şerhi yayımlandı. Şerh, TMK'nın 118 ile 494. maddeleri arasındaki 377 maddeyi altı cilt ve 4.204 sayfada ele alıyor ve 2.635 karara yer veriyor. Her maddede resmî metin, TBMM gerekçesi, eski kanundaki karşılığı, fıkra fıkra açıklama ve kararlar bulunuyor. Kitap ücretsiz, çevrimiçi okunabiliyor ve PDF olarak indirilebiliyor.
Babam Av. Aydın Aydar ve kardeşim Av. Eren Aydar ile birlikte hazırladığımız Türk Medeni Kanunu Aile Hukuku Şerhi yayımlandı. Şerh, Türk Medeni Kanunu'nun aile hukukunu düzenleyen İkinci Kitabını, yani nişanlanmadan vesayetin sona ermesine kadar 118. ile 494. maddeler arasındaki 377 maddeyi altı ciltte ele alıyor. Kitabın tamamını ücretsiz olarak çevrimiçi okuyabilir ya da PDF olarak indirebilirsiniz.
Bu yazıda şerhi neden hazırladığımızı, her maddede neler bulacağınızı, altı cildin hangi konuları kapsadığını ve kitaba nasıl ulaşabileceğinizi anlatıyorum.
Kitap Hakkında Kısaca
1. Yazarlar. Av. Aydın Aydar, Av. Murat Aydar, Av. Eren Aydar
2. Kapsam. Türk Medeni Kanunu m. 118–494, toplam 377 madde
3. Hacim. Altı cilt, 4.204 sayfa
4. Kararlar. 2.635 mahkeme kararı, bunların 2.031'i ayrıca inceleniyor
5. Güncellik. Mevzuat ve içtihat 23 Ekim 2026 itibarıyla güncel
6. Erişim. Ücretsiz, çevrimiçi okuma ve PDF indirme
Bu Şerhi Neden Hazırladık?
Aile hukukunda kanun maddesi çoğu zaman sorunun yalnızca bir kısmını cevaplar. Boşanmada kusurun nasıl belirleneceği, nafakanın hangi ölçütlerle bağlanacağı ya da velayette çocuğun görüşünün ne ağırlık taşıyacağı büyük ölçüde Yargıtay'ın bu maddeleri somut olaylarda nasıl uyguladığına bağlıdır. Bu sitede yazdığım yazılarda her hukuki bilgiyi kanun metni ve karar künyesiyle göstermeye özen göstermemin nedeni de budur.
Şerhte aynı yaklaşımı aile hukukunun bütün maddelerine uyguladık. Kitap, madde açıklamalarının kitap için yeniden düzenlenmiş ve dizinlenmiş hâlidir. Böylece dilekçe hazırlayan bir avukat, sınava çalışan bir öğrenci ya da kendi uyuşmazlığını anlamaya çalışan bir okuyucu aradığı maddeyi gerekçesi ve uygulamasıyla birlikte aynı yerde bulabiliyor.
Her Maddede Neler Var?
- Resmî kanun metni. Maddenin yürürlükteki metni.
- TBMM gerekçesi. Kanun koyucunun maddeyi hangi amaçla düzenlediği.
- 743 sayılı eski Medeni Kanun'daki karşılığı. Eski ve yeni düzenleme arasındaki farkı görebilmek için.
- Fıkra fıkra açıklama. Maddenin her fıkrasının ayrı ayrı değerlendirilmesi.
- Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları. Künyeleriyle birlikte, maddenin uygulamadaki karşılığı.
- Karar dizinleri. Aradığınız karara hızlıca ulaşabilmeniz için.
Şerhte toplam 2.635 karara yer veriliyor. Bunların 2.031'i olayı, karardan birebir alıntı ve değerlendirmesiyle ayrıca inceleniyor.
Altı Cilt ve Kapsadığı Konular
Ciltler, Türk Medeni Kanunu'nun aile hukuku kitabındaki sırayı izliyor. Her cildi aşağıdaki bağlantılardan ayrı ayrı indirebilirsiniz.
| Cilt | Konular | Maddeler | Sayfalar | İndir |
|---|---|---|---|---|
| I | Evlenme, Boşanma | m. 118–184 (67 madde) | s. 1–854 | PDF (6,1 MB) |
| II | Evliliğin Genel Hükümleri, Eşler Arasındaki Mal Rejimi | m. 185–281 (97 madde) | s. 855–1.770 | PDF (6,1 MB) |
| III | Soybağının Kurulması, Evlât Edinme, Soybağının Hükümleri | m. 282–334 (53 madde) | s. 1.771–2.489 | PDF (5,1 MB) |
| IV | Velâyet, Çocuk Malları, Aile | m. 335–395 (61 madde) | s. 2.491–3.109 | PDF (4,0 MB) |
| V | Vesayet Düzeni, Kısıtlama, Vasinin Atanması | m. 396–437 (42 madde) | s. 3.111–3.556 | PDF (2,9 MB) |
| VI | Vesayetin Yürütülmesi, Vesayetin Sona Ermesi | m. 438–494 (57 madde) | s. 3.557–4.082 | PDF (3,4 MB) |
Ciltlerde Hangi Başlıklar Var?
Kanunun kendi bölümlerini izleyerek her cildin hangi başlıkları içerdiğini madde aralıklarıyla aşağıda özetledim.
- Birinci cilt. Nişanlanma (m. 118–123), evlenme ehliyeti ve evlenme engelleri (m. 124–133), evlenme başvurusu ve töreni (m. 134–144), evlenmenin butlanı (m. 145–160), boşanma sebepleri (m. 161–166), boşanma davası ve geçici önlemler (m. 167–169), ayrılık (m. 170–172) ile tazminat, yoksulluk nafakası, mal rejiminin tasfiyesi, miras hakları ve çocukların durumu gibi boşanmanın sonuçları (m. 173–184).
- İkinci cilt. Evliliğin genel hükümleri, yani eşlerin hak ve yükümlülükleri, birliğin temsili, aile konutu ve evlilik birliğinin korunması (m. 185–201) ile mal rejimleri. Mal rejimlerinde genel hükümler (m. 202–217), edinilmiş mallara katılma (m. 218–241), mal ayrılığı (m. 242–243), paylaşmalı mal ayrılığı (m. 244–255) ve mal ortaklığı (m. 256–281) yer alıyor.
- Üçüncü cilt. Soybağının kurulması (m. 282–284), kocanın babalığı ve soybağının reddi (m. 285–294), tanıma ve babalık hükmü (m. 295–304), evlat edinme (m. 305–320) ile soyadı, kişisel ilişki ve iştirak nafakası gibi soybağının hükümleri (m. 321–334).
- Dördüncü cilt. Velayet (m. 335–351), çocuk malları (m. 352–363), yardım nafakası (m. 364–366), ev düzeni (m. 367–371) ve aile malları (m. 372–395).
- Beşinci cilt. Vesayet organları (m. 396–403), vesayet altına alınmayı gerektiren hâller (m. 404–410), yetki (m. 411–412), vasinin atanması (m. 413–425), kayyımlık ve yasal danışmanlık (m. 426–431) ile koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması (m. 432–437).
- Altıncı cilt. Vasinin ve kayyımın görevleri (m. 438–460), vesayet makamlarının görevleri (m. 461–465), sorumluluk (m. 466–469) ile vesayetin sona ermesi, vasiliğin sona ermesi ve kesin hesap (m. 470–494).
Kitaba Nasıl Ulaşabilirsiniz?
Altı cildin tamamı kitabın tanıtım sayfasında ücretsiz olarak yer alıyor. Kitabı sitede kitap gibi okumak isterseniz tüm ciltleri çevrimiçi okuyabilir, bilgisayarınıza ya da telefonunuza almak isterseniz tek dosya hâlindeki PDF'i (29,2 MB) indirebilirsiniz. Ciltleri ayrı ayrı indirmek için yukarıdaki tablodaki bağlantıları kullanabilirsiniz.
Diğer kitaplarımıza Kitaplarımız sayfasından ulaşabilirsiniz.
Şerhi Nasıl Kullanmanızı Öneririm?
- Önce madde metnini ve gerekçesini okuyun. Gerekçe, kanun koyucunun maddeyle neyi amaçladığını gösterir ve belirsiz bir hükmü yorumlarken önemli bir yardımcıdır.
- Eski kanundaki karşılığına bakın. 743 sayılı eski Medeni Kanun döneminde verilmiş kararlarda madde numaraları farklıdır. Şerhte her maddenin eski kanundaki karşılığı verildiği için bu kararları doğru maddeyle eşleştirmek kolaylaşır.
- Kararları künyesinden izleyin. Şerhteki kararlar künyeleriyle verildiği için karar dizinlerinden aradığınız karara ulaşabilir, gerekirse tam metnini ayrıca inceleyebilirsiniz.
- Güncellik tarihini not edin. Mevzuat ve içtihat 23 Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Bu tarihten sonraki kanun değişikliklerini ve yeni kararları ayrıca kontrol etmek gerekir.
Kimler İçin Yararlı?
Şerhin aile hukuku alanında çalışan meslektaşlarımız, hukuk öğrencileri ve kendi uyuşmazlığına ilişkin kanun hükmünü ve uygulamayı öğrenmek isteyen okuyucular için yararlı bir başvuru kaynağı olacağını düşünüyoruz. Ancak eser genel bilgi verme amacı taşır. Somut bir uyuşmazlıkta dosyanın kendi özellikleriyle ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Sitemizdeki Kaynaklarla Birlikte Kullanım
Şerhteki maddelerin her birine sitemizin Türk Medeni Kanunu bölümündeki madde sayfalarından da ulaşabilirsiniz. Uygulamada en çok sorulan konuları ise velayet, nafaka hesaplama ve boşanmada mal paylaşımı yazılarımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Sonuç
Türk Medeni Kanunu Aile Hukuku Şerhi, aile hukukunun 377 maddesini kanun metni, gerekçesi, eski kanundaki karşılığı ve Yargıtay uygulamasıyla birlikte altı ciltte bir araya getiriyor. Kitabın tamamı ücretsiz. Okuyup yararlanmanızı ve görüşlerinizi bizimle paylaşmanızı dileriz.

Av. Murat Aydar
İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.
