Özet
Suçu birlikte işleyenlerin her biri fail olarak suçun cezasını alır (TCK 37/1). Yargıtay Ceza Genel Kurulu bunun için ortak suç işleme kararı ve fiil üzerinde ortak hâkimiyet arıyor. Azmettiren işlenen suçun cezasını alır, üstsoy ve altsoy nüfuzuyla veya bir çocuğu azmettirmede ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK 38). Yardım edenin cezası yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez (TCK 39). Olay yerinde bulunmak, failin yanında aynı araçta olmak veya faile bıçak vermek tek başına birlikte faillik sayılmadı. Suç ortağının kişisel cezasızlık sebebi diğerine geçmez, şikâyetten vazgeçme ise bütün suç ortaklarını kapsar.
Bir kavgaya babasıyla birlikte karışan oğul, intikam almak isteyen arkadaşına bıçak veren genç ya da bir çocuğu başkasını yaralamaya kışkırtan yetişkin. Bu kişiler aynı olay nedeniyle yargılanır ama aynı cezayı almaz. Türk Ceza Kanunu suça iştiraki 37 ile 41. maddeler arasında düzenler ve suça katılan herkesi rolüne göre fail, azmettiren veya yardım eden olarak cezalandırır. Yardım edenin cezası yarı oranında indirilirken bir çocuğu suça azmettirenin cezası artırılır.
Bu yazıda birlikte faillik, dolaylı faillik, azmettirme, yardım etme, bağlılık kuralı ve iştirakte gönüllü vazgeçmeyi aile içinde birlikte işlenen suçlar üzerinden, 2022-2026 tarihli Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz.
Suça İştirak Kısaca
1. Suçu birlikte işleyenlerin her biri fail olarak suçun cezasını alır (TCK 37/1). Yargıtay bunun için ortak bir suç işleme kararı ve fiil üzerinde ortak hâkimiyet arar.
2. Olay yerinde bulunmak tek başına birlikte faillik değildir. Faile bıçak veren veya yanında durarak onu cesaretlendiren kişi yardım eden sayılabilir.
3. Azmettiren, işlenen suçun cezasını alır (TCK 38/1). Üstsoy ve altsoy nüfuzu kullanıldıysa ya da azmettirilen kişi çocuksa ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
4. Yardım edenin cezası yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez (TCK 39/1). Müebbet hapis gerektiren suçlarda on yıldan on beş yıla kadar hapis verilir.
5. Suç ortağının kişisel cezasızlık sebebi diğerlerine geçmez (TCK 40/1). Eşler arası hırsızlıktaki cezasızlıktan yalnız eş yararlanır.
6. Şikâyetten vazgeçme bütün suç ortaklarını kapsar, uzlaşma ise yalnız uzlaşanı.
Suça İştirak Nedir?
Bir suç birden fazla kişinin katkısıyla işlendiğinde suça iştirak söz konusu olur. Suçun kanuni tanımındaki fiili gerçekleştirenler faildir. Başkasını suça azmettiren veya suçun işlenmesine yardım eden kişiler ise şeriktir. Ceza Genel Kurulunun ifadesiyle "TCK'da suça iştirakte, faillik ve şeriklik ayrımı öngörülmüş, azmettirme ve yardım etme, şeriklik kavramı içinde değerlendirilmiştir" (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 06.12.2023, E. 2019/132, K. 2023/637).
(2) Suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi de fail olarak sorumlu tutulur. Kusur yeteneği olmayanları suçun işlenmesinde araç olarak kullanan kişinin cezası, üçte birden yarısına kadar artırılır.
TCK 37 ile 41. maddelerin metni yürürlüğe girdiği günden bu yana değişmedi. 7589 sayılı Kanun ise 31.07.2026'dan itibaren dolandırıcılığa yalnız banka kartı veya hesap bilgisi vererek katılanların cezasında yarı oranında indirim öngördü (TCK m. 158/4). Lehe olduğu için bu hüküm önceki fiillere de uygulanır (TCK m. 7/2). Hesap kiralama dosyalarını dolandırıcılık suçu ve cezası yazımızda anlattık.
Birlikte Faillik (TCK 37/1)
Ceza Genel Kurulu birlikte faillik için iki şartın birlikte gerçekleşmesini arıyor. Failler arasında birlikte suç işleme kararı bulunmalı ve suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurulmalıdır. Kurula göre "Fiil üzerinde ortak hâkimiyetin kurulup kurulmadığının belirlenmesinde suç ortaklarının suçun icrasında üstlendikleri rolleri ve katkılarının taşıdığı önem göz önünde bulundurulmalıdır" (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 06.12.2023, E. 2019/132, K. 2023/637). Bu şartlar varsa her suç ortağı, suçun yalnız bir parçasını gerçekleştirmiş olsa bile bütün sonuçtan fail olarak sorumludur.
Önceden plan yapılmış olması şart değildir. Bayram için köyüne gelen sanık, babasının eskiden husumetli olduğu ve kendisinin de akrabası olan kişiyle kavga ettiğini duyunca av tüfeğini alıp bir duvarın dibine mevzilendi. Baba balkondan tabancayla, oğul av tüfeğiyle mağdurun aracına ateş etti ve mağdur hayatını kaybetti. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı aralarında fikir ve irade birliği bulunmadığını ileri sürdü. Ceza Genel Kurulu ise sanığın öldürme kararını babasıyla birlikte olay anında aldığını ve suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurduğunu belirtti. Kurula göre sanığın "kasten öldürme suçuna müşterek fail olarak katıldığı kabul edilmelidir" (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.05.2023, E. 2023/157, K. 2023/274).
Yardım Eden mi, Birlikte Fail mi?
Bu ayrım uygulamada en çok tartışılan konulardan biridir ve Yargıtay kararlarında karşı oya sık rastlanır. Ceza Genel Kurulu tek bir ana değil olayın bütününe bakılmasını istiyor. Kurula göre suça katılma düzeyinin belirlenmesi için "eylemin bir aşamasındaki durumun değil, eylemin yapılması için verilen kararın, bu kararın icra ediliş biçiminin, olay öncesi, sırası ve sonraki davranışların da dikkate alınıp tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir" (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.05.2023, E. 2023/157, K. 2023/274). Olay yerinde bulunmak, failin yanında durmak veya ona araç sağlamak tek başına ortak hâkimiyet anlamına gelmez.
- Bıçağı adliyeye sokan arkadaşlar. Suça sürüklenen bir çocuk, amcasının öldürülmesine azmettirmekle yargılanan kişinin duruşmasına arkadaşlarıyla gitmiş ve kavga çıkaracaklarını söylemişti. Arkadaşları bıçak ve usturayı adliyeye sokup bıçağı ona verdi. Duruşma çıkışında çocuk mağduru sırtından iki kez bıçakladı, arkadaşları ise olaya karışmadı. Ceza Genel Kurulu, arkadaşların icra hareketlerine katılmadıklarını ve mağdurun direncini kıracak bir davranışta bulunmadıklarını belirterek "söz konusu suçun icrasının başarı ile sonuçlanmasına yönelik katkılarının olmaması sebebiyle müşterek fail olarak sorumlu tutulmamaları gerektiği" sonucuna vardı. Bıçağı adliyeye sokup vererek suçun icrasını kolaylaştırdıkları için eylemleri TCK 39/2-b ve c kapsamında yardım etmeydi (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 06.12.2023, E. 2019/132, K. 2023/637).
- Aynı araçta oturan sanık. Bir öldürmeye teşebbüs dosyasında bölge adliye mahkemesi, fail ile aynı araçta bulunan sanığı birlikte fail saymıştı. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, sanığın "aynı araçta olup onun yanında yer alarak suç işleme kararını kuvvetlendirerek manevi destek verdiği" sonucuna vararak yardım eden olarak cezalandırılması gerektiğini belirtti ve kararı bozdu (Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 13.05.2026, E. 2024/1875, K. 2026/3933).
Dolaylı Faillik (TCK 37/2)
Suçu kendi eliyle işlemeyen ama başka birini araç olarak kullanan kişi de faildir. Örneğin karşı koyamayacağı cebir veya ağır bir tehdit altında suç işleyen kişiye ceza verilmez, cebri veya tehdidi kullanan kişi suçun faili sayılır (TCK m. 28/1). Araç olarak kullanılan kişi on iki yaşını doldurmamış bir çocuk (TCK m. 31/1) gibi kusur yeteneği olmayan biriyse dolaylı failin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır. Kusur yeteneği bulunan bir çocuğu suça yönlendirmek ise azmettirmedir.
Azmettirme (TCK 38)
(2) Üstsoy ve altsoy ilişkisinden doğan nüfuz kullanılmak suretiyle suça azmettirme halinde, azmettirenin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır. Çocukların suça azmettirilmesi halinde, bu fıkra hükmüne göre cezanın artırılabilmesi için üstsoy ve altsoy ilişkisinin varlığı aranmaz.
Ceza Genel Kurulunun tanımıyla "Azmettirme, belli bir suç işleme hususunda henüz bir düşüncesi olmayan kişide, bir başkası tarafından suç işleme kararının oluşmasının sağlanmasıdır". Kişi suçu işlemeye zaten karar vermişse onu cesaretlendirmek azmettirme sayılmaz. Kurulun ifadesiyle "Eğer kişi daha önceden suçu işlemeye karar vermiş ise bu takdirde azmettirme değil, artık aynı Kanun'un 39/2. maddesi kapsamında manevi yardım söz konusu olacaktır" (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.05.2023, E. 2023/157, K. 2023/274). Fark önemlidir, çünkü azmettiren failin cezasını alırken manevi yardımda bulunanın cezası indirilir. Azmettirilen kişi suça hiç başlamamışsa azmettiren de iştirakten sorumlu tutulamaz (TCK m. 40/3). Azmettiren belli değilse, onun kim olduğunun ortaya çıkmasını sağlayan fail veya suç ortağının cezası indirilebilir (TCK m. 38/3).
Azmettirme Nasıl İspatlanır?
Azmettirme çoğu zaman tanık beyanları, yazışma ve telefon kayıtları ile olay öncesindeki davranışlar üzerinden tartışılır. Yargıtay mahkûmiyet için kesin delil arıyor. Bir nitelikli kasten öldürme dosyasında ilk derece mahkemesi, öldürmeye azmettirmekle suçlanan sanığı yardım eden sıfatıyla on yedi yıl hapis cezasına çarptırmıştı. Bölge adliye mahkemesi sanığı beraat ettirdi. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, "sanığın üzerine atılı suça azmettirdiğine veya yardım ettiğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından" verilen beraat kararında isabetsizlik görmedi (Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 21.04.2026, E. 2024/4421, K. 2026/3128).
Ceza Genel Kurulu ise başka bir öldürme olayında öldürme kararının olaydan günler önce verildiğini kabul etti. Kurul bu sonuca, azmettirenin baskı yaptığı sanığın aşamalarda değişmeyen anlatımlarına, maktulün bir hafta önce kız kardeşine kendisini kimin öldürteceğini söylemesine ve sanıkların olay günü silah temin edip maktulü aramalarına dayanarak ulaştı (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 01.04.2026, E. 2024/378, K. 2026/195).
Çocuğu Suça Azmettirmek (TCK 38/2)
Anne, baba, büyükanne veya büyükbabanın çocuğu ya da torunu üzerindeki etkisini kullanarak onu suça azmettirmesi TCK 38/2'deki artırımı gerektirir. Azmettirilen kişi on sekiz yaşını doldurmamışsa (TCK m. 6/1-b) artırım için akrabalık bile aranmaz. Bir kasten yaralama dosyasında yaralamayı bir çocuk gerçekleştirmiş, sanık da çocuğu bu suça azmettirmişti. Yargıtay 4. Ceza Dairesine göre "Çocuğun suça azmettirilmesi nedeniyle sanık hakkında TCK'nın 38/2 maddesinin uygulanmaması" kanuna aykırıydı. Çocuk hakkındaki dava ise yaşı nedeniyle kısalan zamanaşımı süresi dolduğu için düştü (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 22.09.2022, E. 2020/30734, K. 2022/17799).
Yardım Etme (TCK 39)
(2) Aşağıdaki hallerde kişi işlenen suçtan dolayı yardım eden sıfatıyla sorumlu olur.
a) Suç işlemeye teşvik etmek veya suç işleme kararını kuvvetlendirmek veya fiilin işlenmesinden sonra yardımda bulunacağını vaat etmek.
b) Suçun nasıl işleneceği hususunda yol göstermek veya fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamak.
c) Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak.
Aracı sağlamak ve icrayı kolaylaştırmak maddi yardım, teşvik etmek, kararı kuvvetlendirmek, yol göstermek ve suçtan sonra yardım vaat etmek manevi yardımdır. Yardım edenin cezası asıl failin işlediği suça göre belirlenir. Ceza Genel Kurulu, maddedeki "işlenen suç" ifadesi için "yardım eden şerikin işlediği suç değil, asıl fail tarafından gerçekleştirilen fiille işlendiği kabul edilen suçun kastedildiği gözetilmelidir" diyor ve planlanarak birden fazla kişiyle işlenen bir öldürmede tasarlamanın oluştuğunu kabul ediyor (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 01.04.2026, E. 2024/378, K. 2026/195).
Suç ağırlaştırılmış müebbet veya müebbet hapis gerektirmiyorsa indirimden sonra verilecek ceza sekiz yılı geçemez. Hâkim önce teşebbüs, sonra iştirak hükümlerini uyguladığı için (TCK m. 61/5) teşebbüs aşamasında kalan öldürmeler de bu kapsamdadır. Yukarıdaki araç dosyasında yardım eden iki sanık için sekiz yıl altı ay hapis cezası belirlenmişti. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, cezanın "8 yıl hapis cezasını geçemeyeceği gözetilmeksizin" fazla ceza tayin edildiğini belirterek bu hükümleri de bozdu (Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 13.05.2026, E. 2024/1875, K. 2026/3933).
Suça İştirakte Cezalar
| Katılma biçimi | Ceza |
|---|---|
| Birlikte fail (m. 37/1) | Her biri işlenen suçun cezasını alır |
| Dolaylı fail (m. 37/2) | İşlenen suçun cezası. Kusur yeteneği olmayan biri araç olarak kullanıldıysa üçte birden yarısına kadar artırılır |
| Azmettiren (m. 38/1) | İşlenen suçun cezası |
| Üstsoy-altsoy nüfuzuyla veya bir çocuğu azmettiren (m. 38/2) | Ceza üçte birden yarısına kadar artırılır |
| Azmettiren belli değilken onun kim olduğunu ortaya çıkaran fail veya suç ortağı (m. 38/3) | Ağırlaştırılmış müebbet yerine 20-25 yıl, müebbet yerine 15-20 yıl hapis verilebilir, diğer hâllerde ceza üçte bir indirilebilir |
| Yardım eden (m. 39/1) | Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçta 15-20 yıl, müebbet gerektiren suçta 10-15 yıl hapis. Diğer hâllerde ceza yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez |
| Dolandırıcılığa yalnız kart veya hesap vererek katılan (m. 158/4, 31.07.2026'dan itibaren) | Ceza yarı oranında indirilir |
Bağlılık Kuralı (TCK 40)
(2) Özgü suçlarda, ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler ise azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur.
(3) Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir.
Suç ortağı olmak için asıl failin kusurlu olması gerekmez, kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiil yeterlidir. Bir suç ortağının cezalandırılmasını önleyen kişisel bir sebep de diğerlerine geçmez.
Eşinin Malını Almasına Yardım Eden Ceza Alır mı?
Yağma ve nitelikli yağma hariç malvarlığına karşı suçlar haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyun, aynı derecedeki kayın hısımlarının, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta yaşayan kardeşin zararına işlenirse ilgili akrabaya ceza verilmez (TCK m. 167/1). Kanun bu cezasızlığı ilgili akrabayla sınırlar ve TCK 40/1 de aynı sonuca götürür. Eşine ait bir malı alan kişiye ceza verilmese bile, ona bilerek yardım eden ve bu yakınlık bağı bulunmayan kişi cezalandırılabilir. Sınırları boşanma sürecinde evden eşya almak yazımızda anlattık.
Özgü Suçlara Katılma (TCK 40/2)
Bazı suçları ancak belirli sıfata sahip kişiler işleyebilir. Ceza Genel Kurulunun ifadesiyle "zimmet ve rüşvet gibi suçlar ancak kamu görevlisi sıfatına haiz kişilerce işlenebileceğinden özgü suç niteliğindedir" (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 20.03.2024, E. 2023/456, K. 2024/126). Bu suçlara katılan ve o sıfatı taşımayan kişi fail olamaz, ancak azmettiren veya yardım eden olabilir.
- Banka müdürünün zimmeti. Bir banka şube müdürünün çocukluk arkadaşının şirketine finansman sağlamak için müşteri hesaplarındaki paraları kullandığı iddia edilmişti. Yerel mahkeme banka çalışanı olmayan arkadaşı da asıl fail saydı. Ceza Genel Kurulu, TCK 40/2 uyarınca "özgü suç niteliğindeki bankacılık zimmeti suçunun asli faili olamayacak sanık" hakkında müdürü azmettiren mi yoksa ona yardım eden mi olduğunun tartışılması gerektiğini belirterek hükmü bozdu (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 20.03.2024, E. 2023/456, K. 2024/126).
- Sahte reçeteler. Bir doktorun görevi sırasında düzenlediği iddia edilen sahte reçeteler kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği kapsamındaydı. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kamu görevlisi olmayan eczacıların eylemlerinin "azmettiren ya da yardım eden sıfatıyla 5237 sayılı TCK'nın 204/2 maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği" sonucuna vardı ve bu nitelendirme nedeniyle zamanaşımının dolmadığını belirtti (Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 03.06.2026, E. 2021/42574, K. 2026/5941). Bu suçu belgede sahtecilik suçu yazımızda anlattık.
İştirakte Gönüllü Vazgeçme (TCK 41)
(2) Suçun; a) Gönüllü vazgeçenin gösterdiği gayreti dışında başka bir sebeple işlenmemiş olması, b) Gönüllü vazgeçenin bütün gayretine rağmen işlenmiş olması, Hallerinde de gönüllü vazgeçme hükümleri uygulanır.
Suçun icrasından gönüllü vazgeçen veya kendi çabasıyla suçun tamamlanmasını önleyen kişi teşebbüsten cezalandırılmaz. Tamamlanan kısım ayrı bir suç oluşturuyorsa yalnız o suçtan sorumlu olur (TCK m. 36). İştirakte bu imkândan yalnız vazgeçen suç ortağı yararlanır, diğerlerinin sorumluluğu sürer.
Aile İçinde Birlikte İşlenen Suçlar
Aile içi olaylarda suç çoğu zaman bir tartışmaya karışan birkaç akrabanın eseri olarak önümüze gelir. Kararlar, yakınlık bağının ne tek başına sorumluluk doğurduğunu ne de sorumluluğu ortadan kaldırdığını gösteriyor.
- Olay yerindeki aile üyeleri. Eve dönmek istemeyen ablası ile babası arasında çıkan tartışmanın ardından ablasını tabancayla öldüren sanığın dosyasında savcılık, olayın töre saikiyle işlendiğini ve beraat eden baba ile bir başka sanığın da mahkûm edilmesi gerektiğini ileri sürdü. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, baba ve bir başka sanığın failin eyleminden haberdar olduğuna, onunla birlikte hareket ettiklerine ya da "eylemine yardım eden sıfatı ile katıldıklarına dair dosya kapsamı itibariyle her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden" beraat kararlarında isabetsizlik bulunmadığını belirtti (Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 12.02.2025, E. 2023/7258, K. 2025/977).
- Kavgaya katılan yakınlar. Kavga sırasında öldürme kararını babasıyla birlikte alıp ateş eden oğul, önceden plan olmasa da birlikte fail sayıldı (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.05.2023, E. 2023/157, K. 2023/274).
- Boşanma sürecindeki olaylar. Boşanma aşamasındaki bir eşe yönelik saldırıda faile silah veren, onu olay yerine götüren veya yanında durarak cesaret veren yakınlar, katkılarına göre yardım eden ya da birlikte fail olarak sorumlu tutulabilir.
Şikâyet, Uzlaşma ve Yargılama
- Şikâyetten vazgeçme. İştirak hâlinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikâyetten vazgeçme diğerlerini de kapsar (TCK m. 73/5). Vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık ise bundan etkilenmez (TCK m. 73/6).
- Uzlaşma. Birden çok kişinin işlediği suçlarda ancak uzlaşan kişi uzlaşmadan yararlanır (CMK m. 255).
- Birlikte yargılama. Bir suçta birden fazla sanık bulunması bağlantı sayılır (CMK m. 8/1). Fail, azmettiren ve yardım eden bu nedenle çoğu zaman aynı davada yargılanır.
- Etkin pişmanlık. Zararı suç ortaklarından birinin giderdiği bir hırsızlık dosyasında Yargıtay 2. Ceza Dairesi, diğer sanığın "bu zarar giderimine açıkça karşı çıkmadığının anlaşılması karşısında sanık hakkında da TCK'nun 168/2. maddesi uyarınca indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi" nedeniyle hükmü bozdu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 04.06.2026, E. 2025/999, K. 2026/10370). Hırsızlıkta etkin pişmanlığı hırsızlık suçu ve cezası yazımızda anlattık.
- HAGB ve erteleme. Yardım indirimiyle sonuç ceza iki yıl veya daha aza inerse, diğer şartlar da varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m. 231/5) ve erteleme (TCK m. 51/1) gündeme gelebilir.
Suç Ortaklığıyla Suçlanıyorsanız Ne Yapmalısınız?
- İlk ifadenizden itibaren olaydaki rolünüzü açıkça anlatın. Olay yerinde bulunmak veya failin yakını olmak tek başına birlikte faillik değildir.
- Olay anındaki konumunuzu gösteren kamera kayıtlarını, telefon kayıtlarını ve tanıkları belirleyin. Ceza Genel Kurulu bıçaklama olayında kamera görüntülerini de izledi.
- Azmettirme iddiasında suç kararını kimin ve ne zaman aldığını gösteren delillere odaklanın.
- Kararda teşebbüs ve iştirak indirimlerinin sırasını ve yardım edende sekiz yıl sınırını kontrol edin.
- Mağdursanız olaya katılan herkesin rolünü ayrı ayrı anlatın. Şiddet veya tehdit sürüyorsa koruma tedbiri isteyebilirsiniz. Bu süreci uzaklaştırma kararının boşanmaya etkisi yazımızda anlattık.
Yazıda Dayandığımız Kararlar
| Karar | Olay | Sonuç |
|---|---|---|
| Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 06.12.2023, E. 2019/132, K. 2023/637 | Bıçağı adliyeye sokup faile veren, saldırıya katılmayan arkadaşlar | Birlikte fail değil, yardım eden |
| Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.05.2023, E. 2023/157, K. 2023/274 | Babasının kavga ettiği kişiye av tüfeğiyle ateş eden oğul | Karar olay anında alındı, birlikte fail |
| Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 13.05.2026, E. 2024/1875, K. 2026/3933 | Failin yanında aynı araçta bulunan sanık | Yardım eden, ceza sekiz yılı geçemez |
| Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 20.03.2024, E. 2023/456, K. 2024/126 | Banka müdürünün zimmetine katılan, banka çalışanı olmayan arkadaş | Özgü suçun faili olamaz |
| Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 01.04.2026, E. 2024/378, K. 2026/195 | Planlanarak birden fazla kişiyle işlenen öldürme | Tasarlama oluştu, yardım edenin cezası asıl suça göre |
| Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 04.06.2026, E. 2025/999, K. 2026/10370 | Hırsızlıkta zararı suç ortaklarından birinin gidermesi | Karşı çıkmayan diğer sanığa da indirim |
| Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 22.09.2022, E. 2020/30734, K. 2022/17799 | Bir çocuğu kasten yaralamaya azmettiren sanık | TCK 38/2 uygulanmalı |
| Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 03.06.2026, E. 2021/42574, K. 2026/5941 | Doktorun sahte reçetelerine katılan eczacılar | Azmettiren veya yardım eden, zamanaşımı dolmadı |
| Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 21.04.2026, E. 2024/4421, K. 2026/3128 | Öldürmeye azmettirmekle suçlanan sanık | Kesin delil yok, beraat onandı |
| Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 12.02.2025, E. 2023/7258, K. 2025/977 | Ablasını öldüren sanığın babası ve bir başka sanık | Katıldıklarına dair kesin delil yok, beraat onandı |
Sonuç
Suça iştirakte herkes aynı cezayı almaz. Suçu birlikte işleyenler ve azmettiren tam cezayı alır, bir çocuğu veya kendi altsoyunu suça sürükleyenin cezası artırılır, yardım edenin cezası ise yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez. Birlikte faillik için ortak suç işleme kararı ve fiil üzerinde ortak hâkimiyet gerekir.
Yargıtay, olay yerinde bulunmayı, aynı araçta olmayı veya faile araç vermeyi tek başına birlikte faillik saymıyor ve azmettirme iddialarında kesin delil arıyor. Aile içi olaylarda da yakınlık bağı değil, her kişinin gerçek katkısı belirleyicidir.

Av. Murat Aydar
İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.
