Mirastan Feragat Sözleşmesi: Şartları ve Sonuçları (2026)

"Babam bize noterden bir kâğıt imzalattı, mirastan vazgeçtiğimizi yazıyordu." Büromuza gelen bu cümlenin ardında çoğu zaman iki soru yatar: O imza gerçekten geçerli mi? Ve geçerliyse tam olarak neyden vazgeçmiş oldum?

Bu yazıda miras sözleşmesini ve en sık karşılaşılan türü olan mirastan feragat sözleşmesini; şekil şartından ivazlı-ivazsız ayrımına, feragatin altsoyu bağlayıp bağlamadığından hangi hakları kapsamadığına kadar, Türk Medeni Kanunu hükümleri ve künyeleriyle verdiğim Yargıtay kararları üzerinden anlattım.

Kanun maddelerinin tam metni ve Yargıtay kararlarının ayrıntılı özetleri için TMK 527-530 madde şerhimize de bakabilirsiniz.

Miras Sözleşmesi Nedir? Kaç Türü Vardır?

Kısa cevap: Miras sözleşmesi, mirasbırakanın bir başkasıyla yaptığı iki taraflı ölüme bağlı tasarruftur. Vasiyetnameden farkı, tek taraflı olmaması ve mirasbırakanın tek başına dönememesidir. İki temel türü vardır: olumlu ve olumsuz miras sözleşmesi.

• Olumlu miras sözleşmesi (TMK m. 527): Mirasbırakan, mirasını veya belirli bir malını sözleşme yaptığı kişiye ya da üçüncü bir kişiye bırakma yükümlülüğü altına girer. Buna "mirasçı atama sözleşmesi" veya "belirli mal bırakma sözleşmesi" denir.
• Olumsuz miras sözleşmesi (TMK m. 528): Mirasçının, ileride doğacak miras hakkından vazgeçmesidir; yani mirastan feragat sözleşmesidir.

İkinci fıkra pratikte çok önemlidir: Olumlu miras sözleşmesi yapan mirasbırakan malvarlığını kullanmaya devam edebilir, ancak sözleşmeyi etkisiz kılmak amacıyla yaptığı bağışlamalara itiraz edilebilir. Bu, mirastan mal kaçırma iddialarıyla iç içe geçen bir alandır.

Mirastan Feragat Sözleşmesi Nedir?

Kısa cevap: Mirasbırakan ile muhtemel mirasçısı arasında yapılan ve mirasçının ileride doğacak miras hakkından vazgeçmesini sağlayan sözleşmedir. Kanun tam feragati düzenler; Yargıtay kısmi feragati de kabul etmektedir. Feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder.

Şekil Şartı: Feragat Kâğıdı Nerede İmzalanmalı?

Kısa cevap: Mirastan feragat sözleşmesi, miras sözleşmesinin bir türü olduğundan resmî vasiyetname şeklinde yapılmak zorundadır. Yani noterde (resmî memur önünde) ve iki tanık huzurunda düzenlenir. Adi yazılı bir kâğıt, aile içinde imzalanan bir taahhütname veya el yazısıyla yazılmış bir metin geçersizdir.

Bu kural Yargıtay uygulamasında istikrarlıdır; kararlarda TMK m. 545 ile birlikte 11.02.1959 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararına da atıf yapılır:

Kararın tam metni →

Feragat Sözleşmesi Vasiyetname Gibi Açılıp Okunur mu?

Hayır. Resmî vasiyetname şeklinde yapılma zorunluluğu yalnızca geçerlilik şekline ilişkindir; sözleşmenin vasiyetnameler gibi sulh hâkimince açılıp okunması gerekmez.

Kararın tam metni →  |  Aynı yönde: Yargıtay 14. HD, E. 2017/5681, K. 2021/1924, T. 18.03.2021

İvazlı ve İvazsız Feragat: Çocuklarınızı da Bağlar mı?

Feragatin en çok sonuç doğuran ayrımı budur ve imzalayanların çoğu farkında değildir: Karşılık alarak feragat ederseniz, çocuklarınız da mirasçılıktan çıkar.

Kararın tam metni →  |  Karar, bölge adliye mahkemeleri arasındaki içtihat farkını gidermek üzere oy birliğiyle verilmiştir.

Bu kural mutlak değildir: Sözleşmede aksi kararlaştırılabilir. Nitekim Yargıtay, ivazsız feragat olmasına rağmen sözleşmede feragatin altsoyu da bağlayacağının açıkça belirtildiği bir dosyada, feragatin altsoy için de sonuç doğuracağını kabul etmiştir (Yargıtay 7. HD, E. 2025/1412, K. 2025/5492, T. 18.12.2025). Yani sözleşmenin metni belirleyicidir; imzalamadan önce her cümlesi okunmalıdır.

Feragat Hükümden Düşer mi?

Evet. Feragat belirli bir kişi lehine yapılmışsa ve o kişi herhangi bir sebeple (ölüm, mirasçılıktan çıkarma, yoksunluk vb.) mirasçı olamazsa, feragat hükümsüz hâle gelir ve feragat eden yeniden mirasçı olur.

Feragat Neyi Kapsamaz? Üç Kritik İstisna

Feragat imzalamış olmak, mirasbırakanla aranızdaki her hukuki bağı koparmaz. Uygulamada en çok gözden kaçan üç nokta şunlardır:

1. Sağ kalan eşin katılma alacağı: Mirastan feragat, mal rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağından feragat anlamına gelmez. Eş, mirasçılık sıfatını kaybetse dahi bu alacağı mirasçılardan isteyebilir.
2. Belirli mallara özgü feragat: Sözleşme yalnızca belirli bir taşınmaza ilişkinse, diğer tereke değerleri üzerindeki mirasçılığınız devam eder. Buna karşılık metin "tüm mirasçılık haklarından ve mirasçılık sıfatından feragat" diyorsa kapsam geneldir.
3. Mirasçılık belgesi isteme hakkı: Feragat, mirasçılık belgesi istemeye engel değildir; feragatin sonuçları paylaşım sırasında gözetilir ve belgede payın kime kalacağı gösterilir.

Kararın tam metni → — Katılma alacağının nasıl hesaplandığını miras payı hesaplama rehberimizde ayrıntılı anlattım.

Tereke Alacaklılarının Feragat Edene Başvurma Hakkı

Karşılık alarak feragat etmiş olmak, borçlu bir terekede sizi tamamen güvenceye almaz. Kanun, tereke alacaklılarına sınırlı bir başvuru imkânı tanır:

Yani babanız size feragat karşılığı bir daire verdiyse ve vefatından sonra tereke borca batık çıkarsa, alacaklılar beş yıllık pencere içinde aldığınız bu karşılığa — zenginleşmeniz tutarında — başvurabilir. Bu, ivazlı feragatin gizli riskidir.

Feragat Sözleşmesi İptal Edilebilir mi?

Kısa cevap: Evet. Yargıtay'a göre feragat sözleşmesi mirasbırakan yönünden ölüme bağlı bir tasarruf, feragat eden yönünden ise sağlararası bir işlemdir; uygulamada iptal istemleri ölüme bağlı tasarrufların iptal sebeplerini düzenleyen TMK m. 557 çerçevesinde de değerlendirilmektedir. İptali ancak sözleşmenin tarafları isteyebilir; feragat edenin alacaklıları bu davayı açamaz. Uygulamada en sık dayanılan sebepler şunlardır:

• Şekil eksikliği: Noterde iki tanık huzurunda düzenlenmemişse, mirasbırakan bizzat katılmamışsa veya resmî memur önünde imzalanmamışsa sözleşme geçersizdir. Bu, en güçlü ve en sık kazanılan iptal sebebidir.
• Ehliyetsizlik: Mirasbırakanın veya feragat edenin sözleşme tarihinde ayırt etme gücünden yoksun olması (ileri demans, alzheimer, ağır psikiyatrik tablo). Hastane ve nöroloji kayıtları belirleyicidir.
• İrade sakatlığı: Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama altında imzalanan feragat iptale tabidir. "İmzalamazsan seni evden atarım" baskısıyla alınan imzalar bu kapsamdadır.
• Karşılığın ödenmemesi: Sözleşmede öngörülen karşılık verilmez veya güvenceye bağlanmazsa, sağlararası edimleri isteme hakkı bulunan taraf borçlar hukuku kurallarına göre sözleşmeden dönebilir (TMK m. 547). Yalnız edimin yerine getirilmesini isteyen bir ihtarname dönme sayılmayabilir; dönme iradesi açıkça bildirilmelidir.

Kardeşler Kendi Aralarında Mirastan Feragat Edebilir mi?

Kısa cevap: Hayır. Mirastan feragat yalnız mirasbırakanla yapılır. Anne veya baba hayattayken kardeşlerin kendi aralarında imzaladığı "feragatname" veya "taksim" belgeleri, mirasbırakan sözleşmeye katılmadıkça veya izin vermedikçe geçersizdir; bu sözleşmelere göre verilenlerin geri verilmesi istenebilir (TMK m. 678).

Mirasbırakan öldükten sonra ise feragat yolu kapanır: mirası istemeyen mirasçı kural olarak üç ay içinde mirası reddedebilir ya da payını yazılı sözleşmeyle diğer mirasçılara, noterde düzenlenen sözleşmeyle üçüncü kişilere devredebilir (TMK m. 677).

Kısmi Feragat Mümkün mü?

Evet. TMK m. 528'in lafzı tam feragati anlatır; ancak Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, mirastan feragate ilişkin hükümlerin emredici olmadığını, miras hakkının yalnız bir bölümünden veya belirli bir maldan feragat edilebileceğini kabul etmiştir (Yargıtay 7. HD, E. 2024/860, K. 2024/4724, T. 22.10.2024). Uygulamada üç biçim görülür:

Miras Sözleşmesi Nasıl Ortadan Kaldırılır?

Miras sözleşmesi iki taraflı olduğu için, vasiyetname gibi tek taraflı olarak her zaman geri alınamaz.

Feragat Sözleşmelerinde En Sık Yapılan 6 Hata

1. Adi yazılı belgeyle feragat. Aile içinde imzalanan taahhütname veya el yazılı metin geçersizdir; noterde, iki tanık huzurunda düzenleme şart.
2. Vekâletle imza. Mirasbırakan bizzat katılmazsa sözleşme geçersizdir — özellikle yaşlı ve hasta ebeveynlerin dosyalarında sık görülür.
3. İvaz alındığını fark etmemek. Feragat karşılığında bir daire, arsa veya para alındıysa feragat çocuklarınızı da bağlar. Bu sonuç istenmiyorsa sözleşmeye açıkça aksi yazılmalıdır.
4. Kapsamı okumamak. "Şu tarla için" diye sunulan metinlerin çoğu "tüm mirasçılık sıfatından feragat" ifadesi taşır.
5. Lehtar yazmamak / yanlış yazmak. Lehine feragat edilen kişi mirasçı olamazsa feragat hükümden düşer; bu, bazen lehinize bazen aleyhinize işler.
6. Katılma alacağını da feragat sanmak. Sağ kalan eş, mirastan feragat etse bile mal rejiminden doğan alacağını isteyebilir; bu hakkı sessizce bırakmayın.

Konuya İlişkin Yargıtay Kararları (Künye ve Bağlantılar)

Mirasbırakan hayattayken iradesini tek taraflı olarak açıklamak isterse yol feragat değil, vasiyetnamedir; vasiyetnameden her zaman dönülebilirken miras sözleşmesi iki taraflıdır.

Miras yoluyla gelen malın boşanmada paylaşılıp paylaşılmayacağı ayrı bir konudur: miras malı boşanmada paylaşılır mı?

Sonuç: İmzadan Önce Okutun, İmzadan Sonra İnceletin

Mirastan feragat, hukukumuzun geri dönüşü en zor işlemlerinden biridir: Geçerli bir feragatle mirasçılık sıfatınızı, ivazlı yapılmışsa çocuklarınızın mirasçılığını da kaybedersiniz. Buna karşılık şekil şartına uyulmamışsa — özellikle vekâletle düzenlenmişse — sözleşme baştan geçersizdir ve mirasçılığınız hiç sona ermemiştir.

Bu nedenle iki tavsiyem var: Size bir feragat metni sunulduysa imzalamadan önce kapsamını ve ivazlı olup olmadığını inceletin. Yıllar önce imzalanmış bir feragat nedeniyle mirastan dışlanıyorsanız, vazgeçmeden önce sözleşmenin şekil şartlarını ve TMK m. 529'daki hükümden düşme ihtimalini kontrol ettirin.

Feragat, kendisiyle en çok karıştırılan iki kurumdan da farklıdır: mirasçılıktan çıkarma (ıskat) mirasbırakanın tek taraflı iradesidir ve sebep gerektirir; feragat ise iki taraflı bir sözleşmedir ve sebep gerekmez. Terekenin kapsamını öğrenmek için tereke rehberimize, borçlu bir miras söz konusuysa reddi miras yazımıza bakın.

İstanbul miras avukatı olarak feragat sözleşmelerinin geçerlilik denetiminden mirasçılık belgesinin iptaline kadar süreci yürütüyoruz. Sorularınız için bize ulaşabilirsiniz.