Özet
Vasiyet yapmak için ayırt etme gücüne sahip ve 15 yaşını doldurmuş olmak gerekir. El yazılı vasiyetnamede üç şart birlikte aranır: metnin baştan sona el yazısıyla yazılması, yıl-ay-gün tarihi ve imza (TMK m. 538); birinin eksikliği vasiyetnameyi geçersiz kılar. Bilgisayarda yazılıp imzalanan metin geçersizdir. Malvarlığının tamamı vasiyet edilemez; saklı pay sınırı aşılırsa tenkis davası açılabilir. Vasiyetnameden her zaman dönülebilir.
Vasiyetname, malvarlığınızın ölümünüzden sonra kime kalacağını kendi iradenizle belirlemenizin tek yoludur. Doğru yazılmış bir vasiyetname aile içi kavgayı baştan bitirir; şekil şartını kaçıran bir vasiyetname ise hiç yazılmamış gibi sonuç doğurur ve miras yasal paylara göre dağılır.
Bu yazıda vasiyetname türlerini, en çok tercih edilen el yazılı vasiyetnamenin üç zorunlu unsurunu, örnek metni ve iptal sebeplerini; Türk Medeni Kanunu hükümleri ve künyeleriyle verdiğim Yargıtay kararlarıyla anlattım. Yazının içinde el yazınızla kopyalayabileceğiniz örnek metni de indirebilirsiniz.
• Vasiyet yapabilmek için 15 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip olmak gerekir (TMK m. 502).
• Üç tür vardır: resmî (noterde, iki tanıkla), el yazılı ve olağanüstü hâllere özgü sözlü vasiyet.
• El yazılı vasiyetnamenin üç zorunlu unsuru: baştan sona el yazısı, yıl-ay-gün tarihi ve imza (TMK m. 538). Birinin eksikliği vasiyetnameyi geçersiz kılar.
• Bilgisayarda yazılıp imzalanan metin geçersizdir.
• Vasiyetnameden her zaman dönülebilir (TMK m. 542).
• Malvarlığınızın tamamını dilediğinize bırakamazsınız; saklı pay sınırı vardır.
Vasiyetname Nedir? Kimler Yapabilir?
Kısa cevap: Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere yaptığı tek taraflı ölüme bağlı tasarruftur. Karşı tarafın kabulüne ihtiyaç yoktur ve mirasbırakan dilediği zaman tek başına geri alabilir.
Dikkat edilmesi gereken nokta, ehliyetin vasiyetnamenin yapıldığı an için arandığıdır. Sonradan ayırt etme gücünü kaybetmek geçerli bir vasiyetnameyi etkilemez; buna karşılık yapıldığı anda ayırt etme gücü yoksa vasiyetname iptale tabidir.
Vasiyetname Türleri: Hangisini Seçmelisiniz?
| Tür | Nasıl Yapılır | Avantaj / Risk |
|---|---|---|
| Resmî vasiyetname (TMK m. 532) | Noter, sulh hâkimi veya yetkili memur tarafından iki tanık katılımıyla düzenlenir | En güvenli yol; ehliyet ve şekil tartışması en aza iner. Masraflıdır. |
| El yazılı vasiyetname (TMK m. 538) | Baştan sona el yazısıyla yazılır, tarih ve imza konulur | Ücretsiz ve gizlidir. Ancak şekil hatası ve el yazısı itirazı riski yüksektir. |
| Sözlü vasiyet (TMK m. 539) | Yakın ölüm tehlikesi, savaş, hastalık gibi olağanüstü hâllerde iki tanığa anlatılır | Yalnızca olağanüstü hâllere özgüdür; normal şartlarda kullanılamaz. |
Resmî vasiyetnamede kimlerin tanık olamayacağı da kanunla belirlenmiştir: Fiil ehliyeti bulunmayanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, okuryazar olmayanlar ile mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bunların eşleri düzenlemeye memur veya tanık olarak katılamaz. Dahası, katılan memur ve tanıklara ve onların yakınlarına o vasiyetnameyle kazandırmada bulunulamaz (TMK m. 536). Uygulamada vasiyetnamelerin iptal edilme sebeplerinden biri budur: lehine mal bırakılan kişinin yakınının tanık olarak imza atması.
El Yazılı Vasiyetname Nasıl Yazılır? Üç Zorunlu Unsur
Kısa cevap: Üç şart vardır ve üçü de zorunludur: metnin baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılması, yıl-ay-gün olarak tarih ve imza. Birinin eksikliği vasiyetnameyi geçersiz kılar.
Yargıtay bu unsurların niteliğini net biçimde ortaya koymuştur: Bunlar geçerlilik şartıdır ve birinin eksikliği vasiyetnameyi geçersiz kılar. El yazısı kişiyi diğerlerinden ayıran bir özellik olduğu için metnin tamamının vasiyetçi tarafından yazılmış olması gerekir.
📝 El Yazılı Vasiyetname — Örnek Metin (Ücretsiz İndir)
Aşağıdaki belge doldurulmak için değil, kendi el yazınızla kopyalamanız için hazırlanmıştır. Zorunlu şekil şartları, örnek metin ve yazdıktan sonra kontrol listesi içerir.
Belgeyi yazdırıp imzalamayın — el yazılı vasiyetnamede çıktı almak geçersizlik sebebidir.
Neden "Word Şablonu İndir" Demiyoruz?
İnternette "el yazılı vasiyetname örneği Word indir" başlıklı içeriklerin çoğu zararlı bir tavsiye veriyor. Çünkü bir Word şablonunu doldurup çıktı almak ve altını imzalamak, TMK m. 538'in "baştan sona el yazısı" şartını ihlal eder ve vasiyetnameyi geçersiz kılar. Bu yüzden yukarıdaki belgeyi doldurulacak bir form olarak değil, el yazınızla kopyalayacağınız referans metin olarak hazırladık.
En Sık Yapılan Hata: Tarihin Unutulması
Uygulamada en çok geçersizlik nedeni tarihtir. Yargıtay'ın incelediği bir dosyada, mirasbırakanın hasta yatağında yazdığı ve "her şeye rağmen bana bakan kişiye malının kendisine ait olduğunu" belirttiği belgede tarih bulunmadığı için belge el yazılı vasiyetname olarak geçerli sayılmamıştır.
Bir başka pratik ayrıntı: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, el yazılı vasiyetnamede düzenleme yerinin yazılmasını aramaz — bu şart eski 743 sayılı Kanun döneminde vardı. Bugün yer yazılmaması geçersizlik sebebi değildir; ancak tarih hâlâ zorunludur.
Eski Tarihli Vasiyetname: Hangi Kanun Uygulanır?
Yıllar önce yazılmış bir vasiyetnamenin geçerliliği hangi kanuna göre değerlendirilir? Yargıtay'ın ölçütü net: Mirasbırakanın ölüm tarihinde yürürlükte olan hükümler uygulanır.
Bu, 1990'larda yazılmış vasiyetnameler için pratik sonuç doğurur: Bugün açılan bir dosyada 4721 sayılı Kanun'un şartları uygulanır; örneğin düzenleme yeri aranmaz.
Vasiyetnameyle Neler Düzenlenebilir?
Vasiyetname yalnızca "evimi filanca alsın" demekten ibaret değildir. Kanun, mirasbırakana geniş bir araç seti sunar:
- Mirasçı atama: Bir kişiyi terekenin tamamına veya belirli bir oranına mirasçı yapabilirsiniz. Atanan mirasçı, yasal mirasçılar gibi terekeye külli halef olur.
- Belirli mal bırakma (muayyen mal vasiyeti): Bir taşınmaz, araç, ziynet veya para gibi belirli bir değeri bırakırsınız. Lehine vasiyet yapılan kişi mirasçı olmaz; terekeden o malın kendisine verilmesini isteyebilecek bir alacak hakkı kazanır.
- Koşul ve yükleme: Tasarrufunuzu bir koşula veya yükümlülüğe bağlayabilirsiniz (TMK m. 515). Ancak hukuka veya ahlâka aykırı koşullar tasarrufu geçersiz kılar; anlamsız veya yalnızca başkalarını rahatsız edici koşullar ise yok sayılır.
- Vasiyeti yerine getirme görevlisi atama: Vasiyetinizin uygulanmasını takip edecek bir veya birden çok kişi atayabilirsiniz (TMK m. 550). Görev sulh hâkimince bildirilir; 15 gün içinde kabul edilmediği bildirilmezse kabul edilmiş sayılır.
- Mirasçılıktan çıkarma (ıskat): Ağır sebeplerin varlığında saklı pay sahibi bir mirasçıyı vasiyetnameyle mirastan çıkarabilirsiniz; çıkarma sebebi tasarrufta açıkça gösterilmelidir.
- Vakıf kurma: Malvarlığınızın bir kısmını ölüme bağlı tasarrufla vakfa özgüleyebilirsiniz.
Malvarlığımın Tamamını Vasiyet Edebilir miyim?
Kısa cevap: Hayır. Altsoy, anne-baba ve sağ kalan eş için kanunen korunan saklı pay vardır. Vasiyetiniz bu sınırı aşarsa, saklı pay sahibi mirasçılar tenkis davası açarak aşan kısmın indirilmesini sağlayabilir.
| Mirasçı | Saklı Pay |
|---|---|
| Altsoy (çocuk, torun) | Yasal miras payının 1/2'si |
| Anne ve babadan her biri | Yasal miras payının 1/4'ü |
| Sağ kalan eş (altsoy veya anne-baba zümresiyle birlikte) | Yasal miras payının tamamı |
| Sağ kalan eş (diğer hâllerde) | Yasal miras payının 3/4'ü |
| Kardeşler | Saklı pay yoktur (2007'de kaldırıldı) |
Vasiyetnameden Nasıl Dönülür?
Vasiyetname tek taraflı bir işlem olduğundan mirasbırakan her zaman dönebilir. Üç yol vardır:
- Yeni vasiyetname yaparak: Kanunda öngörülen şekillerden birine uyarak yeni bir vasiyetname yapmak yeterlidir; tamamından veya bir kısmından dönülebilir (TMK m. 542).
- Yok ederek: Vasiyetnameyi imha etmek.
- Sonraki tasarrufla: Önceki vasiyetnameyi ortadan kaldırmadan yeni bir vasiyetname yapılırsa, kuşkuya yer bırakmayacak şekilde öncekini tamamlamadıkça sonraki, öncekinin yerini alır. Belirli mal bırakma vasiyeti de, mirasbırakanın o mal üzerinde bağdaşmayan başka bir tasarrufta bulunmasıyla ortadan kalkar (TMK m. 544).
Vasiyetname Ölümden Sonra Nasıl Açılır?
Vasiyetnameyi ele geçiren kişi, geçerli olup olmadığına bakmaksızın onu sulh hâkimine teslim etmekle yükümlüdür.
Açılıp okunma, vasiyetnamenin geçerli olduğu anlamına gelmez; yalnızca usulî bir işlemdir. Geçerlilik tartışması iptal davasında görülür. Mirasbırakanın vasiyetnamesi olup olmadığını e-Devlet'teki "Sulh Hukuk Mahkemelerince Açılan Vasiyetname Sorgulama" hizmetinden kontrol edebilirsiniz; ayrıntılar veraset ilamı rehberimizde.
Vasiyetnamenin İptali: Sebepler ve Süre
Süre bakımından: İptal davası, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin üzerinden iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayanlara karşı yirmi yıl geçmekle düşer (TMK m. 559). Hükümsüzlük def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.
El yazısına itiraz edilen dosyalarda mahkeme bilirkişi incelemesi yaptırır. Yargıtay, bu raporun hangi ortamda ve hangi teknik cihazlarla yapıldığının açıklanmasını, sonucun denetime elverişli biçimde ortaya konulmasını arar; yetersiz rapora dayalı hüküm kurulamaz. Karşılaştırma için mirasbırakanın önceki tarihli yazı örneklerinin temin edilmesi gerekir (Yargıtay 3. HD, E. 2016/5152, K. 2016/5771, T. 13.04.2016).
Vasiyetname Yazarken En Sık Yapılan 7 Hata
- Bilgisayarda yazıp imzalamak. El yazılı vasiyetnamede metnin tamamı el yazısı olmalıdır; çıktı almak geçersizlik sebebidir.
- Tarihi unutmak veya eksik yazmak. Yıl, ay ve gün birlikte bulunmalıdır; "2024 yazı" gibi ifadeler yeterli değildir.
- İmzayı atmamak. Metnin altının el yazısıyla imzalanması zorunludur.
- Saklı payı aşmak. Malvarlığının tamamını tek kişiye bırakmak tenkis davasını davet eder.
- Belirsiz ifadeler kullanmak. "Evimi büyük oğluma bırakıyorum" gibi ifadeler birden fazla taşınmaz varsa ihtilaf doğurur; ada-parsel veya açık adres yazın.
- Lehine mal bırakılanın yakınını tanık yapmak. Resmî vasiyetnamede TMK m. 536 yasağı ihlal edilirse kazandırma geçersiz olur.
- Vasiyetnameyi kimsenin bulamayacağı yere saklamak. Notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakabilir ya da güvendiğiniz birine yerini bildirebilirsiniz.
Konuya İlişkin Yargıtay Kararları (Künye ve Bağlantılar)
| Karar Künyesi | Konusu |
|---|---|
| Yargıtay 3. HD, E. 2014/9880, K. 2015/3015, T. 26.02.2015 | Metnin tamamının el yazısı olması; bilirkişi incelemesi usulü; zaman bakımından uygulama |
| Yargıtay 3. HD, E. 2012/20403, K. 2012/25001, T. 04.12.2012 | Tarihi bulunmayan belgenin el yazılı vasiyetname olarak geçersizliği |
| Yargıtay 3. HD, E. 2015/16938, K. 2017/4772, T. 05.04.2017 | TMK m. 538'deki unsurların geçerlilik şartı olması; birinin eksikliğinin geçersizlik doğurması |
| Yargıtay 3. HD, E. 2016/5152, K. 2016/5771, T. 13.04.2016 | El yazısı ve imza itirazında bilirkişi incelemesinin niteliği |
| Yargıtay 2. HD, E. 2006/14226, K. 2006/15235, T. 08.11.2006 | Geçersiz sonraki vasiyetnamenin önceki vasiyetnameyi geri almaması |
| Yargıtay 3. HD, E. 2015/11201, K. 2016/4310, T. 22.03.2016 | 4721 sayılı Kanun'da el yazılı vasiyetnamede düzenleme yerinin aranmaması |
| Yargıtay 3. HD, E. 2015/17716, K. 2017/2385, T. 02.03.2017 | İptal davasında bir yıllık hak düşürücü sürenin uygulanması |
| Yargıtay 3. HD, E. 2015/4573, K. 2015/16233, T. 20.10.2015 | Tarih ve imza eksikliği ile fiil ehliyeti iddialarının birlikte ileri sürülmesi |
| Yargıtay 7. HD, E. 2022/1279, K. 2022/4343, T. 21.06.2022 | Vasiyetnamenin açılıp okunmasının geçerlilik anlamına gelmemesi; ehliyet araştırması |
| Yargıtay 3. HD, E. 2020/398, K. 2020/8049, T. 22.12.2020 | El yazısı itirazı ve ruh sağlığı incelemesi talebi |
| Yargıtay 3. HD, E. 2022/6274, K. 2022/8937, T. 24.11.2022 | Şekil noksanlığı bulunmayan el yazılı vasiyetnamede iptal talebinin reddi |
Vasiyetle bırakılan mal, lehine bırakılan kişinin boşanmasında kişisel mal sayılır: miras malı boşanmada paylaşılır mı?
Sonuç: Üç Şart, Bir Ömürlük Sonuç
El yazılı vasiyetname, hiçbir masraf yapmadan iradenizi hukuken bağlayıcı hâle getirmenin yoludur — ama yalnızca üç şartın tamamı yerine getirilirse. Metnin baştan sona el yazınızla olması, yıl-ay-gün tarihi ve imza. Bunlardan biri eksikse yıllarca güvende sandığınız vasiyetiniz, ölümünüzden sonra hiç yazılmamış gibi işlem görür.
Malvarlığınız büyükse veya aile içinde gerilim varsa resmî vasiyetnameyi tercih edin; noterde iki tanık huzurunda düzenlenen vasiyetnamede şekil ve ehliyet tartışması en aza iner. Her hâlde saklı payları hesaplatın: Sınırı aşan bir vasiyet, iyi niyetinize rağmen mirasçılarınızı saklı pay hesabı ve tenkis davasında karşı karşıya getirir.
İstanbul miras avukatı olarak vasiyetname hazırlanmasından geçerliliğinin denetlenmesine ve iptal davalarına kadar süreci yürütüyoruz. Mirasbırakanın sağlığında yaptığı şüpheli devirler için mirastan mal kaçırma, borçlu bir tereke için reddi miras ve tereke rehberlerimize; hayattayken yapılan vazgeçmeler için mirastan feragat, mirasçıların ortak taşınmazı paylaşamaması hâlinde ortaklığın giderilmesi yazımıza bakabilirsiniz. Sorularınız için bize ulaşın.

Av. Murat Aydar
İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.