Özet
Anlaşmalı boşanma protokolü, evlilik birliğini sonlandırma kararı alan eşlerin velayet, nafaka, maddi-manevi tazminat ve mal paylaşımı gibi hayati konularda uzlaştıklarını mahkemeye sundukları en kritik hukuki belgedir. İleride yaşanabilecek uyuşmazlıkları ve hak kayıplarını önlemek için son derece titiz, yoruma kapalı ve kanuni şartlara uygun hazırlanmalıdır. Bu kapsamlı rehberde, protokolün nasıl adım adım hazırlanacağı, dikkat edilmesi gereken hukuki püf noktaları ve 2026 yılı yasal düzenlemelerine uygun güncel taslak metinler sunulmaktadır.
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması neticesinde eşlerin ortak kararla yollarını ayırmak istemeleri durumunda başvurulan en hızlı ve medeni hukuki yol anlaşmalı boşanmadır. Ancak bu sürecin hızlı ve sorunsuz sonuçlanması, eşlerin mahkemeye sunacakları anlaşmalı boşanma protokolü örneği taslağının hukuki kusursuzluğuna bağlıdır. 2026 yılı itibarıyla değişen ekonomik koşullar, nafaka artış oranlarındaki hassasiyetler ve Yargıtay'ın güncel içtihatları, bu protokolün sıradan bir metin olmaktan çıkıp, geleceğinizi şekillendiren hayati bir sözleşme olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır.
📄 Protokol ve Dilekçe Şablonları — Word/PDF Ücretsiz İndir (2026)
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği:
Word (.docx) İndirPDF İndir
Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi Örneği:
Word (.docx) İndirPDF İndir
Şablonlar genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuza göre düzenleyerek kullanınız.
Hatalı, eksik veya muğlak ifadeler barındıran bir protokol, boşanma davası kesinleştikten aylar veya yıllar sonra eşleri yeniden mahkeme salonlarında karşı karşıya getirebilmektedir. Bu nedenle, anlaşmalı boşanma protokolü nasıl hazırlanır sorusunun cevabını tüm hukuki boyutlarıyla bilmek, hak kaybı yaşamamanız için elzemdir. Sizler için hazırladığımız bu devasa rehberde, bir protokolün anatomisini inceleyecek, pratik tavsiyeler sunacak ve kullanabileceğiniz profesyonel bir taslak paylaşacağız.
Anlaşmalı Boşanma Nedir ve Hukuki Temelleri Nelerdir?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın tüm mali sonuçları ve müşterek çocukların durumu hakkında tam bir mutabakata vararak mahkemeye başvurdukları dava türüdür. Çekişmeli boşanma davalarının yıllar sürebilen yıpratıcı sürecine kıyasla, doğru hazırlanmış bir protokolle bu davalar genellikle tek celsede sonuçlanmaktadır. Hukuk sistemimizde anlaşmalı boşanmanın temeli Türk Medeni Kanunu'na dayanır.
Kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere, hakimin boşanmaya karar verebilmesi için sunduğunuz anlaşmalı boşanma şartları doğrultusunda hazırlanan protokolü onaylaması gerekmektedir. Hakim, özellikle çocukların menfaatini korumak adına protokolde değişiklik yapılmasını talep edebilir. Taraflar bu değişikliği kabul ederse boşanma gerçekleşir, aksi takdirde dava çekişmeli sürece evrilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Sıklıkla karşılaştığımız anlaşmalı boşanma protokolü nasıl hazırlanır sorusunun yanıtı, sistematik bir hukuki kurguda gizlidir. Protokol, başlık, taraflar, boşanma iradesi, velayet ve kişisel ilişki, nafakalar, tazminatlar, mal paylaşımı ve mahkeme masrafları olmak üzere ana bölümlerden oluşur. Her bir bölüm kendi içinde özel dikkat gerektirir.
Anlaşmalı boşanma süreci adım adım akış şeması
Tarafların Kimlik ve Adres Bilgilerinin Düzenlenmesi
Protokolün giriş kısmında, davacı ve davalı eşlerin TC kimlik numaraları, tam adları ve güncel MERNİS (ikametgah) adresleri eksiksiz yazılmalıdır. Mahkeme tebligatlarının doğru yapılabilmesi ve kararın kesinleşme sürecinin uzamaması için adres bilgilerinin doğruluğu kritik öneme sahiptir.
Boşanma İradesinin Net Şekilde Beyan Edilmesi
Tarafların özgür iradeleriyle, hiçbir baskı altında kalmadan boşanmaya karar verdikleri açıkça yazılmalıdır. "Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmayı kabul ediyoruz" şeklindeki net ifadeler, hakimin irade fesadı olup olmadığını sorgulamasını kolaylaştırır.
Müşterek Çocukların Velayeti ve Kişisel İlişki Kurulması
Eğer çiftin ortak çocukları varsa, en hassas bölüm burasıdır. Hakimin öncelikli görevi çocuğun üstün yararını korumaktır. Velayetin anneye mi yoksa babaya mı verileceği, boşanmada çocuk kime verilir prensipleri çerçevesinde netleştirilmelidir.
Velayeti almayan eş ile çocuk arasında kurulacak kişisel ilişki (görüşme günleri) muğlak bırakılamaz. "Baba çocuğu istediği zaman görür" gibi ifadeler hukuken geçersizdir ve gelecekte büyük sorunlar yaratır. Hafta sonları hangi saatler arası, dini ve milli bayramlarda kaçıncı günler, sömestr ve yaz tatillerinde hangi tarihler arasında görüşme sağlanacağı tek tek, gün ve saat belirtilerek yazılmalıdır.
İştirak ve Yoksulluk Nafakası Belirlemeleri
Nafaka düzenlemeleri, 2026 yılı ekonomik koşullarında en çok dikkat edilmesi gereken konudur. İki tür nafaka protokolde yer bulabilir:
- İştirak Nafakası: Velayeti almayan eşin, çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katılım payıdır. Aylık net bir rakam belirlenmeli ve bu rakamın her yıl hangi oranda (genellikle TÜFE on iki aylık ortalaması) artırılacağı kesin olarak yazılmalıdır.
- Yoksulluk Nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eşe bağlanan nafakadır. Taraflar nafaka talep etmiyorsa, "birbirimizden geçmişe ve geleceğe dönük yoksulluk nafakası talebimiz yoktur ve bu haktan feragat ediyoruz" cümlesi mutlaka protokolde yer almalıdır.
Maddi ve Manevi Tazminat Hususları
Eşlerin birbirlerinden maddi veya manevi tazminat talebi olup olmadığı açıkça belirtilmelidir. Bir miktar ödenecekse; bu miktarın ne kadar olduğu, hangi para birimi cinsinden ödeneceği, tek seferde mi yoksa taksitle mi ödeneceği ve ödemenin yapılacağı banka IBAN bilgisi protokole işlenmelidir. Eğer ödeme dava tarihinden önce elden yapılmışsa, "... TL tutarındaki tazminat bedeli haricen tahsil edilmiştir, başka talebim yoktur" denilmelidir.
Mal Paylaşımı ve Ev Eşyalarının Durumu
Boşanma sonrası açılacak mal rejiminin tasfiyesi davalarının önüne geçmek için protokolün mal paylaşımı kısmı kusursuz olmalıdır. Gayrimenkuller (ev, arsa) için il, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgileri; araçlar için plaka, şasi numarası ve ruhsat bilgileri detaylıca yazılmalıdır. Evdeki eşyaların kimde kalacağı listelenmeli ve "başkaca hiçbir mal varlığı, katkı payı, değer artış payı ve katılma alacağı talebimiz kalmamıştır, karşılıklı ibralaştık" beyanı eklenmelidir.
Kapsamlı ve Güncel Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği
Sizler için hazırladığımız aşağıdaki anlaşmalı boşanma protokolü örneği, genel hatlarıyla bir çerçeve sunmaktadır. Ancak unutmayın ki her evlilik benzersizdir ve protokol maddeleri sizin özel durumunuza göre şekillendirilmelidir.
TARAFLAR:
1- [Davacı Adı Soyadı] (TC: [TC No])
Adres: [Tam İkametgah Adresi]
2- [Davalı Adı Soyadı] (TC: [TC No])
Adres: [Tam İkametgah Adresi]
KONU: Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle, tarafların TMK 166/3 maddesi uyarınca anlaşmalı olarak boşanmalarına ve boşanmanın mali sonuçları ile müşterek çocuk/çocukların durumu hususlarında mutabakata varılan şartların mahkemeye sunulmasından ibarettir.
PROTOKOL MADDELERİ:
1. BOŞANMA İRADESİ: Taraflar, evlilik birliğini sürdürme imkanlarının kalmadığını, ruhen ve fikren anlaşmazlık içinde olduklarını kabul ederek, kendi özgür iradeleriyle boşanmaya karar vermişlerdir. Mahkemenizden anlaşmalı olarak boşanmalarına karar verilmesini talep etmektedirler.
2. VELAYET VE KİŞİSEL İLİŞKİ: Tarafların evliliğinden olma [Doğum Tarihi] doğumlu müşterek çocuk [Çocuğun Adı Soyadı]'nın velayeti anneye/babaya verilecektir. Velayet kendisine verilmeyen eş ile müşterek çocuk arasında aşağıdaki şekilde kişisel ilişki kurulacaktır:
- Her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi günü saat 10:00'dan Pazar günü saat 17:00'ye kadar,
- Dini bayramların 2. günü saat 10:00'dan 3. günü saat 17:00'ye kadar,
- Yarıyıl tatilinin ilk haftası Pazartesi saat 10:00'dan Pazar saat 17:00'ye kadar,
- Her yıl yaz tatilinde 1 Temmuz saat 10:00'dan 31 Temmuz saat 17:00'ye kadar.
3. NAFAKA:
a. İştirak Nafakası: Velayeti almayan taraf, müşterek çocuğun bakım ve eğitim giderleri için her ay [Miktar] TL iştirak nafakasını, her ayın [Gün] günü velayeti alan tarafın [Banka Adı ve IBAN] numaralı hesabına yatıracaktır. Bu nafaka bedeli her yıl [Ay] ayında açıklanacak TÜFE on iki aylık ortalaması oranında artırılacaktır.
b. Yoksulluk Nafakası: Tarafların birbirlerinden karşılıklı olarak yoksulluk nafakası talebi bulunmamaktadır. Taraflar bu haktan ileriye dönük olarak gayrikabili rücu feragat etmişlerdir.
4. MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT: Taraflar, boşanma nedeniyle birbirlerinden herhangi bir maddi veya manevi tazminat talebinde bulunmamaktadır. Bu konudaki tüm haklardan karşılıklı olarak feragat etmişlerdir.
5. MAL PAYLAŞIMI VE EV EŞYALARI: Taraflar, evlilik birliği içerisinde edinilen tüm menkul ve gayrimenkul mallar ile banka hesapları, ziynet eşyaları ve ev eşyaları konusunda tam bir mutabakat sağlamış ve bunları fiilen paylaşmışlardır. Tarafların birbirlerinden mal rejiminin tasfiyesine dayalı (katkı payı, değer artış payı, katılma alacağı) hiçbir talebi kalmamıştır. Birbirlerini gayrikabili rücu ibra ederler.
6. YARGILAMA GİDERLERİ: Taraflar, boşanma davası nedeniyle doğacak mahkeme masrafları ve harçları hususunda anlaştıklarından, birbirlerinden yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmeyeceklerdir.
İşbu 6 (altı) maddeden ibaret olan anlaşmalı boşanma protokolü, taraflarca [Tarih/Sadece Yıl Örn: 2026] tarihinde 3 (üç) nüsha olarak kendi özgür iradeleriyle okunmuş, kabul edilmiş ve imza altına alınmıştır.
DAVACI EŞ (İmza) DAVALI EŞ (İmza)
Yukarıda sunduğumuz örnek anlaşmalı boşanma protokolü, çocuklu ve nafaka/tazminat talebi olmayan, mal paylaşımını kendi içinde halletmiş standart bir kurguya dayanmaktadır. Mal varlığının devri (tapu iptal tescil) gibi işlemler varsa, protokol maddeleri çok daha karmaşık hale gelecektir.
Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi ile Protokol Arasındaki İlişki
Protokol tek başına mahkemeye sunulmaz. Aile Mahkemesine hitaben yazılmış bir anlaşmalı boşanma dilekçesi ekinde sunulması kanuni bir zorunluluktur. Dilekçe, davanın açılmasını sağlayan üst yazıdır; protokol ise davanın içeriğini ve tarafların anlaşma şartlarını belirleyen temel sözleşmedir.
Dava dilekçesinde uzun uzadıya evlilikte yaşanan sorunları, sadakatsizlikleri veya geçimsizlik nedenlerini anlatmanıza gerek yoktur. Anlaşmalı boşanmanın doğası gereği, kusur tespiti yapılmaz. Dilekçede sadece "Evlilik birliğimiz temelinden sarsılmıştır, ekte sunduğumuz protokol çerçevesinde boşanmamıza karar verilmesini talep ederiz" denilmesi yeterlidir.
İnternetten Bulunan Avukatsız Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği Word Taslaklarının Riskleri
Günümüzde birçok kişi masraftan kaçınmak amacıyla arama motorlarında avukatsız anlaşmalı boşanma protokolü örneği word araması yaparak, buldukları şablonları doldurup mahkemeye başvurmaktadır. Ancak 2026 yılı hukuk pratiklerinde bu durum, telafisi imkansız devasa hukuki facialara yol açmaktadır.
Hukuk eğitimi almamış kişilerin internetten indirdikleri standart taslakları kullanmasının başlıca riskleri şunlardır:
- Feragat Beyanlarının Eksikliği: "Karşılıklı maddi ve manevi talebimiz yoktur" cümlesi ile "Maddi ve manevi tazminat hakkımızdan feragat ediyoruz" cümlesi hukuken aynı şey değildir. İlki mevcut durumu belirtirken, ikincisi gelecekte dava açma hakkını ortadan kaldırır. Yargıtay da anlaşmalı boşanma duruşmasında imzalanan "mal tasfiyesi talebimiz yoktur" beyanını mal rejimi alacaklarından feragat saymamış, feragatin açık, kayıtsız ve şartsız olması gerektiğini vurgulamıştır (Yargıtay 2. HD, 28.04.2026, E. 2025/6039, K. 2026/4692).
- Mal Rejimi Hataları: Protokolde mal rejiminin tasfiyesine ilişkin kesin ifadeler (ibra ve feragat) yer almazsa, boşandıktan sonra eşlerden biri 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde diğerine "Katılma Alacağı Davası" açabilir ve boşanmış olmanıza rağmen evinizin veya arabanızın yarısını sizden talep edebilir. Bu durumdan kaçınmak için süreci mutlaka bir anlaşmalı boşanma avukatı rehberliğinde yürütmeniz hayati derecede önemlidir.
- Nafaka Güncelleme Sorunları: Nafaka artış oranının net belirtilmemesi (örneğin sadece "enflasyon oranında artırılır" yazılması), her yıl icra müdürlüklerinde uyuşmazlıklara ve "Nafaka Tespit Davası" açılmasına sebep olur. Kanuni terim "TÜFE on iki aylık ortalaması"dır.
Kusursuz Bir Protokol İçin Uzman Tavsiyeleri
Başarılı ve ileride başınızı ağrıtmayacak bir anlaşmalı boşanma protokolü örneği oluştururken yasal asgari şartların ötesine geçmeli ve gelecekteki olası senaryoları bugünden planlamalısınız. İşte mesleki tecrübelerimize dayanan altın değerinde tavsiyeler:
Nafaka Artış Oranlarının Geleceğe Dönük Belirlenmesi
Özellikle yüksek enflasyonist ortamlarda, bağlanan nafakaların alım gücü hızla düşmektedir. İştirak veya yoksulluk nafakası bağlanan tarafın mağdur olmaması için protokolde artışın başlangıç ayının (Örn: "Her yıl Ocak ayında açıklanan...") net olarak yazılması gerekir. Ayrıca olağanüstü durumlarda eğitim ve sağlık giderleri için ek ödeneklerin (örneğin özel okul taksitlerinin kim tarafından ödeneceği) ayrıca belirtilmesi faydalıdır.
Mal Rejimi Tasfiyesinde "Feragat" Beyanının Önemi
Protokole eklenecek en sihirli kelime "gayrikabili rücu feragat" ifadesidir. Eğer eşinize bir miktar para veya bir taşınmaz devrederek mal paylaşımını çözdüyseniz, protokolde "bu devir/ödeme karşılığında eşimin evlilik birliği içinde edinilmiş diğer tüm mallar üzerindeki katkı payı, katılma alacağı ve değer artış payı haklarından dönülemez şekilde feragat ettiğini" açıkça imza altına aldırmalısınız.
Bu açıklığın neden bu kadar önemli olduğunu Yargıtay'ın 2026 tarihli bir kararı gösteriyor. Anlaşmalı olarak boşanan eşlerin protokolünde mal rejimine dair hiçbir düzenleme yoktu; taraflar yalnızca duruşmada "mal tasfiyesi talebimiz yoktur" diye beyanda bulunmuş, hüküm de "istenmediğinden karar verilmesine yer olmadığına" şeklinde kurulmuştu. Yıllar sonra açılan mal rejimi davası bu gerekçeyle reddedildi, ancak Yargıtay kararı bozdu. Daireye göre kanundaki "boşanmanın mali sonuçları" kavramı tazminat ile yoksulluk ve iştirak nafakasını kapsar, mal rejiminin tasfiyesini kapsamaz; eşler mal rejimini protokolde düzenleyebilir, ama bunu hiçbir duraksamaya yer vermeyecek açıklıkta yapmalı, soyut ve farklı yorumlanmaya açık ifadeler kullanmamalıdır (Yargıtay 2. HD, 28.04.2026, E. 2025/6039, K. 2026/4692).
Velayet Düzenlemesinde Çocuğun Üstün Yararı İlkesi
Hakimlerin protokolü reddetme veya değiştirme talep etme nedenlerinin büyük kısmı çocukla ilgili maddelerdir. Eşler anlaşsa bile, eğer hakim velayeti alan eşin çocuğa bakabilecek maddi ve manevi asgari koşulları taşımadığını düşünürse veya çocuğun diğer ebeveynle görüşme süreleri çok kısıtlı tutulmuşsa müdahale eder. Protokolü hazırlarken bencilce hareket etmemeli, çocuğun psikolojik gelişimini merkeze almalısınız.
Anlaşmalı Boşanma Davası Sürecinde Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Hukuki süreçlerde yapılan küçük usul hataları, davaların reddedilmesine veya aylarca uzamasına neden olabilir. Anlaşmalı boşanmada en sık karşılaştığımız hatalar şunlardır:
- Bir Yıllık Sürenin Dolmadan Dava Açılması: TMK gereği eşlerin evlilik tarihinden itibaren en az 1 yıl geçmiş olması zorunludur. 11 ay 29 günlükken açılan bir dava bile usulden reddedilir.
- Duruşmaya Katılmamak: Çekişmeli davalarda avukatınız sizi temsil edebilirken, anlaşmalı boşanmada her iki eşin de duruşma günü hakimin karşısında bizzat hazır bulunması ve "protokoldeki imza bana aittir, kendi rızamla boşanmak istiyorum" demesi KANUNİ BİR ZORUNLULUKTUR. Avukata vekalet verip yurt dışına gitmek süreci çözmez, duruşmaya fiziken gelmelisiniz.
- Protokol Dışı Şifahi Anlaşmalar Yapmak: Eşlerin kendi aralarında sözlü olarak anlaştığı ancak "mahkeme masrafı artmasın" veya "tapuda harç çıkmasın" düşüncesiyle protokole yazmadıkları konular (Örn: Arabayı sana vereceğim ama sen kredi borcunu ödemeye devam et) hukuken tamamen geçersizdir. Yazılı olmayan hiçbir şeyin mahkemede hükmü yoktur.
Protokol Hükümleri Kütüphanesi: Madde Madde Kopyalanabilir Metinler
Ofisimde en sık duyduğum cümlelerden biri şudur: "Neyi kabul ettiğimizi biliyoruz, ama bunu hukuk diliyle nasıl yazacağımızı bilmiyoruz." Bu bölümü tam olarak bunun için hazırladım. Aşağıda, bir anlaşmalı boşanma protokolünde yer alabilecek her başlık için ayrı ayrı, gerçek dosyalarda kullanılan hukuki dile yakın madde metinleri bulacaksınız. Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurup size uyan maddeleri sırayla numaralandırdığınızda, protokolünüzün iskeleti kendiliğinden ortaya çıkar.
Her başlık altında birden fazla seçenek verdim; çünkü aynı konu, tarafların durumuna göre bambaşka cümlelerle yazılır. Nafaka bağlanan bir dosyada kullanılan metinle, nafakadan feragat edilen bir dosyada kullanılan metin birbirinin yerine geçemez. Yanlış seçeneği kopyalamak, protokolü kurtarmak yerine ileride açılacak yeni bir davanın gerekçesi hâline gelir.
1. Boşanma İradesi Maddesi
Protokolün ilk maddesi her zaman boşanma iradesidir. Hâkimin duruşmada aradığı temel unsur, tarafların serbest iradesidir. Bu nedenle metinde baskı, tehdit veya şart içermeyen, tereddüde yer bırakmayan bir beyan bulunmalıdır. "Şu ödeme yapılırsa boşanmayı kabul ederim" gibi şarta bağlı cümleler protokolü sakatlar.
Taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ve birlikteliği sürdürme imkânlarının kalmadığını karşılıklı olarak kabul etmişlerdir. Taraflar; hiçbir baskı, tehdit, hile veya zorlama altında kalmaksızın, kendi özgür iradeleriyle Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı olarak boşanmak hususunda anlaşmışlardır.
Seçenek B — Kusur tartışmasını kapatan beyan
Taraflar, boşanmaya ilişkin olarak birbirlerine herhangi bir kusur isnadında bulunmadıklarını, evliliğin sona ermesinde kusur tespiti yapılmasını talep etmediklerini, tarafların bu husustaki tüm karşılıklı iddia ve şikâyetlerinden vazgeçtiklerini beyan ederek anlaşmalı boşanmayı kabul etmişlerdir.
Seçenek C — Dava ve protokolün birlikte değerlendirilmesi
İşbu protokol, taraflarca [İl] Aile Mahkemesi'ne sunulacak anlaşmalı boşanma dava dilekçesinin ayrılmaz ekidir. Taraflar, dilekçe ile protokol arasında çelişki bulunması hâlinde işbu protokol hükümlerinin esas alınacağı hususunda anlaşmışlardır.
2. Velayet Maddesi
Velayet maddesinde çocuğun adı, doğum tarihi ve velayetin hangi tarafa bırakıldığı açıkça yazılmalıdır. Velayeti almayan ebeveynin çocuğun sağlık ve eğitim durumu hakkında bilgi alma hakkının korunduğunu ayrıca belirtmek, ileride okul ve hastane işlemlerinde yaşanan sıkıntıları büyük ölçüde önler.
Tarafların müşterek çocukları [Doğum Tarihi] doğumlu [Çocuğun Adı Soyadı]'nın velayetinin anne [Anne Adı Soyadı]'na verilmesi hususunda taraflar anlaşmışlardır. Velayet kendisine verilmeyen baba, çocuğun sağlık, eğitim ve genel gelişimine ilişkin bilgileri ilgili kurumlardan talep etme hakkını haizdir.
Seçenek B — Velayetin babaya bırakılması
Tarafların müşterek çocukları [Doğum Tarihi] doğumlu [Çocuğun Adı Soyadı]'nın velayetinin baba [Baba Adı Soyadı]'na verilmesi hususunda taraflar anlaşmışlardır. Anne, çocuğun eğitim ve sağlık durumuna ilişkin bilgileri okul ve sağlık kuruluşlarından doğrudan talep edebilecektir.
Seçenek C — Ortak velayet
Taraflar, müşterek çocuk [Çocuğun Adı Soyadı] üzerindeki velayet hakkının ortak velayet şeklinde birlikte kullanılması hususunda anlaşmışlardır. Çocuğun yerleşim yeri [Anne/Baba]'nın adresi olarak belirlenmiştir. Çocuğun okul değişikliği, yurt dışına çıkışı, olağan dışı sağlık müdahaleleri ve din eğitimi gibi hayati kararlar tarafların yazılı mutabakatı ile alınacaktır.
Seçenek D — Birden fazla çocuk bulunması hâli
Tarafların müşterek çocukları [Doğum Tarihi] doğumlu [Birinci Çocuğun Adı] ile [Doğum Tarihi] doğumlu [İkinci Çocuğun Adı]'nın velayetlerinin, kardeşlerin birlikte büyümesi menfaati gözetilerek her ikisi bakımından da anne [Ad Soyad]'a verilmesi hususunda taraflar anlaşmışlardır.
3. Kişisel İlişki (Görüş Günleri) Maddesi
Protokolde en çok hata yapılan yer burasıdır. "Baba çocuğu istediği zaman görür" cümlesi, taraflar arasındaki ilişki bozulduğu anda tamamen işlevsizleşir; çünkü icra dairesine götürülüp uygulanabilir bir hüküm değildir. Gün, saat, teslim yeri ve çocuğu kimin getirip götüreceği yazılmalıdır.
Gün tarifinin takvimde tek bir anlama gelmesi de şarttır. Yargıtay, "dini bayramların 3. günü sabah 09.00'dan pazar günü akşam 18.00'e kadar" şeklindeki bir düzenlemeyi, bayramın üçüncü günü her yıl pazara denk gelmeyeceği için infazda tereddüt yaratır bulup düzeltmiştir (Yargıtay 2. HD, 24.02.2026, E. 2025/10626, K. 2026/2157). Aşağıdaki seçeneklerde bayram günleri bu yüzden haftanın günüyle değil, bayramın günüyle tarif edilmiştir.
Velayet kendisine verilmeyen taraf ile müşterek çocuk arasında aşağıdaki şekilde kişisel ilişki kurulacaktır:
a) Her ayın 1. ve 3. hafta sonu, Cuma günü saat 18:00'den Pazar günü saat 18:00'e kadar yatılı olarak,
b) Dini bayramların 2. günü saat 10:00'dan 3. günü saat 18:00'e kadar yatılı olarak,
c) Her yıl yarıyıl (sömestr) tatilinin ilk haftası, tatilin başladığı günü izleyen Pazartesi saat 10:00'dan aynı haftanın Pazar günü saat 18:00'e kadar yatılı olarak,
d) Her yıl 1 Temmuz saat 10:00'dan 31 Temmuz saat 18:00'e kadar yatılı olarak,
e) Her yıl 23 Nisan ve 19 Mayıs günleri saat 10:00 - 18:00 arasında yatısız olarak,
f) Çocuğun teslim ve teslim alma işlemleri [Adres/Konum] adresinde gerçekleştirilecek olup, çocuğu almak ve geri getirmek kişisel ilişki kuran tarafın sorumluluğundadır.
Seçenek B — Küçük yaş grubu için yatısız düzen
Müşterek çocuğun yaşı gereği, çocuk [X] yaşını dolduruncaya kadar kişisel ilişki her hafta Cumartesi günü saat 11:00'den 17:00'ye kadar yatısız olarak kurulacaktır. Çocuk [X] yaşını doldurduğu tarihten itibaren kişisel ilişki, her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi saat 11:00'den Pazar saat 17:00'ye kadar yatılı hâle gelecektir.
Seçenek C — Ortak velayette dönüşümlü düzen
Müşterek çocuk, eğitim öğretim dönemi boyunca haftanın Pazartesi, Salı ve Çarşamba günleri anne yanında; Perşembe, Cuma ve Cumartesi günleri baba yanında kalacak, Pazar günleri ise taraflar dönüşümlü olarak çocuğu yanlarında bulunduracaklardır. Yaz tatili, tarafların yanında eşit süreyle geçirilecek şekilde Temmuz ayı [Anne/Baba], Ağustos ayı [Baba/Anne] yanında olacak biçimde paylaştırılmıştır.
Seçenek D — Tarafların farklı şehirlerde yaşaması hâli
Taraflar farklı şehirlerde ikamet ettiğinden kişisel ilişki, her ayın son hafta sonu Cumartesi saat 10:00'dan Pazar saat 18:00'e kadar; yarıyıl tatilinin tamamı ve yaz tatilinin 1 Temmuz - 15 Ağustos tarihleri arasındaki bölümünde yatılı olarak kurulacaktır. Ayrıca çocuk ile her Salı ve Perşembe günü saat 20:00 - 20:30 arasında görüntülü görüşme yapılacak, velayet sahibi taraf bu görüşmenin sağlanması için gerekli ortamı hazırlayacaktır. Ulaşım masrafları kişisel ilişki kuran tarafa aittir.
4. İştirak Nafakası Maddesi
İştirak nafakası, velayeti almayan ebeveynin çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katılım payıdır. Miktar kadar önemli olan, ödemenin hangi gün ve hangi hesaba yapılacağı ile artış oranının nasıl belirlendiğidir. Artış cümlesi belirsiz kalırsa her yıl yeni bir uyuşmazlık doğar. Okul ve kurs giderlerini ayrıca paylaşmak istiyorsanız kalemleri ve tutarları açıkça yazın: Yargıtay, çekişmeli bir dosyada mahkemenin iştirak nafakasından ayrı olarak "okul ücreti ve eğitim gideri" adı altında sınırları belirsiz bir ödeme yükümlülüğü kurmasını infazda tereddüt yaratacağı gerekçesiyle bozmuş, eğitim giderlerinin iştirak nafakasının içinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 04.03.2026, E. 2025/10739, K. 2026/2494). Nafaka türleri arasındaki farkları ayrıntılı incelemek isterseniz nafaka türleri yazımıza göz atabilirsiniz.
Velayeti almayan taraf, müşterek çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katılmak üzere aylık net [Rakam] TL (yazıyla: [Rakam yazıyla] Türk Lirası) iştirak nafakasını, dava tarihinden itibaren her ayın [Gün]. günü, velayet sahibi tarafın [Banka Adı] nezdindeki [IBAN] numaralı hesabına peşin olarak ödeyecektir. İşbu nafaka, her yıl [Ocak] ayından geçerli olmak üzere, bir önceki yılın TÜİK tarafından açıklanan TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranında kendiliğinden artırılacaktır.
Seçenek B — Eğitim ve sağlık giderlerinin ayrıca paylaşımı
Aylık iştirak nafakasına ilaveten; müşterek çocuğun özel okul ücreti, kırtasiye, servis, yabancı dil kursu ve tedavi giderleri ile ameliyat ve diş tedavisi gibi olağanüstü sağlık harcamaları taraflarca eşit oranda (%50 - %50) karşılanacaktır. Bu giderler, harcamayı yapan tarafın belgeyi diğer tarafa iletmesinden itibaren [15] gün içinde ödenecektir.
Seçenek C — Nafakanın belirli bir tarihte artırılması
Müşterek çocuğun ilkokula başlayacağı [Yıl] Eylül ayından itibaren aylık iştirak nafakası miktarı, ayrıca bir dava açılmasına gerek olmaksızın aylık net [Rakam] TL'ye yükselecek ve bu tarihten sonraki yıllık artışlar yine TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı üzerinden uygulanacaktır.
Seçenek D — Bu aşamada nafaka talep edilmemesi hâli
Velayet sahibi taraf, müşterek çocuğun tüm bakım, eğitim ve sağlık giderlerini kendi imkânlarıyla karşılayabilecek durumda olduğunu beyan etmiş olup, işbu protokolün imza tarihi itibarıyla iştirak nafakası talebinde bulunmamaktadır. Taraflar, çocuğun ihtiyaçlarının ve tarafların ekonomik durumunun değişmesi hâlinde iştirak nafakası talep etme hakkının saklı olduğunu kabul ederler.
5. Yoksulluk Nafakası Maddesi (ve Talep Edilmemesi Hâli)
Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eşe bağlanır ve iştirak nafakasından tamamen farklıdır: bu, eşin kendi kişisel hakkıdır ve bu haktan geçerli biçimde feragat edilebilir. Protokolde bu konuda tek satır bile bulunmaması, en sık gördüğüm eksikliktir; talebiniz yoksa bunu açıkça yazmalısınız.
[Ad Soyad], boşanma sebebiyle yoksulluğa düşeceğinden, [Ad Soyad] tarafından kendisine dava tarihinden itibaren aylık net [Rakam] TL süresiz yoksulluk nafakası ödenecektir. Nafaka her ayın [Gün]. günü [IBAN] numaralı hesaba yatırılacak ve her yıl [Ocak] ayında TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranında artırılacaktır.
Seçenek B — Karşılıklı talep bulunmaması ve feragat
Taraflar, birbirlerinden geçmişe ve geleceğe yönelik olarak tedbir, yoksulluk ve sair hiçbir nafaka talebinde bulunmadıklarını; bu haklarından karşılıklı olarak ve gayrikabili rücu (dönülemez) şekilde feragat ettiklerini kabul, beyan ve taahhüt ederler.
Seçenek C — Toplu (defaten) ödeme
Taraflar, yoksulluk nafakasının aylık irat biçiminde değil, [Rakam] TL tutarında toplu ödeme şeklinde ifasında anlaşmışlardır. Söz konusu bedel, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren [15] gün içinde [Ad Soyad]'ın [IBAN] numaralı hesabına ödenecek olup, ödemenin yapılmasıyla birlikte alacaklı taraf bu konudaki tüm haklarından feragat etmiş sayılacaktır.
Seçenek D — Belirli süreli nafaka
[Ad Soyad] tarafından [Ad Soyad]'a, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren [36] ay süreyle aylık net [Rakam] TL yoksulluk nafakası ödenecek, bu sürenin sonunda nafaka ayrıca bir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erecektir.
6. Maddi ve Manevi Tazminat Maddesi (ve Feragat Hâli)
Tazminat maddesinde üç ihtimal vardır: ödeme yapılacaktır, ödeme zaten yapılmıştır ya da hiç talep yoktur. Hangisi olursa olsun protokolde bu konuya değinilmeden geçilmemelidir. Tazminat tutarları ve belirlenme ölçütleri hakkında ayrıntı için boşanmada maddi ve manevi tazminat ne kadar çıkar yazımızı inceleyebilirsiniz.
[Ad Soyad], [Ad Soyad]'a maddi ve manevi tazminat olarak toplam [Rakam] TL ödeyecektir. Söz konusu bedel, boşanma kararının kesinleşmesini izleyen aydan başlamak üzere her ayın [Gün]. günü [Rakam] TL olmak üzere [X] eşit taksitte, [IBAN] numaralı hesaba ödenecektir. Taksitlerden herhangi birinin süresinde ödenmemesi hâlinde bakiye borcun tamamı muaccel hâle gelir.
Seçenek B — Peşin ve haricen tahsil
[Ad Soyad], maddi ve manevi tazminat karşılığı olan [Rakam] TL tutarındaki bedeli işbu protokolün imzasından önce nakden ve defaten teslim almış olduğunu, bu konuda başkaca hiçbir alacak ve talebinin kalmadığını beyan eder. Taraflar bu husustaki tüm haklarından karşılıklı olarak feragat etmişlerdir.
Seçenek C — Karşılıklı feragat
Taraflar, boşanma sebebiyle birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmadıklarını; mevcut ve müstakbel tüm maddi ve manevi tazminat haklarından karşılıklı olarak, gayrikabili rücu şekilde feragat ettiklerini kabul ve beyan ederler.
Seçenek D — Ayni edim karşılığı tazminat
[Ad Soyad], maddi ve manevi tazminat borcuna karşılık, [Plaka] plaka sayılı [Marka/Model] [Model Yılı] model aracın mülkiyetini, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren [30] gün içinde [Ad Soyad]'a devretmeyi kabul ve taahhüt eder. Devre ilişkin tüm vergi, harç ve masraflar [Ad Soyad]'a aittir.
7. Mal Paylaşımı ve Mal Rejiminin Tasfiyesi Maddesi
Boşanmadan sonra açılan davaların büyük kısmı mal rejimi tasfiyesi kaynaklıdır. Protokolde "anlaştık" demek yetmez; katkı payı, değer artış payı ve katılma alacağı kalemlerinin tamamının kapatıldığını gösteren bir ibra beyanı gerekir. Tasfiye hesabının nasıl yapıldığını merak ediyorsanız boşanmada mal paylaşımı yazımız ayrıntılı bir çerçeve sunuyor.
Taraflar, evlilik birliği içerisinde edinilen tüm menkul ve gayrimenkul mallar, banka hesapları, birikimler, hisse ve pay senetleri ile sair mal varlığı değerleri bakımından kendi aralarında tam bir mutabakat sağlamış ve fiilen paylaşımı tamamlamışlardır. Tarafların birbirlerinden mal rejiminin tasfiyesine dayalı katkı payı, değer artış payı, katılma alacağı ve sair hiçbir talebi kalmamış olup, birbirlerini gayrikabili rücu şekilde ibra ederler.
Seçenek B — Taşınmaz devri taahhüdü
[İl] ili [İlçe] ilçesi [Mahalle] Mahallesi'nde kâin, tapunun [Ada] ada [Parsel] parsel [Bağımsız Bölüm No] numaralı bağımsız bölümünde kayıtlı ve hâlen [Ad Soyad] adına tescilli bulunan taşınmazın mülkiyeti, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren [30] gün içinde [Ad Soyad]'a devredilecektir. Devre ilişkin tapu harcı, döner sermaye ve sair masraflar [Ad Soyad] tarafından karşılanacaktır. Taşınmaz üzerindeki [Banka Adı] lehine tesis edilmiş konut kredisi borcunun kalan taksitleri devir tarihinden itibaren [Ad Soyad] tarafından ödenecektir.
Seçenek C — Araç devri
[Plaka] plaka sayılı, [Marka/Model], [Model Yılı] model, [Şasi No] şasi numaralı aracın mülkiyeti [Ad Soyad]'a devredilecek olup, devir işlemi boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren [15] gün içinde noterde gerçekleştirilecektir. Devir tarihine kadar tahakkuk eden vergi ve trafik cezaları [Ad Soyad]'a aittir.
Seçenek D — Banka hesapları, birikimler ve borçlar
Taraflar, kendi adlarına kayıtlı banka hesaplarındaki mevduatın, bireysel emeklilik birikimlerinin ve yatırım hesaplarının kendilerinde kalması hususunda anlaşmışlardır. Evlilik birliği içinde kullanılan [Banka Adı] nezdindeki [Kredi Türü] borcu, kalan taksitleriyle birlikte [Ad Soyad] tarafından ödenecek olup, diğer taraf bu borçtan sorumlu tutulmayacaktır. Tarafların birbirlerinin kredi kartı ve tüketici kredisi borçlarına ilişkin rücu hakları saklı değildir.
8. Ziynet Eşyaları (Düğün Takıları) Maddesi
Ziynet eşyası davaları, boşanma bittikten yıllar sonra bile açılabilen sürpriz davalardır. Protokolde takıların kimde kaldığı, iade edilip edilmediği veya bedelinin ödenip ödenmediği yazılmazsa, bu kapı açık kalır. Konunun ayrıntısı için boşanmada düğün takılarının paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
Taraflar, evlilik sırasında takılan tüm ziynet eşyaları (bilezik, burma, çeyrek, yarım ve tam altın, set takı, gerdanlık ve sair) ile takı parasının [Ad Soyad] tarafından eksiksiz olarak teslim alındığını; bu konuda karşı taraftan hiçbir alacak, iade veya bedel talebinin kalmadığını kabul ve beyan ederler.
Seçenek B — Liste ile paylaşım
Ziynet eşyaları taraflar arasında aşağıdaki şekilde paylaşılmıştır: [X] adet bilezik, [X] adet burma ve [X] adet çeyrek altın [Ad Soyad]'da; [X] adet tam altın ve [X] adet set takı [Ad Soyad]'da kalacaktır. Paylaşım fiilen tamamlanmış olup, taraflar bu konuda birbirlerini ibra ederler.
Seçenek C — Bedelinin ödenmesi
Ziynet eşyalarının evlilik birliği içinde bozdurulduğu hususunda taraflar mutabıktır. [Ad Soyad], ziynet eşyalarının bedeline karşılık [Rakam] TL'yi boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren [30] gün içinde [IBAN] numaralı hesaba ödeyecektir. Ödemenin yapılmasıyla birlikte alacaklı taraf ziynet eşyalarına ilişkin tüm taleplerinden feragat etmiş sayılır.
Seçenek D — Karşılıklı talep bulunmaması
Taraflar, ziynet eşyaları ve düğünde takılan takı paraları konusunda birbirlerinden herhangi bir talepte bulunmadıklarını, bu husustaki tüm dava ve talep haklarından gayrikabili rücu şekilde feragat ettiklerini beyan ederler.
9. Ev Eşyası Paylaşımı Maddesi
Ev eşyası, hukuki değeri düşük görünen ama pratikte en çok tartışma çıkaran kalemdir. Buzdolabı ve çamaşır makinesi yüzünden karakolluk olan çiftler gördüm. Eşya listesi kısa tutulabilir; önemli olan teslim tarihinin ve adresin yazılmasıdır.
Taraflar, müşterek konutta bulunan tüm ev eşyalarını (beyaz eşya, mobilya, elektronik eşya, halı, mutfak gereçleri ve sair) kendi aralarında fiilen paylaşmış ve teslim almış olup, bu konuda birbirlerinden hiçbir talepleri kalmamıştır.
Seçenek B — Liste ve teslim tarihi ile
Müşterek konutta bulunan yatak odası takımı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve televizyon [Ad Soyad]'a; oturma odası takımı, buzdolabı, fırın ve klima [Ad Soyad]'a bırakılmıştır. Kendisine bırakılan eşyaları henüz teslim almamış olan taraf, işbu protokolün imzasından itibaren [30] gün içinde [Adres] adresinden eşyalarını teslim alacaktır. Bu süre içinde teslim alınmayan eşyalar üzerindeki talep hakkı sona erer.
Seçenek C — Eşyaların bir tarafta kalması ve bedel ödenmesi
Ev eşyalarının tamamı müşterek konutta [Ad Soyad]'ın kullanımında kalacak olup, karşılığında [Ad Soyad] tarafından [Ad Soyad]'a [Rakam] TL ödenecektir. Ödeme, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren [15] gün içinde yapılacaktır.
Seçenek D — Kişisel eşya ve evcil hayvan
Tarafların kişisel eşyaları (giysi, kitap, evrak, kişisel bakım ürünleri ve mesleki araç gereçleri) kendilerinde kalacaktır. Evlilik birliği içinde bakılan [Tür/İsim] adlı evcil hayvan [Ad Soyad]'ın yanında kalacak, veteriner ve bakım giderleri [Ad Soyad] tarafından karşılanacaktır.
10. Soyadı Kullanımı Maddesi
Boşanan kadın kural olarak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Eski eşinin soyadını kullanmaya devam edebilmesi için hâkimden izin alması gerekir; bunun için de kullanmakta bir menfaatinin bulunduğunun ve bu durumun eski eşe zarar vermeyeceğinin ortaya konulması aranır. Anlaşmalı boşanmada bu talebi protokole yazmak, izin verilmesini pratikte kolaylaştırır. Konunun ayrıntısı için anlaşmalı boşanmada eşin soyadını kullanma yazımızı okuyabilirsiniz.
[Kadının Adı Soyadı], mesleki faaliyetlerini ve ticari itibarını [Soyadı] soyadıyla sürdürmesi ve müşterek çocukla aynı soyadını taşımasında menfaati bulunması nedeniyle, boşanmadan sonra da [Soyadı] soyadını kullanmayı talep etmektedir. [Erkeğin Adı Soyadı] bu talebe muvafakat ettiğini, kendisine herhangi bir zarar doğmayacağını beyan eder. Taraflar, mahkemeden bu yönde izin verilmesini birlikte talep ederler.
Seçenek B — Evlenmeden önceki soyadına dönülmesi
[Kadının Adı Soyadı], boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte evlenmeden önceki [Kızlık Soyadı] soyadını yeniden kullanacak olup, eski eşinin soyadını kullanma yönünde herhangi bir talebi bulunmamaktadır.
11. Yargılama Giderleri ve Vekâlet Ücreti Maddesi
Küçük bir kalem gibi görünse de, bu madde yazılmazsa mahkeme yargılama giderlerini kendi takdirine göre paylaştırır ve kesinleşme aşamasında sürpriz harç tamamlama yazıları gelebilir. Dava masraflarının güncel çerçevesi için anlaşmalı boşanma dava ücreti yazımıza bakabilirsiniz.
Taraflar, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasını, birbirlerinden yargılama gideri ve vekâlet ücreti talep etmeyeceklerini kabul ve beyan ederler.
Seçenek B — Giderlerin tek tarafça üstlenilmesi
Dava harç ve masraflarının tamamı davacı [Ad Soyad] tarafından karşılanacak olup, taraflar karşılıklı olarak vekâlet ücreti talebinde bulunmayacaklardır.
Seçenek C — Tarafların ayrı vekillerle temsil edilmesi hâli
Taraflar, kendi vekillerine ödeyecekleri avukatlık ücretlerinden bizzat sorumlu olduklarını; birbirlerinden ve karşı taraf vekilinden herhangi bir vekâlet ücreti talebinde bulunmayacaklarını kabul ederler.
12. Yürürlük, Nüsha Sayısı ve İmza Bloğu
Protokolün son maddesi çoğu şablonda unutulur: protokol, boşanma kararı kesinleşmediği sürece hüküm doğurmaz. Bu cümleyi yazmazsanız, dava reddedilse veya taraflar duruşmada vazgeçse dahi karşı taraf protokole dayanarak sizden ödeme talep edebilir.
İşbu protokol, tarafların anlaşmalı boşanmalarına ilişkin mahkeme kararının kesinleşmesi şartına bağlı olarak hüküm ve sonuç doğurur. Boşanma davasının reddedilmesi, davadan feragat edilmesi veya davanın çekişmeli boşanmaya dönüşmesi hâlinde işbu protokol hükümsüz hâle gelir ve taraflar protokoldeki beyanlarla bağlı olmaz.
Kapanış ve imza bloğu
İşbu anlaşmalı boşanma protokolü [X] (yazıyla) maddeden ibaret olup, taraflarca [Gün/Ay/Yıl] tarihinde, [3] (üç) nüsha hâlinde, her sayfası ayrı ayrı imzalanmak suretiyle, okunarak ve içeriği anlaşılarak serbest iradelerle kabul edilmiş ve imza altına alınmıştır.
DAVACI DAVALI
[Ad Soyad] [Ad Soyad]
(İmza) (İmza)
Ebeveynler farklı şehirlerde yaşıyorsa takvimi, teslim yerini ve yol düzenini açıkça yazmak özellikle önemlidir. Yargıtay, mahkemelerin taraflarca talep edilmeden "aynı şehir" ve "farklı şehir" için iki ayrı düzen kurmasını doğru bulmuyor. Farklı şehirde yaşama, taşınma ve yurt dışı izinleri için ayrı şehirlerde çocuğu görme hakkı yazımıza bakabilirsiniz.
Protokolde Zorunlu Maddeler ile İsteğe Bağlı Maddeler
Kanunda "protokolde şu maddeler bulunacaktır" şeklinde bir liste yoktur. Zorunluluk, hâkimin boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkındaki düzenlemeyi uygun bulması gerektiği kuralından doğar. Yani bir konu düzenlenmemişse hâkim "bu eksik" deyip protokolü onaylamayabilir. Aşağıdaki tabloyu uygulama tecrübesinin özeti olarak okuyun: sol sütun protokolde neredeyse hiç atlanmaması gerekenleri, sağ sütun atlanırsa hangi davayla karşılaşacağınızı gösteriyor.
Anlaşmalı boşanma protokolü zorunlu unsurları ve dikkat edilmesi gerekenler
| Madde | Durumu | Yazılmazsa ne olur? |
|---|---|---|
| Tarafların kimlik ve adres bilgileri | Zorunlu | Tebligat yapılamaz, kesinleşme aylarca gecikir |
| Boşanma iradesinin beyanı | Zorunlu | Protokol amacını taşımaz, hâkim onaylamaz |
| Velayet | Çocuk varsa zorunlu | Hâkim protokolü eksik bulur, tamamlatır veya reddeder |
| Kişisel ilişki (görüş günleri) | Çocuk varsa zorunlu | Görüşme kavgaları, icra yoluyla teslim süreçleri |
| İştirak nafakası | Çocuk varsa zorunlu (talep yoksa dahi düzenlenmeli) | Hâkimin en sık müdahale ettiği eksiklik |
| Yoksulluk nafakası (var / yok beyanı) | Zorunlu | Sonradan yoksulluk nafakası davası açılabilir |
| Maddi ve manevi tazminat (var / yok beyanı) | Zorunlu | Tazminat talebi ayrı davaya konu edilebilir |
| Mal rejiminin tasfiyesi ve karşılıklı ibra | Fiilen zorunlu | Katılma alacağı ve değer artış payı davası riski sürer |
| Tarih, nüsha sayısı ve imzalar | Zorunlu | İmzasız veya tarihsiz protokol duruşmada geri çevrilir |
| Ziynet eşyaları | Koşullu (takı varsa fiilen zorunlu) | Ziynet eşyası iadesi davasıyla karşılaşılır |
| Taşınmaz veya araç devri | Koşullu (devir kararlaştırıldıysa zorunlu) | Sözlü taahhüt geçersiz sayılır, devir istenemez |
| Banka hesapları ve ortak borçlar | Koşullu | Kredi ve kart borcu üzerinizde kalabilir |
| Eğitim ve sağlık giderlerinin paylaşımı | İsteğe bağlı (çocuk varsa önerilir) | Özel okul ve tedavi masrafında sürekli tartışma |
| Ev eşyası paylaşımı | İsteğe bağlı (kuvvetle önerilir) | Eşya teslimi için ayrı dava veya şikâyet |
| Soyadı kullanımı | İsteğe bağlı (talep varsa gerekli) | İzin için sonradan ayrı dava açmak gerekir |
| Yargılama gideri ve vekâlet ücreti | İsteğe bağlı (önerilir) | Mahkeme giderleri kendi takdirine göre paylaştırır |
| Evcil hayvanın kimde kalacağı | İsteğe bağlı | Uyuşmazlık hâlinde dayanak metin bulunmaz |
| Ödemeler için cezai şart | İsteğe bağlı | Geciken ödemeler için ek güvence olmaz |
| Yürürlük şartı (kararın kesinleşmesi) | İsteğe bağlı (kuvvetle önerilir) | Boşanma gerçekleşmese de protokole dayanılabilir |
Yaş Gruplarına Göre Kişisel İlişki Düzenlemesi
Protokol hazırlarken en çok sorulan soru şudur: "Çocuğu kaç gün, kaç saat görebilirim?" Bu sorunun tek bir doğru cevabı yok; çocuğun yaşı, okul düzeni, tarafların oturduğu şehir ve çocuğun ebeveynle alışkanlığı belirleyici oluyor. Aşağıdaki tabloda, dosyalarda ve mahkeme kararlarında sık karşılaştığım düzenleme biçimlerini yaş gruplarına göre topladım. Bu bir kanun listesi değil, uygulama fotoğrafıdır. Yaş kriterlerinin velayet üzerindeki etkisini boşanmada çocuğun velayeti kime verilir yazımızda ayrıca ele aldık.
| Yaş grubu | Sık görülen düzenleme | Tatil ve bayram | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| 0 - 3 yaş (bebeklik ve emzirme dönemi) | Kısa ama sık görüşme: haftada bir veya iki kez, günde 3 - 6 saat, yatısız | Bayramın bir günü birkaç saat, yatısız | Yatılı düzenleme bu yaşta genellikle uygun görülmez; görüşmenin çocuğun uyku ve beslenme saatlerine denk gelmemesi yazılmalı |
| 3 - 6 yaş (okul öncesi) | Ayda iki hafta sonu, Cumartesi sabahından Pazar akşamına tek gece yatılı | Bayramın 2. günü yatılı, yaz tatilinde 1 - 2 hafta | Yatılıya geçiş kademeli yazılabilir: "çocuk 4 yaşını doldurunca yatılı hâle gelir" ifadesi sık kullanılır |
| 6 - 12 yaş (ilkokul ve ortaokul) | Klasik düzen: her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cuma akşamından Pazar akşamına yatılı | Yarıyıl tatilinin bir haftası, yaz tatilinde 3 - 4 hafta, bayramın 2. ve 3. günü | Okul, kurs ve sınav takvimiyle çakışmaması için "okul faaliyetleri saklıdır" kaydı eklenebilir |
| 12 - 15 yaş | Aynı klasik düzen, ancak çocuğun sosyal ve okul programına göre esnetilmiş hâli | Yaz tatilinde 3 - 4 hafta, yarıyıl tatilinin tamamı veya bir haftası | Bu yaştan itibaren çocuğun görüşü mahkemece dikkate alınır; katı takvim çocuk direnç gösterdiğinde işlemez |
| 15 - 18 yaş | Çerçeve niteliğinde esnek düzen: "tarafların ve çocuğun mutabakatıyla belirlenecek hafta sonları" | Tatillerde çocuğun tercihine göre belirlenen süreler | Çocuğun iradesi fiilen belirleyici olur; yine de asgari bir takvim yazmak, ilişkinin tamamen kopmasını önler |
| Ebeveynlerin farklı şehirde veya yurt dışında olması | Seyrek ama uzun görüşme: ayda bir hafta sonu, buna ek olarak haftada iki gün görüntülü görüşme | Yarıyıl tatilinin tamamı ve yaz tatilinde 4 - 6 hafta | Teslim yeri, ulaşım masrafının kime ait olduğu ve yurt dışı çıkışı için muvafakat şartı mutlaka yazılmalı |
Tam Protokol Örneği 1: Çocuklu Çift (Nafakalı ve Taşınmaz Devirli)
Aşağıdaki örnek, yazının başındaki sade taslaktan farklı olarak nafakanın bağlandığı, tazminatın taksitle ödendiği ve tapu devri taahhüdü içeren daha kapsamlı bir dosyayı temsil ediyor. Uygulamada en sık karşılaştığım senaryo budur. Metni baştan sona okuyun, size uymayan maddeleri çıkarın ve madde numaralarını yeniden sıralayın.
TARAFLAR
DAVACI: [Ad Soyad] - T.C. Kimlik No: [11 haneli numara]
Adres: [Tam MERNİS adresi]
DAVALI: [Ad Soyad] - T.C. Kimlik No: [11 haneli numara]
Adres: [Tam MERNİS adresi]
EVLİLİK BİLGİSİ: Taraflar [Gün/Ay/Yıl] tarihinde [İl / İlçe] Evlendirme Memurluğu'nda evlenmiş olup, evlilikleri [X] yıldır devam etmektedir.
MÜŞTEREK ÇOCUK: [Gün/Ay/Yıl] doğumlu [Çocuğun Adı Soyadı]
KONU: Tarafların Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı olarak boşanmaları ile boşanmanın mali sonuçları ve müşterek çocuğun durumu hakkında vardıkları mutabakatın mahkemeye sunulmasından ibarettir.
MADDE 1 - BOŞANMA İRADESİ: Taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını, birlikteliği sürdürme imkânlarının kalmadığını kabul ederek; hiçbir baskı, tehdit veya zorlama altında kalmaksızın kendi özgür iradeleriyle anlaşmalı olarak boşanmaya karar vermişlerdir. Taraflar birbirlerine kusur isnadında bulunmamaktadır.
MADDE 2 - VELAYET: Müşterek çocuk [Çocuğun Adı Soyadı]'nın velayeti anne [Ad Soyad]'a verilecektir. Baba, çocuğun eğitim ve sağlık durumuna ilişkin bilgileri okul ve sağlık kuruluşlarından doğrudan talep edebilecek; çocuğun yurt dışına çıkışı, okul değişikliği ve olağan dışı sağlık müdahalelerinde tarafların yazılı mutabakatı aranacaktır.
MADDE 3 - KİŞİSEL İLİŞKİ: Baba ile müşterek çocuk arasında aşağıdaki şekilde kişisel ilişki kurulacaktır:
a) Her ayın 1. ve 3. hafta sonu, Cuma günü saat 18:00'den Pazar günü saat 18:00'e kadar yatılı,
b) Dini bayramların 2. günü saat 10:00'dan 3. günü saat 18:00'e kadar yatılı,
c) Yarıyıl tatilinin ilk haftası Pazartesi saat 10:00'dan Pazar saat 18:00'e kadar yatılı,
d) Her yıl 1 Temmuz saat 10:00'dan 31 Temmuz saat 18:00'e kadar yatılı,
e) Her Salı ve Perşembe günü saat 20:00 - 20:30 arasında görüntülü görüşme,
f) Çocuğun teslim ve teslim alınması [Adres] adresinde yapılacak olup, çocuğu almak ve geri getirmek babanın sorumluluğundadır,
g) Hastalık veya mücbir sebeple kullanılamayan hafta sonu, izleyen hafta sonu telafi edilecektir.
MADDE 4 - İŞTİRAK NAFAKASI: Baba, müşterek çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katılmak üzere aylık net [Rakam] TL iştirak nafakasını, dava tarihinden itibaren her ayın [Gün]. günü annenin [Banka Adı] nezdindeki [IBAN] numaralı hesabına ödeyecektir. Nafaka her yıl [Ocak] ayından geçerli olmak üzere, bir önceki yılın TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranında kendiliğinden artırılacaktır.
MADDE 5 - EĞİTİM VE SAĞLIK GİDERLERİ: Müşterek çocuğun özel okul ücreti, servis, kurs ve yabancı dil giderleri ile ameliyat, diş tedavisi ve gözlük gibi olağanüstü sağlık harcamaları taraflarca eşit oranda karşılanacaktır. Harcamayı yapan taraf belgeyi diğer tarafa ilettikten sonra [15] gün içinde ödeme yapılacaktır.
MADDE 6 - YOKSULLUK NAFAKASI: [Ad Soyad], boşanma sebebiyle yoksulluğa düşeceğinden kendisine aylık net [Rakam] TL süresiz yoksulluk nafakası ödenecektir. Nafaka her ayın [Gün]. günü [IBAN] numaralı hesaba yatırılacak ve her yıl [Ocak] ayında TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranında artırılacaktır.
MADDE 7 - MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT: [Ad Soyad], [Ad Soyad]'a maddi ve manevi tazminat olarak toplam [Rakam] TL ödeyecektir. Bu bedel, boşanma kararının kesinleşmesini izleyen aydan başlamak üzere her ayın [Gün]. günü [Rakam] TL olmak üzere [X] eşit taksitte ödenecektir. Taksitlerden biri süresinde ödenmezse bakiye borcun tamamı muaccel hâle gelir.
MADDE 8 - TAŞINMAZ DEVRİ: [İl] ili [İlçe] ilçesi [Mahalle] Mahallesi'nde kâin, tapunun [Ada] ada [Parsel] parsel [Bağımsız Bölüm No] numaralı bağımsız bölümünde kayıtlı ve hâlen [Ad Soyad] adına tescilli taşınmaz, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren [30] gün içinde [Ad Soyad]'a devredilecektir. Devir masrafları [Ad Soyad]'a ait olup, taşınmaz üzerindeki [Banka Adı] konut kredisi borcunun kalan taksitleri devir tarihinden itibaren [Ad Soyad] tarafından ödenecektir.
MADDE 9 - ARAÇ: [Plaka] plaka sayılı [Marka/Model] [Model Yılı] model araç [Ad Soyad]'da kalacak olup, diğer tarafın araç üzerinde herhangi bir hak ve talebi bulunmamaktadır.
MADDE 10 - ZİYNET EŞYALARI: Evlilik sırasında takılan tüm ziynet eşyaları ve takı paraları [Ad Soyad] tarafından eksiksiz teslim alınmış olup, taraflar bu konuda birbirlerinden hiçbir talepte bulunmayacaklarını beyan ederler.
MADDE 11 - EV EŞYALARI: Müşterek konutta bulunan ev eşyaları taraflarca fiilen paylaşılmıştır. Kendisine bırakılan eşyaları henüz teslim almamış olan taraf, protokolün imzasından itibaren [30] gün içinde [Adres] adresinden eşyalarını teslim alacaktır.
MADDE 12 - BANKA HESAPLARI VE BORÇLAR: Taraflar, kendi adlarına kayıtlı banka hesapları, birikimler ve bireysel emeklilik fonlarının kendilerinde kalması hususunda anlaşmışlardır. [Banka Adı] nezdindeki [Kredi Türü] borcu kalan taksitleriyle birlikte [Ad Soyad] tarafından ödenecek, diğer taraf bu borçtan sorumlu tutulmayacaktır.
MADDE 13 - MAL REJİMİNİN TASFİYESİ: Taraflar, işbu protokolde düzenlenen devir ve ödemeler dışında evlilik birliği içinde edinilen mal varlığı değerleri bakımından birbirlerinden katkı payı, değer artış payı, katılma alacağı ve sair hiçbir talepleri kalmadığını; birbirlerini gayrikabili rücu şekilde ibra ettiklerini kabul ve beyan ederler.
MADDE 14 - SOYADI KULLANIMI: [Kadının Adı Soyadı], müşterek çocukla aynı soyadını taşımasında ve mesleki faaliyetlerini aynı soyadıyla sürdürmesinde menfaati bulunduğundan boşanmadan sonra da [Soyadı] soyadını kullanmayı talep etmekte; [Erkeğin Adı Soyadı] bu talebe muvafakat etmektedir. Taraflar mahkemeden bu yönde izin verilmesini birlikte talep ederler.
MADDE 15 - YARGILAMA GİDERLERİ: Yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri tarafların kendi üzerlerinde bırakılacak olup, taraflar birbirlerinden yargılama gideri ve vekâlet ücreti talep etmeyeceklerdir.
MADDE 16 - YÜRÜRLÜK: İşbu protokol, anlaşmalı boşanma kararının kesinleşmesi şartına bağlı olarak hüküm doğurur. Davanın reddi, feragat veya davanın çekişmeli boşanmaya dönüşmesi hâlinde protokol hükümsüz hâle gelir.
İşbu anlaşmalı boşanma protokolü 16 (on altı) maddeden ibaret olup, taraflarca [Gün/Ay/Yıl] tarihinde 3 (üç) nüsha hâlinde, her sayfası ayrı ayrı imzalanmak suretiyle okunmuş, içeriği anlaşılmış ve serbest iradelerle kabul edilerek imza altına alınmıştır.
DAVACI DAVALI
[Ad Soyad] [Ad Soyad]
(İmza) (İmza)
Tam Protokol Örneği 2: Çocuksuz Çift (Karşılıklı Feragatli)
Çocuğu olmayan çiftlerde protokol çok daha kısadır; ancak kısa olması basit olduğu anlamına gelmez. Bu dosyalarda hataların neredeyse tamamı mal rejimi ve nafaka feragati maddelerinde yapılır. Aşağıdaki örnek, tarafların her konuda karşılıklı feragat ettiği ve aracın devredildiği tipik bir düzeni gösteriyor.
TARAFLAR
DAVACI: [Ad Soyad] - T.C. Kimlik No: [11 haneli numara] - Adres: [Tam MERNİS adresi]
DAVALI: [Ad Soyad] - T.C. Kimlik No: [11 haneli numara] - Adres: [Tam MERNİS adresi]
EVLİLİK BİLGİSİ: Taraflar [Gün/Ay/Yıl] tarihinde [İl / İlçe] Evlendirme Memurluğu'nda evlenmiş olup, evliliklerinden müşterek çocukları bulunmamaktadır.
KONU: Tarafların Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi uyarınca anlaşmalı olarak boşanmaları ve boşanmanın mali sonuçları hakkında vardıkları mutabakatın mahkemeye sunulmasından ibarettir.
MADDE 1 - BOŞANMA İRADESİ: Taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ve ortak hayatı sürdürme imkânlarının kalmadığını kabul ederek, hiçbir baskı ve zorlama altında kalmaksızın kendi özgür iradeleriyle boşanmaya karar vermişlerdir. Taraflar birbirlerine kusur isnadında bulunmamakta ve kusur tespiti talep etmemektedir.
MADDE 2 - NAFAKA: Taraflar, birbirlerinden geçmişe ve geleceğe yönelik olarak tedbir, yoksulluk ve sair hiçbir nafaka talebinde bulunmadıklarını; bu haklarından karşılıklı olarak ve gayrikabili rücu şekilde feragat ettiklerini kabul ve beyan ederler.
MADDE 3 - MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT: Taraflar, boşanma sebebiyle birbirlerinden maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmadıklarını; mevcut ve müstakbel tüm tazminat haklarından karşılıklı olarak, dönülemez şekilde feragat ettiklerini beyan ederler.
MADDE 4 - MAL REJİMİNİN TASFİYESİ: Taraflar, evlilik birliği içinde edinilen tüm menkul ve gayrimenkul mallar, banka hesapları, birikimler, hisse ve yatırım araçları bakımından tam bir mutabakat sağlamış ve fiilen paylaşımı tamamlamışlardır. Katkı payı, değer artış payı ve katılma alacağı dâhil olmak üzere mal rejiminin tasfiyesine dayalı hiçbir talepleri kalmamış olup, birbirlerini gayrikabili rücu şekilde ibra ederler.
MADDE 5 - ARAÇ DEVRİ: [Plaka] plaka sayılı, [Marka/Model], [Model Yılı] model, [Şasi No] şasi numaralı aracın mülkiyeti, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren [15] gün içinde noterde [Ad Soyad]'a devredilecektir. Devre ilişkin masraflar ile devir tarihine kadar tahakkuk eden vergi ve trafik cezaları [Ad Soyad]'a aittir.
MADDE 6 - ZİYNET EŞYALARI: Taraflar, düğünde takılan ziynet eşyaları ve takı paraları konusunda birbirlerinden hiçbir talepte bulunmadıklarını, bu husustaki tüm dava ve talep haklarından karşılıklı olarak feragat ettiklerini beyan ederler.
MADDE 7 - EV EŞYALARI: Müşterek konutta bulunan ev eşyaları taraflarca fiilen paylaşılmış ve teslim alınmıştır. Tarafların birbirlerinden eşya iadesi veya bedel talebi bulunmamaktadır. Kişisel eşyalar (giysi, kitap, evrak, mesleki araç gereçler) her tarafın kendisinde kalacaktır.
MADDE 8 - BANKA HESAPLARI VE ORTAK BORÇLAR: Tarafların kendi adlarına kayıtlı hesap ve birikimleri kendilerinde kalacaktır. [Banka Adı] nezdindeki [Kredi Türü] borcu kalan taksitleriyle birlikte [Ad Soyad] tarafından ödenecek olup, diğer taraf bu borç sebebiyle sorumlu tutulmayacaktır.
MADDE 9 - SOYADI: [Kadının Adı Soyadı], boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte evlenmeden önceki [Kızlık Soyadı] soyadını yeniden kullanacaktır.
MADDE 10 - YARGILAMA GİDERLERİ: Yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri tarafların kendi üzerlerinde bırakılacak olup, taraflar birbirlerinden vekâlet ücreti ve yargılama gideri talep etmeyeceklerdir.
MADDE 11 - YÜRÜRLÜK VE NÜSHA: İşbu protokol, anlaşmalı boşanma kararının kesinleşmesi şartına bağlı olarak hüküm doğurur; boşanma gerçekleşmezse hükümsüzdür. Protokol 11 (on bir) maddeden ibaret olup, [Gün/Ay/Yıl] tarihinde 3 (üç) nüsha hâlinde, her sayfası ayrı ayrı imzalanmak suretiyle okunmuş, anlaşılmış ve serbest iradelerle imza altına alınmıştır.
DAVACI DAVALI
[Ad Soyad] [Ad Soyad]
(İmza) (İmza)
Hâkim Protokolü Neden Kabul Etmez? Reddedilme ve Değişiklik İstenme Sebepleri
Anlaşmalı boşanmada hâkim, önüne gelen protokolü onaylamak zorunda olan bir noter değildir. Kanun, hâkime iki ayrı denetim görevi verir: tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmek ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkındaki düzenlemeyi uygun bulmak. Bu iki denetimden birinde takılan protokol onaylanmaz. Aşağıda, duruşma salonunda en sık karşılaştığım ret ve değişiklik gerekçelerini sıraladım.
Usule İlişkin Ret Sebepleri
- Evliliğin bir yılı doldurmamış olması: Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bir gün eksik olsa dahi dava bu yoldan yürümez. Süre davanın açıldığı gün dolmuş olmalıdır; dolmamışsa dava reddedilmez, taraflara delil gösterme imkânı tanınarak çekişmeli boşanma gibi yürütülür (Yargıtay 2. HD, 21.03.2016, E. 2015/14811, K. 2016/5467); ayrıntı için 1 sene dolmadan boşanma yazımıza bakabilirsiniz.
- Tarafların duruşmaya bizzat katılmaması: Vekil aracılığıyla temsil, anlaşmalı boşanmada hâkimin tarafları bizzat dinleme zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Eşlerden biri duruşmada yoksa protokol onaylanmaz. Başka bir mahkemede talimatla alınan ifade de bu zorunluluğu karşılamaz (Yargıtay 2. HD, 17.10.2012, E. 2012/7307, K. 2012/24871).
- İmza, tarih veya sayfa eksikliği: Bir sayfası imzasız kalmış ya da tarihi yazılmamış protokoller duruşmada tamamlattırılır; tamamlanamazsa duruşma başka güne bırakılır.
- Dilekçe ile protokolün çelişmesi: Dilekçede "nafaka talebimiz yoktur" yazıp protokolde nafaka bağlanması gibi çelişkiler, hâkimin ilk fark ettiği hatalardandır.
Çocukla İlgili Ret Sebepleri
- Çocuğun üstün yararına aykırı velayet düzenlemesi: Hâkim velayet konusunda protokolle bağlı değildir. Velayetin, çocuğa fiilen bakamayacak durumdaki ebeveyne bırakılması ya da kardeşlerin haklı bir sebep olmadan ayrılması müdahale sebebidir.
- Kişisel ilişkinin belirsiz bırakılması: "Baba çocuğu istediği zaman görür" ya da "taraflar aralarında anlaşır" gibi ifadeler infaz edilemez olduğu için düzeltilmesi istenir.
- Kişisel ilişkinin ölçüsüz kısıtlanması: Diğer ebeveyni yılda birkaç saatle sınırlayan ya da bayram ve tatilleri tamamen dışlayan takvimler onaylanmaz.
- Çocuğun yaşına uygun olmayan düzen: İki yaşındaki bir çocuk için bir aylık kesintisiz yatılı tatil düzenlemesi, taraflar anlaşmış olsa bile uygun bulunmayabilir.
- İştirak nafakasının hiç düzenlenmemesi veya sembolik kalması: Çocuğun giderlerine katılımı tamamen ortadan kaldıran düzenlemeler kabul görmez; iştirak nafakası çocuğun hakkıdır.
- Çocukla kişisel ilişkiden feragat taahhüdü: "Nafaka istemiyorum, sen de çocuğu hiç görme" şeklindeki pazarlıklar hukuken geçersizdir ve hâkimin protokolü reddetmesinin en net sebebidir.
Mali Sonuçlara ve İçeriğe İlişkin Ret Sebepleri
- Mali sonuçların hiç düzenlenmemesi: Nafaka ve tazminat konusunda "var" ya da "yok" şeklinde tek bir beyan bile bulunmayan protokoller eksik kabul edilir.
- İnfazı imkânsız veya belirsiz hükümler: "Evi uygun bir zamanda devredecektir", "durumu düzelince ödeyecektir" gibi süreye ve miktara bağlanmamış taahhütler icra edilemez.
- Üçüncü kişileri borç altına sokan maddeler: Protokolün tarafı olmayan kayınpeder, kardeş ya da şirketin ödeme yapacağına dair hükümler bağlayıcı değildir.
- Şarta bağlı boşanma beyanı: "Parayı elden alırsam boşanmayı kabul ediyorum" gibi ifadeler, iradenin serbestliğini tartışmalı hâle getirir.
- Kişilik haklarına ve ahlaka aykırı taahhütler: Yeniden evlenmeme, belirli bir kişiyle görüşmeme, sosyal medya paylaşımı yapmama gibi maddeler hükümsüzdür.
- İrade serbestisi konusunda tereddüt: Duruşmada eşlerden birinin ağlaması, susması, sürekli diğerine bakarak cevap vermesi ya da Türkçe bilmediği hâlde tercüman bulunmaması hâlinde hâkim protokolü onaylamaz.
Hâkim Değişiklik İsterse Duruşmada Ne Yapmalısınız?
Hâkimin protokolde değişiklik istemesi dünyanın sonu değildir; aksine çoğu dosyada süreç aynı duruşmada tamamlanır. Uygulamada üç ihtimal vardır. Birincisi, değişiklik küçükse taraflar duruşmada sözlü olarak kabul eder, beyanları duruşma tutanağına geçirilir ve hüküm bu düzeltilmiş hâliyle kurulur. İkincisi, değişiklik kapsamlıysa hâkim kısa bir süre verip düzeltilmiş protokolün sunulmasını ister ve duruşmayı yakın bir güne erteler. Üçüncüsü, taraflardan biri istenen değişikliği kabul etmezse anlaşma bozulur ve dava çekişmeli boşanmaya döner. Hâkimin değişikliği tarafları dinlemeden hükme yazması ise bozma sebebidir: Yargıtay, protokoldekinden farklı iştirak nafakasına tarafların beyanı alınmadan hükmedilen bir dosyada, yapılacak işin değişiklik hakkında tarafların beyanını almak, kabul edilirse değişik anlaşmaya göre boşanmaya karar vermek, kabul edilmezse çekişmeli boşanma olarak yargılamaya devam etmek olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 03.04.2017, E. 2015/25713, K. 2017/3706). Bu son ihtimalin sonuçlarını anlaşmalı boşanma çekişmeliye döner mi yazımızda ayrıntılı anlattım.
Karar Çıktıktan Sonra Protokolün Bir Maddesine İtiraz Edilebilir mi?
Protokol onaylanıp boşanma kararı verildikten sonra da karar hemen kesinleşmez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'ne göre anlaşmalı boşanma kararı kesinleşinceye kadar eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkındaki irade beyanından dönmesini engelleyen bir kanun hükmü yoktur; dönülürse dava çekişmeli boşanma olarak görülmeye devam eder (Yargıtay 2. HD, 04.03.2026, E. 2025/10352, K. 2026/2521).
Bu kural, tek bir maddeye yöneltilen itirazları da kapsıyor. 2026 tarihli bir dosyada eşlerden biri nafakanın başlangıç tarihine, diğeri protokoldeki bir maddenin karara tespit hükmü olarak yazılmamasına itiraz etmişti. Yargıtay "anlaşmanın bozulması ile anlaşmalı boşanma hükmü bütünüyle geçersiz hale gelir" diyerek kararı tamamen bozdu ve davanın çekişmeli boşanma olarak görülmesini istedi (Yargıtay 2. HD, 01.04.2026, E. 2025/8428, K. 2026/3524).
Hazır Protokol Şablonunu Word ve PDF Olarak İndirin
Yukarıdaki madde kütüphanesini ve tam protokol örneklerini tek bir dosyada, doğrudan doldurulabilir biçimde derledim. Word dosyasını indirip köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle değiştirerek kullanabilir, PDF sürümünü ise çıktı alıp eşinizle birlikte üzerinden geçmek için tercih edebilirsiniz.
🗎 Doldurulabilir Anlaşmalı Boşanma Protokolü Şablonu (2026)
Madde kütüphanesi, çocuklu ve çocuksuz tam protokol örnekleri ve imza bloğu tek dosyada:
Şablon genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuza uymayan maddeleri çıkararak ve madde numaralarını yeniden sıralayarak kullanınız.
Protokolü İmzalamadan Önce Son Kontrol Listesi
Protokolü yazdınız, eşinizle de mutabıksınız. İmzayı atmadan önce aşağıdaki listeyi bir kez daha okuyun. Bu on iki maddenin tamamına "evet" diyebiliyorsanız, duruşmadan tek celsede çıkma ihtimaliniz oldukça yüksektir.
- Evlilik tarihinizin üzerinden en az bir yıl geçti mi?
- Her iki tarafın T.C. kimlik numarası ve güncel adresi doğru yazıldı mı?
- Köşeli parantez içinde doldurulmamış tek bir alan kaldı mı?
- Nafaka ve tazminat konusunda "var" ya da "yok" beyanı açıkça yer alıyor mu?
- Nafaka bağlandıysa ödeme günü, IBAN ve artış oranı (TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı) yazıldı mı?
- Çocuk varsa velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası maddelerinin üçü birden mevcut mu?
- Görüş günlerinde saat, teslim yeri ve çocuğu kimin getirip götüreceği belirtildi mi?
- Mal rejimi için ibra ve feragat cümlesi eksiksiz mi (katkı payı, değer artış payı, katılma alacağı)?
- Devir taahhüdü varsa taşınmazın ada-parsel, aracın plaka ve şasi bilgisi yazıldı mı, devir için süre belirlendi mi?
- Ziynet eşyaları ve ev eşyaları hakkında bir madde var mı?
- Protokolün boşanma kararının kesinleşmesiyle hüküm doğuracağı yazıldı mı?
- Madde numaraları baştan sona sıralı mı, tarih atıldı mı ve her sayfa iki taraf tarafından da imzalandı mı?
Son olarak şunu hatırlatmak isterim: protokol, iki insanın en gergin oldukları dönemde imzaladıkları ama sonuçlarını yıllarca taşıyacakları bir metindir. Bugün "bir an önce bitsin" diye atladığınız bir cümle, üç yıl sonra bambaşka bir davanın konusu olabilir. Metni yazdıktan sonra bir gece bekletin, ertesi sabah yeniden okuyun ve mümkünse imzalamadan önce bir uzmana gösterin. Boşanmanın kendisi zaten yeterince zor; bir de arkasında çözülmemiş dosyalar bırakmayın.
İstanbul Mahkemelerinde Anlaşmalı Boşanma Süreci Nasıl İşler?
Metropollerdeki yoğunluk nedeniyle dava süreçlerinin yönetimi ekstra dikkat gerektirir. Dilekçe ve protokolün Çağlayan, Kartal veya Bakırköy adliyelerindeki tevzi bürolarına teslim edilmesinden sonra, UYAP üzerinden davanın düştüğü Aile Mahkemesi belli olur. Normal şartlarda duruşma günü haftalar veya aylar sonrasına verilebilir. Ancak sürecin yasal çerçevede en hızlı şekilde yürütülmesi, erken duruşma günü alınabilmesi ve mahkeme kalemindeki usul işlemlerinin eksiksiz takibi için tecrübeli bir boşanma avukatı ile çalışmak, evrak işlerindeki boğucu stresi üzerinizden alacak ve tek celsede sorunsuzca boşanmanızı sağlayacaktır.
Sonuç itibarıyla, anlaşmalı boşanma protokolü sadece bugününüzü değil, boşandıktan sonraki yıllarınızı da doğrudan etkileyen hukuki bir kalkan niteliğindedir. İnternetten edinilen kulaktan dolma bilgiler ve standart şablonlar yerine, kendi öznel durumunuza uygun, tüm ihtimalleri öngören bir sözleşme ile mahkemeye başvurmak, hayatınızda açacağınız yeni sayfaya güvenle adım atmanızı sağlayacaktır.
Av. Murat Aydar
İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.