Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu ve Cezası 2026 (TCK 116)

Birinin evine izinsiz girmek ya da evden çıkması istendiği hâlde çıkmamak, Türk Ceza Kanununun 116. maddesinde düzenlenen konut dokunulmazlığının ihlali suçunu oluşturur. Uygulamada bu suç en çok aile içinde gündeme gelir. Ayrı yaşayan eşin evine gitmek, boşandıktan sonra eski eşin kapısına dayanmak, eşin sevgilisini eve alması, ev sahibinin kiracının kilidini değiştirmesi ya da miras kalan boş eve girmek gibi durumlarda suçun oluşup oluşmadığını Yargıtay kararları belirler.

Bu yazıda suçun unsurlarını, hangi yerlerin konut sayıldığını, eşler arasındaki özel kuralı, cezayı, gece vakti hesabını, şikâyet ve uzlaştırma kurallarını ve dava sürecini Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Kısaca

Konut Dokunulmazlığının İhlali Nedir?

Konut dokunulmazlığı Anayasanın 21. maddesinde güvence altına alınan bir haktır. Türk Ceza Kanunu bu hakkı hürriyete karşı suçlar arasında korur. Madde gerekçesine göre bu suç "kişinin kendisine özgü barış ve sükûnunu ve yuvasındaki yaşamının sulh ve selametle cereyanı için var olması gerekli güvenlik duygusunun sarsılmasını ifade etmektedir" (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 17.01.2023, E. 2022/14093, K. 2023/177).

Girmek veya Çıkmamak

Suç iki şekilde işlenir. Birincisi, kişinin rızası olmadan konutuna veya eklentilerine girmektir. İkincisi, rızayla girdikten sonra çıkılması istendiği hâlde çıkmamaktır. Misafir olarak eve alınan ama ev sahibi açıkça istemesine rağmen evden çıkmayan kişi de bu suçu işler.

Kapının açık olması rıza anlamına gelmez. Taraflar arasında kira ilişkisi bulunan bir dosyada Yargıtay, "şikâyetçinin evinin açık olan kapısından girip bankamatik kartını alarak" bu kartla para çeken sanık hakkında hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali ve banka kartının kötüye kullanılması suçlarından mahkûmiyet hükmü kurulmasında isabetsizlik görmedi. Hükümleri ise etkin pişmanlık indirimi ve ceza hesabı gibi başka nedenlerle bozdu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 08.02.2024, E. 2023/521, K. 2024/1984).

Hangi Yerler Konut Sayılır?

Kanun konutu tanımlamaz. Yargıtay'ın aktardığı Ceza Genel Kurulu tanımına göre konut "Kişilerin, devamlı veya geçici olarak yerleşmek ve barınmak amacıyla oturmalarına elverişli yerlerdir" (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 17.01.2023, E. 2022/14093, K. 2023/177). Belirleyici olan evin tapuda kime ait olduğu değil, orada yaşayan kişinin huzurudur.

Sürekli oturulmayan bir ev de konut olabilir. Miras kalan ve bir süredir kullanılmayan bir eve gece birlikte giren sanıkları bölge adliye mahkemesi, evin kullanılmadığı gerekçesiyle bu suçtan beraat ettirmişti. Yargıtay ise evin "içerisinde yaşam idame ettirmeye elverişli şekilde eşyaları ile muhafaza edilerek kilit altına alınmış" olduğunu, zaman zaman kontrol edildiğini ve tatillerde kullanıldığını belirterek beraat kararını bozdu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 17.01.2023, E. 2022/14093, K. 2023/177).

Konutun eklentileri de korunur. Yargıtay evin balkonunu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 04.10.2023, E. 2021/10001, K. 2023/5142) ve bahçesini konutun eklentisi saymıştır. Gece vakti bahçeye park edilmiş motosikleti çalan sanıklarla ilgili dosyada eylemin "şikâyetçinin ikamet ettiği binanın eklentisi niteliğinde olan bahçe" içinden gerçekleştirildiği kabul edildi (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 06.05.2025, E. 2025/4029, K. 2025/8181).

İşyerleri de korunur, ancak açık bir izin gerekmeksizin girilmesi olağan olan dükkân ve mağaza gibi yerler bunun dışındadır. Diğer işyerlerine rızaya aykırı girmenin cezası altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m. 116/2).

Kimin Rızası Gerekir?

Rızayı konutta oturan ve konut üzerinde söz hakkı olan kişi verir. Yaşı küçük bir kızın rızasıyla eve giren sanık hakkında verilen beraat kararını Yargıtay, "yaşı küçük mağdurenin rızası olsa bile anne babasının rızası olmadığından verilen beraat kararı hukuka aykırı bulunmuştur" diyerek bozdu (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 11.01.2023, E. 2021/9394, K. 2023/75).

Eşler Arasında Konut Dokunulmazlığı

Kanun aile içi için özel bir kural koyar. Evlilik birliğinde aile bireylerinden birinin rızası varsa suç oluşmaz, ama bu rızanın meşru bir amaca yönelik olması gerekir (TCK m. 116/3). Yargıtay bu kuralı "evlilik birliğinde aile bireyleri tarafından açıklanan rıza sonucu konuta girişin suç oluşturmaması için rıza açıklamanın meşru bir amaca yönelik olması gerektiği" şeklinde açıklar (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 11.01.2023, E. 2021/9394, K. 2023/75).

Eşin Ortak Konuta Girmesi Suç mu?

Evli eşlerden biri, ortak konuta girdiği için kural olarak bu suçtan cezalandırılmaz. Eşini görmek için onun sahibi olduğu otele giden, önce oradaki ortak konutlarına bakan, sonra eşinin bulunduğu odaya giren sanığın mahkûmiyetini Yargıtay bozdu. Gerekçede "sanık ile mağdurun olay tarihinde resmen evli oldukları, haklarında herhangi bir ayrılık kararının bulunmadığı, fiilen ayrı yaşadıklarına dair delil de elde edilemediği" vurgulandı (Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 02.10.2018, E. 2016/15049, K. 2018/12129).

Eşler bir süredir ayrı yaşasa bile ortak konuta girmek kural olarak suç sayılmaz. Yargıtay, "Suç tarihinde mağdur ile evli olup, bir süredir mağdurdan ayrı yaşamakta olduğu anlaşılan sanığın ortak konuta girmesi biçimindeki eyleminin TCK’nun 116. maddesinde tanımlı suçu oluşturmayacağı" gerekçesiyle mahkûmiyeti bozdu (Yargıtay 17. Ceza Dairesi, 04.03.2020, E. 2020/6796, K. 2020/3361). Eşinizin sizi ortak eve almamasının hukuki sonuçlarını eşim beni eve almıyor yazımızda anlattık. Boşanma davasında evin eşlerden birine tahsis edilmesini ise müşterek evden ayrılma ve konutun eşlerden birine özgülenmesi yazımızda ele aldık.

Ayrı Yaşayan veya Boşanmış Eşin Evine Girmek

Ortak konut ile eşin ayrı yaşadığı ev aynı şey değildir. Ayrı yaşadığı eşiyle barışmak için gece onun oturduğu evin balkonuna çıkan sanığın mahkûmiyetini Yargıtay onadı. Kararda "ayrı yaşayan aile bireylerinin birbirlerine karşı konut dokunulmazlığının ihlâli suçunu işleyebilecekleri" ve balkonun konutun eklentisi olduğu belirtildi (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 04.10.2023, E. 2021/10001, K. 2023/5142).

Boşanma kesinleştikten sonra eşler arasındaki özel kural da uygulanmaz, çünkü taraflar artık aynı evlilik birliğinin bireyleri değildir. Eski eşin oturduğu eve izinsiz girmek konut dokunulmazlığının ihlali suçunu oluşturur. Eski eşinin evine giderek tartışma çıkaran, sopa ve bıçakla yaralama yapan ve tehdit eden sanık hakkında konut dokunulmazlığının ihlali dahil kurulan mahkûmiyet hükümlerini Yargıtay onadı (Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 26.09.2023, E. 2023/2744, K. 2023/12738).

Eşin Sevgilisini Eve Alması Suç mu?

Aldatma bir boşanma sebebidir, ama tek başına suç değildir. Ancak eşin rızasıyla ortak eve gelen sevgili konut dokunulmazlığını ihlal etmiş olabilir, çünkü eşlerden birinin rızası ancak meşru bir amaca yönelikse suçu ortadan kaldırır. Diğer eşin haberi ve rızası olmadan, eşiyle birlikte olmak için ortak konuta gelen sanığın mahkûmiyetini Yargıtay, "meşru olmayan amaca yönelik ev sahibi rızasının geçerli olamayacağı nazara alındığında, sanığın üzerine atılı konut dokunulmazlığının ihlâli suçunu işlediği anlaşılmakla sanığın mahkûmiyetine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır" diyerek onadı (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 21.11.2023, E. 2023/19981, K. 2023/7277).

Benzer bir olayda, diğer eş evde yokken eşinin çağırmasıyla ortak konuta gelen şüpheli hakkında savcılık ek kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiş, sulh ceza hâkimliği de itirazı reddetmişti. Yargıtay bu kararı, "şüphelinin üzerine atılı suçla ilgili delillerin kamu davasının açılmasını gerektirir nitelikte bulunduğu" gerekçesiyle kanun yararına bozdu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 16.10.2023, E. 2023/736, K. 2023/5519). Aldatmanın boşanma davasındaki sonuçlarını aldatma sebebiyle boşanma davası yazımızda anlattık.

Ev Sahibi Kiracının Evine Girerse Ne Olur?

Kiracının oturduğu ev, tapuda kimin adına kayıtlı olursa olsun kiracının yaşadığı yerdir. Kanunun koruduğu da orada yaşayan kişinin huzurudur. Bu nedenle ev sahibi de kiracının rızası olmadan eve giremez.

Kiracı evde yokken kilidi değiştirmek ise Yargıtay'a göre başka bir suçtur. Kiracının oturduğu evin sahibi olan sanığın, "kapı kilidinin göbeğini değiştirme ve katılanın konuttan yararlanmasını engellemek şeklindeki eyleminin" hakkı olmayan yere tecavüz suçunu oluşturduğu gözetilmeden konut dokunulmazlığından ceza verilmesi bozuldu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 22.06.2023, E. 2023/11321, K. 2023/3897). Başka bir dosyada Yargıtay, kira ilişkisi sürerken "kanunî yollar izlenip tahliyeyi sağlamak yerine" kilidi değiştiren ev sahibinin eyleminin konut dokunulmazlığının ihlali değil hakkı olmayan yere tecavüz suçunu oluşturacağını belirtti (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 30.09.2024, E. 2024/1030, K. 2024/13109).

Hakkı olmayan yere tecavüzün cezası altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıdır ve soruşturma şikâyete bağlıdır (TCK m. 154/1). Kira borcu ödenmese bile ev sahibinin yapması gereken, tahliyeyi icra veya dava yoluyla istemektir. Miras kalan evdeki kiracının durumunu miras kalan evden kiracı nasıl çıkarılır yazımızda anlattık.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Cezası Ne Kadar?

Temel hâlde ceza altı aydan iki yıla kadar hapistir. Fiil gece vakti ya da cebir veya tehdit kullanılarak işlenirse ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK m. 116/4). Suç silahla, kişinin kendisini tanınmayacak hâle koymasıyla, birden fazla kişiyle birlikte, suç örgütünün korkutucu gücünden yararlanılarak veya kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenirse ceza bir kat artırılır (TCK m. 119/1).

Gece Vakti Ne Zaman Başlar?

Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlar ve doğmasından bir saat öncesine kadar sürer (TCK m. 6/1-e). Saat değil güneşin batışı esas alındığı için aynı saat yazın gündüz, kışın gece sayılabilir. Yargıtay, saat 20.40 sıralarında işlenen bir eylemde o gün güneşin 20.06'da battığını ve gecenin 21.06'da başladığını belirleyerek gece vakti hükmüyle verilen fazla cezayı bozdu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 23.10.2023, E. 2023/1496, K. 2023/5815).

HAGB, Erteleme ve Basit Yargılama

Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir (CMK m. 231/5). Bunun için zararın giderilmesi de aranır. Yargıtay, daha önce kasıtlı suçtan mahkûmiyeti olmayan bir sanığın dosyasında, "konut dokunulmazlığının ihlâli suçunun zarar doğurmaya elverişli suçlardan olmaması" nedeniyle zararın giderilmesi koşulunun HAGB'ye engel olmadığını belirterek HAGB'nin tartışılmamasını hukuka aykırı buldu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 22.06.2023, E. 2023/11321, K. 2023/3897).

İki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir (TCK m. 51), bir yıl veya daha az hapis cezası seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m. 50). Temel hâlin üst sınırı iki yıl olduğu için asliye ceza mahkemesi basit yargılama usulünü uygulayabilir. Bu usulde mahkûmiyet hâlinde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir (CMK m. 251/1, 251/3).

Şikâyet Süresi ve Uzlaştırma

Konut ve işyeri dokunulmazlığının temel hâlleri şikâyete bağlıdır (TCK m. 116/1-2). Şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m. 73/1-2). Şikâyetten vazgeçilirse dava düşer (TCK m. 73/4). Gece, cebir veya tehditle işlenen hâl ile 119. maddedeki nitelikli hâller ise şikâyete bağlı değildir. Hırsızlık amacıyla işlenen konut dokunulmazlığının ihlalinde de şikâyet aranmaz (TCK m. 142/4).

Konut dokunulmazlığının ihlali uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253/1-b-4). Ceza Genel Kurulu ise kanunun yalnız 116. maddeyi sayıp 119. maddeyi saymadığını vurguladı. Karara göre TCK'nın "119. maddesindeki hâllerin gerçekleşmesi durumunda konut veya iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçunun uzlaşma kapsamında olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır" (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 20.12.2023, E. 2022/183, K. 2023/675). Ayrıca uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenirse uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK m. 253/3). Bahçeden gece motosiklet çalınan dosyada Yargıtay, nitelikli hırsızlık ile "birden fazla kişi tarafından birlikte işlenen konut dokunulmazlığının ihlâli suçlarının" uzlaşma kapsamında olmadığını belirterek düşme kararını kanun yararına bozdu (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 06.05.2025, E. 2025/4029, K. 2025/8181).

Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda önödeme uygulanmaz (TCK m. 75/1).

Eve Girip Eşya Almak veya Zarar Vermek

Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin diğerinin zararına işlediği hırsızlık ve mala zarar verme gibi suçlarda, yağma hariç, ceza verilmez (TCK m. 167/1-a). Bu kural yalnız malvarlığına karşı suçlar için geçerlidir. Konut dokunulmazlığı ise hürriyete karşı bir suç olduğu için bu korumadan yararlanmaz. Boşanma sürecinde eşyalarınızı nasıl alabileceğinizi boşanma sürecinde evden eşya almak yazımızda, hırsızlık suçunun cezasını ise hırsızlık suçu ve cezası yazımızda anlattık.

Uzaklaştırma Kararına Rağmen Eve Girmek

Aile mahkemesi şiddet uygulayan kişinin ortak konuttan uzaklaştırılmasına ve korunan kişinin bulunduğu konuta yaklaşmamasına karar verebilir (6284 m. 5/1-b, c). Bu karara aykırı davranan kişi, fiili ayrıca bir suç oluştursa bile hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur. Aykırılık tekrarlanırsa süre on beş günden otuz güne kadar olur, toplamı altı ayı geçemez (6284 m. 13). Eve girme fiili ayrıca konut dokunulmazlığının ihlali suçunu oluşturuyorsa zorlama hapsi ceza davasını engellemez.

Koruma tedbirlerinin boşanma ve velayete etkisini uzaklaştırma kararının boşanma ve velayete etkisi yazımızda anlattık.

Evinize İzinsiz Girildiğinde Ne Yapmalısınız?

1. Kolluğu çağırın. Kişi hâlâ evdeyse ya da tehlike varsa hemen polise veya jandarmaya haber verin. Olay tutanağı en önemli delillerden biridir.
2. Delilleri saklayın. Kendi evinizdeki kamera ve kapı zili kayıtlarını, kırılan kilit veya kapının fotoğraflarını, mesajları ve tanıkların adlarını kaydedin.
3. Şikâyet süresini kaçırmayın. Temel hâlde şikâyet fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.
4. Koruma tedbiri isteyin. Eve giren kişi eşiniz, eski eşiniz veya sizi ısrarla takip eden biriyse, koşulları varsa 6284 sayılı Kanuna göre aile mahkemesinden konutunuza yaklaşmama tedbiri isteyebilirsiniz (6284 m. 5/1-c).

Görevli Mahkeme, Zamanaşımı ve Kanun Yolu

Konut dokunulmazlığının ihlali davalarına asliye ceza mahkemesi bakar (5235 sayılı Kanun m. 11). Dava zamanaşımı temel hâlde ve gece, cebir veya tehdit hâlinde sekiz yıldır (TCK m. 66/1-e). 119. maddedeki artırımla birlikte cezanın üst sınırı beş yılı aşarsa süre on beş yıla çıkar (TCK m. 66/1-d, 66/3).

Temel hâlin üst sınırı iki yıl olduğundan bu hâle ilişkin bölge adliye mahkemesi kararları, ilk defa bölge adliye mahkemesince verilen bazı mahkûmiyetler dışında temyiz edilemez (CMK m. 286/2-d). Bu yüzden delillerin ilk derece aşamasında eksiksiz sunulması önem taşır.

Yazıda Dayandığımız Kararlar

Yazıda dayandığımız Yargıtay kararlarının tamamı oybirliğiyle verilmiştir. Künyeye tıklayarak tam metni okuyabilirsiniz.

Sonuç

Konut dokunulmazlığının ihlali, bir kimsenin konutuna veya eklentilerine rızası olmadan girmek ya da rızayla girdikten sonra çıkmamaktır. Cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir, gece, cebir veya tehditle işlenirse bir yıldan üç yıla kadar hapis verilir. Temel hâl şikâyete bağlıdır ve suç uzlaştırma kapsamındadır, ancak 119. maddedeki nitelikli hâller uzlaştırma dışındadır. Evli eşin ortak konuta girmesi kural olarak suç değildir, ayrı yaşayan eşin oturduğu eve izinsiz girmek ise suç olabilir. Eşin sevgilisini eve alması, rıza meşru bir amaca yönelik olmadığı için suçu ortadan kaldırmaz. Ev sahibinin kiracının kilidini değiştirmesi ise hakkı olmayan yere tecavüzdür.

Konut dokunulmazlığı şikâyeti veya bu suçla ilgili bir soruşturma hakkında dosyanızın değerlendirilmesi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Ceza davalarındaki hizmetlerimiz için İstanbul ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.