Özet
Nafaka artırım davasında harç, istenen aylık artışın 12 katı üzerinden binde 11,38 oranında alınır ve dörtte biri dava açılırken peşin ödenir; buna 2026 için 732 TL başvurma harcı eklenir. Vekalet ücreti bir yıllık tutar üzerinden hesaplanır, 45.000 TL maktu ücretin altında kalmaz ama kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m. 9/2 uyarınca reddedilen kısım için karşı tarafa vekalet ücreti ödenmez; Yargıtay'a göre bu kural talebin tamamen reddinde uygulanmaz. Boşanma davası içinde istenen nafaka için ayrıca harç yatırılmaz.
Nafakanın artırılması için dava açmayı düşünen herkesin ilk sorusu masraftır. Dava açarken ne kadar harç ödenecek, harca esas değer nasıl yazılacak, talebin bir kısmı reddedilirse karşı tarafın avukatına ücret ödenecek mi? Bu konuda en sık karşılaşılan yanılgı, kısmen reddedilen artırım davasında reddedilen kısım üzerinden karşı tarafa vekalet ücreti ödeneceği düşüncesidir. Tarife ve Yargıtay kararları bunun tersini söyler.
Bu yazıda 2026 harç ve avukatlık ücreti tarifelerine göre nafaka artırım davasının masraflarını kalem kalem hesaplıyor, karşı vekalet ücreti kuralını Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz. Aynı kurallar tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası davalarında, nafakanın kaldırılması ve azaltılması davalarında da büyük ölçüde geçerlidir.
Nafaka Artırım Davası Masrafı Kısaca
1. Harç oranı binde 11,38'dir. Nafaka hükümlerinde karar ve ilam harcı bir yıllık nafaka tutarı üzerinden alınır, dörtte biri dava açılırken peşin ödenir.
2. Harca esas değer artış farkının 12 katıdır. Aylık 6.000 TL artış istenirse değer 72.000 TL olur.
3. Başvurma harcı 732 TL'dir. Avukatla açılan davada 104 TL vekaletname suret harcı ve gider avansı eklenir.
4. Kısmen kabulde reddedilen kısım için vekalet ücreti yoktur. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m. 9/2 bunu açıkça yasaklar.
5. Talep tamamen reddedilirse karşı vekalet ücreti doğar. Yargıtay'a göre bu yasak tamamen redde uygulanmaz.
6. Vekalet ücreti yıllık tutar üzerinden hesaplanır. 45.000 TL maktu ücretin altında kalmaz, ama kabul veya reddedilen miktarı da geçemez.
7. Boşanma davası içinde istenen nafaka için ayrıca harç yatırılmaz. Bağımsız açılan nafaka davaları ise nispi harca tabidir.
Dava Açarken Hangi Masraflar Ödenir?
Boşanmadan sonra açılan nafaka artırım davası, aile mahkemesinde görülen ve konusu para olan bir davadır. Dava açılırken ödenen kalemler ve 2026 tutarları şöyledir.
| Kalem | 2026 tutarı | Ne zaman ödenir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Başvurma harcı | 732,00 TL | Dava açılırken | Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife |
| Peşin karar ve ilam harcı | Bir yıllık değerin binde 11,38'inin dörtte biri | Dava açılırken | (1) sayılı tarife ve Harçlar Kanunu m. 28/a |
| Vekaletname suret harcı | 104,00 TL | Dava avukatla açılıyorsa | (1) sayılı tarife |
| Gider avansı | Tebligat ve posta giderleri için mahkemenin istediği tutar | Dava açılırken | HMK gider avansı tarifesi |
| Kalan karar ve ilam harcı | Binde 11,38'den peşin ödenen düşülerek | Kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde | Harçlar Kanunu m. 28/a |
Gider avansının tutarı Adalet Bakanlığının her yıl çıkardığı tarifeye ve taraf sayısına göre belirlenir (HMK m. 120/1). Avansın yetmediği dava sırasında anlaşılırsa mahkeme eksiği tamamlamak için iki haftalık kesin süre verir (HMK m. 120/2); kullanılmayan kısım hüküm kesinleştikten sonra mahkemece kendiliğinden iade edilir (HMK m. 333). Boşanma davasının genel masraflarını boşanma davası ücreti yazımızda anlattık.
Nafaka Davasında Harç Oranı ve Harca Esas Değer
Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarife, konusu belli bir değerle ilgili davalarda karar ve ilam harcını genel olarak binde 68,31 oranında alır. Nafaka için ise ayrı ve daha düşük bir oran öngörülmüştür.
Nispi karar ve ilam harcının dörtte biri dava açılırken peşin, geri kalanı kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir (Harçlar Kanunu m. 28/a). Muhakeme sırasında değerin dilekçede yazılandan fazla olduğu anlaşılırsa eksik harç tamamlatılır, tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz (Harçlar Kanunu m. 30).
Artırım davasında hüküm altına alınan şey, mevcut nafaka ile istenen nafaka arasındaki farktır. Bu nedenle harca esas değer, aylık artış farkının 12 katı olarak yazılır. Yargıtay da artırım davalarının değerini artış farkının yıllık tutarına göre belirler. İki çocuk için artırımın kabul edildiği bir dosyada daire, kesinlik sınırını hesaplarken iki çocuğun aylık artışlarını topladı ve bunu "yıllık toplam nafaka artış miktarı" olarak yıllık bazda esas aldı (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 10.09.2024, E. 2024/5291, K. 2024/5543).
Örnek Harç Hesabı
Harca esas değer. Aylık artış farkı 6.000 TL, yıllık değer 6.000 x 12 = 72.000 TL.
Karar ve ilam harcı. 72.000 x binde 11,38 = 819,36 TL.
Peşin harç. 819,36 TL / 4 = 204,84 TL.
Başvurma harcı. 732,00 TL.
Dava açılırken ödenen harç. Avukatsız 936,84 TL, avukatla vekaletname suret harcıyla birlikte 1.040,84 TL. Buna gider avansı eklenir.
Karar sonrası. Talep aynen kabul edilirse kalan 614,52 TL karar harcı davalıdan alınır.
Aynı hesapla aylık 10.000 TL artış isteyen kişi 120.000 TL yıllık değer üzerinden 341,40 TL peşin harç öder. Harcın genel oranla, yani binde 68,31 üzerinden hesaplanması nafaka davalarında yanlıştır ve peşin harcı altı katına çıkarır.
Boşanma Davası İçinde İstenen Nafakada Harç
Boşanma davasıyla birlikte istenen nafaka için ayrıca harç yatırılmaz. Yargıtay'a göre boşanma davası içinde istenen yoksulluk nafakası ile "maddi ve manevi tazminat istekleri harca tabi değildir" (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 27.11.2014, E. 2014/13446, K. 2014/24120). Bu nedenle harç yatırılmadığı gerekçesiyle bu taleplerin esası incelenmeden karar verilmesi bozma sebebidir.
Boşanma davasından bağımsız açılan nafaka davaları ise nispi harca tabidir. Eşler boşanmadan ayrı yaşarken kadının kendisi ve çocuklar için açtığı tedbir nafakası davası hakkında Yargıtay'ın tespiti açıktır. Bu dava "değer ölçüsüne göre nispi harca tabidir." Davacı yalnızca maktu harç yatırmışsa peşin nispi harç tamamlatılmadan işin esasına girilemez (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.05.2016, E. 2016/8661, K. 2016/9147). Ayrı yaşama döneminde açılan bu davayı bağımsız tedbir nafakası yazımızda anlattık.
Masrafları Sonunda Kim Öder?
Dava açarken harçları ve gider avansını davacı öder. Karar verildiğinde ise yargılama giderleri kaybeden tarafa yüklenir. Kanun yargılama giderlerini sayarken başvurma, karar ve ilam harçlarını, tebligat ve posta giderlerini ve vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücretini açıkça sayar (HMK m. 323).
Artırım davası kısmen kabul edilirse harç ve tebligat gibi giderler haklılık oranına göre paylaştırılır. Vekalet ücreti ise bu genel kuraldan ayrılır; aşağıda anlattığımız gibi reddedilen kısım için davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmez.
Nafaka Davasında Vekalet Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Mahkemenin kaybeden tarafa yüklediği vekalet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir. Nafaka davaları için tarifede özel bir hüküm vardır.
Tarifenin üçüncü kısmına göre ilk 600.000 TL için yüzde 16, sonraki 600.000 TL için yüzde 15 uygulanır. Aile mahkemeleri asliye mahkemesi derecesinde olduğundan alt sınır, asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için öngörülen 45.000 TL'dir. Tarife bir üst sınır da koyar; hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez (AAÜT m. 13/2). Ücret, hükmün verildiği tarihte yürürlükte olan tarifeye göre belirlenir (AAÜT m. 21) ve karşı tarafa yükletilen vekalet ücreti avukata aittir (Avukatlık Kanunu m. 164). Aşağıdaki tablo, hükmedilen artışın yıllık tutarına göre 2026 tarifesiyle hesaplanan ücretleri gösterir.
| Hükmedilen yıllık tutar | Tarifenin üçüncü kısmına göre | Hükmedilecek vekalet ücreti |
|---|---|---|
| 24.000,00 TL | 3.840,00 TL, maktu 45.000,00 TL | 24.000,00 TL (kabul edilen miktarı geçemez) |
| 72.000,00 TL | 11.520,00 TL, maktu 45.000,00 TL | 45.000,00 TL (maktu ücret) |
| 300.000,00 TL | 48.000,00 TL | 48.000,00 TL |
| 600.000,00 TL | 96.000,00 TL | 96.000,00 TL |
| 900.000,00 TL | 600.000 TL için yüzde 16, kalan 300.000 TL için yüzde 15 | 141.000,00 TL |
Avukatınızla yapacağınız sözleşmedeki ücret bundan ayrıdır; karşı tarafın ödeyeceği vekalet ücreti ile avukatınıza ödediğiniz ücret arasındaki farkı boşanmada vekalet ücretini kim öder yazımızda anlattık.
Kısmen Reddedilen Davada Karşı Vekalet Ücreti
Nafaka artırım davalarında en çok sorulan soru budur. Cevap tarifenin kendisinde yazılıdır.
Yargıtay bu kuralı artırım davalarında tutarlı biçimde uygular. Yoksulluk nafakasının artırılması davasının kısmen kabul edildiği bir dosyada daire, "Dolayısıyla, nafaka davalarının kısmen reddi halinde vekalet ücretine hükmedilmez." diyerek davalı lehine hükmedilen vekalet ücretini hükümden çıkardı (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 27.04.2017, E. 2016/16910, K. 2017/6135). Başka bir artırım dosyasında da mahkemenin davanın kısmen kabul edildiği gerekçesiyle "reddedilen nafaka yönünden davalı yararına vekalet ücretine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı" bulundu ve hüküm düzeltilerek onandı (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 25.12.2017, E. 2017/16841, K. 2017/18146). Artırım davasının kısmen kabul edilip birleşen kaldırma davasının reddedildiği bir dosyada da reddedilen kısım için davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi bozma sebebi sayıldı (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 13.06.2017, E. 2016/21224, K. 2017/9975). Aynı kural boşanma davasıyla birlikte istenen tedbir nafakasında da geçerlidir; Yargıtay "tedbir nafakası davasının reddedilen kısmı üzerinden" kadın ve çocuk aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesini doğru görmedi (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 14.10.2015, E. 2015/3849, K. 2015/18403).
Bir örnekle açıklayalım. Aylık 10.000 TL artış istendi, mahkeme 4.000 TL artışa hükmetti. Kabul edilen kısmın yıllık tutarı 48.000 TL'dir; tarifeye göre hesaplanan ücret maktu ücretin altında kaldığı için davacı lehine 45.000 TL vekalet ücretine hükmedilir. Reddedilen 6.000 TL'nin yıllık tutarı olan 72.000 TL için ise davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmez. Yargılama giderleri ise haklılık oranına göre paylaştırılır.
Dava Tamamen Reddedilirse
Yasak, talebin bir kısmının reddedildiği durumlar içindir. Yargıtay bu ayrımı açıkça yapar. Ona göre reddedilen kısım için ücrete hükmedilemez, "fakat bu hüküm nafaka talebinin tamamen reddi halinde uygulanmamaktadır" (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 05.07.2017, E. 2016/22502, K. 2017/11069). Bu dosyada karşı davayla istenen yoksulluk nafakası artırımı tamamen reddedilmişti; daire, artırım talebine karşı kendini vekille temsil ettiren taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmemesini usule aykırı bularak hükmü düzeltti.
Yani artırım davası tümüyle reddedilirse davacı, davalının avukatına tarifeye göre vekalet ücreti öder. Bu ücret de bir yıllık tutar üzerinden hesaplanır ve reddedilen miktarı geçemez. Aşağıdaki tablo davanın sonucuna göre vekalet ücretini özetler.
| Sonuç | Davacı lehine vekalet ücreti | Davalı lehine vekalet ücreti |
|---|---|---|
| Artırım davası tamamen kabul | Var, hükmedilen artışın yıllık tutarı üzerinden | Yok |
| Artırım davası kısmen kabul | Var, kabul edilen kısmın yıllık tutarı üzerinden | Reddedilen kısım için yok (AAÜT m. 9/2) |
| Artırım davası tamamen ret | Yok | Var, reddedilen yıllık tutarı aşmamak üzere |
| Kaldırma davası kabul | Var, nispi ücret | Yok |
| Kaldırma davası ret | Yok | Var, reddedilen bir yıllık nafaka tutarıyla sınırlı |
Nafaka Kaldırma ve Azaltma Davalarında Ücret
Nafaka yükümlüsünün açtığı kaldırma veya azaltma davasında da vekalet ücreti bir yıllık nafaka tutarı üzerinden hesaplanır. Yoksulluk nafakasının kaldırılması davasının kabul edildiği bir dosyada Yargıtay, davacı yararına "nisbi vekâlet ücreti takdiri gerekirken yazılı şekilde maktu vekâlet ücretine karar verilmesi doğru olmamış" diyerek kararı bozdu (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.07.2024, E. 2023/4032, K. 2024/5401).
Kaldırma davası reddedilirse davalı nafaka alacaklısı lehine vekalet ücretine hükmedilir, ancak bu ücret reddedilen bir yıllık nafaka tutarını aşamaz. Kaldırma davası reddedilen ve mahkemenin maktu ücrete hükmettiği bir dosyada Yargıtay, tarifenin 9. ve 13. maddelerine göre ücretin reddedilen bir yıllık nafaka tutarıyla sınırlı olması gerektiğini belirterek kararı kanun yararına bozdu (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 27.04.2023, E. 2023/2851, K. 2023/2025). Kaldırma sebeplerini nafakanın kaldırılması, indirme şartlarını nafaka azaltma davası yazımızda anlattık.
Ne Kadar Artış İstenmeli?
Harç ve vekalet ücreti kuralları, talebin ne kadar yüksek yazılacağını da etkiler. Reddedilen kısım için karşı vekalet ücreti ödenmediğinden yüksek talep, kısmen reddedilse bile davacıya ek ücret yükü getirmez. Ancak peşin harç istenen tutar üzerinden alınır, giderler haklılık oranına göre paylaştırılır ve talep tamamen reddedilirse davalı lehine vekalet ücretine hükmedilir.
Mahkemenin artış miktarını belirlerken kullandığı ölçü de önemlidir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre tarafların gelir ve giderlerinde nafakanın takdir edildiği tarihe göre olağanüstü bir değişiklik yoksa yoksulluk nafakası ÜFE oranında artırılmalı ve "böylece taraflar arasında önceki nafaka takdirinde sağlanan denge korunmalıdır" (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 13.06.2017, E. 2016/21224, K. 2017/9975). Tarafların durumunda büyük değişiklik varsa artış bunun ötesine geçebilir. Gerçekçi bir talep için nafaka artışı hesaplama yazımızdaki yöntemi, davanın şartlarını ve süreci nafaka artırım davası yazımızda, örnek dilekçeyi nafaka artırım dava dilekçesi yazımızda bulabilirsiniz.
Kararın Temyizi ve Kesinlik
Nafaka davalarında kararın temyiz edilip edilemeyeceği de yıllık tutara göre belirlenir. Yargıtay, 2025 yılında açılan bir artırım davasında kabul edilen nafakanın yıllık tutarını o yılın temyiz kesinlik sınırıyla karşılaştırdı; tutar sınırın altında kaldığı için bölge adliye mahkemesinin temyiz dilekçesini reddeden ek kararını onadı (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 02.06.2026, E. 2026/4324, K. 2026/5974). Bu nedenle yıllık artış tutarı yüksek olmayan davalar bölge adliye mahkemesinde kesinleşir. Kanun yollarını boşanma kararına itiraz, istinaf ve temyiz yazımızda anlattık.
Masrafı Karşılayamayanlar İçin Adli Yardım
Harcı ve masrafları ödeyecek durumda olmayanlar için kanun adli yardım imkânı tanır.
Adli yardım kararı, yargılama giderlerinden geçici muafiyet, teminattan muafiyet, giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi ve gerekiyorsa ücreti sonradan ödenmek üzere bir avukat temini sağlar (HMK m. 335/1). Ayrıca avukatlık ücretini karşılama olanağı bulunmayanlar, baroların adli yardım bürolarına başvurabilir (Avukatlık Kanunu m. 176 ve 177). Başvuru yolunu barodan ücretsiz avukat talebi yazımızda anlattık.
Yazıda Dayandığımız Kararlar
Yazıda dayandığımız Yargıtay kararlarının tamamı oybirliğiyle verilmiştir. Künyeye tıklayarak tam metni okuyabilirsiniz.
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 27.04.2017, E. 2016/16910, K. 2017/6135 | Kısmen kabul edilen yoksulluk nafakası artırımı | Reddedilen kısım için davalı lehine vekalet ücreti hükümden çıkarıldı |
| Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 25.12.2017, E. 2017/16841, K. 2017/18146 | Kısmen kabul edilen yoksulluk nafakası artırımı | Reddedilen nafaka yönünden davalıya vekalet ücreti usule aykırı |
| Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 05.07.2017, E. 2016/22502, K. 2017/11069 | Tamamen reddedilen yoksulluk nafakası artırımı | AAÜT m. 9/2 tamamen redde uygulanmaz, davalı lehine vekalet ücretine hükmedildi |
| Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 14.10.2015, E. 2015/3849, K. 2015/18403 | Kısmen kabul edilen tedbir nafakası | Reddedilen kısım üzerinden kadın ve çocuk aleyhine vekalet ücreti doğru görülmedi |
| Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 27.04.2023, E. 2023/2851, K. 2023/2025 | Reddedilen yoksulluk nafakasının kaldırılması davası | Davalı lehine ücret reddedilen bir yıllık nafaka tutarını aşamaz (kanun yararına bozma) |
| Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.07.2024, E. 2023/4032, K. 2024/5401 | Kabul edilen yoksulluk nafakasının kaldırılması davası | Davacı lehine maktu değil nispi vekalet ücretine hükmedilmeli |
| Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 10.09.2024, E. 2024/5291, K. 2024/5543 | İki çocuk için iştirak nafakası artırımı | Davanın değeri yıllık toplam nafaka artış miktarıdır |
| Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 02.06.2026, E. 2026/4324, K. 2026/5974 | 2025'te açılan nafaka artırım davası | Yıllık tutar kesinlik sınırının altında, temyiz dilekçesinin reddi onandı |
| Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 27.11.2014, E. 2014/13446, K. 2014/24120 | Boşanma davasında istenen yoksulluk nafakası ve tazminat | Bu talepler harca tabi değil, esası incelenmeli |
| Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.05.2016, E. 2016/8661, K. 2016/9147 | Boşanmadan bağımsız tedbir nafakası davası | Nispi harca tabi, peşin harç tamamlatılmadan esasa girilemez |
| Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 13.06.2017, E. 2016/21224, K. 2017/9975 | Kısmen kabul edilen artırım ve reddedilen kaldırma davası | Reddedilen kısım için davalıya ücret yok; artış ÜFE ile dengeyi korumalı |
Sonuç
Nafaka artırım davasında harç, istenen aylık artışın 12 katı üzerinden binde 11,38 oranında alınır; dörtte biri dava açılırken peşin ödenir ve buna 2026 için 732 TL başvurma harcı eklenir. Vekalet ücreti hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden hesaplanır, 45.000 TL maktu ücretin altında kalmaz ama kabul veya reddedilen miktarı da geçemez. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m. 9/2 uyarınca kısmen reddedilen kısım için karşı tarafa vekalet ücreti ödenmez; Yargıtay'a göre bu kural talebin tamamen reddinde uygulanmaz. Boşanma davası içinde istenen nafaka için ayrıca harç yatırılmazken bağımsız açılan nafaka davaları nispi harca tabidir.
Nafaka artırım, azaltma veya kaldırma davanızın masraf ve risk hesabı için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Nafaka davalarındaki hizmetlerimiz için nafaka avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Av. Murat Aydar
İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.
