Boşanma Hukuku

Boşanma Rehberi 2026: Karar Aşamasından Kesinleşmeye Adım Adım

Av. Murat Aydarİstanbul Boşanma Avukatı
Son güncelleme: 7 Eylül 2026
16 dk okuma

Özet

Boşanma anlaşmalı veya çekişmeli açılır; anlaşmalı için bir yıllık evlilik, protokol ve hâkim önünde beyan gerekir. Dava aile mahkemesinde dilekçe, 732 TL başvurma ve 732 TL karar harcı ile gider avansı yatırılarak açılır. Anlaşmalı boşanma 1-3 ayda, çekişmeli çoğunlukla bir yıldan uzun sürede kesinleşir. Velayet çocuğun üstün yararına, nafaka ve tazminat kusur ve ihtiyaca, mal paylaşımı edinilmiş mallara katılma rejimine göre belirlenir.

Boşanma, hukuki olduğu kadar takvimi, parası ve çoğu zaman çocuğu olan bir süreçtir. Bu rehber, boşanmaya karar vermeden önceki sorulardan kararın kesinleşip nüfusa işlenmesine kadar her aşamayı sırayla ele alır: her başlıkta kısa ve doğrudan cevabı verir, ayrıntısını ele aldığımız yazılara bağlantı verir. Sitemizdeki iki yüzü aşkın boşanma yazısına bu sayfadan ulaşabilirsiniz.

Rehber, Türk Medeni Kanunu'nun boşanma hükümlerine (TMK m. 161-184), Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun usul kurallarına ve 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli resmî tarifelere dayanır; her bölümde dayanak maddeyi belirttik.

ℹ️Bilgi
Nasıl kullanmalı: Süreçte hangi aşamadaysanız o bölüme gidin. Henüz karar vermediyseniz 1. bölümden, dava açıldıysa 4. bölümden, karar çıktıysa 11. bölümden başlayın. Her bölümün sonundaki liste, o konudaki bütün yazılarımızı içerir.

Boşanma Süreci Tek Bakışta: Yol Haritası

AşamaNe olurTipik süreAyrıntı
1. Karar ve tür seçimiAnlaşmalı mı çekişmeli mi; bir yıl kuralı; sebep1 sene dolmadan boşanma
2. Dava açmaDilekçe, harç ve gider avansı, tevzi bürosu veya UYAPEsas numarası aynı günboşanma davası nasıl açılır
3. Tensip ve tebligatGeçici önlemler; karşı tarafa tebliğGünler-haftalartebligat ne zaman gelir
4. Dilekçeler ve duruşmalarCevap 2 hafta; ön inceleme; tahkikatAnlaşmalı 1 hafta-2 ay, çekişmeli çoğunlukla 1 yıldan uzunçekişmeli boşanma ne kadar sürer
5. Karar ve kesinleşmeGerekçeli karar; 2 haftalık istinaf süresi; kesinleşme şerhi2 hafta - aylaristinaf ne kadar sürer
6. SonrasıNüfusa bildirim, iddet, soyadı, nafaka takibikesinleşmiş kararı e-Devlet'ten sorgulama

1. Boşanmaya Karar Vermeden Önce: Türler, Sebepler ve Bir Yıl Kuralı

Kanun boşanmayı iki yoldan tanır. Anlaşmalı boşanma için evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı, eşler birlikte başvurmalı ya da biri diğerinin davasını kabul etmeli, velayet, nafaka, tazminat ve mal konularını düzenleyen bir protokol sunulmalı ve hâkim tarafları bizzat dinlemelidir (TMK m. 166/3). Bu şartlardan biri eksikse dava çekişmeli görülür; kanunda sayılan özel sebeplerden biri (zina, hayata kast ve pek kötü davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı) ya da genel sebep olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması ispat edilir (TMK m. 161-166).

Daha önce açılıp reddedilmiş bir boşanma davası varsa, ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmesine rağmen ortak hayat kurulamamışsa evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır ve boşanmaya karar verilir (TMK m. 166/4; süre 2024'te üç yıldan bir yıla indirildi). Evlilik baştan sakatsa boşanma yerine evlenmenin iptali de gündeme gelebilir.

Anlaşmalı mı, çekişmeli mi?

AnlaşmalıÇekişmeli
ŞartBir yıl + ortak irade + protokolBoşanma sebebinin ispatı
SüreTek celse; kesinleşme çoğunlukla 1-3 ayAşamalı yargılama; çoğunlukla bir yıldan uzun
DelilGerekmezGerekir
Kusur, tazminat, velayetProtokolde belirlenir, hâkim uygun bulurHâkim delillere göre karar verir

Eşim boşanmak istemiyor, ne olur?

Boşanma davasını eşlerden her biri tek başına açabilir; karşı tarafın rızası aranmaz. Eşiniz istemiyorsa dava çekişmeli görülür ve sebebi sizin ispat etmeniz gerekir; davayı ilk açan olmanın tek başına bir avantajı yoktur, belirleyici olan kusur ve delillerdir.

Boşanma sebepleri ve özel durumlar

Karar vermeden önce bilinmesi ve yapılmaması gerekenler

2. Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Görevli mahkeme aile mahkemesidir; yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydır birlikte oturulan yer mahkemesidir (TMK m. 168). Dilekçe HMK m. 119'daki unsurları taşımalı, anlaşmalı boşanmada protokol eklenmelidir. Harç ve gider avansı yatırılır; dilekçe adliyedeki tevzi bürosuna elden ya da e-imzayla UYAP üzerinden verilir ve aynı gün esas numarası alınır. Adımların tamamını ayrı bir rehberde anlattık:

3. Boşanma Davası Ne Kadar Tutar? 2026 Harç, Masraf ve Avukatlık Ücreti

Devlete ödenen kalemler resmî tarifelerle belirlidir; avukatlık ücreti ise avukatınızla yaptığınız sözleşmeye bağlıdır. 2026 yılı için dava açılırken ödenen tutarlar şöyledir:

Kalem2026 tutarıKaynak
Başvurma harcı732,00 TL492 s.K. (1) sayılı tarife
Maktu karar ve ilam harcı (peşin)732,00 TL492 s.K. (1) sayılı tarife
Gider avansıTaraf sayısının 5 katı tebligat ücreti + 530 TLHMK Gider Avansı Tarifesi, RG 28.10.2025
Bilirkişi (aile mahkemesi, kişi başı)2.800,00 TL2026 Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi
Tanık (tanık başına)130 - 200 TLHMK Tanık Ücret Tarifesi, RG 28.10.2025

Nafaka ve tazminat talepleri kararla birlikte nispi harca tabidir. Avukatlık ücretinin yasal alt sınırı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'dir; 2025-2026 tarifesi aile mahkemesi davalarını asliye kademesinde 45.000 TL maktu ücretle düzenler. Ödeme gücü olmayanlar için iki kapı vardır: mahkemeden harç ve giderlerden geçici muafiyet (HMK m. 334-335) ve barodan ücretsiz avukat (Avukatlık Kanunu m. 176-178).

4. Dava Açıldıktan Sonra: Tebligat, Duruşmalar ve Süreler

Dava aynı gün UYAP'a kaydedilir ve e-Devlet'te görünür. Hâkim tensip zaptını hazırlar, dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir; davalı iki hafta içinde cevap verir, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ikişer haftada sunulur (HMK m. 127, 136). Dilekçeler tamamlanınca ön inceleme duruşması için gün verilir (HMK m. 139); çekişmeli davada ilk duruşma uygulamada 4-7 ay sonra yapılır. Anlaşmalı boşanmada dilekçeler aşaması yoktur, duruşma 1 hafta ile 2 ay içinde verilir ve tek celsede karar çıkar. Duruşmaya gelmeyen tarafların dosyası işlemden kaldırılır; üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m. 150).

5. Çocuklar: Velayet, Kişisel İlişki ve Geçici Düzen

Velayette tek ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Dava açılınca hâkim, çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır; uygulamada buna geçici velayet denir (TMK m. 169). Küçük yaşlarda anne bakımına öncelik verilir, okul çağında istikrar ve sosyal inceleme raporu belirleyicidir, on iki yaşından itibaren çocuğun görüşü ağırlık kazanır. Velayeti almayan ebeveynle düzenli kişisel ilişki kurulur; kararlar durum değişince yeniden düzenlenebilir (TMK m. 183).

6. Nafaka: Tedbir, İştirak ve Yoksulluk Nafakası

Üç ayrı nafaka vardır. Tedbir nafakası dava süresince eş ve çocuklar için hâkimin aldığı geçici önlemdir (TMK m. 169). İştirak nafakası velayeti almayan ebeveynin çocuğun giderlerine katılma payıdır (TMK m. 182). Yoksulluk nafakası ise boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşin mali gücü oranında bağlanır (TMK m. 175). Miktar için kanunda formül yoktur; hâkim gelir, ihtiyaç ve yaşam düzeyine göre takdir eder. Kararda artış hükmü varsa nafaka her yıl o oranda artar; yoksa artırım davası açılır.

7. Tazminat ve Kusur

Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen, kusursuz ya da daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan maddi tazminat; kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf da manevi tazminat isteyebilir (TMK m. 174). Bu yüzden çekişmeli davada kusur tespiti, tazminatın ve yoksulluk nafakasının anahtarıdır. Kesinleşen tazminat ödenmezse icra takibi yapılır; boşanma tazminatının ödenmemesi tek başına hapis sebebi değildir.

8. Mal Paylaşımı ve Düğün Takıları

2002 sonrası evliliklerde yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır: evlilik içinde karşılığı verilerek edinilen mallar paylaşıma girer, evlenmeden önce sahip olunan mallar ile miras ve bağış yoluyla gelenler kişisel maldır (TMK m. 219-220). Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer (TMK m. 225/2) ve her eş diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde alacak hakkına sahiptir (TMK m. 236). Paylaşım boşanma davasında değil ayrı bir davada istenir; bu dava için boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımı uygulanır. Düğün takılarında Yargıtay'ın 2024 içtihadı belirleyicidir: kadına özgü takılar kim takmış olursa olsun kadına, erkeğe özgü takılar erkeğe aittir.

9. Ev, Kira, Eşyalar ve Güvenlik

Evden ayrılmak suç değildir ve tek başına kusur sayılmaz; ama aile konutu ve eşyalar konusunda önceden önlem almak gerekir. Eş, diğerinin açık rızası olmadan aile konutunu devredemez veya kira sözleşmesini feshedemez; tapuya aile konutu şerhi konulabilir (TMK m. 194). Dava sırasında evde kimin kalacağına hâkim geçici önlem olarak karar verir (TMK m. 169). Şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve koruma kararı ayrıca istenir.

10. Deliller ve İspat

Bir vakıaya dayanan taraf onu ispatla yükümlüdür (HMK m. 190). Boşanma davasında en sık kullanılan deliller tanık beyanları, mesaj ve sosyal medya kayıtları, banka ve HTS kayıtları ile sağlık ve darp raporlarıdır. Hukuka aykırı yolla elde edilen deliller, örneğin casus yazılımla alınan mesajlar, dikkate alınmaz (HMK m. 189/2). Deliller dilekçede gösterilir; ön inceleme davetiyesinden sonra iki haftalık kesin süre içinde sunulmayan belgeler değerlendirmeye alınmaz (HMK m. 139).

11. Karar Sonrası: Kesinleşme, İstinaf ve Yeni Hayat

Hâkim kararı duruşmada açıklar; gerekçeli karar yazılıp tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde istinafa gidilmezse karar kesinleşir (HMK m. 345). Anlaşmalı boşanmada taraflar tebliğden sonra istinaftan feragat ederek kesinleşmeyi öne çekebilir (HMK m. 349). Kesinleşme şerhli karar nüfus müdürlüğüne bildirilir ve medeni hâl "boşanmış" olur. Kadın, kesinleşmeden itibaren üç yüz gün geçmeden yeniden evlenemez; gebe olmadığı raporla anlaşılırsa mahkeme süreyi kaldırır (TMK m. 132). Kadın kural olarak evlenmeden önceki soyadına döner (TMK m. 173).

12. Yurt Dışı ve Özel Durumlar

Yabancı bir mahkemenin verdiği boşanma kararı Türkiye'de kendiliğinden geçerli değildir; tanıma ve tenfiz davasıyla ya da şartları varsa nüfus müdürlüğüne başvuruyla nüfusa işlenir. Yurt dışında yaşayan eş için tebligat ve süreler uzar; adresi bilinmeyen eşe ilanen tebligat yapılır. Bu durumlar için ayrı rehberler hazırladık:

13. Boşanma Sürecinde En Sık Yapılan Sekiz Hata

  1. Bir yıl dolmadan anlaşmalı boşanma dilekçesi verip usulden ret almak.
  2. Protokolde mal paylaşımını, ziyneti veya kişisel ilişkiyi eksik bırakıp boşandıktan sonra yeni davalarla uğraşmak.
  3. Delilleri toplamadan dava açmak ve ön inceleme sonrası iki haftalık kesin süreyi kaçırmak.
  4. Hukuka aykırı delil peşinde koşmak; casus yazılım ve gizli kayıtlar davayı değil ceza dosyasını büyütür.
  5. Aile konutu şerhi ve ihtiyati tedbir istemeden malların elden çıkarılmasına seyirci kalmak.
  6. Çocuğu diğer eşten habersiz alıp götürmek; geçici velayet kararını beklemek gerekir.
  7. Tebligatı almamak ya da cevap süresini geçirmek; süreler tebliğle işler ve kaçınmak korumaz.
  8. Karar kesinleşmeden yeni evlilik veya nüfus işlemi planlamak; boşanmış sayılmak kesinleşmeye bağlıdır.

Sonuç

Boşanma sürecinin her aşamasının bir kuralı, bir süresi ve bir maliyeti vardır; bunları önceden bilmek sürecin kendisinden daha belirleyici olabilir. Bu rehberi yol haritası olarak kullanın, ihtiyacınız olan konunun ayrıntısına bağlantılardan geçin. Somut dosyanız için görüşmek isterseniz iletişim bilgilerimiz sayfanın altındadır.

Yazar Hakkında
Av. Murat Aydar

Av. Murat Aydar

Boşanma Avukatıİstanbul Barosu - Sicil No: 62459

İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.