Boşanma Hukuku

Kadın Evi Terk Ederse Erkek Ne Yapmalı? Adım Adım Rehber

Av. Murat Aydarİstanbul Boşanma Avukatı
Son güncelleme: 21 Eylül 2026
16 dk okuma

Özet

Kadın evi terk ettiğinde evlilik kendiliğinden bitmez, resmî nikâh düşmez ve evden ayrılmak tek başına suç değildir; evliliğin boşanmayla sona ermesi için boşanma kararının kesinleşmesi gerekir. Erkeğin ilk yapması gereken, eşinin neden ayrıldığını değerlendirmek ve dönüşünü engelleyecek davranışlardan kaçınmaktır: eşini evden kovan veya dönmesini engelleyen eş (örneğin kapının kilidini değiştiren) kanunen terk etmiş sayılır ve terk davası açamaz (TMK m. 164/1). Eşi haklı bir sebep olmadan ayrıldıysa, ayrılığın dördüncü ayı dolduktan sonra noter veya mahkeme aracılığıyla eve dön ihtarı çekilir; ihtarda konutun adresi, dönüş süresi ve sonuçları yer almalı, yol gideri gönderilmelidir. İhtara rağmen iki ay içinde dönmeyen eşe karşı terk nedeniyle boşanma davası açılabilir. İhtar çeken eş, ihtardan önceki olayları affetmiş sayılır. Terk davası açılmadıkça evden ayrılmak kendiliğinden kusur sayılmaz; yalnız bu olguya dayanan evlilik birliğinin sarsılması davası reddedilebilir. Evi terk eden kadın ayrı yaşamakta haklıysa nafaka alabilir, velayeti kendiliğinden kaybetmez ve mal paylaşımındaki payı azalmaz. Çocuklar için boşanma davası açmadan da aile mahkemesinden geçici velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi istenebilir (TMK m. 197/4, 336/2).

Kadın evi terk ettiğinde evlilik kendiliğinden sona ermez, resmî nikâh düşmez ve evden ayrılmak tek başına bir suç değildir. Erkeğin hukuken ne yapabileceği, eşinin neden ayrıldığına bağlıdır. Eşiniz haklı bir sebep olmadan ayrıldıysa ve ayrılık sürüyorsa, dördüncü ay dolduktan sonra noter veya mahkeme aracılığıyla eve dön ihtarı çekebilir, ihtara rağmen iki ay içinde dönmezse terk nedeniyle boşanma davası açabilirsiniz (TMK m. 164). Buna karşılık eşinizi evden kovduysanız, ayrılmaya zorladıysanız ya da dönmesini engellediyseniz kanun sizi "terk eden eş" sayar.

Bu yazıda kadın evi terk ettiğinde erkeğin atması gereken adımları, sık yapılan ve davayı baştan kaybettiren hataları, nafaka, çocuklar ve mal paylaşımı üzerindeki sonuçları Türk Medeni Kanunu ve Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz. Aynı kurallar, erkeğin evi terk ettiği durumda kadın için de geçerlidir.

DurumNe yapılabilir?Dayanak
Eşiniz haklı bir sebep olmadan ayrıldı ve dört ay dolduNoter veya aile mahkemesi aracılığıyla eve dön ihtarıTMK m. 164/2
İhtara rağmen eşiniz iki ay içinde dönmediTerk nedeniyle boşanma davasıTMK m. 164/1
Eşiniz sizin davranışlarınız yüzünden ayrıldı veya dönmesini engelledinizTerk davası açamazsınız; kanun sizi terk eden eş sayarTMK m. 164/1; Yargıtay HGK 2020 ve 2023
Ayrılıktan önceki olaylar nedeniyle boşanmak istiyorsunuzİhtar çekmeden, delillerle evlilik birliğinin sarsılması davası; salt ayrılık yetmezTMK m. 166; Yargıtay HGK 2023
Çocuklar eşinizin yanındaDava açmadan da aile mahkemesinden geçici velayet ve kişisel ilişki düzenlemesiTMK m. 197/4, 336/2
Eşinizin malları elden çıkarmasından endişe ediyorsunuzTasarrufların sizin rızanıza bağlanmasını istemeTMK m. 199

Kadın Evi Terk Ederse Ne Olur?

Evlilik Devam Eder, Nikâh Kendiliğinden Düşmez

Eşlerden birinin evden ayrılması evliliği sona erdirmez. Evlenmeyle eşler birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmakla yükümlü olur (TMK m. 185/3); bu yükümlülükler evden ayrılan eş için de sürer. Yargıtay'ın ifadesiyle boşanma kararları bozucu yenilik doğuran kararlardır ve evlilik birliğini, birliğin gereği olan tüm hak ve sorumluluklarla birlikte kararın kesinleşmesiyle sona erdirir (Yargıtay 2. HD, 11.03.2026, E. 2025/7989, K. 2026/2778). Ayrılık ne kadar uzun sürerse sürsün resmî nikâh kendiliğinden düşmez; evliliğin boşanmayla bitmesi için dava açılması ve boşanma kararının kesinleşmesi gerekir.

Evden Ayrılmak Ne Zaman Ceza Hukukunu İlgilendirir?

Ortak konuttan ayrılmak kendi başına bir suç olarak düzenlenmemiştir. Kanun, eve dönmeyen eşin zorla getirilmesini de öngörmez; öngördüğü sonuç, şartları gerçekleşirse terk nedeniyle boşanmadır. Bununla birlikte Türk Ceza Kanunu, aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiyi şikâyet üzerine üç aydan iki yıla kadar (TCK m. 233/1), hamile olduğunu bildiği eşini çaresiz durumda terk edeni ise altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır (TCK m. 233/2). Konunun ceza hukuku yönünü boşanmada evi terk etmek suç mu yazımızda ayrıca ele aldık.

Evi Terk Eden Kadın Kusurlu mu?

Evden ayrılmak kendiliğinden kusur da sayılmaz. Hukuk Genel Kurulu'na göre birlikte yaşama yükümlülüğünü ihlal eden terk davranışı, evlilik birliğinin sarsılmasına dayalı davada kusur belirlemesinde esas alınabilir; ancak terk nedeniyle (TMK m. 164) dava açılmamışsa eylemin delillerle somutlaştırılması, ortak hayatı sona erdirme kastının açıkça ortaya konulması ve ayrılığın bunu iddia eden taraftan kaynaklanmadığının anlaşılması, kısacası "salt fiili ayrılık" olgusunun üzerine çıkılması gerekir (Yargıtay HGK, 01.11.2023, E. 2022/771, K. 2023/1039). 2. Hukuk Dairesi de son kararlarında, terke dayalı bir dava bulunmayan dosyalarda terk vakıasının kusur olarak yüklenemeyeceğini belirtmektedir (Yargıtay 2. HD, 10.02.2026, E. 2025/6860, K. 2026/1395; Yargıtay 2. HD, 16.10.2025, E. 2025/1773, K. 2025/8899; Yargıtay 2. HD, 20.01.2026, E. 2025/5938, K. 2026/603).

İlk Adım: Eşiniz Neden Evden Ayrıldı?

Kadın evi terk ettiğinde erkeğin önündeki yolları belirleyen ilk soru, ayrılığın sebebidir. Kanun, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düşen eşe, bu tehlike sürdüğü sürece ayrı yaşama hakkı tanır (TMK m. 197/1). Haklı bir sebeple ayrılan eş terk etmiş sayılmaz; terk nedeniyle boşanma, eşin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla ayrılmasını veya haklı bir sebep olmadan dönmemesini arar (TMK m. 164/1).

Eşinizi Evden Kovduysanız veya Ayrılmaya Zorladıysanız

Kanuna göre diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır (TMK m. 164/1). Terke dayalı dava hakkı yalnız terk edilen eşe ait olduğundan, bu durumdaki erkek terk davası açamaz. Hukuk Genel Kurulu, eşine sürekli hakaret edip onu ortak konuttan kovan erkeğin gerçekte terk eden eş olduğunu belirterek terk davasının reddini doğru bulmuştur (Yargıtay HGK, 04.11.2020, E. 2017/2727, K. 2020/846, oy çokluğu). Evine bakmayan, giderleri karşılamayan ve eşine ekonomik şiddet uygulayan erkeğin davranışları nedeniyle kadının terke zorlandığı bir dosyada da erkeğin terke dayalı dava açma hakkı bulunmadığı kabul edilmiştir (Yargıtay HGK, 24.05.2023, E. 2022/400, K. 2023/514).

Bağımsız Konut Meselesi

Eşler oturacakları konutu birlikte seçer (TMK m. 186/1). Ayrılık, aileyle birlikte yaşamaktan ya da bağımsız bir ev olmamasından kaynaklanıyorsa bu durum sonucu doğrudan etkiler. 2. Hukuk Dairesi, eşlerin birlikte seçtikleri veya kanuna uygun biçimde belirlenmiş bağımsız bir konuta davet edilmeyen eşin ihtara uymamakta haklı olduğunu kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, 25.11.2013, E. 2013/23331, K. 2013/27534). Eşini anne ve babasıyla birlikte yaşadığı köy evine davet eden erkeğin terk davasının reddi de onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 07.11.2023, E. 2023/8282, K. 2023/5214). Bu nedenle eşinizi geri çağıracaksanız, davet ettiğiniz yerin bağımsız bir konut olması önem taşır.

Kadın Evi Terk Edince Erkeğin Yapmaması Gerekenler

Eşi evden ayrılan erkeklerin öfkeyle attığı bazı adımlar, sonradan açılacak davada onu haklı konumdan haksız konuma düşürür. Yargıtay kararlarında öne çıkan hatalar şunlardır:

  • Kapının kilidini değiştirmek veya eve dönüşü engellemek: Dönmeyi engelleyen eş kanunen terk etmiş sayılır. 2. Hukuk Dairesi, eşi evden ayrıldıktan sonra evin kilidini değiştiren erkeğin gönderdiği iki ayrı eve dön ihtarının samimi olmadığını belirtmiş ve kilidi değiştirmeyi erkeğin kusurları arasında saymıştır (Yargıtay 2. HD, 24.02.2021, E. 2020/2658, K. 2021/1627). Daire 2026'da da, kapı kilidini değiştirerek kadının eve girmesini engellediği tanıklarla ispatlanan erkeğe bu kusurun yüklenmemesini hatalı bulmuştur (Yargıtay 2. HD, 30.06.2026, E. 2026/4974, K. 2026/7438).
  • Samimi olmayan bir ihtar göndermek: İhtar, boşanmayı değil evlilik birliğini sürdürmeyi amaçlayan samimi bir arzunun ürünü olmalıdır (Yargıtay 2. HD, 07.03.2024, E. 2023/4147, K. 2024/1593). İhtarda evin anahtarının bırakıldığı belirtilen kişinin bundan haberi olmadığının anlaşıldığı bir dosyada ihtar samimi bulunmamış, terk davasının reddi onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 22.05.2024, E. 2022/11207, K. 2024/3739).
  • Boşanma davası sürerken ihtar göndermek: Aleyhine boşanma davası devam eden eş, dava süresince ayrı yaşamakta ve eve dönmemekte haklıdır; önceki dava kesinleşmeden gönderilen ihtara dayanılarak terk nedeniyle boşanmaya karar verilemez (Yargıtay 2. HD, 25.04.2018, E. 2018/2221, K. 2018/5625). Eşin açtığı boşanma davası sürerken gönderilen ihtarın samimi olmadığı gerekçesiyle terk davasını reddeden karar da onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 10.01.2023, E. 2022/9284, K. 2023/75).
  • Ayrılıktan önceki olaylara dayanacaksanız ihtar çekmek: İhtar, ihtar isteminden önceki kusurları affetmiş sayılma sonucunu doğurur. Bu etki aşağıda ayrıca anlatılmıştır.
⚠️Dikkat
Eşiniz evden ayrıldıktan sonra kilidi değiştirmek, anahtarı vermemek veya eve dönüşünü engellemek sizi kanunen terk eden eş konumuna düşürebilir. Bu durumda terk nedeniyle boşanma davası açamazsınız ve bu davranış boşanmada kusur olarak da size yüklenebilir.

Dört Ay Dolunca: Eve Dön İhtarı

Eşiniz haklı bir sebep olmadan ayrıldıysa terk nedeniyle boşanmanın ilk adımı eve dön ihtarıdır. Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiğini ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçları bildirir; ihtar gerektiğinde ilan yoluyla yapılır (TMK m. 164/2). Noter yolu 2011'de 6217 sayılı Kanunla eklenmiştir; öncesinde ihtar yalnızca hâkim aracılığıyla yapılabiliyordu. Maddenin tam metni, değişiklik geçmişi ve Yargıtay kararları için TMK 164 şerhimize bakabilirsiniz.

Süre kuralı katıdır: boşanma davası açmak için kanunun aradığı altı aylık sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar istenemez (TMK m. 164/2). Yargıtay'a göre ihtarın sonuç doğurabilmesi için ihtar isteğinden önceki dört ay içinde eşin haklı bir sebep olmaksızın birlik dışında yaşamış olması gerekir; terkten itibaren dördüncü ay dolmadan istenen ihtar geçersizdir ve buna dayanan dava reddedilir (Yargıtay 2. HD, 15.04.2009, E. 2008/4623, K. 2009/7281).

İhtarda Bulunması Gerekenler

2. Hukuk Dairesi'ne göre ihtarın geçerli olması için şu unsurlar zorunludur (Yargıtay 2. HD, 07.03.2024, E. 2023/4147, K. 2024/1593):

  • Davet edilen konutun adresinin gösterilmesi,
  • Dönüş süresinin açıklanması,
  • İhtara uymamanın sonuçlarının belirtilmesi,
  • Yol giderlerinin karşılanmış olması,
  • İhtarın karşı tarafa tebliğ edilmesi.

Yol gideri; dönüş, kabul edilmeme hâlinde geri dönüş ve bir günlük iaşe ve ikamet masrafını karşılayacak miktarda, konutta ödemeli olarak gönderilmelidir. Eşin adreste bulunamaması nedeniyle ödenemeyip geri dönen yol giderine dayanan ihtar sonuç doğurmaz (Yargıtay 2. HD, 05.05.2014, E. 2014/8766, K. 2014/10235). İhtarın hazırlanmasını ve uygulamadaki şartlarını terk nedeniyle boşanma davası ve eve dön ihtarı şartları yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

İhtar Çekmek, Önceki Olayları Affetmek Demektir

2. Hukuk Dairesi'ne göre terk ihtarı çeken eş, eşinin ihtar istek tarihinden önceki kusurlu davranışlarını affetmiş, en azından hoşgörüyle karşılamış olur; bu olaylara dayanılarak evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle boşanmaya karar verilemez (Yargıtay 2. HD, 09.01.2017, E. 2015/21712, K. 2017/11). Terk ihtarının geçersiz olması da bu sonucu değiştirmez (Yargıtay 2. HD, 08.05.2014, E. 2013/26583, K. 2014/10696). İhtardan sonra gerçekleşen yeni olaylar ise ileri sürülebilir; yukarıdaki kilit kararında da Daire, ihtar öncesi olayların affedildiğini ve kadının ihtardan sonra başka bir kusurunun ispatlanamadığını belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 24.02.2021, E. 2020/2658, K. 2021/1627).

ℹ️Bilgi
Eşinizin ayrılmadan önceki davranışları (örneğin hakaret veya aşağılayıcı tutumları) nedeniyle boşanmak istiyorsanız, eve dön ihtarı çekmeden önce hangi yolun size uygun olduğunu değerlendirin. İhtar, o olaylara dayanma imkânınızı ortadan kaldırabilir.

İki Ay Dolunca: Terk Nedeniyle Boşanma Davası

İhtara rağmen eşiniz iki ay içinde haklı bir sebep olmadan dönmezse terk nedeniyle boşanma davası açabilirsiniz. İhtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz; bu süre dolmadan açılan davanın reddi onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 29.11.2007, E. 2007/2807, K. 2007/16624). İki ay dolduktan sonra ayrıca beklemek gerekmez: ihtardan sonra dört ay geçmediği gerekçesiyle verilen ret kararı bozulmuştur (Yargıtay 2. HD, 16.09.2013, E. 2013/16415, K. 2013/20966). Kanun ayrıca ayrılığın en az altı ay sürmüş olmasını ve dava açıldığında devam etmesini arar (TMK m. 164/1).

Terk, özel ve mutlak bir boşanma sebebidir: kanunun aradığı şartlar gerçekleşirse hâkim, evliliğin çekilmez hâle gelip gelmediğini ayrıca araştırmaz. Usulüne uygun ihtara rağmen dönmeyen eş, dönmemekte haklı olduğunu ispat etmelidir; süresinde cevap vermeyip bu yönde delil sunmayan kadın hakkında verilen terk kararı onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 12.06.2024, E. 2023/7670, K. 2024/4589).

Terk Davasında Tazminat ve Nafaka

Hukuk Genel Kurulu'na göre terk edilmiş olmak kişilik haklarına saldırı niteliği taşımadığından, terk nedeniyle boşanmada terk edilen eş yararına manevi tazminata hükmedilemez; mahkeme terk dışındaki kusurlu davranışları da hükme esas alamaz (Yargıtay HGK, 15.06.2021, E. 2017/2717, K. 2021/761). Koşulları varsa maddi tazminat istenebilir; terk edilen erkek yararına maddi tazminata hükmeden, manevi tazminatı ise reddeden bölge adliye mahkemesi kararı onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 25.01.2024, E. 2023/3960, K. 2024/511). Terke dayalı davada kendisinin ayrı bir boşanma davası bulunmayan davalı eş ise tazminat ve yoksulluk nafakası isteyemez (Yargıtay HGK, 24.05.2023, E. 2022/400, K. 2023/514).

Altı Ay Beklemeden Boşanmak Mümkün mü?

Terk davası için altı aylık süreyi beklemek zorunda değilsiniz; ancak başka bir hukuki sebebe dayanmanız gerekir. Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeniz sizden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir (TMK m. 166/1). Bu davada eşinizin yalnızca evden ayrılmış olması yeterli kanıt değildir; yukarıda belirtildiği gibi Hukuk Genel Kurulu salt fiili ayrılığın üzerine çıkan deliller aramaktadır (Yargıtay HGK, 01.11.2023, E. 2022/771, K. 2023/1039). 2. Hukuk Dairesi, terke dayalı bir davası bulunmayan erkeğin açtığı davada terk vakıasının kadına kusur olarak yüklenemeyeceğini, kadına başka bir kusur da ispatlanamadığından davanın reddi gerektiğini belirterek boşanma kararını bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 10.02.2026, E. 2025/6860, K. 2026/1395).

⚠️Dikkat
Yalnızca "eşim evi terk etti" diyerek evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle dava açarsanız ve eşinize terk dışında bir kusur ispatlayamazsanız davanız reddedilebilir. Terke dayanmak istiyorsanız ihtar ve süre şartlarını yerine getirin; başka olaylara dayanacaksanız bunları mesaj, tanık ve belge gibi delillerle hazırlayın.

Eşiniz de boşanmak istiyorsa ve evlilik en az bir yıl sürmüşse, birlikte başvurmanız ya da birinizin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Hâkim tarafları bizzat dinler; boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya karar verir (TMK m. 166/3). Ayrıntılar için anlaşmalı boşanma davası yazımıza bakabilirsiniz.

Daha önce açılmış bir boşanma davası reddedilip kesinleşmişse, kesinleşmeden itibaren bir yıl geçtiği hâlde ortak hayat yeniden kurulamamışsa eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir (TMK m. 166/4). Bu süre 7532 sayılı Kanunla 27.11.2024'ten itibaren üç yıldan bir yıla indirilmiştir; ayrıntıları TMK 166 şerhimizde anlattık. Erkeğin açacağı davanın hazırlığı için erkeğin boşanma davası açması yazımıza da göz atabilirsiniz.

Evi Terk Eden Kadın Nafaka Alabilir mi?

Evi terk eden kadının nafaka alıp alamayacağı, ayrı yaşamakta haklı olup olmadığına bağlıdır. Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır (TMK m. 197/2). Hukuk Genel Kurulu'na göre bu davada ölçü tarafların kusur durumu değil, nafakayı talep eden eşin ayrı yaşamada haklı olup olmadığıdır (Yargıtay HGK, 25.03.2021, E. 2017/2415, K. 2021/347).

Bu dava sizin terk davanızı da etkiler: Kadının açtığı bağımsız tedbir nafakası davasında ayrı yaşamakta haklı olduğu kesinleşmiş bir kararla belirlenmişse, o dönem terk sayılmaz ve terk davası kabul edilemez (Yargıtay 2. HD, 29.09.2011, E. 2011/13510, K. 2011/14466). Boşanma davası açıldıktan sonra ise hâkim, davanın devamı süresince eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m. 169).

Boşanmadan sonra yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan tarafa verilebilir (TMK m. 175). Terke dayalı davada kendi boşanma davası bulunmayan davalı eşin yoksulluk nafakası isteyemeyeceğini yukarıda belirttik. Ayrı yaşama döneminde nafakanın şartlarını boşanmadan ayrı yaşamak ve bağımsız tedbir nafakası yazımızda, boşanma sonrası nafakayı yoksulluk nafakası şartları yazımızda anlattık.

Eşiniz Çocukları Alıp Gittiyse Ne Yapmalısınız?

Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velayeti birlikte kullanır; ortak hayata son verilmişse hâkim velayeti eşlerden birine verebilir (TMK m. 336/1-2). Eşlerin ergin olmayan çocukları varsa hâkim, ana ve baba ile çocuklar arasındaki ilişkileri düzenleyen hükümlere göre gereken önlemleri alır (TMK m. 197/4). Böylece boşanma davası açmadan da aile mahkemesinden geçici velayet düzenlemesi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasını isteyebilirsiniz; velayeti altında bulunmayan çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını istemek her iki ebeveynin hakkıdır (TMK m. 323).

2. Hukuk Dairesi'ne göre bu talep, evliliğin hukuken devam ettiği gözetilerek bir koruma tedbiri olarak velayetin geçici düzenlenmesine ilişkindir (Yargıtay 2. HD, 07.04.2016, E. 2016/5810, K. 2016/6994). Eşlerin ayrı yaşadığı sabit olan bir dosyada Daire, mahkemenin velayet düzenlemesi yapmasının zorunlu olduğunu belirterek geçici velayet talebini de kapsayacak şekilde kurulan ret hükmünü bozmuştur (Yargıtay 2. HD, 09.01.2017, E. 2016/23663, K. 2017/112). Boşanma davası açıldığında ise hâkim çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır (TMK m. 169).

Çocuklar sizin yanınızda kaldıysa, evi terk eden eşten onlar için nafaka isteyebilirsiniz: küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir (TMK m. 329). Yargıtay'a göre müşterek çocuğa fiilen bakan ana veya baba, ayrı yaşamda haklı olsun olmasın, diğer eşten çocuk adına nafaka isteyebilir (Yargıtay 3. HD, 04.04.2016, E. 2016/1523, K. 2016/5103).

Çocuğun başka bir şehre götürülmesinin ceza ve velayet boyutunu boşanma aşamasında çocuğu alıp başka şehre gitmek yazımızda anlattık. Kişisel ilişki kararına uyulmazsa kararın yerine getirilmesi, 7343 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra icra daireleri yerine adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri aracılığıyla istenir (5395 sayılı Kanun m. 41/A vd.); süreci çocuk teslimi ve kişisel ilişki icrası yazımızda bulabilirsiniz.

Evi Terk Eden Anneye Velayet Verilir mi?

Evden ayrılmak anneye velayet verilmesine kendiliğinden engel olmaz. Velayet düzenlemesinde temel ilke çocuğun üstün yararıdır; Yargıtay'a göre anne ve babanın yararları, boşanmadaki kusurları, ahlaki değer yargıları ve sosyal konumları gibi durumlar, çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde göz önünde tutulur (Yargıtay 2. HD, 30.11.2023, E. 2023/2591, K. 2023/5804). Çocuğun yaşı, bakım koşulları, ebeveynleriyle bağı ve uzman raporları birlikte değerlendirilir. Babaya velayet verilmesini gerektiren durumları velayet hangi durumlarda babaya verilir yazımızda inceledik.

Evi Terk Eden Kadın Mal Paylaşımında Hak Kaybeder mi?

Hayır. Edinilmiş mallara katılma rejiminde artık değerdeki payın hakkaniyete uygun olarak azaltılması veya kaldırılması yalnız zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde mümkündür (TMK m. 236/2); evi terk etmek bu sebepler arasında sayılmamıştır. Ayrı yaşamak mal rejimini de sona erdirmez: boşanma hâlinde mal rejimi, dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK m. 225/2). Bu nedenle ayrı yaşanan dönemde, dava açılıncaya kadar karşılığı verilerek edinilen malvarlığı değerleri de kural olarak edinilmiş mal sayılır (TMK m. 219). Hesaplamanın ayrıntıları için boşanmada mal paylaşımı rehberimize bakabilirsiniz.

Eşinizin ailenin ekonomik varlığını tehlikeye atacak tasarruflarından endişe ediyorsanız, hâkimden belirleyeceği malvarlığı değerleriyle ilgili tasarrufların ancak sizin rızanızla yapılabileceğine karar vermesini isteyebilirsiniz; hâkim bir taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisini kaldırırsa bunun tapu kütüğüne şerh edilmesine kendiliğinden karar verir (TMK m. 199). Aynı imkân eşiniz için de geçerlidir.

Ziynet Eşyaları

Evden ayrılan kadının en sık ileri sürdüğü taleplerden biri ziynet alacağıdır. 2. Hukuk Dairesi'nin çoğunluk görüşüne göre evlilik sırasında kadına takılan ziynet eşyaları, kim tarafından alınmış olursa olsun ona bağışlanmış sayılır ve onun kişisel malı niteliğini kazanır; koca, bozdurup harcadığı ziynetlerin kadının rızasıyla ve geri verilmemek üzere kendisine verildiğini ispat edemezse bunları iadeyle yükümlüdür (Yargıtay 2. HD, 28.02.2012, E. 2011/7128, K. 2012/4210, oy çokluğu). Bu nedenle ziynetleri evlilik sırasında bozdurduysanız, bunun hangi koşullarla yapıldığını gösteren delilleri saklamanız önemlidir.

Erkek Evi Terk Ederse Kadın Ne Yapmalı?

Kurallar iki eş için de aynıdır. Erkek, evlilik birliğinin yükümlülüklerinden kaçmak için evi terk etmiş ve haklı bir sebep olmadan dönmüyorsa kadın, ayrılığın dördüncü ayı dolduktan sonra eve dön ihtarı çekebilir; ihtara rağmen iki ay içinde dönmeyen eşine karşı terk nedeniyle boşanma davası açabilir (TMK m. 164). Kilit değiştirme, samimiyet ve affetme etkisine ilişkin yukarıdaki kurallar kadın için de geçerlidir.

Boşanmak istemeyen kadın ise nafaka ve konuta ilişkin önlemler isteyebilir. Eşlerden biri, diğerinin haklı bir sebep olmaksızın birlikte yaşamaktan kaçınması üzerine de parasal katkı, konut ve ev eşyasından yararlanma ve malların yönetimine ilişkin önlemler isteyebilir (TMK m. 197/3). Hukuk Genel Kurulu, fiili ayrılığın erkeğin ortak konutu terk etmesiyle başladığı bir dosyada kadını ayrı yaşamakta haklı bulmuştur (Yargıtay HGK, 25.03.2021, E. 2017/2415, K. 2021/347). Karşılıklı kusurların bulunduğu bir evlilikte de kiracı olarak oturulan ortak evi erkeğin terk etmesi üzerine ailesinin yanına taşınmak zorunda kalan kadının ayrı yaşamakta haklı olduğu kabul edilmiştir (Yargıtay HGK, 29.11.2022, E. 2020/366, K. 2022/1619).

Evden ayrılan erkek, aile hukukundan doğan bakım veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmezse TCK m. 233/1'deki suç şikâyet üzerine, hamile olduğunu bildiği eşini çaresiz durumda terk ederse TCK m. 233/2'deki suç gündeme gelir. Çocuklar yanınızdaysa onlar adına da nafaka isteyebilirsiniz (TMK m. 329).

Adım Adım: Eşiniz Evi Terk Ettiğinde Yapılacaklar

  1. Ayrılık tarihini ve nasıl gerçekleştiğini not edin; eve dön ihtarı için gereken dört aylık süre ayrılıkla başlar. Mesaj, tanık ve belge gibi delilleri saklayın.
  2. Kapının kilidini değiştirmeyin ve eşinizin eve dönmesini engelleyecek bir davranışta bulunmayın.
  3. Ayrılığın sebebini gerçekçi biçimde değerlendirin: eşinizi evden kovduysanız veya ayrılmaya zorladıysanız terk davası açamazsınız.
  4. Çocuklar için gecikmeden aile mahkemesinden geçici velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi isteyin; çocuklar yanınızdaysa onlar adına nafaka talep edin.
  5. Mal varlığının elden çıkarılmasından endişe ediyorsanız tasarrufların rızanıza bağlanmasını isteyin (TMK m. 199).
  6. Ayrılıktan önceki olaylar nedeniyle boşanmak istiyorsanız ihtar çekmeyin; delillerinizi hazırlayıp evlilik birliğinin sarsılması davası açın.
  7. Evliliği sürdürmek istiyorsanız ve eşiniz haklı bir sebep olmadan dönmüyorsa, dördüncü ay dolduktan sonra bağımsız bir konuta davet eden, yol giderini karşılayan samimi bir eve dön ihtarı gönderin.
  8. İhtardan sonra iki ay dolduğu hâlde eşiniz dönmezse terk nedeniyle boşanma davası açın.
Yazar Hakkında
Av. Murat Aydar

Av. Murat Aydar

Boşanma Avukatıİstanbul Barosu - Sicil No: 62459

İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.