Evi terk eden eş boşanmada kusurlu sayılır mı?

Evden ayrılmak kendiliğinden kusur sayılmaz. Hukuk Genel Kurulu'na göre 164'e dayalı dava açılmamışsa terk, ancak salt fiili ayrılığın üzerine çıkan delillerle, yani ortak hayatı kesme kastı ve ayrılığın diğer eşten kaynaklanmadığı ortaya konularak kusur sayılabilir. 2. Hukuk Dairesi de son kararlarında terke dayalı dava bulunmayan dosyalarda terk vakıasını kusur olarak yüklememektedir.

Evi terk eden eş boşanma davası açabilir mi?

Evet, ancak 164'e dayanarak değil; terk davası yalnız terk edilen eşe tanınmıştır. Evden ayrılan eş, koşulları varsa evlilik birliğinin temelinden sarsılması (m. 166) sebebiyle dava açabilir. Eşi tarafından evden kovulan veya terke zorlanan kişi ise kanuna göre terk eden sayılmaz; bu durumda terk eden, onu zorlayan eştir.

Eve dön ihtarı nasıl çekilir?

İhtar, terk edilen eşin istemi üzerine hâkim ya da 2011'den bu yana noter aracılığıyla yapılır; Yargıtay'a yansıyan dosyalarda mahkeme ihtarları aile mahkemesinden değişik iş dosyasıyla istenmiştir. İhtar, ayrılığın dördüncü ayı dolmadan istenemez. İhtarda davet edilen konutun adresi, iki aylık dönüş süresi ve dönmemenin sonuçları yer almalı, yol gideri gönderilmeli ve ihtar karşı tarafa tebliğ edilmelidir.

Eve dön ihtarnamesinde neler bulunmalı?

2. Hukuk Dairesi'ne göre geçerli bir ihtarda davet edilen konutun adresi, dönüş süresi ve ihtara uymamanın sonuçları gösterilmeli, yol giderleri karşılanmalı ve ihtar karşı tarafa tebliğ edilmelidir. Yol gideri; dönüş, kabul edilmeme hâlinde geri dönüş ve bir günlük iaşe ve ikamet masrafını karşılayacak miktarda, konutta ödemeli gönderilmelidir. İhtar ayrıca samimi olmalıdır.

Terk ihtarından sonra ne zaman dava açılır?

İhtardan sonra iki ay geçmedikçe terk davası açılamaz; bu süre dolmadan açılan dava reddedilir. İki ay dolduktan sonra ayrıca beklemek gerekmez. İhtar da ayrılığın dördüncü ayı bitmeden istenemeyeceğinden, dava açıldığında kanunun aradığı en az altı aylık ayrılık gerçekleşmiş olur.

Eve dön ihtarına uymayan eşe ne olur?

İki aylık süre içinde haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmeyen eşe karşı terk nedeniyle boşanma davası açılabilir. Usulüne uygun ihtar tebliğ edilmişse dönmemekte haklı olduğunu ispat yükü ihtar edilen eştedir; Yargıtay, süresinde cevap vermeyip bu yönde delil sunmayan eş hakkında verilen terk kararını onamıştır.

Hangi durumlarda eve dönmemek haklı sayılır?

Yargıtay kararlarına göre eşini evden kovan, ona hakaret eden veya ekonomik şiddet uygulayarak terke zorlayan eşe karşı dönmemek haklıdır. Bağımsız bir konuta değil, eşin anne ve babasıyla yaşadığı eve davet edilmek, aleyhine açılmış bir boşanma davasının sürmesi ve ayrı yaşamakta haklı olduğunun mahkeme kararıyla belirlenmiş olması da haklı sebep kabul edilmiştir.

Boşanma davası sürerken ayrı yaşamak terk sayılır mı?

Hayır. Yargıtay'a göre aleyhine boşanma davası devam eden eş, dava süresince ayrı yaşamakta ve eve dönmemekte haklıdır; bu dönemde terkten söz edilemez. Eşin açtığı boşanma davası sürerken gönderilen eve dön ihtarının samimi olmadığı gerekçesiyle terk davasının reddedildiği karar da onanmıştır.

Eve dön ihtarı çeken eş önceki olayları affetmiş sayılır mı?

Evet. 2. Hukuk Dairesi'ne göre terk ihtarı çeken eş, eşinin ihtar istek tarihinden önceki kusurlu davranışlarını affetmiş veya en azından hoşgörmüş sayılır; bu olaylar sonradan evlilik birliğinin sarsılması davasında boşanma sebebi yapılamaz. Terk ihtarının geçersiz olması da bu sonucu değiştirmez; ihtardan sonraki yeni olaylar ise ileri sürülebilir.

Terk nedeniyle boşanmada tazminat ve nafaka nasıl belirlenir?

Hukuk Genel Kurulu'na göre terk edilmiş olmak kişilik haklarına saldırı sayılmadığından terk nedeniyle boşanmada manevi tazminata hükmedilemez. Koşulları varsa maddi tazminat verilebilir; Yargıtay terk edilen eş yararına verilen maddi tazminatı onamıştır. Terke dayalı davada kendi bağımsız boşanma davası bulunmayan davalı ise tazminat ve yoksulluk nafakası isteyemez.

Evi terk eden anneye velayet verilir mi?

Verilebilir. Velayette belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Yargıtay'a göre anne ve babanın boşanmadaki kusurları, çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde göz önünde tutulur. Bu nedenle evden ayrılmak tek başına velayeti kaybettirmez; çocuğun yaşı, bakım koşulları ve hazırlanan raporlar birlikte değerlendirilir.

Evi terk eden eş mal paylaşımında hak kaybeder mi?

Hayır. Edinilmiş mallara katılma rejiminde katılma alacağının azaltılması veya kaldırılması yalnız zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde mümkündür (TMK 236). Terk bu sebepler arasında sayılmadığından, evden ayrılan eşin mal rejiminden doğan payı terk nedeniyle azaltılamaz.

TMK 164 Terk: Eve Dön İhtarı Şartları ve Yargıtay Kararları

Kısaca TMK 164

TMK 164, eşlerden birinin evlilik birliğinin yükümlülüklerinden kaçmak için ortak konutu terk etmesini veya haklı bir sebep olmadan dönmemesini özel ve mutlak bir boşanma sebebi sayar. Dava için ayrılığın en az altı ay sürmesi, devam etmesi ve hâkim ya da noter aracılığıyla yapılan eve dön ihtarının sonuçsuz kalması gerekir. İhtar, terkin dördüncü ayı dolmadan istenemez; ihtardan sonra iki ay geçmeden dava açılamaz. Eşini terke zorlayan veya dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır ve bu maddeye dayanarak dava açamaz.

Madde Metni

Terk — Madde 164

(1)Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.
(2)Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilân yoluyla yapılır. Ancak, boşanma davası açmak için belirli sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz.

Kaynak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, mevzuat.gov.tr. Fıkra numaraları okumayı kolaylaştırmak için eklenmiştir.

Değişiklik Geçmişi

Tarih	Kaynak	Değişiklik
01.01.2002	4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (ilk metin)	Madde yürürlüğe girdi. İlk metinde ihtar yalnız hâkim tarafından yapılabiliyordu.
14.04.2011	31.03.2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanun m. 19 (RG 14.04.2011)	Birinci ve ikinci fıkralardaki "hâkim" ibarelerinden sonra "veya noter" ibareleri eklendi; eve dön ihtarı noter aracılığıyla da yapılabilir hâle geldi.

2011 değişikliğinden önceki metin

(1) Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hâkim tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır. (2) Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilân yoluyla yapılır. Ancak, boşanma davası açmak için belirli sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz.

Fıkra Fıkra Açıklama

Birinci Fıkra: Terkin Unsurları

Terk, eşlerden birinin haklı bir sebep olmaksızın kendi iradesiyle ortak hayattan ayrılmasıdır. Madde iki görünüm öngörür: eşin, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk etmesi veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmemesi. Hukuk Genel Kurulu'na göre terk eylemi, birliğin yüklediği yükümlülükleri yerine getirmeme maksadı ve ortak hayata son verme kastı taşımalı, haklı ve hukuka uygun bir nedene dayanmamalı ve altı ay süreyle devam etmelidir; bunlara ek olarak usulüne uygun ihtarın sonuçsuz kalması gerekir (Yargıtay HGK, 24.05.2023, E. 2022/400, K. 2023/514).

Terk, özel ve mutlak bir boşanma sebebidir: kanunun aradığı şartlar gerçekleşirse hâkim, evliliğin çekilmez hâle gelip gelmediğini ayrıca araştırmadan boşanmaya karar verir. Hukuk Genel Kurulu'nun aynı kararda aktardığı öğreti görüşüne göre eşlerin aynı evde ayrı odalarda yaşaması terk sayılmaz; eşlerden birinin diğerinin yakınlarıyla birlikte oturmayı reddetmesi de terk değildir.

Birinci Fıkra: Terke Zorlama ve Dönmeyi Engelleme

Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır. Dava hakkı yalnız terk edilen eşe ait olduğundan, eşini terke zorlayan taraf 164'e dayanarak boşanma davası açamaz. Hukuk Genel Kurulu, eşine sürekli hakaret edip onu ortak konuttan kovan erkeğin gerçekte terk edilen değil terk eden eş olduğunu belirterek terk davasının reddini doğru bulmuştur (Yargıtay HGK, 04.11.2020, E. 2017/2727, K. 2020/846, oy çokluğu). Evine bakmayan, birlik görevlerini yerine getirmeyen ve eşine ekonomik şiddet uygulayan erkeğin davranışları nedeniyle kadının terke zorlandığı bir dosyada da erkeğin terk davası açma hakkının bulunmadığı kabul edilmiştir (Yargıtay HGK 2023/514).

Birinci Fıkra: Haklı Sebep ve Ortak Konut

Kanunun aradığı altı aylık süre içinde ayrı yaşamak haklı bir nedene dayanıyorsa terke dayalı dava kabul edilemez. Kadının açtığı bağımsız tedbir nafakası davasında ayrı yaşamakta haklı olduğu kesinleşmiş bir kararla belirlenmişse, bu dönem terk sayılmaz (Yargıtay 2. HD, 29.09.2011, E. 2011/13510, K. 2011/14466). Aleyhine boşanma davası açılmış eş de dava süresince ayrı yaşamakta ve eve dönmemekte haklıdır; önceki dava kesinleşmeden gönderilen ihtara dayanılarak terk nedeniyle boşanmaya karar verilemez (Yargıtay 2. HD, 25.04.2018, E. 2018/2221, K. 2018/5625). Ayrı yaşama hakkının kanuni dayanağı ve bu dönemde nafaka için boşanmadan ayrı yaşamak ve bağımsız tedbir nafakası yazımıza bakabilirsiniz.

Davet edilen konut da önemlidir. Daire, eşlerin birlikte seçtikleri ya da kanuna uygun biçimde belirlenmiş bağımsız bir konuta davet edilmeyen eşin ihtara uymamakta haklı olduğunu kabul etmiştir (Yargıtay 2. HD, 25.11.2013, E. 2013/23331, K. 2013/27534). Eşini anne ve babasıyla birlikte yaşadığı köy evine davet eden erkeğin terk davasının reddi de onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 07.11.2023, E. 2023/8282, K. 2023/5214). Buna karşılık usulüne uygun ihtara rağmen dönmeyen eş, dönmemekte haklı olduğunu ispat etmelidir; süresinde cevap vermeyip bu yönde delil sunmayan kadın hakkında verilen terk kararı onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 12.06.2024, E. 2023/7670, K. 2024/4589).

Birinci Fıkra: Terk, Kusur, Tazminat ve Diğer Sonuçlar

164'e dayalı bir dava açılmamışsa terk olgusu, evlilik birliğinin sarsılmasına (m. 166) dayalı davada kusur olarak ancak sınırlı biçimde değerlendirilebilir. Hukuk Genel Kurulu'na göre birlikte yaşama yükümlülüğünü ihlal eden bu davranış 166'ya göre kusur belirlemesinde esas alınabilir; ancak bunun için eylemin delillerle somutlaştırılması, ortak hayatı kesme kastının açıkça ortaya konulması, ayrılığın iddia eden taraftan kaynaklanmadığının ve normale dönme ihtimali kalmadığının anlaşılması, kısacası "salt fiili ayrılık" olgusunun üzerine çıkılması gerekir (Yargıtay HGK, 01.11.2023, E. 2022/771, K. 2023/1039). 2. Hukuk Dairesi de son kararlarında ortak haneyi terk etmiş olmanın tek başına boşanma sebebi sayılamayacağını ve terke dayalı dava bulunmayan dosyalarda terk vakıasının kusur olarak yüklenemeyeceğini belirtmektedir (Yargıtay 2. HD, 16.10.2025, E. 2025/1773, K. 2025/8899; Yargıtay 2. HD, 10.02.2026, E. 2025/6860, K. 2026/1395; Yargıtay 2. HD, 20.01.2026, E. 2025/5938, K. 2026/603).

Terk nedeniyle verilen boşanma kararında terk edilmiş olmak kişilik haklarına saldırı sayılmadığından terk edilen eş yararına manevi tazminata hükmedilemez; mahkeme terk dışındaki kusurlu davranışları da hükme esas alamaz (Yargıtay HGK, 15.06.2021, E. 2017/2717, K. 2021/761). Maddi tazminat ise koşulları varsa istenebilir; terk edilen erkek yararına maddi tazminata hükmeden ve manevi tazminatı reddeden bölge adliye mahkemesi kararı onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 25.01.2024, E. 2023/3960, K. 2024/511). Terke dayalı davada ayrıca bağımsız bir boşanma davası bulunmayan davalı, tazminat ve yoksulluk nafakası isteyemez (HGK 2023/514).

Edinilmiş mallara katılma rejiminde katılma alacağının azaltılması veya kaldırılması yalnız zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde öngörüldüğünden (m. 236), terk bu payı etkilemez. Velayette ölçüt çocuğun üstün yararıdır; Yargıtay'a göre anne ve babanın boşanmadaki kusurları, çocuğun üstün yararını etkilemediği ölçüde göz önünde tutulur (Yargıtay 2. HD, 30.11.2023, E. 2023/2591, K. 2023/5804). Ortak konuttan ayrılmak kendi başına bir suç olarak düzenlenmemiştir; ancak TCK 233, aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmemeyi ve hamile olduğunu bildiği eşini çaresiz durumda terk etmeyi ayrıca cezalandırır. Konunun pratik yönlerini boşanma aşamasında evi terk etmek suç mu yazımızda anlattık.

İkinci Fıkra: İhtarın Şekli ve İçeriği

İhtar, terke dayalı boşanma davasının ön şartıdır. Terk edilen eşin istemi üzerine hâkim veya 2011'den bu yana noter tarafından, esas incelenmeden yapılır ve gerektiğinde ilan yoluyla tebliğ edilir. Yargıtay'a yansıyan dosyalarda mahkeme ihtarları aile mahkemesinden (aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinden) değişik iş dosyasıyla istenmiştir. 2. Hukuk Dairesi'ne göre ihtarın geçerli olması için davet edilen konutun adresinin gösterilmesi, dönüş süresinin açıklanması, ihtara uymamanın sonuçlarının belirtilmesi, yol giderlerinin karşılanmış olması ve ihtarın karşı tarafa tebliğ edilmesi zorunludur; ihtar, boşanmayı değil evlilik birliğini sürdürmeyi amaçlayan samimi bir arzunun ürünü olmalıdır (Yargıtay 2. HD, 07.03.2024, E. 2023/4147, K. 2024/1593).

Yol gideri; dönüş, kabul edilmeme hâlinde geri dönüş ve bir günlük iaşe ve ikamet masrafını karşılayacak miktarda, konutta ödemeli olarak gönderilmelidir. Adreste bulunamama nedeniyle ödenemeyip iade edilen yol giderine dayanan ihtar sonuç doğurmaz (Yargıtay 2. HD, 05.05.2014, E. 2014/8766, K. 2014/10235). İhtar ile tebliğ mazbatasının aslı veya onaylı örneği dava dosyasına getirtilmeden hüküm kurulamaz (Yargıtay 2. HD, 13.12.2017, E. 2016/8915, K. 2017/14511). İhtarın hazırlanmasını ve uygulamadaki şartlarını terk nedeniyle boşanma davası ve eve dön ihtarı şartları yazımızda anlattık.

İkinci Fıkra: Dört Ay ve İki Ay Kuralı

İhtar, ayrılığın dördüncü ayı dolmadan istenemez. İhtarın sonuç doğurması için ihtar isteğinden önceki dört ay içinde eşin haklı bir sebep olmaksızın birlik dışında yaşamış olması gerekir; terkten itibaren dördüncü ay bitmeden istenen ihtar geçersizdir ve buna dayanan dava reddedilmelidir (Yargıtay 2. HD, 15.04.2009, E. 2008/4623, K. 2009/7281). Dava, ihtardan sonra iki ay geçmedikçe açılamaz; bu süre dolmadan açılan davanın reddi onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 29.11.2007, E. 2007/2807, K. 2007/16624). İki ay dolduktan sonra ayrıca beklemek gerekmez: ihtardan sonra dört ay geçmediği gerekçesiyle verilen ret kararı bozulmuştur (Yargıtay 2. HD, 16.09.2013, E. 2013/16415, K. 2013/20966). Dört ay ve iki ay birlikte, kanunun aradığı en az altı aylık ayrılığı karşılar.

İkinci Fıkra: İhtarın Samimiyeti ve Affetme Etkisi

Samimi olmayan ihtar sonuç doğurmaz. Kadının açtığı boşanma davası sürerken gönderilen ihtarın samimi olmadığı ve kadının derdest dava nedeniyle ayrı yaşamakta haklı olduğu gerekçesiyle verilen ret kararı onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 10.01.2023, E. 2022/9284, K. 2023/75). İhtarda evin anahtarının bırakıldığı belirtilen kişinin bu konuda bilgisi olmadığının anlaşıldığı bir dosyada da ihtar samimi bulunmamış, karar onanmıştır (Yargıtay 2. HD, 22.05.2024, E. 2022/11207, K. 2024/3739).

Terk ihtarı çeken eş, eşinin ihtar istek tarihinden önceki kusurlu davranışlarını affetmiş, en azından hoşgörüyle karşılamış sayılır; bu olaylara dayanılarak evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle boşanmaya karar verilemez (Yargıtay 2. HD, 09.01.2017, E. 2015/21712, K. 2017/11). Terk ihtarının geçersiz olması bu sonucu değiştirmez (Yargıtay 2. HD, 08.05.2014, E. 2013/26583, K. 2014/10696). Buna karşılık içeriği itibarıyla terk ihtarı niteliği taşımayan bir noter yazısı affetme anlamına gelmez (2. HD 2024/1593). İhtarı aldıktan sonra boşanma davası açan eşin bu davranışı da ihtar gönderen eşin kusurlarını hoş gördüğü şeklinde yorumlanamaz (Yargıtay HGK, 14.09.2021, E. 2017/2411, K. 2021/995).

TMK 164 Yargıtay Kararları

Bu bölümde, maddenin uygulamada nasıl yorumlandığını gösteren 19 Yargıtay kararı yer alıyor. Kararların tamamı resmî tam metinleri okunarak seçildi ve ilgili oldukları fıkraya göre gruplandı; Hukuk Genel Kurulu kararları her grubun başındadır. Künyeye tıklayarak kararın tam metnine ulaşabilirsiniz.

TMK 164/1 ile ilgili Yargıtay kararları

TMK 164/1 · Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

Terke zorlanan eş terk etmiş sayılmaz; terkin unsurları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 24.05.2023, E. 2022/400, K. 2023/514

Kadın evlilik birliğinin sarsılmasına, erkek ise ihtara rağmen dönmediği gerekçesiyle 164'e dayanmıştı. İlk derece mahkemesi kadının davasını reddedip erkeğin terk davasını kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi de Daire'nin bozma kararına direnmişti. Hukuk Genel Kurulu, erkeğin evine bakmadığını, masrafları karşılamadığını ve eşine ekonomik şiddet uyguladığını, bu davranışlar nedeniyle kadının terke zorlandığını belirtti. Ortak konutu terke zorlayan veya dönmeyi engelleyen eşin gerçekte terk eden eş olduğunu ve terk davası açma hakkı bulunmadığını belirterek direnme kararını bozdu.

“ortak konutu terke zorlayan veya eve dönmeyi engelleyen eşin, gerçekte terk eden eş olması nedeniyle, terke dayalı boşanma davası açma hakkı bulunmadığı sonucu ortaya çıkmaktadır.”

TMK 164/1 · Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

Eşine hakaret edip onu evden kovan eş terk davası açamaz

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 04.11.2020, E. 2017/2727, K. 2020/846

Erkek, eşinin davet edildiği ortak konuta dönmediğini ileri sürerek 164'e dayanan dava açmıştı. Yerel mahkeme, eşini terke zorlayan erkeğin dava hakkı olmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; Daire ise kadının haklı bir sebep olmadan dönmediğini belirterek kararı bozmuştu. Hukuk Genel Kurulu, erkeğin sürekli hakaret ettiğini ve kadını ortak konuttan kovarak terke zorladığını, bu nedenle gerçekte terk eden eş olduğunu belirterek direnme kararını oy çokluğuyla onadı. Görüşmelerde, terk davasında davalının terkte değil eve dönmemekte haklı olduğunu kanıtlaması gerektiği gerekçesiyle Daire kararının yerinde olduğu ileri sürülmüş, bu görüş kurul çoğunluğunca benimsenmemiştir.

“terke dayalı boşanma davasında dava açma hakkı, kanunun açık deyimiyle sadece terk edilen eşe ait bulunduğundan, diğer eşi ortak konutu terke zorlayan veya ortak konuta dönmesini engelleyen eşin terk eden eş konumunda olması nedeniyle terke dayalı boşanma davası açma hakkı bulunmamaktadır.”

TMK 164/1 · Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

Terk davası yoksa salt fiili ayrılık kusur sayılmaz

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.11.2023, E. 2022/771, K. 2023/1039

Erkek evlilik birliğinin sarsılmasına dayanmış, mahkemeler kadının eşini terk edip yalnız bıraktığı gerekçesiyle onu kusurlu sayarak boşanmaya karar vermişti. Hukuk Genel Kurulu, birlikte yaşama yükümlülüğünü ihlal eden terk davranışının 166'ya göre kusur belirlemesinde esas alınabileceğini; ancak 164'e dayanılmamışsa eylemin delillerle somutlaştırılması, ortak hayatı kesme kastının açıkça ortaya konulması ve ayrılığın iddia eden taraftan kaynaklanmadığının anlaşılması gerektiğini belirtti. Tanık anlatımları yalnız fiili ayrılığı gösterdiği için direnme kararı bozuldu.

“delillerle desteklenerek ‘salt fiili ayrılık’ olgusunun üzerine çıkılması gerekmektedir.”

TMK 164/1 · Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

Terk edilmiş olmak manevi tazminat gerektirmez

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 15.06.2021, E. 2017/2717, K. 2021/761

Kadın boşanma davası açmış, erkek ise iki kez eve dön ihtarı gönderdikten sonra 164'e dayanan karşı dava açmıştı. Mahkeme, kadının haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmediğini kabul ederek terk nedeniyle boşanmaya ve erkek yararına manevi tazminata karar vermişti. Hukuk Genel Kurulu, özel ve mutlak boşanma sebebine dayalı davada tek konunun kanunun aradığı şartın gerçekleşip gerçekleşmediği olduğunu, başka kusurlu davranışların hükme esas alınamayacağını ve terk edilmiş olmanın kişilik haklarına saldırı niteliği taşımadığını belirterek manevi tazminat hükmünü bozdu.

“terk edilmiş olmanın kişilik haklarına saldırı niteliği taşımadığı”

TMK 164/1 · Yargıtay Hukuk Genel Kurulu

Haklı nedenle dönmeyen eşin ihtardan sonra açtığı dava hoşgörü sayılmaz

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 14.09.2021, E. 2017/2411, K. 2021/995

Erkek baldızına evlenme teklif etmiş, eşine hakaret içeren mektup ve mesajlar göndermişti. Yerel mahkeme, kadının eve dönmemekte haklı olduğunu kabul ederek erkeğin terke dayalı davasını reddetmiş; ancak kadının terk ihtarını aldıktan sonra dava açmasını erkeğin kusurlarını hoş görmesi olarak nitelendirip onun davasını da reddetmişti. Hukuk Genel Kurulu bu nitelendirmenin olayın özelliğine uymadığını, erkeğin kusurlu davranışlarıyla evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını belirterek kadının davasının kabulü gerektiğine karar verdi.

“baldızına evlenme teklif etmek suretiyle zaten kusurlu durumda olan erkeğin, bu haklı nedenle evine dönmeyen eşine terk ihtarında bulunduğu”