Miras Taksim Sözleşmesi Nedir? Örneği, Şekli ve Tapu Devri

Anne veya babadan kalan evleri, tarlaları ve parayı kardeşler kendi aralarında anlaşarak paylaşmak istediğinde başvurulan belge miras taksim sözleşmesidir. Mahkemeye gitmeden, ortaklığın giderilmesi davasının süresine ve masrafına katlanmadan yapılan bu paylaşım, şekline ve kurallarına uyulmazsa yıllar sonra hiç yapılmamış sayılabilir.

Bu yazıda miras taksim sözleşmesinin ne olduğunu, şekil şartını, kimlerin imzalaması gerektiğini, hangi mallar için yapılabileceğini, anne baba sağken yapılan paylaşımların durumunu, sözleşmeyle tapuda devrin nasıl yapıldığını, sözleşmeden dönülüp dönülemeyeceğini ve örnek bir sözleşme metnini Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz.

Miras Taksim Sözleşmesi Kısaca

Miras Taksim Sözleşmesi Nedir?

Birden çok mirasçı varsa miras paylaşılana kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf eder (TMK m. 640/2). Mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir (TMK m. 642/1). Paylaşma mahkeme kararıyla yapılabileceği gibi mirasçıların kendi aralarında anlaşmasıyla da yapılabilir. Bu anlaşmaya miras taksim sözleşmesi, kanundaki adıyla paylaşma sözleşmesi denir.

Sözleşmeyle mirasçılar terekedeki malları birbirlerine dağıtabilir; örneğin evin bir kardeşe, tarlanın diğerine, paranın üçüncüsüne kalmasını kararlaştırabilir ve değerler arasındaki farkı para ödeyerek kapatabilir. Terekenin tamamı yerine yalnızca bir kısmı paylaşılabilir ya da elbirliği mülkiyetini miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürmekle yetinilebilir. Terekenin hangi mallardan oluştuğunu tereke nedir yazımızda anlattık.

Taksim sözleşmesi, bir mirasçının miras payını devretmesinden farklıdır. Terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde miras payının devri konusunda mirasçılar arasında yapılan sözleşmeler de yazılı şekle bağlıdır. Bir mirasçının mirasçı olmayan üçüncü kişiyle yapacağı pay devri ise noterlikçe düzenlenmedikçe geçerli olmaz ve bu kişiye paylaşmaya katılma yetkisi vermez (TMK m. 677). Mirasçılar anlaşamazsa paylaşma mahkeme eliyle yapılır; bu yolu ortaklığın giderilmesi davası yazımızda anlattık.

Miras Taksim Sözleşmesinin Şekil Şartı Nedir?

Kanun yazılı şekli açıkça geçerlilik şartı yapmıştır (TMK m. 676/3). Yargıtay'a göre "mirasçılar arasında satış ya da taksim sözleşmesinin yazılı olması ispat değil geçerlilik koşuludur" (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 19.02.2018, E. 2015/14091, K. 2018/2406). Şekle uyulmadan yapılan paylaşmanın sonucu ağırdır, çünkü "hakim şekil noksanlığını her safhada resen gözönüne almak zorundadır" (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 09.06.2021, E. 2021/122, K. 2021/4895). Noterde yapılmak zorunda değildir; Yargıtay'a göre "miras ortaklığına (terekeye) dahil taşınmazlara ilişkin miras taksim sözleşmesinin geçerliliği için tüm mirasçıların katılımı ile adi yazılı şekil yeterlidir" (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 09.06.2021, E. 2021/122, K. 2021/4895).

Sözlü paylaşma ve yıllarca süren kullanım bu eksikliği gidermez. Bir dosyada mirasçılar, ölümden sonra taşınmazları sözlü olarak paylaştıklarını ve yıllardır buna göre kullandıklarını ileri sürmüştü. Yargıtay'ın deyişiyle "Elbirliği mülkiyeti hükmüne tabi olan mirasçılar arasında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülkiyetin edinilmesi söz konusu olamaz"; yazılı belgeye dayanılmayan parseller bakımından ret kararında isabetsizlik görülmedi. Aynı kararda, mirasçılar arasında yazılı olarak yapılan pay satışı ise TMK m. 677 uyarınca geçerli kabul edildi ve bu kısım için karar bozuldu (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 19.02.2018, E. 2015/14091, K. 2018/2406).

Bütün Mirasçılar İmzalamak Zorunda mı?

Evet. Yargıtay'a göre "taksim sözleşmesinin geçerli olabilmesi için miras bırakanın ölümünden sonra bütün mirasçıların veya temsilcilerinin iradelerinin birleşmesi asıldır". Başka bir ifadeyle "tüm mirasçıların veya temsilcilerinin bir araya gelerek taşınmazları paylaşıp herbirinin kendi payına düşeni aldığı ve diğer mirasçıların paylarına düşenler bakımından da karşılıklı olarak vazgeçtikleri açık ve kesin şekilde belirlenmedikçe taksimin sabit olduğu kabul edilemez" (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 05.03.2020, E. 2016/13016, K. 2020/2243). Aynı kararda sözleşmede parmak izi bulunan mirasçı bunu inkâr etmemiş, diğer mirasçılar da imzalarına itiraz etmemişti. Sözleşmenin muhtar ve ihtiyar heyetince imzalanmamış olmasına dayanılarak verilen ret kararını Yargıtay doğru bulmadı ve kararı bozdu (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 05.03.2020, E. 2016/13016, K. 2020/2243).

Mirasçıları doğru belirlemek bu nedenle ilk adımdır. Sağ kalan eş de mirasçıdır ve sözleşmeye katılmalıdır. Mirasçıların kim olduğu mirasçılık belgesiyle gösterilir; belgenin nasıl alınacağını veraset ilamı nasıl alınır yazımızda anlattık.

Mirasçılardan Biri Küçükse

Mirasçılar arasında küçük ya da kısıtlı biri varsa onun adına yasal temsilcisi imza atar. Vesayet altındaki kişi bakımından mirasın paylaştırılması ve miras payının devri sözleşmeleri vesayet makamının iznine bağlıdır (TMK m. 462/9). Velayet altındaki çocuk için ise Yargıtay, "velinin velayeti altındaki kişi için miras taksim sözleşmesi yapmak üzere izin almasına gerek olmadığı" hususunu belirtti (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 06.03.2025, E. 2024/3224, K. 2025/1330). Bununla birlikte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün menfaatinin çatıştığı işlerde vesayet makamı temsil kayyımı atar (TMK m. 426/2). Annenin veya babanın da aynı mirasta mirasçı olduğu durumlarda böyle bir çatışmanın bulunup bulunmadığı sözleşmeden önce değerlendirilmelidir.

Hangi Mallar Taksim Sözleşmesiyle Paylaşılır?

Taksim sözleşmesi, sözleşmenin yapıldığı sırada hâlâ miras ortaklığına dahil olan ve paylaşılmamış mallar için yapılır. Yargıtay'a göre "Paylı mülkiyete dönüştürülmüş ya da diğer mirasçıların oluruyla bir veya birkaç mirasçı adına tescil edilen durumlarda miras taksim sözleşmesi yapılması sonuç doğurmaz." (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 09.06.2021, E. 2021/122, K. 2021/4895)

Mirasçılar adına paylı mülkiyet olarak tapuya yazılmış bir taşınmaz terekeden çıkmıştır. Böyle bir taşınmazda payın devri tapuda resmî şekilde yapılır. Yargıtay'a göre bu durumda yapılan taksim sözleşmesi için "tüm mirasçıların katılımıyla da yapılsa bu sözleşmeye değer verilemez" (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 24.09.2019, E. 2017/15589, K. 2019/7987). Hem paylı hem elbirliği payları bulunan taşınmazlara ilişkin bir dosyada Yargıtay, bölge adliye mahkemesinin "paylı mülkiyete tabi paylar yönünden taksim sözleşmesinin yapılamayacağına yönelik saptama" ile verdiği ret kararında isabetsizlik görmedi. Elbirliği mülkiyetindeki taşınmazlar için ise "elbirliği mülkiyetine tabi taşınmazlar hakkında geçerli miras taksim sözleşmesi bulunduğu halde davanın tümden reddine yönelik kararının yeterli gerekçe içermemesi nedeniyle karar denetlenebilirlikten uzaktır" diyerek kararı bozdu (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 20.02.2023, E. 2021/8582, K. 2023/953).

Kural bu olmakla birlikte, uygulanmış bir taksimden sonra geçersizlik ileri sürmek korunmaz. Yargıtay'a göre "taksim gereği yapılarak, intikaller gerçekleştirilmiş ise artık taksimin geçersizliğini ileri sürmek Yargıtay ve Daire uygulamamıza göre, TMK'nin 2. maddesi anlamında hakkın kötüye kullanılması olarak kabul edilmektedir" (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 24.09.2019, E. 2017/15589, K. 2019/7987). Şekil eksikliği taşıyan taksimler için de aynı ilke geçerlidir. Yargıtay, şekle aykırı sözleşme kural olarak geçersiz olsa da "bu sözleşmeden doğan edimler taraflarca tam olarak ifa edilmiş ise, şekil eksikliği nedeniyle geçersizliği ileri sürmek, hakkın kötüye kullanılmasını oluşturur" görüşünü benimsedi ve mirasçıların bir kısmının taksim gereği kendilerine düşen taşınmazları adlarına tescil ettirip ettirmediğinin araştırılması için kararı bozdu (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 09.06.2021, E. 2021/122, K. 2021/4895).

Anne Baba Sağken Miras Paylaşımı Yapılabilir mi?

Anne baba hayattayken kardeşlerin "şu ev benim, şu tarla senin olsun" diye yaptıkları anlaşmalar sık görülür. Kanun bu tür sözleşmelere açık bir sınır koyar.

Yargıtay bu hükmü, "murisin sağlığında ileride (murisin ölümünden sonra) intikal edecek terekedeki hakkıyla ilgili olarak bir mirasçının diğer mirasçılarla veya üçüncü bir kişi ile yapacağı sözleşmelerin geçerli olabilmesi için yazılı olması ve ayrıca mirasbırakanın da sözleşmede yer alması ve onun katılımıyla gerçekleştirilmesinin zorunlu olduğu" kuralı olarak açıklar ve ayrıca "geçerli olarak düzenlenmiş bir sözleşmeye dayanılarak ifanın istenmesi için mirasın açılmış olması gerekir" diye hatırlatır (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 17.06.2025, E. 2024/4791, K. 2025/3052). Bu dosyada mirasbırakan hayattayken iki mirasçı arasında, ilerideki miras payının bedel karşılığında devrine ilişkin bir sözleşme yapılmıştı. Yargıtay, mirasbırakanın sözleşmeye katılmadığını ve açık bir muvafakatinin de kanıtlanamadığını belirterek davanın kadastroya dayanan gerekçeyle reddini yerinde görmedi. Ödenen bedelin denkleştirici adalet ilkelerine göre güncellenerek tazminat olarak ödetilmesi gerektiğini de belirterek kararı bozdu (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 17.06.2025, E. 2024/4791, K. 2025/3052).

Mirasbırakan sağlığında mallarını çocukları arasında dağıtmak istiyorsa bunu kendi hukuki işlemleriyle yapar. Mirasbırakanın katıldığı mirastan feragat sözleşmesi ayrı bir kurumdur ve miras sözleşmesi olarak resmî vasiyetname şeklinde yapılır. Bu konuyu mirastan feragat sözleşmesi yazımızda, şekil kuralını TMK 545 miras sözleşmesinin şekli sayfamızda anlattık.

Taksim Sözleşmesiyle Tapu Devri Nasıl Yapılır?

Miras yoluyla yapılan tescil, resmî senet düzenlenmesini gerektirmeyen işlemlerdendir ve mirasçılar mirasçılık belgesiyle başvurur. Tapu Sicili Tüzüğü, miras taksim sözleşmesine dayanan tescil için sözleşmenin biçimine göre farklı belgeler arar (Tapu Sicili Tüzüğü m. 20/1-a ve c). Aşağıdaki tablo bunu özetler.

Bu nedenle sözleşmeyi tapuda doğrudan işletmek isteyen mirasçılar için noterde düzenleme şeklinde ve tescil yetkisi içeren bir sözleşme pratik kolaylık sağlar; adi yazılı sözleşme de geçerlidir ama tapuda bütün mirasçıların yeniden bir araya gelmesini gerektirir. Taksimle yapılan tescil tapu harcına tabidir, mirasçılar adına yalnızca intikal yapılması ise harç gerektirmez. Oranları ve hesabı miras tapu intikali yazımızda anlattık.

Mirasçılardan biri sözleşmeyi imzaladığı hâlde tapuya gelmezse diğerleri tapu iptali ve tescil davası açabilir. Bu dava malvarlığı haklarına ilişkin olduğundan asliye hukuk mahkemesinde görülür (HMK m. 2/1). Davada taraflar eksiksiz gösterilmelidir. "Kural olarak, tapu iptali ve tescil davalarında kayıt maliki olan tüm kişiler aleyhine, kayıt maliki ölmüş ise mirasçılarına husumet yöneltilmesi gereklidir." Bu kurala uyulmadan esasa girilerek verilen kararı Yargıtay bozdu (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 28.06.2018, E. 2018/10794, K. 2018/14614).

Taksimden Sonra Ayrıca İntikal Yapılırsa

Taksim sözleşmesi yapıldıktan sonra tapuda bu sözleşmeye aykırı işlemler yapılmamalıdır. Noterde yapılan bir taksim sözleşmesinden yıllar sonra taşınmazın bütün mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti olarak intikal ettirildiği ve mirasçılar arasında pay devirlerinin yapıldığı bir dosyada Yargıtay, "tapuda intikal ile miras taksim sözleşmesinden vazgeçme iradesinin ortaya konulmuş olduğu" hususunu gözeterek tescil isteminin reddine ilişkin kararı onadı (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 06.03.2025, E. 2024/3224, K. 2025/1330). Taksim sözleşmesi varsa tapu başvurusu doğrudan bu sözleşmeye göre yapılmalıdır.

Taksim Sözleşmesinden Dönülebilir mi, İptal Edilebilir mi?

Bütün mirasçıların imzaladığı yazılı taksim sözleşmesi mirasçıları bağlar (TMK m. 676/1). Sözleşmenin uygulanmadığını ve geçersiz olduğunu ileri süren bir mirasçı hakkında Yargıtay'ın tespiti açıktı. Mirasçının "imzasını ve içeriğini kabul ettiği yazılı sözleşmeden tek başına dönemeyeceği kuşkusuzdur" (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 22.09.2025, E. 2025/44, K. 2025/3771). Mirasçılar hep birlikte yeni bir anlaşma yapabilir; ancak tek bir mirasçının pişman olması sözleşmeyi ortadan kaldırmaz.

Sözleşmenin geçersizliği genel hükümlere bağlıdır; Borçlar Kanununun geçersizliğe ilişkin genel hükümleri paylaşma sözleşmelerine de uygulanır (TMK m. 680). Esaslı yanılma, aldatma veya korkutma sonucu imza atan mirasçı sözleşmeyle bağlı değildir. Ancak yanılma veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde bunu bildirmezse sözleşmeyi onamış sayılır (TBK m. 30, 36, 37, 39). Paylar arasında açık bir oransızlık varsa ve bu oransızlık zarar görenin zor durumundan, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden yararlanılarak sağlanmışsa aşırı yararlanma hükümleri uygulanır. Bu hak öğrenmeden veya zor durumun kalkmasından itibaren bir yıl ve her hâlde sözleşmeden itibaren beş yıl içinde kullanılır (TBK m. 28).

Paylaşma tamamlandıktan sonra mirasçılar, paylarına düşen mallar için birbirlerine karşı satım hükümlerine göre sorumludur. Paylaşmada bir mirasçıya verilen alacakların varlığını da birbirlerine karşı garanti ederler. Garantiye ve kefalete dayanan dava, paylaşma tarihinden itibaren bir yılda zamanaşımına uğrar (TMK m. 679).

Taksim Varken Ortaklığın Giderilmesi Davası Açılabilir mi?

Her mirasçı paylaşmayı isteyebilir (TMK m. 642). Ancak geçerli bir taksim sözleşmesi varsa bu sözleşmede paylaşılan taşınmazlar için ortaklığın giderilmesi davası sonuç vermez. Yargıtay, parsel numaraları yazılmamış bir sözleşme hakkında "murise ait taşınmazların parsel numaraları yazılı değil ise de, mevkiileri açıkça belirlenmiş ve ne şekilde taksim edileceği yazılmıştır" tespitini yaptı ve devam etti. "Bu durumda tüm mirasçılar tarafından imzalanan yazılı taksim sözleşmesi 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 676. maddesi uyarınca geçerlidir." (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 22.09.2025, E. 2025/44, K. 2025/3771)

Bu dosyada ilk derece mahkemesi davayı geçerli bir taksim sözleşmesi bulunduğu gerekçesiyle tümden reddetmişti. Yargıtay, sözleşmenin keşifle zemine uygulanarak "taksim sözleşmesinde yazılı mevkiilerdeki taşınmazlarla ilgili davanın reddine karar verilmesi" ve sözleşmede yer almayan taşınmazlar bakımından ise işin esasının incelenmesi gerektiğini belirterek kararı bozdu (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 22.09.2025, E. 2025/44, K. 2025/3771). Yani taksim sözleşmesinde yer almayan mallar için ortaklığın giderilmesi yolu açık kalır.

Paylaşmadan Sonra Tereke Borçları

Mirasçıların kendi aralarında borçları paylaştırması alacaklıyı bağlamaz. Mirasçılar, bölünmesine veya nakline alacaklının açık veya örtülü olarak rıza göstermediği tereke borçlarından paylaşmadan sonra da bütün malvarlıklarıyla müteselsilen sorumludur. Teselsül, paylaşmanın gerçekleştiği tarihten veya daha sonra muaccel olan borçlarda muacceliyet tarihinden itibaren beş yıl geçince sona erer (TMK m. 681). Taksim sözleşmesinde kendisine yüklenmemiş bir tereke borcunu ödeyen mirasçı, önce borcu sözleşmeyle üstlenmiş olan mirasçıya rücu eder; sözleşmede hüküm yoksa mirasçılardan her biri tereke borçlarını miras payı oranında öder (TMK m. 682).

Miras Taksim Sözleşmesi Örneği

Aşağıdaki metin genel bir çerçevedir ve her dosyaya olduğu gibi uygulanamaz. Boşlukları mirasçılık belgesine ve tapu kayıtlarına göre doldurun.

Taşınmazları ada ve parsel numarasıyla yazmak sonradan çıkabilecek tartışmaları önler; Yargıtay mevkiin açıkça belirtildiği bir sözleşmeyi parsel numarası olmasa da geçerli saymıştır (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 22.09.2025, E. 2025/44, K. 2025/3771). Sözleşmeyi bütün mirasçılar imzalamalıdır. Tapuda doğrudan işletmek istiyorsanız sözleşmeyi noterde düzenleme şeklinde ve tescil yetkisi içerecek biçimde yaptırmanız işlemi kolaylaştırır. Borçlara ilişkin madde yalnızca mirasçılar arasındaki iç ilişkiyi düzenler, alacaklıları bağlamaz.

Yazıda Dayandığımız Kararlar

Yazıda dayandığımız Yargıtay kararlarının tamamı oybirliğiyle verilmiştir. Künyeye tıklayarak tam metni okuyabilirsiniz.

Sonuç

Miras taksim sözleşmesi, mirasçıların mahkemeye gitmeden terekeyi paylaşmasını sağlar. Geçerli olması için mirasbırakanın ölümünden sonra, bütün mirasçıların katılımıyla ve yazılı olarak yapılması gerekir; noter şart değildir ama tapu aşamasını kolaylaştırır. Sözleşme yalnızca paylaşılmamış tereke malları için yapılabilir, paylı mülkiyete geçmiş taşınmazlarda resmî şekil gerekir. Anne baba sağken onların katılımı olmadan yapılan paylaşım geçersizdir. İmzalanan sözleşmeden tek başına dönülemez, ancak irade bozukluğu veya aşırı yararlanma varsa kanuni süreler içinde iptal istenebilir. Taksimden sonra tapuda sözleşmeye aykırı intikal ve devirler yapılmamalı, gelmeyen mirasçı için tapu iptali ve tescil davası açılmalıdır.

Miras taksim sözleşmenizin hazırlanması, tapuda işletilmesi veya sözleşmeye dayanan davalar için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Miras davalarındaki hizmetlerimiz için miras avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.