Ceza Hukuku

Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu ve Cezası (TCK 154)

Av. Murat Aydarİstanbul Boşanma Avukatı
Son güncelleme: 10 Kasım 2026
15 dk okuma

Özet

Hakkı olmayan yere tecavüz (TCK 154), başkasının taşınmazını işgal etmeyi, sınırını değiştirmeyi veya hak sahibinin yararlanmasını engellemeyi cezalandırır, cezası altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıdır. Mirasçılar ve paydaşlar da bu suçu işleyebilir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi önce fiili taksim olup olmadığına, sonra diğer paydaşın kullanımının engellenip engellenmediğine ve sanığın payından fazla yer kullanıp kullanmadığına bakıyor, hukuki ihtilaflarda suç oluşmuyor. Suç şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır, Daireye göre işgal sürdükçe şikâyet süresi işlemez. Eşler ve aynı evde yaşayan kardeşler arasında ceza verilmez, ayrı yaşayan kardeşlerde ceza yarıya iner.

Babadan kalan tarlayı kardeşlerden birinin tek başına ekmesi, ortak arazinin diğer mirasçılara sorulmadan kiraya verilmesi, komşu tarlanın sınırının sürülmesi ya da köy merasının çevrilmesi savcılığa en sık taşınan arazi uyuşmazlıklarıdır. Bu olaylarda gündeme gelen suç, Türk Ceza Kanununun 154. maddesindeki hakkı olmayan yere tecavüzdür.

Miras kalan taşınmazlarda soru daha karmaşıktır, çünkü her mirasçı malın tamamında hak sahibidir. Bu yazıda suçun cezasını, paydaşlar arasında ne zaman oluştuğunu, aile içi cezasızlık kuralını, şikâyet ve uzlaştırmayı ve hukuk davalarıyla farkını 2023-2026 tarihli Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz.

Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Kısaca

ℹ️Bilgi
Özet
1. Cezası altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıdır. Kanun iki cezayı birlikte öngörür.
2. Mirasçılar ve paydaşlar da bu suçu işleyebilir. Yargıtay önce paydaşlar arasında fiili taksim bulunup bulunmadığına bakıyor.
3. Uyuşmazlık hukuki nitelikteyse suç oluşmaz. Mülkiyet veya paylaşım tartışması hukuk mahkemesinde çözülür.
4. Birinci fıkradaki suç şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır. Yargıtay 8. Ceza Dairesine göre işgal sürdüğü sürece şikâyet süresi işlemez.
5. Eşler, anne-baba ile çocuklar ve aynı evde yaşayan kardeşler arasında ceza verilmez. Ayrı yaşayan kardeşler arasında ceza yarı oranında indirilir.
6. Köy merasına el atmak ve suyun mecrasını değiştirmek de suçtur. Kamuya ait taşınmazlar 2009'dan beri birinci fıkranın dışındadır, ancak bunları kiralayanın hakkı korunur.

Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu Nedir?

⚖️Yasal Düzenleme
Türk Ceza Kanunu m. 154 (Hakkı olmayan yere tecavüz). (1) Bir hakka dayanmaksızın başkasına ait taşınmaz mal veya eklentilerini malikmiş gibi tamamen veya kısmen işgal eden veya sınırlarını değiştiren veya bozan veya hak sahibinin bunlardan kısmen de olsa yararlanmasına engel olan kimseye, suçtan zarar görenin şikâyeti üzerine altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası verilir.
(2) Köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilmiş bulunduğunu bilerek mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmaz malları kısmen veya tamamen zapt eden, bunlar üzerinde tasarrufta bulunan veya sürüp eken kimse hakkında birinci fıkrada yazılı cezalar uygulanır.
(3) Kamuya veya özel kişilere ait suların mecrasını değiştiren kimse hakkında birinci fıkrada yazılı cezalar uygulanır.

Birinci fıkra üç ayrı hareketi cezalandırır. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin benimsediği tanıma göre "bir kimsenin taşınmazına duvar örmek, ekip sürmek, yol geçirmek, bu taşınmaza ev yapmak, bina yapmak, o taşınmaza ağaç dikmek bu anlamda işgal sayılır" (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 16.12.2025, E. 2024/21676, K. 2025/10784). Hak sahibinin kullanmasını engellemek de yeterlidir. Daireye göre bu suçla her şeyden önce mülkiyet korunur. "Bunun yanında ayrıca bu taşınmazlar üzerinde zilyetliği bulunan kişilerin zilyetliği de korunmaktadır" (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 20.03.2025, E. 2024/98, K. 2025/2288). Birinci fıkra bugünkü hâlini 14.03.2009'da yürürlüğe giren 5841 sayılı Kanunla aldı, 2025 ve 2026'daki ceza kanunu değişiklikleri bu maddeye dokunmadı.

Hakkı Olmayan Yere Tecavüzün Cezası Ne Kadar?

HâlSonuç
Başkasına ait taşınmazı işgal etmek, sınırlarını değiştirmek veya bozmak, hak sahibinin yararlanmasına engel olmak (m. 154/1)Şikâyet üzerine altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası
Köy tüzel kişiliğine ait veya köylünün ortak yararlanmasına terk edilmiş mera, harman yeri, yol ve sulak gibi yerleri bilerek zapt etmek, sürüp ekmek (m. 154/2)Birinci fıkradaki cezalar
Kamuya veya özel kişilere ait suların mecrasını değiştirmek (m. 154/3)Birinci fıkradaki cezalar
Ayrılık kararı verilmemiş eş, anne-baba, çocuk, torun, aynı derecedeki kayın hısımı, evlat edinen veya evlatlık ya da aynı evde yaşayan kardeş zararına (m. 167/1)Ceza verilmez
Ayrılık kararı verilmiş eş, ayrı yaşayan kardeş ya da aynı evde yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derece kayın hısımı zararına (m. 167/2)Şikâyet üzerine ceza yarı oranında indirilir

Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli sayılır ve şartları varsa adli para cezasına çevrilebilir (TCK m. 49/2 ve 50/1-a). İncelediğimiz mahkûmiyetlerin bir kısmında hapis cezası adli para cezasına çevrilmiş, kanundaki adli para cezası ayrıca verilmişti (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 26.09.2023, E. 2021/9670, K. 2023/6596, Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 01.11.2023, E. 2021/17536, K. 2023/8313). TCK 168'deki etkin pişmanlık hükmü bu suçu saymaz.

Miras Kalan Tarla ve Evde Mirasçılar Bu Suçu İşleyebilir mi?

Mirasçılar terekeye paylaşmaya kadar elbirliğiyle sahiptir (TMK m. 640). Paylı mülkiyette her paydaş, diğerlerinin hakları ile bağdaştığı ölçüde paylı maldan yararlanabilir (TMK m. 688 ve 693). Bu yüzden sanık kendisinin de malik olduğunu savunabilir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi bunu tek başına yeterli görmüyor ve kuralı şöyle koyuyor. "Ortaklardan biri (diğer ortakların rızasına muhalif bir şekilde) maddede belirtilen hareketleri gerçekleştirirse yapmış olduğu hareketler herhangi bir hakka dayanmadığı sürece suç oluşacaktır" (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 20.03.2025, E. 2024/98, K. 2025/2288).

Daire, paydaşlar arasındaki şikâyetlerde teknik ve yerel bilirkişilerle keşif yapılarak "malikler arasında fiili taksim olup olmadığı, fiili taksim var ise şikayetçiye bırakılan kısma şüphelilerin tecavüzünün bulunup bulunmadığı, fiili taksim yok ise şüphelilerin şikayetçinin tasarrufunu engelleyip engellemediği ve taşınmazda kendi payından fazla yeri kullanıp kullanmadığı" hususlarının araştırılmasını istiyor (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 20.03.2025, E. 2024/98, K. 2025/2288).

Fiili Taksim Varsa

Fiili taksim, paydaşların tapuda ayırma yapmadan taşınmazı kendi aralarında bölüşmesi ve her birinin kendi bölümünü kullanmasıdır. Bölüşme noterde yapılabileceği gibi sözlü de olabilir.

  • Noterde kullanım sözleşmesi. Yarı yarıya paydaş iki kardeş noterde kullanım sözleşmesi yapmıştı. Kardeşlerden biri diğerinin payına kümes yaptı ve gübre döktü. Daire, sanığın "taksim sözleşmesinin hükümlerini ihlal ederek katılanın payına düşen kısma kümes yapmak ve hayvan gübresi dökmek sureti ile tecavüz ettiği" anlaşıldığını belirterek beraat kararını bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 02.10.2023, E. 2021/3551, K. 2023/6801).
  • Sözlü bölüşme. Ailelerin paylı bir tarlayı yıllardır sözlü olarak bölüşerek kullandığı, bir ailenin diğerinin payını ekip biçtiği ileri sürülmüştü. Savcılık şikâyetçi tarafın mülkiyet hakkı bulunmadığını söyleyerek kovuşturmaya yer olmadığı kararı verdi. Daire, cezaevindeki paydaşa vasi atanan çocuğunun şikâyet hakkını kullanabileceğini belirtti ve fiili taksimin araştırılmasını isteyerek itirazın reddi kararını kanun yararına bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 20.03.2025, E. 2024/98, K. 2025/2288).
  • Bölüşülen yerdeki ürün. Sözlü bölüşmede kendi payına diktiği zeytinleri kardeşinin topladığını bildiren kişinin dosyasında Daire, paydaş malında hırsızlığı düzenleyen TCK 144/1-a hükmünü hatırlattı ve "bahse konu taşınmazın tüm yasal mirasçılarının tespiti ile mirasçılar arasında taksim yapılıp yapılmadığının, şikayetçinin ektiği kısım ile ilgili rızalarının bulunup bulunmadığının sorulması" gerektiğini belirtti (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 20.11.2024, E. 2023/2389, K. 2024/8871). Bu suçu hırsızlık suçu ve cezası yazımızda anlattık.

Mirasçılar arasındaki yazılı paylaşmanın sonuçlarını miras taksim sözleşmesi yazımızda anlattık.

Fiili Taksim Yoksa veya Payı Olmayan Akraba Kullanıyorsa

  • Ortak tarlaların tamamını kiraya vermek. Bölge adliye mahkemesi fiili taksim bulunmadığı için olayı hukuki ihtilaf sayıp beraat kararı vermişti. Daire, sanığın "taşınmazların tamamını, katılanların rızası dışında üçüncü kişilere kiralayarak kullanmak suretiyle katılanların yararlanmasına ve kullanmasına engel olduğu" anlaşıldığını belirterek kararı bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 11.12.2023, E. 2022/4270, K. 2023/9778).
  • Diğer paydaşın payını da ekmek. Diğer paydaşın payını kendi payıyla birlikte ekerek onun tasarrufuna engel olan kişinin mahkûmiyeti onandı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 26.09.2023, E. 2021/9670, K. 2023/6596).
  • Payı olmayan kardeş. Tarla şikâyetçi ile kız kardeşleri adına kayıtlıydı. Payı olmayan kardeşleri tarlayı altı yıl boyunca şikâyetçinin haberi olmadan kiraya vermişti. Daire, "diğer paydaş olan katılanın hissesinde olan yeri katılanın bilgisi ve rızası dışında kiraladığı" hususunu vurgulayarak mahkûmiyeti onadı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 01.11.2023, E. 2021/17536, K. 2023/8313).

Hukuki İhtilaf Sayılan Durumlar

Daireye göre "Taraflar arasındaki uyuşmazlık hukuki nitelikte bir uyuşmazlık ise, bu durumda yapılmış olan hareketler hakkı olmayan yere tecavüz suçunu ve ceza davasının konusunu oluşturmayacaktır" (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 20.03.2025, E. 2024/98, K. 2025/2288).

  • Davası süren miras evi. Mirasçılardan bir kısmı, evin kendilerine de dedelerinden kaldığını söyleyen bir anne ve çocuklarının evi boşaltmadığını ileri sürmüştü. Ortaklığın giderilmesi ve muhdesat davaları sürüyordu. Daire, "taraflar arasında söz konusu parsellere ilişkin hukuk mahkemelerinde devam eden davaların bulunduğu, aralarındaki uyuşmazlığın hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğunun anlaşılması karşısında" kanun yararına bozma istemini reddetti (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 12.02.2026, E. 2025/13701, K. 2026/2005).
  • Akrabanın izniyle yapılan ev. Arazisinin bir bölümünü yıllar önce akrabasına ev yapması için gösteren kişi, çocuklarının evliliği boşanma davasına dönünce şikâyetçi olmuştu. Daire, "katılanın suça konu taşınmazda oturması ev yapması için sanığa yer gösterip izin verdiği verilen bu izinle sanığın taşınmazı kullandığı sanığın suç kastının bulunmadığı ve taraflar arasındaki ihtilafın hukuki mahiyette olduğu" anlaşıldığını belirterek beraat kararını onadı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 06.11.2023, E. 2021/18518, K. 2023/8468).

Ortaklığı kalıcı olarak bitiren yol ortaklığın giderilmesi davasıdır.

Eşler, Kardeşler ve Akrabalar Arasında Ceza Verilir mi?

TCK 167 malvarlığına karşı suçlarda aile içi bir cezasızlık kuralı koyar ve bu bölümde yer alan hakkı olmayan yere tecavüze de uygulanır.

  • Anne-baba ile çocuk, büyükanne-büyükbaba ile torun. Ceza verilmez.
  • Kardeşler. Aynı evde yaşıyorlarsa ceza verilmez, ayrı yaşıyorlarsa ceza şikâyet üzerine yarı oranında indirilir. Anneden kalan araziyi paylaşan kardeşlerden biri, diğerine düşen bölümdeki işyerini paylaşımdan sonra kaldırmamıştı. Bölge adliye mahkemesi bu indirimi uygulayarak ceza verdi, Daire hükmü onadı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 17.06.2025, E. 2024/16978, K. 2025/4776).
  • Amca, dayı, hala, teyze ve yeğen. Yalnız aynı evde yaşıyorlarsa ceza yarı oranında indirilir.
  • Eşler. Ayrılık kararı verilmemiş eşler arasında ceza verilmez, ayrılık kararı varsa ceza yarı oranında indirilir. Boşanma kesinleşince bu hükümler uygulanmaz.

Ceza verilmeyen hâllerde eylem suç olmaya devam eder, ancak mahkeme beraat yerine ceza verilmesine yer olmadığına karar verir (CMK m. 223/4-b).

Boşanma Sürecinde ve Sonrasında Ev

  • Boşanma davası sürerken kapıyı kilitlemek. Mahkeme boşanma davası sırasında müşterek konutu eşlerden birine tahsis etmişti. Diğer eş bahçe kapısını zincir ve asma kilitle kapattı. Daire, sanığın "mağdura tahsis edilen evin bahçe giriş kapısını zincirle bağlayıp asma kilitle kilitlediği ve ev ile bahçe duvarı arasında traktör kasası koymak suretiyle mağdurun eve girmesine engel olduğu" anlaşıldığını, eylemin TCK 154/1'deki suçu oluşturduğunu belirterek beraat kararını bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 12.06.2024, E. 2024/17706, K. 2024/5147). Konutun bu şekilde tahsisi bir geçici önlemdir (TMK m. 169), TCK 167'nin aradığı ayrılık kararı değildir (TMK m. 170). Bu süreci müşterek konutun eşlerden birine özgülenmesi yazımızda anlattık.
  • İcrada satılan ev. Boşanmadan sonra eşlerden birine ait taşınmaz, diğer eşin alacağı için yapılan icra takibinde satılmış ve alacaklı eski eş tarafından alınmıştı. Bölge adliye mahkemesi eski malik olan sanığın evde kalmayı sürdürmesini hukuki ihtilaf saydı. Daire, sanığın "herhangi bir hakka dayanmayan katılana ait suça konu taşınmaz üzerinde malikmiş gibi işgal etmeye devam ederek katılanın taşınmazından faydalanmasına engel olduğu" anlaşıldığını belirterek beraat kararını bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 05.02.2024, E. 2023/4669, K. 2024/871).
  • Evlilikte birlikte yaptırılan ev. Eşlerden birinin babasından kalan arazide birlikte yaptırdıkları evi diğer eş boşandıktan sonra da yazları kullanmıştı. Daire, "suça konu taşınmazda bulunan evi katılanın o tarihte eşi olan sanıkla birlikte yaptırdığı ve boşanmadan önce de birlikte kullandıkları, aralarındaki uyuşmazlığın hukuki uyuşmazlık niteliğinde olduğu" anlaşıldığını belirterek beraat kararını onadı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 19.09.2023, E. 2021/16646, K. 2023/6292).

Komşu Tarla, Sınır Taşları, Hayvanlar ve Kiracı

  • Komşu parseli sürmek. Mirasçılarla birlikte malik olduğu parselin bir kısmının, komşu parselin maliki olan dayısınca kendi tarlasına katıldığını ileri süren kişinin şikâyeti kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanmıştı. Daire, bilirkişi raporunda tecavüz tespit edildiğini belirterek keşif yapılmasını istedi (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 28.05.2025, E. 2024/23731, K. 2025/4326).
  • Sınır taşına göre yapılan yapı. Belediyenin döşediği sınır taşlarına göre yapılan besihanenin sonradan komşu araziye taştığı anlaşılmıştı. Daire, "sanığın bu sınırları esas alarak ve katılanın arazisine taştığını bilmeden kendi arazisine besihane ve samanlık yaptığı" anlaşıldığını ve ihtilafın hukuki olduğunu belirterek beraati onadı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 27.02.2023, E. 2020/7072, K. 2023/799). İyiniyetli taşkın yapıda hukuk mahkemesi, şartları varsa bedel karşılığında irtifak hakkı kurulmasına veya mülkiyetin devrine karar verebilir (TMK m. 725).
  • Tarlaya hayvan sokmak. Babasının gösterdiği, mera sandığı tapulu arazilerde hayvan otlatan bir öğrenci hakkında Daire, "suça konu arazilerin katılana ait olduğunu öğrendikten sonra hayvanlarını meraya götürmesi hususları hep birlikte gözetildiğinde suç işleme kastı bulunmadığı" sonucuna vararak beraati onadı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 19.02.2024, E. 2023/5139, K. 2024/1469).
  • Kiracının evine girmek. Evi satın alan yeni malikin, kira sürerken kiracının dairesine çilingirle girdiği iddia edilmişti. Daire, "Hakkı olmayan yere tecavüz suçunun malik tarafından kiracıya karşı da işlenebileceği" hususunu belirterek itirazın reddi kararını kanun yararına bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 26.12.2024, E. 2023/2648, K. 2024/10059). Miras kalan evdeki kiracıyı çıkarmanın yolunu miras kalan evden kiracı nasıl çıkarılır yazımızda anlattık.

Mera, Köy Yolu, Su Mecrası ve Kamu Malı

İkinci fıkra köy tüzel kişiliğine ait veya köylünün ortak yararlanmasına bırakılmış yerleri korur. Kanun şikâyet şartını yalnız birinci fıkrada öngörür, ikinci ve üçüncü fıkralar birinci fıkradaki cezalara yollama yapar.

  • Harman yerine hayvan barınağı. Köyün ortak kullanımındaki harman yerine hayvan barınağı yapan kişinin mahkûmiyeti TCK 154/2 yollaması eklenerek onandı (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 09.12.2025, E. 2025/9952, K. 2025/10253).
  • Köy yolu ve dereyi doldurmak. Köylünün ortak kullanımındaki yol ve dereyi toprakla doldurup ağaç diken kişi hakkında daha önce de dava açılmıştı. Daire, "sanık hakkında daha önce açılan davada düzenlenen iddianame ile hukuki kesintinin oluştuğu eylemin devamı halinde yeni bir suçun oluşacağı" hususunu belirterek beraat kararını bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 06.11.2023, E. 2021/18533, K. 2023/8462).

Kamu malında ayrım önemlidir. Daire, Ceza Genel Kurulunun bir kararına dayanarak 2009 değişikliğini şöyle açıklıyor. 5841 sayılı Kanunla "kamuya ait taşınmaz mal veya eklentileri bu fıkra kapsamından çıkartılıp anılan fıkrada düzenlenen suçun takibi şikâyete bağlı hâle getirilmiştir" (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 16.12.2025, E. 2024/21676, K. 2025/10784). Bu yüzden Hazineye veya belediyeye ait bir yerde önce köy ortak malı niteliğine bakılır. Diğer kamu taşınmazlarında idari yol devreye girer ve 3091 sayılı Kanuna göre önlenen bir tecavüzün tekrarlanması ayrıca cezalandırılır (m. 15). Kamu taşınmazını kiralayan kişinin hakkı ise korunur. Hazineye ait tarlayı kiralayan kişinin kullandığı yeri süren sanık hakkında Daire, "Sanığın bir hakka dayanmaksızın katılanın kiraladığı taşınmazda malikmiş gibi tasarruf ederek ve hak sahibi katılanın yararlanmasını engellediği" hususunu belirterek beraat kararını bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 26.02.2024, E. 2023/4958, K. 2024/1737).

Şikâyet, Uzlaştırma, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı

  • Şikâyet süresi. Şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı ay içinde yapılır (TCK m. 73). Babalarından kalan taşınmazı on bir yıldır ağabeyinin kullandığını söyleyen kişinin davası süre geçtiği gerekçesiyle düşürülmüştü. Daire, "temadi devam ettiği sürece suçtan zarar görenin şikayet hakkının devam ettiği" hususunu belirterek kararı bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 12.02.2024, E. 2023/4267, K. 2024/1155). Bu görüşe direnen bir bölge adliye mahkemesine karşı Daire, "6 aylık şikayet süresinin temadinin devam ettiği sürece işlemeyeceği" görüşünü korudu ve dosyayı Ceza Genel Kuruluna gönderdi (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 16.12.2025, E. 2024/21676, K. 2025/10784).
  • Şikâyetten vazgeçme. Vazgeçme davayı düşürür, ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK m. 73/4 ve 73/6).
  • Suç tarihi. Daire, "Hakkı olmayan yere tecavüz suçunun temadi eden suçlardan olması nedeniyle iddianamenin düzenlenmesi ile hukuki kesintisinin oluşacağı" hususunu belirtiyor (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 12.06.2024, E. 2024/17706, K. 2024/5147). İddianameden sonra da süren işgal yeni bir suçtur (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 06.11.2023, E. 2021/18533, K. 2023/8462).
  • Uzlaştırma. Birinci fıkradaki suç uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253/1-a). Daire uzlaştırma yapılmadan kurulan bir mahkûmiyeti, "öncelikle uzlaştırma hükümlerinin uygulanabilmesi için dava dosyasının, uzlaştırma bürosuna gönderilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği" gözetilmediği için kanun yararına bozdu (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 14.05.2025, E. 2024/25447, K. 2025/3896). Suç, uzlaştırma kapsamında olmayan başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK m. 253/3).
  • Görevli mahkeme ve zamanaşımı. Davalara asliye ceza mahkemesi bakar. Daire, "8 yıllık olağan zamanaşımı ve aynı Kanun'un 67/4. uyarınca 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı sürelerinin öngörüldüğü" hususunu belirtti (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 09.12.2025, E. 2025/9952, K. 2025/10253). Kesintisiz suçlarda süre kesintiden itibaren işler (TCK m. 66/6).
  • Hükmün açıklanmasının geri bırakılması. İki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasında mümkündür. Şartlardan biri, zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesidir (CMK m. 231/5-6). Daire, "sanığın, zararı gidermediği anlaşıldığından" hükmün açıklanmasının geri bırakılmamasını yerinde buldu ve "hapis cezası para cezasına çevrildiği için cezanın ertelenmemesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır" dedi (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 26.09.2023, E. 2021/9670, K. 2023/6596).

Ceza Davası mı, Hukuk Davası mı?

Ceza davası taşınmazı kendiliğinden boşaltmaz. Bunun için hukuk mahkemesine veya idari makama başvurmak gerekir.

  • Elatmanın önlenmesi. Malik, haksız elatmanın önlenmesini dava edebilir (TMK m. 683). Bu dava müdahalenin men'i davası olarak da bilinir.
  • Ecrimisil. İyiniyetli olmayan zilyet, verdiği zararlar ile elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği ürünler için tazminat öder (TMK m. 995). Paydaşlar arasında ise Yargıtay 7. Hukuk Dairesine göre "Kural olarak, intifadan men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler". Bunun için kullanma isteğinin önce diğer paydaşa bildirilmesi gerekir (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 04.05.2026, E. 2026/1787, K. 2026/2440). Ayrıntıları miras kalan evde oturan kardeş yazımızda anlattık.
  • Kullanım düzeni. Paydaşlar anlaşamazsa yararlanma şeklini hâkim belirler ve kullanımı yer veya zaman itibarıyla bölebilir (TMK m. 693/2).
  • İdari yol. Zilyet, tecavüzü öğrendiği tarihten itibaren altmış gün ve her hâlde tecavüzden itibaren bir yıl içinde valiliğe veya kaymakamlığa başvurabilir (3091 sayılı Kanun m. 2-4).

Taşınmazınıza El Atıldıysa Ne Yapmalısınız?

  • Tapu kaydını, noterde yapılmış kullanım sözleşmesini ve paylaşmayı gösteren belgeleri toplayın. Sözlü bölüşmeyi bilen komşuların ve muhtarın adlarını not edin.
  • El atılan yerin tarihli fotoğraflarını çekin, sökülen sınır taşlarının eski yerini gösteren kayıtları saklayın.
  • Şikâyetinizi altı ay içinde yapın ve teknik ve yerel bilirkişilerle keşif yapılmasını isteyin.
  • Taşınmazın boşaltılması ve kullanım bedeli için elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davasını değerlendirin. Paydaşsanız kullanma isteğinizi yazılı bildirin.
  • Kendi başınıza kilit kırmaya veya ekini sürmeye kalkmayın. Bu davranışlar sizin için ayrı bir ceza dosyasına dönüşebilir.
  • Suçlanan tarafsanız paydaşlığınızı, fiili taksimin sınırlarını, kullanımın izinle başladığını veya sınırı bilmeden aştığınızı gösteren delilleri sunun.

Yazıda Dayandığımız Kararlar

KararOlaySonuç
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 20.03.2025, E. 2024/98, K. 2025/2288Sözlü bölüşülen ortak tarlada başkasının payını ekmekFiili taksim keşifle araştırılmalı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 02.10.2023, E. 2021/3551, K. 2023/6801Kardeşin noterde ayrılan diğer paya kümes yapmasıSuç oluşur, beraat bozuldu
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 11.12.2023, E. 2022/4270, K. 2023/9778Ortak taşınmazların tamamını üçüncü kişilere kiraya vermekSuç oluşur, beraat bozuldu
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 26.09.2023, E. 2021/9670, K. 2023/6596Diğer paydaşın payını da ekmekMahkûmiyet onandı, HAGB yok
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 12.02.2026, E. 2025/13701, K. 2026/2005Davası süren miras evi ve avlusuHukuki ihtilaf
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 12.02.2024, E. 2023/4267, K. 2024/1155Babadan kalan yerin on bir yıllık kullanımıŞikâyet süresi geçmemiş
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 01.11.2023, E. 2021/17536, K. 2023/8313Payı olmayan kardeşin tarlayı kiraya vermesiMahkûmiyet onandı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 20.11.2024, E. 2023/2389, K. 2024/8871Sözlü bölüşülen arazide zeytin toplamakTaksim ve rıza araştırılmalı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 17.06.2025, E. 2024/16978, K. 2025/4776Kardeşin payına düşen yerdeki işyerini kaldırmamakTCK 167/2 indirimiyle mahkûmiyet onandı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 06.11.2023, E. 2021/18518, K. 2023/8468Akrabanın izniyle yapılan evKast yok, beraat onandı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 12.06.2024, E. 2024/17706, K. 2024/5147Boşanma davasında eşe tahsis edilen evin kapısını kilitlemekTCK 154/1 oluşur
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 05.02.2024, E. 2023/4669, K. 2024/871İcrada eski eşin aldığı evde kalmakSuç oluşur, beraat bozuldu
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 19.09.2023, E. 2021/16646, K. 2023/6292Birlikte yaptırılan evi boşandıktan sonra kullanmakHukuki uyuşmazlık, beraat onandı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 28.05.2025, E. 2024/23731, K. 2025/4326Dayının komşu parsele taşmasıKeşifle araştırılmalı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 27.02.2023, E. 2020/7072, K. 2023/799Sınır taşına göre yapılıp komşuya taşan besihaneKast yok, beraat onandı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 26.12.2024, E. 2023/2648, K. 2024/10059Yeni malikin kiracının evine çilingirle girmesiMalik de bu suçu işleyebilir
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 19.02.2024, E. 2023/5139, K. 2024/1469Mera sanılan tapulu araziye hayvan sokmakKast yok, beraat onandı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 09.12.2025, E. 2025/9952, K. 2025/10253Köyün harman yerine hayvan barınağı yapmakTCK 154/2 yollamasıyla mahkûmiyet onandı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 06.11.2023, E. 2021/18533, K. 2023/8462Köy yolu ve dereyi doldurup ağaç dikmekİddianameden sonra süren işgal yeni suç
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 26.02.2024, E. 2023/4958, K. 2024/1737Hazineden kiralanan tarlayı sürüp ekmekKiracının hakkı korunur, beraat bozuldu
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 16.12.2025, E. 2024/21676, K. 2025/10784İşgal sürerken şikâyet süresiSüre işlemez, dosya Ceza Genel Kurulunda
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 14.05.2025, E. 2024/25447, K. 2025/3896Uzlaştırma yapılmadan mahkûmiyetKanun yararına bozuldu
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 04.05.2026, E. 2026/1787, K. 2026/2440Kardeşler arasında miras evinde ecrimisilİntifadan men şartı

Sonuç

Hakkı olmayan yere tecavüzün cezası altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıdır. Mirasçılar ve paydaşlar da bu suçu işleyebilir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi önce fiili taksime, sonra diğer paydaşın kullanımının engellenip engellenmediğine ve sanığın kendi payından fazla yer kullanıp kullanmadığına bakıyor. Mülkiyet tartışması, izinle başlayan kullanım ve bilmeden aşılan sınır ise çoğu zaman hukuk mahkemesine bırakılıyor.

Birinci fıkradaki suç şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır. Eşler ve aynı evde yaşayan kardeşler arasında ceza verilmez, ayrı yaşayan kardeşlerde ceza yarıya iner. Taşınmazın boşaltılması ve kullanım bedeli için elatmanın önlenmesi, ecrimisil ve ortaklığın giderilmesi davaları da düşünülmelidir.

Yazar Hakkında
Av. Murat Aydar

Av. Murat Aydar

Boşanma Avukatıİstanbul Barosu - Sicil No: 62459

İstanbul'da aile hukuku alanında müvekkillerime hizmet veriyorum. Özellikle anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hukuki destek sağlıyorum.