Kısa cevap · TMK 531
Vasiyet resmî şekilde, el yazısıyla veya olağanüstü durumlarda sözlü olarak yapılabilir (TMK 531). Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla noter veya sulh hâkimi gibi bir resmî memur tarafından düzenlenir (TMK 532). Mirasbırakan arzularını memura bildirir, memur vasiyetnameyi yazar, mirasbırakan okuyup imzalar, memur tarih koyarak imzalar; ardından mirasbırakan iki tanığa vasiyetnameyi okuduğunu ve son arzularını içerdiğini beyan eder, tanıklar da bunu ve mirasbırakanı ehil gördüklerini yazarak imzalar (TMK 533-534). Okuyamayan veya imzalayamayan mirasbırakan için memur vasiyetnameyi tanıkların önünde okur (TMK 535). Yargıtay'a göre işlemin baştan sona aynı memur tarafından ve ara verilmeden yapılması gerekir; noter başlayıp kâtip bitirirse vasiyetname iptal edilir. Hukuk Genel Kurulu ise tek oturumda yapıldığı anlaşılan vasiyetnamede tanık şerhindeki ifade eksikliklerini vasiyetname lehine yorumla aşmaktadır; memur veya iki tanık hiç yoksa bu mümkün değildir. Mirasbırakanın eşi, üstsoyu, altsoyu, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri ile okur yazar olmayanlar tanık olamaz; tanıklara ve yakınlarına o vasiyetnameyle kazandırma yapılamaz (TMK 536).
Bu sayfada neler var? (15 bölüm)
- TMK 531 madde metni
- Değişiklik geçmişi
- Vasiyet Hangi Şekillerde Yapılır? Resmî, El Yazılı ve Sözlü Vasiyet (TMK 531)
- Resmî Vasiyetnameyi Kim Düzenler? Noter, Sulh Hâkimi, Başkâtip ve Evde Vasiyetname (TMK 532)
- Memurun İşlevi ve İşlemde Birlik İlkesi: Aynı Memur, Aynı Oturum (TMK 533)
- Tanıkların Katılması ve Tanık Şerhi: Mirasbırakanın Beyanı, Ehliyet Gözlemi ve Resmî Belgenin Gücü (TMK 534)
- Okuma Yazma Bilmeyen, Görmeyen veya İmza Atamayan Mirasbırakan: TMK 535 ve Hukuk Genel Kurulu Kararları
- Kimler Tanık Olamaz? Katılma ve Kazandırma Yasağı (TMK 536)
- Resmî Vasiyetnamenin Saklanması ve Ölümden Sonra Açılması (TMK 537)
- Şekle Aykırı Resmî Vasiyetnamenin Sonucu: İptal Davası, Süre ve Noterin Sorumluluğu
- TMK 531 Yargıtay kararları
- TMK 531 ile ilgili maddeler
- Uygulamada dikkat edilecekler
- Konuyla ilgili yazılar
- Sıkça sorulan sorular
Temel kavramlar
- Resmî vasiyetname
- İki tanığın katılmasıyla noter, sulh hâkimi veya kanunla yetkilendirilmiş bir görevli tarafından düzenlenen vasiyetname (TMK 532).
- Düzenleme şeklinde işlem
- Noterin metni kendisinin hazırlayıp düzenlediği işlem türü; vasiyetname bu şekilde yapılır (Noterlik Kanunu m. 89).
- Tanık şerhi
- Tanıkların, mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve onu tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak veya yazdırarak imzaladıkları bölüm (TMK 534/2, 535/2).
- İşlemde birlik ilkesi
- Resmî vasiyetnamenin aşamalarının ara verilmeden ve baştan sona aynı memur tarafından tamamlanması gereği; Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre ihlali iptal sebebidir.
- Vasiyetname lehine yorum (favor testamenti)
- Vasiyetnamenin olabildiğince geçerli sayılacak şekilde yorumlanması ilkesi; Hukuk Genel Kurulu'na göre memur veya iki tanık yokluğu dışındaki bazı şekil eksikliklerinde de uygulanabilir.
- Katılma yasağı
- Mirasbırakanın eşi, üstsoyu, altsoyu, kardeşleri ve bunların eşleri ile ehliyetsizler ve okur yazar olmayanların memur veya tanık olamaması (TMK 536/1).
- Kazandırma yasağı
- Memura, tanıklara ve bunların yakınlarına o vasiyetnameyle kazandırma yapılamaması (TMK 536/2).
- Noterin hukuki sorumluluğu
- Noterin, kâtiplerin hatası dahil işlemin hatalı veya eksik yapılmasından doğan zarardan sorumlu olması (Noterlik Kanunu m. 162).
Bir bakışta TMK 531
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Vasiyetin şekilleri | Resmî, el yazılı veya olağanüstü durumlarda sözlü vasiyet. | TMK m. 531 |
| Düzenleyen | Noter, sulh hâkimi veya kanunla yetkilendirilmiş görevli; iki tanık zorunlu. | TMK m. 532 |
| Başkâtip | Noter yetkisine sahip başkâtip vasiyetname düzenleyebilir; işlemi baştan sona kendisi yürütmelidir. | 3. HD 25.06.2013; 3. HD 24.11.2015 |
| İşlemde birlik | Aşamalar ara vermeden ve aynı memurca tamamlanmalı; noter başlayıp kâtip bitirirse iptal. | 2. HD 03.12.2009; 7. HD 08.01.2026 |
| Yazım hatası | Metinde başka noterin adının kalması gibi açık yazım hataları vasiyetnameyi geçersiz kılmaz. | 3. HD 23.06.2015 |
| Memurun işlevi | Memur yazar; mirasbırakan okur ve imzalar; memur tarih koyarak imzalar. | TMK m. 533 |
| Tanıkların beyanı | Mirasbırakan okuduğunu ve son arzularını içerdiğini tanıklara beyan eder; tanıklar şerhi yazıp imzalar; içeriği bilmeleri gerekmez. | TMK m. 534 |
| Şerh tamamen yoksa | Mirasbırakanın beyanı ve tanık şerhi hiç yoksa vasiyetname iptal edilir. | 3. HD 10.09.2019 |
| Resmî belgenin gücü | Tanıkların sonradan vasiyetnameye aykırı beyanları tek başına hükme esas alınamaz. | HMK m. 204; 3. HD 26.02.2018 |
| Okuyamayan mirasbırakan | Memur vasiyetnameyi iki tanık önünde okur; tanık şerhi ek unsurları içerir. | TMK m. 535 |
| Şerhte ifade eksikliği | İşlem tek oturumda tanıklar huzurunda tamamlanmışsa vasiyetname lehine yorumla geçerli sayılır. | HGK 27.11.2024; HGK 03.12.2025 |
| Yorumun sınırı | Memurun veya iki tanığın hiç bulunmaması lehe yorumla giderilemez. | HGK 03.12.2025 |
| Okuyabilen vasiyetçi | Okuma yazma bilen de sebep göstermeden okunarak düzenleme usulünü seçebilir. | 3. HD 15.04.2015 |
| Parmak izi | Okur yazar olup hastalık nedeniyle imza atamayan vasiyetçi noter huzurunda parmak izi kullanabilir. | HMK m. 206/2; 7. HD 24.11.2025 |
| Tanık olamayacaklar | Eş, üstsoy, altsoy, kardeşler ve bunların eşleri; ehliyetsizler; okur yazar olmayanlar. | TMK m. 536/1; 14. HD 06.10.2020 |
| Özel hüküm | Tanıklarda yalnız TMK 536'daki şartlar aranır; lehtar vakfın çalışanı tanık olabilir. | 3. HD 14.04.2016 |
| Kazandırma yasağı ihlali | Tasarrufun tamamı değil, yalnız yasağa aykırı kazandırmalar iptal edilir. | TMK m. 536/2, 558/3 |
| Saklama | Resmî vasiyetnamenin aslını düzenleyen memur saklar. | TMK m. 537 |
| Ölümden sonra | Görevli vasiyetnameyi sulh hâkimine teslim eder; bir ay içinde açılır ve ilgililere okunur. | TMK m. 595-596 |
| İptal süresi | Öğrenmeden itibaren bir yıl; her hâlde açılmadan itibaren on yıl (iyiniyetli olmayana karşı yirmi yıl). | TMK m. 559 |
| Noterin sorumluluğu | Şekil hatasıyla iptal edilen vasiyetnamede lehtar gerçek zararını noterden isteyebilir. | Noterlik Kanunu m. 162; 3. HD 17.03.2016 |
TMK 531 madde metni
Üçüncü Kitap: Miras Hukuku › Birinci Kısım: Mirasçılar › İkinci Bölüm: Ölüme Bağlı Tasarruflar › Dördüncü Ayırım: Ölüme Bağlı Tasarrufların Şekilleri · A. Vasiyet › I. Şekilleri: 1. Genel olarak (531) · 2. Resmî vasiyetname (532-537)
Vasiyetin şekilleri ve resmî vasiyetname: düzenlenmesi, memurun işlevi, tanıklar, okuyamayan mirasbırakan, katılma yasağı ve saklama (m. 531-537) — Madde 531
- Vasiyet, resmî şekilde veya mirasbırakanın el yazısı ile ya da sözlü olarak yapılabilir.
Kaynak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, mevzuat.gov.tr.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Kaynak | Değişiklik |
|---|---|---|
| 22.11.2001 | 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (RG 08.12.2001, S. 24607; yürürlük: 01.01.2002) | TMK 531-537 bu tarihte kabul edilmiş, 01.01.2002'de yürürlüğe girmiş ve o tarihten bu yana değiştirilmemiştir. 01.01.2002'den önce yapılmış işlemlerin hukuken bağlayıcı olup olmadıkları, yapıldıkları sırada yürürlükte olan kanunlara göre belirlenir (4722 sayılı Kanun m. 1/2); bu nedenle eski tarihli vasiyetnamelerin şekli 743 sayılı Kanuna göre değerlendirilir. Noterlerin vasiyetnameyi düzenleme şeklinde yapacağı Noterlik Kanunu m. 89'da düzenlenmiştir. |
Vasiyet Hangi Şekillerde Yapılır? Resmî, El Yazılı ve Sözlü Vasiyet (TMK 531)
Şekil serbest değildir. Ölüme bağlı tasarruflar sonuçlarını mirasbırakanın ölümünden sonra doğurduğu için kanun bunları sıkı şekil şartlarına bağlamıştır. Vasiyet yalnız kanunda sayılan üç şekilden biriyle yapılabilir: resmî vasiyetname, el yazılı vasiyetname ve olağanüstü durumlarda sözlü vasiyet. Örneğin bilgisayarda yazılıp yalnızca imzalanan bir metin ne resmî ne de el yazılı vasiyetnamedir; kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılan tasarruf iptal davasıyla ortadan kaldırılabilir (TMK 557/4). Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip olmak ve on beş yaşını doldurmak gerekir (TMK 502); iki taraflı miras sözleşmesi ise yalnız resmî vasiyetname şeklinde yapılabilir (TMK 545).
| Şekil | Kim düzenler? | Tanık | Ne zaman tercih edilir? |
|---|---|---|---|
| Resmî vasiyetname | Noter, sulh hâkimi veya yetkili görevli | İki tanık zorunlu | Okuma yazma bilmeyenler, ispat güvencesi isteyenler |
| El yazılı vasiyetname | Mirasbırakanın kendisi, baştan sona el yazısıyla | Gerekmez | Masrafsız ve gizli bir vasiyet isteyenler (TMK 538) |
| Sözlü vasiyet | İki tanık belgeleyip mahkemeye verir | İki tanık zorunlu | Yalnız yakın ölüm tehlikesi gibi olağanüstü durumlarda (TMK 539-541) |
Neden resmî vasiyetname? Noterde yapılan vasiyetname düzenleme şeklinde bir noter senedidir (Noterlik Kanunu m. 89) ve sahteliği ispat olunmadıkça kesin delil sayılır (HMK 204/1). Bu nedenle ehliyet veya içerik tartışmalarında güçlü bir delildir. Buna karşılık aşağıda anlatılan aşamalardan birine uyulmazsa vasiyetname şekle aykırılık nedeniyle iptal davasına konu olur.
Resmî Vasiyetnameyi Kim Düzenler? Noter, Sulh Hâkimi, Başkâtip ve Evde Vasiyetname (TMK 532)
Resmî memur, sulh hâkimi, noter veya kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli olabilir.
Uygulamada noter. Resmî vasiyetnameler genellikle noterde düzenlenir; noterler vasiyetnameyi düzenleme şeklinde yapar (Noterlik Kanunu m. 89). 3. Hukuk Dairesi, vasiyetnamenin düzenleme şeklinde ve fotoğraflı yapılmasının zorunlu olduğunu, kanunda noterden söz edilmesinin noterlik makamını hedef aldığını, noter yetkisine sahip yeminli başkâtibin veya yeminli kâtibin düzenlediği vasiyetnamenin de geçerli kabul edildiğini, ancak vasiyetnamenin baştan sona aynı memur tarafından düzenlenip gerekli yerlerin onun tarafından imzalanması gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 3. HD, 25.06.2013, E. 2013/10121, K. 2013/10974). İşleme noterin yetkili başkâtibi başlamış ve sonunu da aynı başkâtip imzalamışsa, noterin o gün raporlu olması vasiyetnameyi bu yönden geçersiz kılmaz (Yargıtay 3. HD, 24.11.2015, E. 2015/10759, K. 2015/18648).
Evde veya hastanede düzenleme. Vasiyetçi hasta veya yatalaksa vasiyetname onun bulunduğu yerde de düzenlenebilir. Noter vekilinin, mirasbırakanın rahatsızlığı nedeniyle evine giderek düzenlediği bir vasiyetnameyi ilk derece mahkemesi, tanıkların metnin noterlikte önceden hazırlandığı yönündeki beyanlarına da dayanarak iptal etmiş; Yargıtay bu beyanların başka bir delille desteklenmedikçe hükme esas alınamayacağını belirterek kararı bozmuştur (Yargıtay 3. HD, 23.06.2015, E. 2015/748, K. 2015/11618).
Memurun İşlevi ve İşlemde Birlik İlkesi: Aynı Memur, Aynı Oturum (TMK 533)
Vasiyetname, mirasbırakan tarafından okunup imzalanır.
Memur, vasiyetnameyi tarih koyarak imzalar.
Adım adım resmî vasiyetname. Mirasbırakan son arzularını memura anlatır; memur vasiyetnameyi yazar veya yazdırır ve okuması için mirasbırakana verir; mirasbırakan okuyup imzalar; memur tarih koyarak imzalar. Ardından tanıkların katılımı aşamasına geçilir (TMK 534).
İşlemde birlik. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre resmî vasiyetnamenin aşamaları, vasiyetçinin vasiyetnameyi okumasından sonra ara verilmeden tamamlanmalıdır. Memurun işlemleri tevsik işlemi olduğu için baştan itibaren aynı memur tarafından yapılmalı ve son imzayı da beyanları dinleyen ve yazdıran memur atmalıdır; bu ilkeye uyulmaması iptal sebebidir (Yargıtay HGK, 03.12.2025, E. 2024/768, K. 2025/768). Yargıtay bu nedenle, noterin başlayıp kâtibin bitirdiği (Yargıtay 2. HD, 03.12.2009, E. 2008/16078, K. 2009/20782) ve başkâtibin başlayıp noterin imzaladığı (Yargıtay 7. HD, 08.01.2026, E. 2025/2527, K. 2026/103) vasiyetnamelerde iptal davasının kabulü gerektiğine karar vermiştir.
Açık yazım hataları geçersizlik sebebi değildir. Noter vekilinin başlayıp bitirdiği ve imzaladığı bir vasiyetnamede tanık bölümünde asıl noterin adının yazılı kalması, bilgisayarda kalan metinden veya daktilo hatasından kaynaklanan bir yazım hatası sayılmıştır. Yargıtay bunu, ölüme bağlı tasarrufların onları geçersiz kılacak şekilde değil geçerliliğini sağlayacak biçimde yorumlanması gereğiyle açıklamıştır (Yargıtay 3. HD, 23.06.2015, E. 2015/748, K. 2015/11618; Yargıtay 3. HD, 05.07.2018, E. 2017/16678, K. 2018/7664). Son sayfalara sehven önceki noterin adı yazılmış olsa da vasiyetnamenin baştan sona aynı başkâtip tarafından düzenlenip imzalandığı gerekçesiyle verilen ret kararı da onanmıştır (Yargıtay 7. HD, 15.02.2024, E. 2023/853, K. 2024/863).
Tanıkların Katılması ve Tanık Şerhi: Mirasbırakanın Beyanı, Ehliyet Gözlemi ve Resmî Belgenin Gücü (TMK 534)
Tanıklar, bu beyanın kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak veya yazdırarak altını imzalarlar.
Vasiyetname içeriğinin tanıklara bildirilmesi zorunlu değildir.
Tanıklar neye tanıklık eder? Okuma yazma bilen mirasbırakanın vasiyetnamesinde tanıklar içeriğe değil, mirasbırakanın memurun huzurunda vasiyetnameyi okuduğunu ve son arzularını içerdiğini beyan ettiğine ve onu tasarrufa ehil gördüklerine tanıklık ederler; vasiyetnamenin içeriğini bilmeleri gerekmez (TMK 534/3). Bu beyan ve şerh vasiyetnamenin geçerlilik şartıdır. Mirasbırakanın tanıklara beyanı ve tanıkların yazılı ve imzalı şerhi hiç bulunmayan vasiyetname iptal edilmiştir (Yargıtay 3. HD, 10.09.2019, E. 2018/7254, K. 2019/6465).
Resmî belgeye karşı tanık beyanı. Noterde düzenlenen vasiyetname resmî belge olduğundan, vasiyetname tanıklarının sonradan mahkemede vasiyetnamenin içeriğine aykırı olarak mirasbırakanla hiç konuşmadıklarını veya metnin önceden hazırlandığını söylemeleri tek başına hükme esas alınamaz (Yargıtay 3. HD, 26.02.2018, E. 2016/10472, K. 2018/1634; Yargıtay 3. HD, 23.06.2015, E. 2015/748, K. 2015/11618). Düzenleme şeklindeki noter senetleri sahteliği ispat olunmadıkça kesin delildir; aksini ispat için aynı güçte delil gerekir (HMK 204/1; Yargıtay 3. HD, 15.04.2015, E. 2014/13392, K. 2015/6375). Tanıkları taraflar gösterir; tanık listesinde gösterilmeyen kimseler tanık olarak dinlenemez; mahkeme taraflarca gösterilmeyen vasiyetname tanıklarını kendiliğinden dinleyemez (HMK 240/2; Yargıtay 3. HD, 23.06.2015, E. 2015/748, K. 2015/11618).
Okuma Yazma Bilmeyen, Görmeyen veya İmza Atamayan Mirasbırakan: TMK 535 ve Hukuk Genel Kurulu Kararları
Bu durumda tanıklar, hem mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve onu tasarrufa ehil gördüklerini; hem vasiyetnamenin kendi önlerinde memur tarafından mirasbırakana okunduğunu ve onun vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan ettiğini vasiyetnameye yazarak veya yazdırarak altını imzalarlar.
Farkı: tanıklar içeriği bilir. Okuyamayan veya imzalayamayan mirasbırakanın vasiyetnamesinde memur kaleme aldığı tasarrufun tamamını iki tanığın huzurunda sesli olarak okur; mirasbırakanın vasiyetnamenin son arzularını içerdiğine ilişkin beyanı imzanın yerini tutar. Bu nedenle tanıkların şerhi, 534'tekinden fazlasını, yani vasiyetnamenin kendi önlerinde okunduğunu da içermelidir (Yargıtay HGK, 03.12.2025, E. 2024/768, K. 2025/768).
İçtihat nasıl gelişti? 3. Hukuk Dairesinin daha eski kararlarında, tanık şerhinde “mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığı” ifadesinin bulunmaması tek başına iptal sebebi sayılmıştı (Yargıtay 3. HD, 27.01.2015, E. 2014/8943, K. 2015/1471; Yargıtay 3. HD, 06.06.2017, E. 2016/5868, K. 2017/9131). Hukuk Genel Kurulu ise 2024 ve 2025 tarihli kararlarında, TMK 535 usulüyle mirasbırakana okunarak düzenlenen vasiyetnamelerde (bunlardan birinde mirasbırakanın gözleri görmüyordu) bu ifade eksik olsa da, tanıkların işlemin başından beri orada bulunduğunun ve işlemin tek oturumda tamamlandığının vasiyetnamenin bütününden anlaşıldığı durumlarda vasiyetname lehine yorumla vasiyetnameyi geçerli saymıştır (Yargıtay HGK, 27.11.2024, E. 2023/1001, K. 2024/577; Yargıtay HGK, 26.11.2025, E. 2024/775, K. 2025/748; Yargıtay HGK, 03.12.2025, E. 2024/768, K. 2025/768). 7. Hukuk Dairesi de bu çizgiyi uygulamaktadır (Yargıtay 7. HD, 12.02.2026, E. 2025/3162, K. 2026/766). Hukuk Genel Kurulu yorumun sınırını da çizmiştir: resmî memurun hiç bulunmaması veya işleme iki tanığın katılmaması lehe yorumla giderilemez.
Okuyabilen vasiyetçi de bu usulü seçebilir. 3. Hukuk Dairesi, 1962 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararına dayanarak okuma yazma bilen vasiyetçinin hiçbir sebep göstermeden okunarak düzenleme usulünü seçebileceğini ve bu tercihin vasiyetnamede açıklanmamasının geçersizlik sebebi olmadığını belirtmiştir (Yargıtay 3. HD, 15.04.2015, E. 2014/13392, K. 2015/6375).
Parmak izi. Okur yazar olup hastalık nedeniyle parmaklarını kullanamayan vasiyetçinin durumu vasiyetnameye şerh edilerek noter huzurunda parmak izi kullanması, HMK 206/2 çerçevesinde değerlendirilmiş ve bu gerekçeyle verilen iptal kararı bozulmuştur (Yargıtay 7. HD, 24.11.2025, E. 2025/1421, K. 2025/4962).
Kimler Tanık Olamaz? Katılma ve Kazandırma Yasağı (TMK 536)
Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine katılan memura ve tanıklara, bunların üstsoy ve altsoy kan hısımlarına, kardeşlerine ve bu kişilerin eşlerine o vasiyetname ile kazandırmada bulunulamaz.
Mutlak katılma yasağı. Mirasbırakanın eşi, çocukları ve torunları, anne-babası ve büyükanne-büyükbabası, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri, örneğin damadı veya gelini, tanık olamaz. 14. Hukuk Dairesi, 536/1'in tanıkların tarafsızlığını sağlamaya yönelik emredici bir hüküm olduğunu, bu kurala aykırı düzenlenen resmî vasiyetnamenin şekle aykırı sayılıp iptal davasına konu olacağını belirterek, mirasbırakanın damadının tanık olduğu mirastan feragat sözleşmesini geçersiz saymıştır (Yargıtay 14. HD, 06.10.2020, E. 2019/3626, K. 2020/5850). Aynı kurallar resmî vasiyetname şeklinde yapılan miras sözleşmelerinde de uygulanır.
Sayılanlar dışındakiler tanık olabilir. 3. Hukuk Dairesine göre TMK 536, tüm noter işlemleri için tanık yasakları getiren Noterlik Kanunu karşısında özel hükümdür; vasiyetname tanıklarında yalnız TMK 536'da sayılan şartlar aranır. Lehine vasiyet yapılan vakfın çalışanlarının tanık olması bu nedenle iptal sebebi sayılmamıştır (Yargıtay 3. HD, 14.04.2016, E. 2016/2244, K. 2016/5868).
Kazandırma yasağı. Vasiyetnameyi düzenleyen memura ve tanıklara, bunların üstsoy ve altsoy kan hısımlarına, kardeşlerine ve bu kişilerin eşlerine o vasiyetnameyle kazandırma yapılamaz (TMK 536/2). İptal davası, kendilerine, eşlerine veya hısımlarına kazandırma yapılan kişilerin tasarrufun düzenlenmesine katılmasından doğan sakatlığa dayanıyorsa tasarrufun tamamı değil, yalnız bu kazandırmalar iptal edilir (TMK 558/3). Tanıklardan birinin, lehine kazandırma yapılan kişinin kardeşi olduğu iddiasıyla açılan davada, mahkemenin bu şekle aykırılık iddiasını incelemeden karar vermesi bozulmuştur (Yargıtay 3. HD, 01.03.2021, E. 2021/464, K. 2021/1988).
Resmî Vasiyetnamenin Saklanması ve Ölümden Sonra Açılması (TMK 537)
Asıl memurda kalır. Resmî vasiyetnamenin aslını onu düzenleyen memur, uygulamada çoğunlukla noter saklar. Mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi düzenleyen veya saklayan görevli, ölümü öğrenir öğrenmez vasiyetnameyi sulh hâkimine teslim etmekle yükümlüdür; aksi hâlde doğacak zarardan sorumludur (TMK 595). Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur (TMK 596). İptal davası için öngörülen on ve yirmi yıllık üst süreler de vasiyetnamelerde bu açılma tarihinden başlar (TMK 559/1).
Şekle Aykırı Resmî Vasiyetnamenin Sonucu: İptal Davası, Süre ve Noterin Sorumluluğu
Kendiliğinden hükümsüz değil, iptal edilebilir. Kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılan ölüme bağlı tasarrufun iptali için dava açılabilir (TMK 557/4). İptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılma tarihinden başlayarak iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle düşer (TMK 559/1). Hükümsüzlük def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir (TMK 559/2).
İptal sebepleri sınırlıdır. Şekle uygun düzenlenmiş bir vasiyetname ancak TMK 557'de sayılan diğer sebeplerle iptal edilebilir. Yargıtay, lehine vasiyet yapılan vakfın mirasbırakana bakım yükümlülüğünü yerine getirmediği iddiasını bu sebepler arasında görmemiş ve mirasbırakanın dilerse sağlığında vasiyetnameden dönebileceğini vurgulamıştır (Yargıtay 3. HD, 14.04.2016, E. 2016/2244, K. 2016/5868). Bir başka dosyada, şekil şartlarının karşılandığını tespit ederek taşınmazların bakıma muhtaç kişiler için yurt olarak kullanılması şartıyla bir vakfa vasiyet edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını belirtmiş ve şartın yerine getirilemeyeceği gerekçesiyle verilen iptal kararını bozmuştur (Yargıtay 7. HD, 20.03.2025, E. 2024/2909, K. 2025/1591).
Noterin sorumluluğu. Kâtipler tarafından yapılmış olsa bile noterler, bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından zarar görenlere karşı sorumludur; noter ödediği miktar için hataya sebep olan personele rücu edebilir (Noterlik Kanunu m. 162). Bu maddeye 2022'de eklenen fıkra Anayasa Mahkemesinin 25.12.2025 tarihli kararıyla iptal edilmiştir. 3. Hukuk Dairesi, işlemde birlik ilkesine aykırılık nedeniyle iptal edilen vasiyetnamede noterin sorumluluğunun özel bir kusursuz sorumluluk olduğunu ve zarar görenin yalnız uygun illiyet bağını ispat edeceğini belirterek davalı noter ve başkâtibin lehtarın zararını tazminle yükümlü olduğunu kabul etmiş; ancak gerçek zarar ilkesi gereği, vasiyetin iptaliyle lehtarın yasal mirasçı olarak terekenin diğer mallarından elde ettiği kazancın zarardan indirilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 3. HD, 17.03.2016, E. 2015/7890, K. 2016/4119). Başka bir kararda zararın mirasbırakanın ölüm tarihinde doğduğu kabul edilmiş ve vasiyet edilen taşınmazın bu tarihteki değeri esas alınarak, diğer mirasçıların payına düşen kısımdan bu mirasçıların saklı payları ile tapu masrafı indirilmek suretiyle hesaplanması gerektiği belirtilmiştir (Yargıtay 3. HD, 24.10.2016, E. 2016/10214, K. 2016/12121).
TMK 531 Yargıtay kararları
Bu bölümde, maddenin uygulamada nasıl yorumlandığını gösteren 14 Yargıtay kararı yer alıyor. Kararların tamamı resmî tam metinleri okunarak seçildi ve konularına göre gruplandı; Hukuk Genel Kurulu kararları bulundukları grubun başında yer alır. Künyeye tıklayarak kararın tam metnine ulaşabilirsiniz.
Karar seçimi hakkında
Sayfaya 14 Yargıtay kararı kart olarak alınmıştır: düzenleyen memur ve işlemde birlik (7. Hukuk Dairesi 2026; 2. Hukuk Dairesi 2009; 3. Hukuk Dairesi 2013 ve 2015 tarihli iki karar), okuyabilen mirasbırakan ve tanık şerhi (3. Hukuk Dairesi 2015, 2018 ve 2019; 7. Hukuk Dairesi 2025), okuyamayan veya görmeyen mirasbırakan (Hukuk Genel Kurulu 2024 ve 2025), tanıklar ve katılma yasağı (14. Hukuk Dairesi 2020; 3. Hukuk Dairesi 2016) ve noterin sorumluluğu (3. Hukuk Dairesi 2016). Metinde ayrıca aynı veya bağlantılı konulardaki 9 karar anılmıştır. Kararların tamamı tam metinden okunmuş ve OY BİRLİĞİYLE verilmiştir; oy çokluğuyla verilen Hukuk Genel Kurulu ve Daire kararları kullanılmamıştır. ATIF NOTLARI: Tanık şerhindeki ifade eksikliği konusunda 3. Hukuk Dairesinin 2015 ve 2017 tarihli kararları ile Hukuk Genel Kurulunun 2024-2025 kararları arasındaki yaklaşım farkı metinde gösterilmiştir; Hukuk Genel Kurulu kararlarının kendisi oy birliğiyle verilmiş, bu dosyalardaki önceki Daire bozmaları oy çokluğuyla verilmiştir. Kişi, yer, kurum bilgileri ve tutarlar aktarılmamıştır.
Düzenleyen memur ve işlemde birlik
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi
Vasiyetnameye noter yerine imzaya yetkili başkâtip başlamış, noter ise sonunda imzalamışsa işlemde birlik ilkesi ihlal edilmiştir; şekle aykırı vasiyetname iptal edilmelidir
Olay: Mirasbırakanın noterde düzenlenen vasiyetnamesi “noter yerine imzaya yetkili başkâtip” ifadesiyle başlamış, vasiyetnamenin sonunda ise noterin kendisi imza atmıştır. Mirasçılar ehliyetsizlik, irade sakatlığı ve şekil eksikliği iddiasıyla iptal istemiş; ilk derece mahkemesi vasiyetnamenin şekle uygun olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, resmî vasiyetnamenin işlemde birlik prensibi uyarınca vasiyetçinin vasiyetnameyi okumasından sonra ara verilmeden tamamlanması gerektiğini, memurun işlemleri tevsik işlemi olduğundan baştan itibaren aynı memur tarafından yapılması ve son imzanın da beyanları dinleyen ve yazdıran memur tarafından atılması gerektiğini açıklamıştır. Başkâtibin başladığı vasiyetnamenin noter tarafından imzalanmasının bu ilkeye aykırı olduğunu, iptal davasının kabulü gerektiğini belirterek bölge adliye mahkemesi kararını kaldırmış ve ilk derece mahkemesinin ret kararını oy birliğiyle bozmuştur.
“Resmî memurun yaptığı işlemler tevsik işlemi olduğu için baştan itibaren aynı memur tarafından yapılması ve son imza işleminin de tahriri alan, okuyan ve vasiyetçi ile tanık sözlerini dinleyen, yazdıran memur tarafından yapılması zorunludur.”
Ne anlama geliyor?
Noterde vasiyetname yaparken işlemi hangi görevli başlattıysa sonunu da onun getirmesi gerekir; noter ile başkâtibin işlemi bölüşmesi vasiyetnameyi iptal ettirebilir.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE ve kesin olarak verilmiştir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
Mirasbırakanın beyanını dinleyen ve yazdıran noter ile işlemi bitiren noter kâtibi farklıysa işlemde birlik ilkesi ihlal edilmiştir; iptal davası kabul edilmelidir
Olay: Mirasbırakanın son arzularını noterin kendisine bildirdiği, vasiyetnamenin noterce yazdırılıp okunması için mirasbırakana verildiği ve mirasbırakanın okuyup imzaladığı, ancak noterin başladığı işlemin noter kâtibi tarafından bitirildiği bir vasiyetnamenin iptali istenmiş; ilk derece mahkemesi davayı reddetmiştir.
Karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, TMK 532-534'ü aktararak resmî vasiyetnamede baştan itibaren tüm işlemlerin aynı memur tarafından yapılmasının zorunlu olduğunu, vasiyetçinin sözlü beyanını dinleyen, bunu yazdıran ve tanık sözlerini dinleyen memurun aynı kişi olmasının işlemde birlik prensibinin gereği olduğunu açıklamıştır. Vasiyetnamenin başından sonuna kadar aynı memur tarafından yapılmadığını belirterek ret kararını oy birliğiyle bozmuştur.
“Başından sonuna kadar aynı memur tarafından yapılmadığı anlaşıldığından davanın kabulü gerekirken reddi doğru bulunmamıştır.”
Ne anlama geliyor?
Noterin başlattığı vasiyetnameyi kâtibin tamamlaması, vasiyetnamenin şekle aykırılık nedeniyle iptaline yol açar.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Vasiyetnameye yetkili başkâtip başlamış ve sonunu da başkâtip imzalamışsa işlemde birlik gerçekleşmiştir; noterin o gün raporlu olması geçersizlik sebebi değildir
Olay: Mirasçılar, vasiyetnameyi düzenleyen noterin işlem tarihinde görevinin başında olmadığını, buna rağmen adının senette yazılı olduğunu ileri sürerek iptal istemiştir. İlk derece mahkemesi noterin o tarihte raporlu olduğunu ve vasiyetnamedeki hataların vasiyetnameyi tamamen geçersiz kıldığını kabul ederek davayı kabul etmiştir.
Karar: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, işlemde birlik ilkesini ve ihlalinin iptal sebebi olduğunu hatırlatmış; somut olayda vasiyetnameye noterin yetkili başkâtibi tarafından başlandığını ve vasiyetnamenin sonunda da aynı başkâtibin imzasının bulunduğunu, böylece işlemde birlik prensibinin gerçekleştiğini tespit etmiştir. Bu yönden vasiyetnamenin geçerliliğini etkileyen bir durum bulunmadığını, davacının dayandığı diğer iptal sebeplerinin incelenmesi gerektiğini belirterek kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“işlemde birlik prensibinin gerçekleştiği anlaşılmıştır”
Ne anlama geliyor?
Noter yetkisine sahip başkâtip vasiyetname düzenleyebilir; önemli olan işlemi baştan sona aynı görevlinin yürütmesidir.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Aynı yönde: 7. HD 15.02.2024, E. 2023/853, K. 2024/863 (Daire, vasiyetnamenin baştan sona görevli noter başkâtibince düzenlendiğini belirterek bölge adliye mahkemesinin ret kararını onamıştır). Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Noter yetkisine sahip yeminli başkâtip vasiyetname düzenleyebilir; ancak sayfalarda farklı görevlilerin adı bulunan ve düzenleyen memurun imzasını taşımayan vasiyetname iptal edilmelidir
Olay: Noter görevden el çektirildiği için noterliğe başkâtip vekâlet ederken düzenlenen bir vasiyetnamenin ilk sayfasında noterin, ikinci sayfasında yeminli kâtibenin adı yazılmış; sayfalarda ne noterin ne de kâtibin imzası bulunmamaktadır. İlk derece mahkemesi vasiyetnamenin unsurlarının tam olduğunu kabul ederek iptal ve tenkis istemlerini reddetmiştir.
Karar: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, vasiyetnamenin düzenleme şeklinde ve fotoğraflı yapılmasının zorunlu olduğunu, kanunda noterden söz edilmesinin noterlik makamını hedef aldığını, noter yetkisine sahip yeminli başkâtibin ve yeminli kâtibin düzenlediği vasiyetnamelerin geçerli kabul edildiğini, ancak vasiyetnamenin baştan sona aynı memur tarafından düzenlenip onun tarafından imzalanmasının zorunlu olduğunu açıklamıştır. Düzenleyen memurun imzası bulunmadığı ve ilk sayfada başkâtibin yerine noterin adı yazıldığı için vasiyetnamenin iptali gerektiğini, tenkis isteminin de incelenmesi gerektiğini belirterek hükmü oy birliğiyle bozmuştur.
“Noter yetkisine sahip yeminli Başkatibin düzenlediği vasiyetname ile yeminli katibin düzenlediği vasiyetname Yargıtay'ca geçerli kabul edilmektedir.”
Ne anlama geliyor?
Vasiyetnameyi kim düzenlediyse adı ve imzası tutarlı biçimde onun olmalıdır; düzenleyen memurun imzası yoksa vasiyetname iptal edilir.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Karar Noterlik Kanunu m. 89'a atıf yapmaktadır. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Vasiyetnamede asıl noterin adının yazılı kalması açık bir yazım hatasıdır ve geçersizlik sebebi değildir; vasiyetname tanıklarının içeriğe aykırı sonraki beyanları başka delil yoksa hükme esas alınamaz
Olay: Rahatsız olan mirasbırakanın evine gidilerek noter vekili tarafından düzenlenen vasiyetnamenin imza kısımlarında noter vekilinin, tanık beyanı kısmında ise asıl noterin adı yazılıdır. İlk derece mahkemesi, taraflarca gösterilmeyen vasiyetname tanıklarını re'sen dinlemiş ve onların metnin önceden hazırlandığı yönündeki beyanlarını da dayanak yaparak vasiyetnameyi iptal etmiştir.
Karar: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, noter yetkisine sahip görevlilerin resmî vasiyetname düzenleyebileceğini ve işlemde birlik ilkesini hatırlatmıştır. Tanık beyanındaki noter adının bilgisayarda kalan metinden veya daktilo hatasından kaynaklandığının açık olduğunu, vasiyetnamenin ilk sayfada imzası bulunan noter vekili tarafından düzenlendiğinin kabulü gerektiğini ve bunun ölüme bağlı tasarrufların geçerliliği sağlayacak biçimde yorumlanması gereğinin sonucu olduğunu açıklamıştır. Mahkemenin taraflarca gösterilmeyen tanıkları re'sen dinleyemeyeceğini, vasiyetname tanıklarının içeriğe aykırı beyanlarının başka delil yoksa hükme esas alınamayacağını belirterek kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“Bu kabul şekli aynı zamanda ölüme bağlı tasarrufların, onları geçersiz kılacak şekilde değil, geçerliliğini sağlayacak biçimde yorumlanması gerektiğinin bir sonucudur.”
Ne anlama geliyor?
Vasiyetnamedeki açık bir isim hatası veya evde düzenlenmiş olması tek başına iptal sebebi değildir; tanıkların yıllar sonraki aykırı sözleri resmî belgeyi kolayca çürütemez.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Aynı yönde: 3. HD 05.07.2018, E. 2017/16678, K. 2018/7664. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Okuyabilen mirasbırakan ve tanık şerhi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Mirasbırakanın tanıklara beyanı ve tanıkların yazılı-imzalı şerhi hiç bulunmayan, noterin başlayıp başkâtibin kaşesiyle imzalandığı vasiyetname TMK 532 ve 534'e aykırıdır ve iptal edilmelidir
Olay: Mirasbırakan noterde düzenlenen vasiyetnameyle taşınmaz ve eşyalarını bir kişiye bırakmıştır. Vasiyetname noterin adıyla başlamış, ancak başkâtip adına kaşe basılarak imzalanmıştır; vasiyetnamede mirasbırakanın vasiyetnameyi okuduğunu ve son arzularını içerdiğini tanıklara beyan ettiğine ve tanıkların şerhine ilişkin yazılı ve imzalı bir ifade yoktur. İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi davayı reddetmiştir.
Karar: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, ehliyetsizlik ve irade sakatlığı yönünden temyiz itirazlarını reddetmiştir. Şekil yönünden ise TMK 532-534'ü ve işlemde birlik ilkesini açıklayarak vasiyetnamenin noterin adıyla başlayıp başkâtip adına kaşe basılarak imzalandığını, mirasbırakanın TMK 534/1'deki beyanının ve tanıkların TMK 534/2'deki yazılı ve imzalı şerhinin bulunmadığını tespit etmiştir. Şekil şartlarına aykırı vasiyetnamenin iptali gerekirken davanın reddedilmesini doğru bulmayarak bölge adliye mahkemesi kararını kaldırmış ve ilk derece kararını oy birliğiyle bozmuştur.
“TMK'nın 532 ve 534. maddelerinde öngörülen şekil şartlarına aykırı olarak düzenlenen vasiyetnamenin iptali hakkındaki davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken”
Ne anlama geliyor?
Tanık şerhinin hiç bulunmaması, ifade eksikliğinden farklı olarak, vasiyetname lehine yorumla kurtarılamayan bir şekil eksikliğidir.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Vasiyetname tanığının duruşmada vasiyetname içeriğine aykırı olarak “mirasbırakanla hiç konuşmadım” demesi hükme esas alınamaz
Olay: Vasiyetnamenin iptali davasında vasiyetnameye tanık olarak imza atan kişi duruşmada notere gittiklerini ve imza attığını, ancak mirasbırakanla hiç konuşmadığını ve vasiyetnamenin isteğine uygun olup olmadığını konuşmadıklarını söylemiştir. İlk derece mahkemesi mirasbırakanın ehliyetli olduğunu kabul etmekle birlikte bu tanığın beyanına dayanarak kanunun aradığı şartların yerine getirilmediği gerekçesiyle vasiyetnameyi iptal etmiştir.
Karar: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, TMK 557'deki iptal sebeplerini sayarak vasiyetname tanıklarının vasiyetname içeriğine uygun düşmeyen beyanlarının hükme esas alınamayacağını, Dairenin ve 2. Hukuk Dairesinin önceki kararlarına atıf yaparak belirtmiştir. Mahkemenin vasiyetname tanığının içeriğe aykırı ifadelerini esas alarak karar vermesini doğru bulmamış; iptal iddiasını ispatlayamayan davacıların terditli tenkis isteminin incelenmesi gerektiğini belirterek hükmü oy birliğiyle bozmuştur.
“Vasiyetname tanıklarının, vasiyetname içeriğine uygun düşmeyen beyanları, hükme esas alınamaz”
Ne anlama geliyor?
Noterde imzaladığı şerhle çelişen tanık anlatımıyla vasiyetname iptal ettirilemez; resmî belgenin aksini ispat için güçlü delil gerekir.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Okuma yazma bilen vasiyetçi de sebep göstermeden okunarak ve parmak iziyle düzenleme usulünü seçebilir; noter senedi sahteliği ispat edilmedikçe kesin delildir
Olay: Mirasbırakan tüm taşınmazlarını noterde düzenleme şeklindeki vasiyetnameyle bir kişiye bırakmıştır. Mirasbırakan tarafından evlat edinilmiş olan tek yasal mirasçı, mirasbırakan okuma yazma bildiği hâlde vasiyetnamenin parmak iziyle düzenlendiğini ve bunun sebebinin yazılmadığını, mirasbırakanın ayırt etme gücü bulunmadığını ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi Adli Tıp Kurumu raporuna rağmen ve tanık beyanlarına dayanarak vasiyetnameyi iptal etmiştir.
Karar: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 26.03.1962 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararına göre okuma yazma bilen vasiyetçinin dileğine göre ve hiçbir neden bildirmeksizin resmî vasiyet şekillerinden birini seçebileceğini, TMK 535'in amacının vasiyetçinin senet içeriğinden bilgi edinmesi olduğunu ve okuyup yazamadığının senede yazılması gerektiğine dair bir şekil şartı bulunmadığını belirtmiştir. Düzenleme şeklindeki noter senedinin HMK 204 uyarınca kesin delil olduğunu, vasiyetname tanıklarının içeriğe aykırı beyanlarının esas alınamayacağını ve Adli Tıp Kurumu raporuna aykırı ehliyetsizlik kabulünün yerinde olmadığını belirterek kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“okuma yazma bilen vasiyetçinin, dileğine göre, hiçbir neden bildirmeye yahut resmi senede yazdırmaya yer olmaksızın, resmi vasiyet şekillerinden birisini seçebileceği”
Ne anlama geliyor?
Okuma yazma bilen kişinin vasiyetnamesinin kendisine okunarak ve parmak iziyle düzenlenmesi tek başına şekle aykırılık sayılmaz.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. İçtihadı Birleştirme Kararı künyesi karardaki atıfla (26.03.1962, E. 1958/23, K. 1962/3) aktarılmıştır. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi
Okur yazar olup hastalığı nedeniyle parmaklarını kullanamayan vasiyetçinin durumu şerh edilerek noter huzurunda parmak izi kullanması HMK 206/2 çerçevesinde değerlendirilmelidir; iptal kararı bozulmuştur
Olay: Davacılar, vasiyetnamede imza bulunmadığını, mirasbırakanın hastalığı nedeniyle okuma yazma ve imza yetisini kaybettiğini ve vasiyetnamenin TMK 535'e aykırı düzenlendiğini ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi davaları reddetmiş, bölge adliye mahkemesi ise vasiyetnamede imzası bulunan noter başkâtibinin düzenleme sırasında bulunmadığı gerekçesiyle vasiyetnameyi iptal etmiştir.
Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, okuma yazma bildiği hâlde imza atamayanların parmak izi kullanarak yapacakları işlemlerin noterlerce onaylanması veya düzenlenmesi gerektiğini öngören HMK 206/2'yi aktarmıştır. Vasiyetçinin okur yazar olduğunu, rahatsızlığı nedeniyle parmaklarını kullanamadığından parmak izi kullanacağını tanıklar huzurunda beyan ettiğini ve bunun vasiyetnameye şerh edildiğini, işlemin yetkili noter başkâtibince başlatılıp aynı memurca bitirildiğini ve imzalanıp mühürlendiğini tespit ederek iptal kararını oy birliğiyle bozmuştur.
“6100 sayılı Kanun'un 206/2 hükmü uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken”
Ne anlama geliyor?
Hastalık nedeniyle imza atamayan vasiyetçi, durumu vasiyetnameye yazdırarak noter huzurunda parmak iziyle vasiyet yapabilir.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE ve kesin olarak verilmiştir. HMK 206/2, 7251 sayılı Kanunla 2020'de eklenmiştir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Okuyamayan veya görmeyen mirasbırakan
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
Gözleri görmeyen mirasbırakanın vasiyetnamesinde tanık şerhinde “beyanın kendi önlerinde yapıldığı” ifadesi eksik olsa da işlem tek oturumda tanıklar huzurunda tamamlanmışsa vasiyetname lehine yorumla geçerlidir; memur veya iki tanık yokluğu ise giderilemez
Olay: Okur yazar olan ancak gözleri görmeyen mirasbırakan noterde vasiyetname düzenlemiştir. Noter vasiyetnameyi tanıklar huzurunda mirasbırakana okumuş, mirasbırakan son ve gerçek isteklerini kapsadığını söylemiş ve parmak izi alınmıştır. Tanıklar, yazılanların mirasbırakanın son ve gerçek isteklerine uygun olduğunu ve onu tasarrufa ehil gördüklerini beyan etmiş; ancak şerhte mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını belirten bir ifade yer almamıştır. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi bu eksiklik nedeniyle vasiyetnameyi iptal etmiş ve Özel Dairenin bozma kararına karşı direnmiştir.
Karar: Hukuk Genel Kurulu, TMK 534 ve 535 arasındaki farkı, işlemde birlik ilkesini ve vasiyetname lehine yorum ilkesini ayrıntılı biçimde açıklamıştır. Lehe yorumun şekle aykırılık durumlarında da uygulanabileceğini, ancak resmî memurun veya iki tanığın hiç bulunmamasının bu yolla giderilemeyeceğini; memurun veya yardımcılarının işlemlerinden kaynaklanan şekle aykırılıkların ise lehe yorum kapsamında değerlendirilebileceğini belirtmiştir. Tanıkların işlemin başından beri orada bulunduğunun ve işlemin tek oturumda tamamlandığının vasiyetnamenin bütününden anlaşıldığını, vasiyetnamenin geçerli olduğunu kabul ederek direnme kararını oy birliğiyle bozmuştur.
“Resmî vasiyetnamenin resmî memur tarafından düzenlenmemesi veya bu işleme iki tanığın katılmaması sebepleriyle oluşan şekle aykırılık, lehe yorum ilkesi kapsamında giderilemeyeceği şüphesizdir.”
Ne anlama geliyor?
Görme engelli veya okuma yazma bilmeyen kişinin vasiyetnamesi, tanık şerhindeki bir ifade eksikliği yüzünden, işlem tek oturumda yapılmışsa iptal edilmez.
Not: Hukuk Genel Kurulu kararı OY BİRLİĞİYLE ve kesin olarak verilmiştir; bu dosyada 7. Hukuk Dairesinin önceki bozma kararı oy çokluğuyla verilmişti. Aynı yönde: HGK 26.11.2025, E. 2024/775, K. 2025/748. Kişi, yer ve kurum bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
Mirasbırakana okunarak düzenlenen (TMK 535) vasiyetnamede tanıkların şerhinde bir ifade eksik olsa da işlemin baştan sona tanıklar huzurunda tamamlandığı vasiyetnamenin bütününden anlaşılıyorsa vasiyetname geçerlidir
Olay: Noterde düzenlenen vasiyetnamede noter vekili yazdığı vasiyetnameyi tanıklar önünde mirasbırakana okumuş, mirasbırakan son ve gerçek isteklerini kapsadığını söylemiş ve parmak izi alınmıştır. Tanıklar, vasiyetnamenin önlerinde okunduğunu, mirasbırakanın son ve gerçek isteklerine uygun olduğunu söylediğini ve onu yetenekli gördüklerini yazarak imzalamış; ancak mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını belirten ayrı bir ifade kullanmamışlardır. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi bu eksiklik nedeniyle vasiyetnameyi iptal etmiş ve Özel Dairenin bozma kararına karşı direnmiştir.
Karar: Hukuk Genel Kurulu, okuma yazma bilen ve bilmeyenlerin resmî vasiyetnamelerinin iki aşamadan oluştuğunu, okuma yazma bilmeyenlerde tanıkların vasiyetnamenin içeriğine hâkim olduklarını açıklamıştır. Vasiyetname lehine yorum ilkesinin şekle aykırılık durumlarında da uygulanabileceğini, resmî memurun veya yardımcılarının işlemlerinden kaynaklanan şekle aykırılıkların bu ilke kapsamında değerlendirilebileceğini belirterek, işlemin tek oturumda tanıklar huzurunda tamamlandığı anlaşılan vasiyetnamenin geçerli olduğuna karar vermiş ve direnme kararını oy birliğiyle bozmuştur.
“resmî vasiyetnamelerde özellikle resmî memurun veya yardımcılarının işlemlerinden kaynaklanan şekle aykırılıkların, vasiyetname lehine yorum ilkesi kapsamında değerlendirilmesine hiçbir engel yoktur”
Ne anlama geliyor?
Mirasbırakana okunarak düzenlenen vasiyetnamede, tanıkların şerhindeki kalıp ifade eksiklikleri işlemin bütünlüğü korunmuşsa vasiyetnameyi geçersiz kılmaz.
Not: Hukuk Genel Kurulu kararı OY BİRLİĞİYLE ve kesin olarak verilmiştir; bu dosyada 7. Hukuk Dairesinin önceki bozma kararı oy çokluğuyla verilmişti. Daha eski 3. Hukuk Dairesi kararları (27.01.2015 ve 06.06.2017) aynı eksikliği iptal sebebi saymıştı. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Tanıklar ve katılma yasağı
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi
TMK 536/1 emredicidir; mirasbırakanın damadının tanık olduğu resmî vasiyetname şeklindeki mirastan feragat sözleşmesi geçersizdir
Olay: Mirasbırakanla evlenmesinden yaklaşık beş ay önce noterde düzenleme şeklinde ivaz karşılığı mirastan feragat sözleşmesi yapan davacı, sözleşmenin tanıklarından birinin mirasbırakanın damadı olduğunu ileri sürerek sözleşmenin iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, Daire bu kararı önce onamıştır.
Karar: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, karar düzeltme aşamasında miras sözleşmesinin TMK 545/1 uyarınca resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesi gerektiğini, TMK 536'daki düzenlemeye katılma yasağının emredici olduğunu ve birinci fıkranın tanıkların ve memurun tarafsızlığını sağlamaya yönelik mutlak yasaklar öngördüğünü açıklamıştır. Bu unsurlardan birini içeren resmî vasiyetnamenin resmî şekle aykırı sayılıp iptal davasına konu edilebileceğini, aynı kuralların mirastan feragat sözleşmesinde de geçerli olduğunu belirterek onama kararını kaldırmış ve hükmü oy birliğiyle bozmuştur.
“Türk Medeni Kanununun 536. maddesinde belirtilen emredici ve yasaklayıcı kural nedeniyle geçerli bir mirastan feragat sözleşmesinden söz edilemez.”
Ne anlama geliyor?
Mirasbırakanın damadı, gelini, kardeşi veya çocuğu gibi yakınları noterdeki vasiyetname ya da miras sözleşmesinde tanık olursa işlem iptal edilebilir.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE karar düzeltme aşamasında verilmiştir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Vasiyetname tanıklarında yalnız TMK 536'da sayılan şartlar aranır; lehine vasiyet yapılan vakfın çalışanlarının tanık olması iptal sebebi değildir
Olay: Mirasbırakan noterde düzenlenen vasiyetnameyle malvarlığının çoğunu bir vakfa bırakmıştır. Kardeşi, tanıkların vakfın çalışanları olduğunu, vakfın mirasbırakana bakma yükümlülüğünü yerine getirmediğini ileri sürerek iptal istemiştir. İlk derece mahkemesi, belgenin iki tarafa borç yükleyen bir bakım sözleşmesi niteliğinde olduğunu ve vasiyetname sayılsa bile vakıf çalışanlarının tanık olmasının katılma yasağına aykırı olduğunu kabul ederek vasiyetnameyi iptal etmiştir.
Karar: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, ehliyetsizlik iddiasının Adli Tıp Kurumu raporlarıyla açıklığa kavuştuğunu belirtmiştir. Noterlik Kanunu'nun tüm işlemler için tanık yasakları getirdiğini, TMK 536'nın ise yalnız vasiyetnamelerde tanık olamayacakları sınırlı olarak saydığını, bu nedenle özel hüküm niteliğinde olduğunu açıklamıştır. Vakıf çalışanlarının 536'da sayılanlardan olmadığını, TMK 557'de sayılmayan bakım yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin de iptal sebebi olamayacağını, mirasbırakanın dilerse vasiyetnameden sağlığında dönebileceğini belirterek kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“gerek resmi, gerek sözlü vasiyet tanıklarında TMK'nun 536.maddesinde sayılan nicelik ve niteliklerinin aranması yeterlidir.”
Ne anlama geliyor?
Tanık seçiminde ölçü Noterlik Kanunu değil TMK 536'dır; orada sayılmayan kişilerin tanıklığı vasiyetnameyi geçersiz kılmaz.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Vasiyetname 743 sayılı Kanun döneminde yapılmış, mirasbırakan TMK döneminde ölmüştür. Kişi, kurum ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Şekil hatasının sonuçları
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
İşlemde birlik ilkesine aykırılık nedeniyle iptal edilen vasiyetnamede noter ve başkâtip lehtarın zararından sorumludur; sorumluluk kusursuzdur ancak zarar, iptalle lehtarın yasal payından elde ettiği kazanç indirilerek hesaplanır
Olay: Mirasbırakan noterde düzenlenen vasiyetnameyle bir taşınmaz payını eşine, diğer mallarını çocuklarına bırakmıştır. Vasiyetname, beyanları noterin aldığı ancak sonuç kısmını başkâtibin imzaladığı gerekçesiyle işlemde birlik ilkesine aykırılık nedeniyle iptal edilmiş ve karar kesinleşmiştir. Eş, noter ve başkâtibe karşı zararının tazminini istemiş; ilk derece mahkemesi vasiyet edilen taşınmaz payının değerine göre davayı kabul etmiştir.
Karar: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, noterliğin kamu hizmeti olduğunu, Noterlik Kanunu m. 162 uyarınca noterlerin kâtiplerin yaptığı işlemler dahil işin hatalı veya eksik yapılmasından doğan zararlardan sorumlu olduğunu, bunun özel bir kusursuz sorumluluk türü olduğunu ve zarar görenin yalnız uygun illiyet bağını ispat edeceğini açıklamıştır. Sorumluluğun bulunduğunu kabul etmekle birlikte gerçek zarar ilkesi gereği davacının vasiyetin iptaliyle terekenin tamamı üzerinde yasal payından elde ettiği kazancın zarardan indirilmesi gerektiğini belirterek kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“Zarar gören davacı yalnızca zararla eylem arasındaki uygun illiyet bağını kanıtlamak zorundadır.”
Ne anlama geliyor?
Noterin şekil hatası yüzünden vasiyetnamesi iptal edilen lehtar noterden tazminat isteyebilir; ancak iptal sonucu mirasçı olarak aldığı pay zarardan düşülür.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Karar, Noterlik Kanunu m. 162'ye 7413 sayılı Kanunla 2022'de eklenen ve Anayasa Mahkemesinin 25.12.2025 tarihli kararıyla iptal edilen fıkradan önceki döneme aittir. Kişi ve yer bilgileri ile tutarlar aktarılmamıştır.
TMK 531 ile ilgili maddeler
- TMK m. 539 — Sözlü vasiyet: olağanüstü durum, iki tanık, mahkemeye vakit geçirmeden başvuru ve bir ayda hükümden düşme (TMK 539-541)
- TMK m. 538 — El yazılı vasiyetname: baştan sona el yazısı, tarih ve imza şartı, notere bırakma ve 2002 öncesi vasiyetnamede yer sorunu (TMK 538)
- TMK m. 502 — Vasiyet ve miras sözleşmesi ehliyeti, yanılma, aldatma, korkutma ve açık yanılma (TMK 502-504)
- TMK m. 527 — Miras sözleşmesi ve mirastan feragat: şekil şartı, ivazlı-ivazsız feragatin çocuklara etkisi, kısmi feragat ve veraset ilamı (TMK 527-530)
- TMK m. 514 — Ölüme bağlı tasarrufların çeşitleri: koşul ve yüklemeler, mirasçı atama ve belirli mal bırakma farkı (TMK 514-516)
- TMK m. 517 — Belirli mal bırakma (vasiyet): tenfiz davası, vasiyet edilen malın satılması, teslim borcu ve zamanaşımı (TMK 517-519)
- TMK m. 520 — Yedek mirasçı ve art mirasçı atama: lehtar önce ölürse, önmirasçının güvencesi, tapu şerhi ve vasiyetle vakıf kurma (TMK 520-526)
- TMK m. 510 — Mirasçılıktan çıkarma (ıskat): sebepler, ispat yükü, saklı pay, torunlar ve aciz belgesi (TMK 510-513)
- TMK m. 505 — Saklı pay ve tasarruf edilebilir kısım: oranlar, kardeşler (2007), net tereke ve hesaplama (TMK 505-509)
Uygulamada dikkat edilecekler
Pratik notlar
- 1.Resmî vasiyetnameyi noterde düzenleme şeklinde yaptırın; kimlik ve varsa sağlık belgelerinizi yanınızda bulundurun.
- 2.Tanıklarınızı ailenizin dışından, okur yazar ve ehliyetli iki kişiden seçin; eşiniz, çocuklarınız, torunlarınız, anne-babanız, kardeşleriniz ve bunların eşleri tanık olamaz.
- 3.Lehine vasiyet yaptığınız kişileri, onların çocuklarını, kardeşlerini ve eşlerini tanık yapmayın; tanıklara ve yakınlarına o vasiyetnameyle kazandırma yapılamaz.
- 4.Vasiyetnamenin başında kimin adı yazılıysa (noter, noter vekili veya başkâtip) son imzayı da o kişinin attığını kontrol edin; işlemin tek oturumda bitirilmesini isteyin.
- 5.Okuyabiliyorsanız vasiyetnameyi imzalamadan önce baştan sona okuyun; okuyamıyor veya göremiyorsanız noterin metni tanıklar önünde size okumasını ve bunun şerhe yazılmasını isteyin.
- 6.Tanıkların şerhinde, beyanınızın kendi önlerinde yapıldığı ve sizi tasarrufa ehil gördükleri ifadelerinin yer aldığını kontrol edin.
- 7.Hastalık nedeniyle imza atamıyorsanız bu durumun vasiyetnameye yazılmasını sağlayarak parmak izi kullanın.
- 8.Mirasçıysanız ve vasiyetnamenin şekle aykırı olduğunu düşünüyorsanız, vasiyetnamenin açılmasından ve öğrenmenizden itibaren bir yıllık süre içinde iptal davası açın.
- 9.Vasiyetnameniz şekil hatası yüzünden iptal edildiyse, uğradığınız gerçek zarar için Noterlik Kanunu m. 162 uyarınca notere karşı tazminat hakkınızı değerlendirin.
Konuyla ilgili yazılar
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Madde metni resmî kaynaktan alınmış, kararlar resmî tam metinleri üzerinden özetlenmiştir.