Kısa cevap · TMK 62
TMK 62, yeni kurulan bir derneğin ilk altı ayını düzenler: dernekler, TMK 60'ın son fıkrası gereğince yapılan yazılı bildirimi izleyen altı ay içinde ilk genel kurul toplantılarını yapmak ve zorunlu organlarını oluşturmakla yükümlüdürler. Sürenin başlangıcı kuruluş tarihi değil, kuruluş bildirimi ve tüzük incelendikten sonra idarenin derneğe yaptığı yazılı bildirimdir. Hükmün ağırlığı sonucundan gelir: TMK 87/1-2 uyarınca ilk genel kurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organların oluşturulmamış olması, derneğin kendiliğinden sona ermesi sebebidir. Bu sayfa ayrıca mülga TMK 61'i kapsar: maddenin ilk metninde yer alan dernek tüzüğünün ilânı yükümlülüğü, 5253 sayılı Dernekler Kanununun 38. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu sayfada neler var? (10 bölüm)
- TMK 62 madde metni
- Değişiklik geçmişi
- Altı Aylık Süre Ne Zaman Başlar?
- İki Yükümlülük: Toplantıyı Yapmak ve Organları Oluşturmak
- Süreye Uyulmazsa: Kendiliğinden Sona Erme
- Mülga TMK 61: Tüzüğün İlânı Yükümlülüğü Kaldırıldı
- TMK 62 Yargıtay kararları
- TMK 62 ile ilgili maddeler
- Uygulamada dikkat edilecekler
- Sıkça sorulan sorular
Temel kavramlar
- İlk genel kurul
- Kuruluştan sonra yapılması zorunlu ilk toplantı. Zorunlu organlar burada oluşturulur.
- Altı aylık süre
- TMK 62: yazılı bildirimi izleyen süre. Kuruluş tarihinden değil bildirimden işler.
- Yazılı bildirim
- TMK 60/3: inceleme sonunda aykırılık bulunmazsa keyfiyetin derhâl derneğe yazıyla bildirilmesi.
- Zorunlu organlar
- TMK 72: genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu.
- Geçici yönetim kurulu
- TMK 58/2: tüzükte gösterilmesi zorunlu olan, ilk genel kurula kadar görev yapan kurul.
- Dernekler kütüğü
- TMK 60/3: inceleme sonunda derneğin kaydedildiği kütük.
- Kendiliğinden sona erme
- TMK 87: kanunda sayılan hâllerin gerçekleşmesiyle derneğin son bulması.
- İkinci sona erme hâli
- TMK 87/1-2: ilk genel kurulun süresinde yapılmaması ve zorunlu organların oluşturulmaması.
- Organsız kalma
- Zorunlu organların bulunmaması. Fiil ehliyetini etkiler ve kayyım yolunu açar.
- Olağan genel kurul
- TMK 74: tüzükte belirtilen zamanda ve en geç üç yılda bir yapılması zorunlu toplantı.
- Mülga hüküm
- Yürürlükten kaldırılmış kanun maddesi. TMK 61 bu niteliktedir.
- Tüzüğün ilânı
- Mülga TMK 61'in konusu. 2004'te kaldırılmış bir yükümlülüktür.
Bir bakışta TMK 62
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yükümlülük | Dernekler ilk genel kurul toplantılarını yapmak ve zorunlu organlarını oluşturmakla yükümlüdür. | TMK m. 62 |
| Süre | TMK 60'ın son fıkrası gereğince yapılan yazılı bildirimi izleyen altı ay. | TMK m. 62 |
| Sürenin başlangıcı | Kuruluş tarihi değil, idarenin inceleme sonunda derneğe yaptığı yazılı bildirim tarihidir. | TMK m. 60/3, 62 |
| İki şart | Toplantının yapılması ve zorunlu organların oluşturulması birlikte aranır. | TMK m. 62 |
| Zorunlu organlar | Genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu. | TMK m. 72/1 |
| Geçici yönetim kurulu | Tüzükte geçici yönetim kurulunun gösterilmesi zorunludur; ilk genel kurula kadar görev yapar. | TMK m. 58/2 |
| Aykırılığın sonucu | İlk genel kurulun süresinde yapılmaması ve zorunlu organların oluşturulmamış olması derneğin kendiliğinden sona ermesi sebebidir. | TMK m. 87/1-2 |
| Tespit istemi | Her ilgili, sulh hâkiminden derneğin kendiliğinden sona erdiğinin tespitini isteyebilir. | TMK m. 87/2 |
| Görev | Talep tasfiye heyeti atanmasını da içeriyorsa görevli mahkeme asliye hukuktur. | 3. HD 07.10.2025 |
| Organsız kalma | Zorunlu organların eksikliği tüzel kişiyi organsız bırakır; TMK 427/4 uyarınca yönetim kayyımı atanabilir. | 11. HD 02.06.2025 (BAM gerekçesi) |
| Kişilikle ilişkisi | Tüzel kişilik belgelerin mülkî amire verildiği anda doğmuştur; ilk genel kurul yükümlülüğü kişiliğin sonraki aşamasına ilişkindir. | TMK m. 59/1 |
| Mülga TMK 61 | Dernek tüzüğünün ilânına ilişkin madde 5253 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır. | 5253 s.K. m. 38 |
| Olağan genel kurul | İlk toplantıdan sonra olağan genel kurul toplantılarının en geç üç yılda bir yapılması zorunludur. | TMK m. 74/2 |
| İki defa üst üste | Olağan genel kurulun iki defa üst üste yapılamaması ayrı bir kendiliğinden sona erme sebebidir. | TMK m. 87/1-5 |
TMK 62 madde metni
Birinci Kitap: Kişiler Hukuku › İkinci Kısım: Tüzel Kişiler · İkinci Bölüm: Dernekler — A. Kuruluşu — IV. Tüzel kişiliğin kazanılması — 4. İlk genel kurul toplantısı
Dernekte ilk genel kurul toplantısı — Madde 62
- (Değişik: 4/11/2004-5253/38 md.) İki yükümlülük birlikte konmuştur: toplantıyı yapmak ve organları oluşturmak. Sürenin başlangıcı idarenin yazılı bildirimidir.Dernekler, 60 ıncı maddenin son fıkrası gereğince yapılan yazılı bildirimi izleyen altı ay içinde ilk genel kurul toplantılarını yapmak ve zorunlu organlarını oluşturmakla yükümlüdürler.
Kaynak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, mevzuat.gov.tr.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Kaynak | Değişiklik |
|---|---|---|
| 22.11.2001 | 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (RG 08.12.2001, S. 24607; yürürlük: 01.01.2002) | Kanunun ilk metninde bu bölüm iki maddeden oluşuyordu: TMK 61 ("3. Dernek tüzüğünün ilânı") ve TMK 62 ("4. İlk genel kurul toplantısı"). İlk metinde tüzüğün ilânı ayrı bir yükümlülük olarak düzenlenmişti. |
| 04.11.2004 | 5253 sayılı Dernekler Kanunu m. 38 (RG 23.11.2004, S. 25649) | İki değişiklik birlikte yapıldı. TMK 61 tümüyle mülga edildi; böylece dernek tüzüğünün ilânına ilişkin yükümlülük kanun metninden çıkarıldı. TMK 62 ise yeniden yazıldı ve bugünkü metnini aldı: dernekler, TMK 60'ın son fıkrası gereğince yapılan yazılı bildirimi izleyen altı ay içinde ilk genel kurul toplantılarını yapmak ve zorunlu organlarını oluşturmakla yükümlü kılındı. Aynı tarihli Kanunla TMK 58/2, 64/2, 74/2, 77/1, 79/3, 92 ve 93'te de değişiklik yapılmıştır. |
Altı Aylık Süre Ne Zaman Başlar?
TMK 62'nin en çok yanlış hesaplanan yönü sürenin başlangıcıdır.
Süre kuruluş tarihinden değil, bildirimden işler. TMK 60'ın son fıkrasına göre kuruluş bildiriminde, tüzükte ve belgelerde kanuna aykırılık veya noksanlık bulunmaz ya da bu aykırılık belirli sürede giderilmiş bulunursa, keyfiyet derhâl derneğe yazıyla bildirilir ve dernek, dernekler kütüğüne kaydedilir. İşte altı aylık süre bu yazılı bildirimi izleyen tarihten başlar (TMK 59 ve 60).
| Aşama | Hüküm | Sonuç |
|---|---|---|
| Belgelerin mülkî amire verilmesi | TMK m. 59/1 | Tüzel kişilik doğar |
| Dosya üzerinden inceleme | TMK m. 60/1 | Altmış gün |
| Aykırılık yoksa: yazılı bildirim ve kütüğe kayıt | TMK m. 60/3 | Altı aylık süre başlar |
| İlk genel kurul ve organların oluşumu | TMK m. 62 | Altı ay içinde |
Bu arada derneği kim yönetir? TMK 58/2, tüzükte geçici yönetim kurulunun gösterilmesini zorunlu tutar. İlk genel kurula kadar derneği bu kurul yönetir; kalıcı organlar ilk genel kurulda seçilir (TMK 58).
Hukuk Genel Kurulu, dernek hukukunun kuruluş zincirini aktarırken bu aşamaları sırasıyla göstermiştir: kişiliğin belgelerin verilmesiyle kazanılması, altmış günlük inceleme, aykırılığın giderilmemesi hâlinde savcılığa bildirim ve aykırılık bulunmaması hâlinde derneğin kütüğe kaydedilmesi (Yargıtay HGK, 04.03.2015, E. 2013/1732, K. 2015/897, oy çokluğuyla).
İki Yükümlülük: Toplantıyı Yapmak ve Organları Oluşturmak
Madde tek cümledir ama iki ayrı yükümlülük içerir ve ikisi birlikte aranır.
- İlk genel kurul toplantısını yapmak.
- Zorunlu organları oluşturmak.
Zorunlu organlar üçtür: genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu (TMK m. 72/1). Yönetim kurulu en az beş asıl ve beş yedek, denetim kurulu en az üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur (TMK m. 84/1, 86/1). Yani ilk genel kurulda en az on altı kişilik bir organ yapısının kurulması gerekir (TMK 84-86).
Toplantının usulü de kanuna tabidir. İlk genel kurul da TMK 77'deki on beş günlük çağrı, TMK 78'deki toplantı yeter sayısı ve TMK 81'deki karar yeter sayısı kurallarına uyularak yapılır. Ayrıca hazırun listesindeki herkesin üyelik kabul kararının bulunması gerekir; üye olmayanların katılımıyla yapılan toplantı yasaya aykırıdır (TMK 74-82, TMK 63 ve 64).
Organ oluşturulamazsa geçici çözüm nedir? Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin kararında aktarılan bölge adliye mahkemesi gerekçesine göre, TMK 427/4'teki "gerekli organlardan yoksun kalma" hâli zorunlu organların eksikliğini ifade eder ve özel kanunda hüküm yoksa yönetim kayyımlığı hükümleri uygulanır. Daire, bu davanın çekişmesiz yargı işi ve geçici hukuki koruma niteliğinde olduğunu, bölge adliye mahkemesi kararının temyiz edilemeyeceğini oy birliğiyle belirlemiştir (Yargıtay 11. HD, 02.06.2025, E. 2024/5668, K. 2025/3906; TMK 72).
Süreye Uyulmazsa: Kendiliğinden Sona Erme
TMK 62 bir yaptırım öngörmez; yaptırım TMK 87'de gizlidir ve ağırdır.
"Ve" bağlacı belirleyicidir. İki şart birlikte gerçekleşmelidir: toplantı süresinde yapılmamış olmalı ve zorunlu organlar oluşturulmamış olmalıdır. Toplantı gecikmeli yapılmış ama organlar kurulmuşsa bu bent uygulanmaz.
Tespit nasıl istenir? TMK 87'nin son fıkrası uyarınca her ilgili, sulh hâkiminden derneğin kendiliğinden sona erdiğinin tespitini isteyebilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi bir sınır çizmiştir: talep tasfiye heyeti atanmasını da içeriyorsa görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olarak belirlenmesi doğrudur (Yargıtay 3. HD, 07.10.2025, E. 2025/1159, K. 2025/4630, oy birliğiyle; TMK 87).
Kuruluş aşamasındaki diğer yaptırım TMK 60'tadır. Kuruluş bildiriminde, tüzükte veya kurucuların hukukî durumlarında kanuna aykırılık ya da noksanlık tespit edilirse giderilmesi derhâl kuruculardan istenir; otuz gün içinde giderilmezse mülkî amir durumu Cumhuriyet savcılığına bildirir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, bu kapsamdaki fesih davasının yalnız Cumhuriyet savcılığınca açılabileceğini ve idarenin aktif husumeti bulunmadığını belirtmiştir (Yargıtay 8. HD, 26.06.2025, E. 2024/3040, K. 2025/4991, oy birliğiyle).
Mülga TMK 61: Tüzüğün İlânı Yükümlülüğü Kaldırıldı
Kanunun ilk metninde bu bölüm iki maddeden oluşuyordu. Bugün birincisi yürürlükte değildir.
Mülga madde neyi düzenliyordu? Kenar başlığı "3. Dernek tüzüğünün ilânı" idi; yani kuruluştan sonra dernek tüzüğünün ilân edilmesine ilişkin bir yükümlülük öngörüyordu. 5253 sayılı Dernekler Kanununun 38. maddesiyle tümüyle yürürlükten kaldırıldı.
Kaldırma tek başına bir tercih değildir. Aynı Kanun maddesiyle yapılan diğer değişiklikler de aynı yönde bir sadeleştirme gösterir:
| Madde | Değişiklik |
|---|---|
| TMK 61 | Mülga (tüzüğün ilânı) |
| TMK 58/2 | "Yerleşim yeri, kurucuları" ibaresi çıkarıldı |
| TMK 62 | Yeniden yazıldı: altı aylık süre |
| TMK 64/2 | "Tüzükte başkaca bir düzenleme yoksa," ibaresi çıkarıldı |
| TMK 74/2 | Olağan genel kurul için üç yıllık azami süre getirildi |
| TMK 77/1 | Gazete ilânı ve yazılı bildirim ibareleri çıkarıldı |
| TMK 79/3 | Mülga |
| TMK 92, 93 | Karşılıklılık şartı kaldırıldı |
Sonuç: ilân yükümlülükleri kanundan çıkarıldı. Hem tüzüğün ilânı (TMK 61) hem de genel kurul çağrısının gazetede ilânı (TMK 77/1) kanun metninden çıkarılmış; çağrı usulü yönetmeliğe bırakılmıştır (TMK 74-82).
TMK 62 Yargıtay kararları
Bu bölümde, maddenin uygulamada nasıl yorumlandığını gösteren 4 Yargıtay kararı yer alıyor. Kararların tamamı resmî tam metinleri okunarak seçildi ve ilgili oldukları fıkraya göre gruplandı; Hukuk Genel Kurulu kararları bulundukları grubun başında yer alır. Künyeye tıklayarak kararın tam metnine ulaşabilirsiniz.
Karar seçimi hakkında
TMK 62'yi doğrudan yorumlayan bir içtihadı birleştirme kararına rastlanmamıştır. Sayfadaki kartlar üç eksenden seçilmiştir: (i) kuruluş zinciri ve altı aylık sürenin başlangıcı olan yazılı bildirim, (ii) kuruluş aşamasındaki diğer takvim ve husumet kuralı, (iii) süreye uyulmamasının sonucu olan kendiliğinden sona erme ile organ eksikliğinde kayyım. Kararların tamamı tam metinden okunmuştur. Hukuk Genel Kurulunun 04.03.2015 tarihli kararı oy çokluğuyla alınmış olup çoğunlukça benimsenmeyen görüş kart notunda belirtilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin kararında Daire temyiz dilekçesini reddettiğinden ilgili yorumun bölge adliye mahkemesi gerekçesine ait olduğu da ayrıca not edilmiştir. Mülga TMK 61'e ilişkin bölüm kanun metnine ve değişiklik dipnotlarına dayanılarak açıklanmıştır.
TMK 62/1 ile ilgili Yargıtay kararları
TMK 62/1 · Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
Dernek kuruluşunda kişilik belgelerin mülkî amire verilmesiyle doğar, belgeler altmış gün içinde incelenir ve aykırılık bulunmazsa keyfiyet derhâl derneğe yazıyla bildirilerek dernek kütüğe kaydedilir
Olay: Aynı ilçede pazarcıların korunması ve dayanışması amacıyla kurulmuş bir dernek, daha sonra aynı ilçede benzer adla kurulan başka bir derneğin isim ve faaliyet alanı benzerliği nedeniyle kapatılmasını istemiştir. Yerel mahkeme davayı kabul etmiş, Özel Daire bozmuş, mahkeme direnmiştir.
Karar: Hukuk Genel Kurulu, Anayasa m. 33 ile TMK 56 ve devamı hükümlerini aktararak dernek kuruluş zincirini sırasıyla göstermiştir: derneklerin kuruluş bildirimini, tüzüğünü ve gerekli belgeleri yerleşim yerinin bulunduğu yerin en büyük mülkî amirine verdikleri anda tüzel kişilik kazanacağı; kuruluş bildirimi ve belgelerin doğruluğu ile tüzüğün altmış gün içinde dosya üzerinden inceleneceği; aykırılık veya noksanlık tespit edilirse giderilmesinin derhâl kuruculardan isteneceği ve otuz gün içinde giderilmezse durumun Cumhuriyet savcılığına bildirileceği; aykırılık bulunmaz veya giderilirse keyfiyetin derhâl derneğe yazıyla bildirilerek derneğin dernekler kütüğüne kaydedileceği. Sona erme sebeplerini de TMK 87, 88 ve 89 üzerinden sıralayarak hukuk sistemimizde dernek kurma hakkı bakımından özgürlük sisteminin benimsendiği sonucuna varmış ve direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.
“Kuruluş bildiriminde, tüzükte ve belgelerde kanuna aykırılık veya noksanlık bulunmaz ya da bu aykırılık veya noksanlık belirli sürede giderilmiş bulunursa; keyfiyet derhâl derneğe yazıyla bildirilir ve dernek, dernekler kütüğüne kaydedilir.”
Ne anlama geliyor?
Altı aylık sürenin başlangıcı olan yazılı bildirim, kuruluş zincirinin son halkasıdır.
Not: Karar OY ÇOKLUĞUYLA alınmıştır. Kararda TMK 87'nin beş bendi tam metin olarak aktarılmış; ikinci bentte ilk genel kurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organların oluşturulmamış olmasının kendiliğinden sona erme sebebi olduğu belirtilmiştir. Kurul görüşmelerinde isim benzerliğinin haksız rekabete yol açtığı gerekçesiyle onama görüşü ileri sürülmüş, çoğunlukça benimsenmemiştir. Dernek adları, kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
TMK 62/1 · Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
Kuruluş bildiriminde, tüzükte ve kurucuların hukukî durumlarında kanuna aykırılık otuz gün içinde giderilmezse durum Cumhuriyet savcılığına bildirilir; fesih davasını yalnız Cumhuriyet savcılığı açabilir
Olay: Yeni kurulan bir derneğin tüzüğündeki logonun başka bir cemiyetin logosuyla büyük oranda benzerlik gösterdiği tespit edilmiş; eksikliğin süresinde giderilmediği gerekçesiyle idare TMK 60 uyarınca derneğin feshini istemiştir. İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi davayı reddetmiştir.
Karar: Daire, TMK 60'ın ikinci fıkrasını aktararak kuruluş bildiriminde, tüzükte ve kurucuların hukukî durumlarında kanuna aykırılık veya noksanlık tespit edilmesi hâlinde bunların giderilmesinin derhâl kuruculardan isteneceğini, tebliğden başlayarak otuz gün içinde giderilmezse en büyük mülkî amirin durumu Cumhuriyet savcılığına bildireceğini belirtmiştir. Fesih davasının Cumhuriyet savcılığı tarafından açılabileceğini, idareye bu madde kapsamında dava açma yetkisi verilmediğini ve açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini saptayarak kararı gerekçesi değiştirilmek suretiyle oy birliğiyle düzelterek onamıştır.
“Bu istemin tebliğinden başlayarak otuz gün içinde belirtilen noksanlık tamamlanmaz ve kanuna aykırılık giderilmezse; en büyük mülkî amirin, yetkili Asliye Hukuk Mahkemesinde derneğin feshi konusunda dava açması için durumu Cumhuriyet savcılığına bildireceği hükme bağlanmıştır.”
Ne anlama geliyor?
Kuruluş aşamasında iki ayrı takvim vardır: eksiklik için otuz gün, ilk genel kurul için altı ay.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE alınmıştır. Dairenin gerekçesi aktif husumet üzerine kurulmuştur; amblem ve TMK 87-89 değerlendirmesi ilk derece ile bölge adliye mahkemesi gerekçelerine aittir. Kararın bu sayfadaki önemi, kuruluş aşamasındaki otuz günlük sürenin ve husumetin gösterilmesidir. Dernek, cemiyet, kurum, kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
TMK 62/1 · Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
Kendiliğinden sona ermenin tespiti sulh hâkiminden istenir; ancak talep tasfiye heyeti atanmasını da içeriyorsa görevli mahkeme asliye hukuktur
Olay: Bir üretici birliğinin iki yıla ait olağan genel kurul toplantıları yapılamamıştır. Bir ilgili, birliğin kendiliğinden münfesih sayıldığının tespitini ve tasfiye heyeti atanmasını istemiştir. Savunmaya göre engel dışsal nedenlerden kaynaklanmış; yönetim kurulu her iki yıl için de toplantı kararları alarak karar defterine işlemiştir. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
Karar: Daire, TMK 87'de derneklerin kendiliğinden sona ereceği hâllerin gösterildiğini ve her ilgilinin sulh hâkiminden tespit isteyebileceğini belirtmiştir. Ancak eldeki dava kendiliğinden münfesih sayıldığının tespiti ile tasfiye heyeti atanması talebiyle açıldığından görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olarak belirlenmesini doğru bulmuştur. Esas yönünden ise toplantıların yapılamamasının haklı nedene dayandığı ve yönetim kurulunca alınan kararlar uyarınca hukuki varlığını sürdürme iradesinin ortaya konulduğu gerekçesine dayanarak kararı oy birliğiyle onamıştır.
“4721 sayılı Kanun'un 87. maddesinde derneklerin kendiliğinden sona ereceği haller gösterilmiş olup”
Ne anlama geliyor?
İlk genel kurulun yapılmaması iddiasında da tespit davası sulh hukukta, tasfiye talebi eklenirse asliye hukukta görülür.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE alınmıştır. Uyuşmazlık TMK 87'nin beşinci bendine (olağan genel kurulun iki defa üst üste yapılamaması) ilişkin olmakla birlikte, görev ve tespit istemine ilişkin belirleme ikinci bent bakımından da geçerlidir. "Çağrıya rağmen imkânsızlık" ölçütü ilk derece mahkemesi gerekçesine aittir. Birlik, kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
TMK 62/1 · Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Zorunlu organların eksikliği tüzel kişiyi organsız bırakır; TMK 427/4'e dayanan yönetim kayyımı istemi çekişmesiz yargı işi ve geçici hukuki koruma olduğundan bölge adliye mahkemesi kararı temyiz edilemez
Olay: Bir limited şirketin müdürlük süresi dolduktan sonra genel kurul defterinin zayi olması nedeniyle yeni müdür atanamamış ve şirket gayrifaal kalmıştır. Ortak, TMK 427/4 uyarınca kendisinin kayyım olarak atanmasını hasımsız açtığı davayla istemiştir. İlk derece mahkemesi hukuki yarar yokluğundan, bölge adliye mahkemesi ise taraf ehliyeti bulunan bir davalı gösterilmediği gerekçesiyle davayı usulden reddetmiştir.
Karar: Daire, TMK 427/4'e dayanan kayyım tayini isteminin geçici hukuki koruma önlemi niteliğinde olduğunu; HMK 382/2-b-19 uyarınca vesayet işlerinin çekişmesiz yargı işlerinden sayıldığını ve HMK 362/1-(ç) ile (f) bentleri uyarınca bu kararların temyiz edilemeyeceğini belirterek temyiz dilekçesinin reddine oy birliğiyle karar vermiştir. Kararda aktarılan bölge adliye mahkemesi gerekçesine göre, özel kanunda kayyım atanmasını düzenleyen hüküm bulunmadığından TMK 427 uygulanır ve TMK 427/4'teki "gerekli organlardan yoksun kalma" hâli zorunlu organların eksikliğini ifade eder.
“bir tüzel kişinin gerekli organlarından yoksun kalması ve yönetiminin başka yoldan sağlanamaması durumunda yönetim kayyımı atanacağı düzenlenmiştir.”
Ne anlama geliyor?
İlk genel kurulda organlar kurulamazsa geçici çözüm yönetim kayyımıdır; kalıcı olanaksızlık sona ermeye götürür.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE alınmıştır. Daire temyiz dilekçesini reddettiği için işin esasını incelememiştir; "gerekli organlardan yoksun kalma" yorumu BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ gerekçesine aittir. Uyuşmazlık bir limited şirkete ilişkin olmakla birlikte TMK 427/4 bütün tüzel kişiler için ortak hükümdür. Şirket, kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
TMK 62 ile ilgili maddeler
Uygulamada dikkat edilecekler
Pratik notlar
- 1.Altı aylık süreyi kuruluş tarihinden değil, idarenin yazılı bildirim tarihinden hesaplayın.
- 2.İdareden gelen bildirim yazısını ve tebliğ tarihini dosyada saklayın.
- 3.İki yükümlülüğün birlikte arandığını gözetin: toplantıyı yapmak ve zorunlu organları oluşturmak.
- 4.Organ üye sayılarını baştan planlayın: yönetim kurulunda en az beş asıl ve beş yedek, denetim kurulunda üç asıl ve üç yedek.
- 5.Tüzükte organ üye sayıları asgari sayıların üzerindeyse yeterli üye bulunduğundan emin olun.
- 6.İlk genel kurula kadar derneği geçici yönetim kurulunun yönettiğini bilin.
- 7.İlk genel kurulda da on beş günlük çağrı ve yeter sayı kurallarına uyun.
- 8.Hazırun listesindeki herkesin üyelik kabul kararının bulunduğunu doğrulayın.
- 9.Tüzel kişiliğin ilk genel kurulla değil belgelerin verilmesiyle doğduğunu ayırt edin.
- 10.Kuruluş aşamasındaki iki takvimi birlikte izleyin: eksiklik için otuz gün, ilk genel kurul için altı ay.
- 11.Süre kaçırıldığında TMK 87/1-2'deki iki şartın birlikte gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirin.
- 12.Sona erme tespitini sulh hukuk mahkemesinde isteyin; tasfiye talebi eklenirse asliye hukukta açın.
- 13.Organ oluşturulamıyorsa TMK 427/4 yönetim kayyımı yolunu değerlendirin.
- 14.Mülga TMK 61'e dayanarak tüzüğün ilânı yükümlülüğü ileri sürmeyin.
- 15.2004 öncesi olaylarda o tarihte yürürlükte olan kanun ve tüzük metnini esas alın.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Madde metni resmî kaynaktan alınmış, kararlar resmî tam metinleri üzerinden özetlenmiştir.