Kısa cevap · FSEK 76
FSEK 76 iki ayrı konuyu düzenler. Birinci fıkra görevi belirler: bu Kanun'un düzenlediği hukuki ilişkilerden doğan dava ve işler ile bu Kanun'dan kaynaklanan ceza davalarında görevli mahkeme, Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen mahkemelerdir. Anılan hüküm uyarınca bu mahkemeler fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikrî ve sınai haklar ceza mahkemesidir; kurulmadığı yerlerde asliye hukuk ve asliye ceza mahkemeleri bakar. İkinci fıkra ise davacıya önemli bir ispat kolaylığı sağlar: davacı iddianın doğruluğu hakkında kuvvetli kanaat oluşturmaya yeter miktar delil sunarsa mahkeme, kullananlardan izin ve yetki belgelerini veya yararlanılan eserlerin listelerini sunmasını isteyebilir; bunların sunulamaması tüm eser, fonogram, icra, film ve yayınların haksız kullanılmakta olduğuna karine teşkil eder.
Bu sayfada neler var? (9 bölüm)
Temel kavramlar
- Fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesi
- Telif ve sınai mülkiyet uyuşmazlıklarına bakan uzman hukuk mahkemesi. FSEK 76/1 yollamasıyla görevlidir.
- Fikrî ve sınai haklar ceza mahkemesi
- FSEK'ten kaynaklanan ceza davalarına bakan uzman mahkeme.
- Kurulmayan yer kuralı
- Bu mahkemelerin kurulmadığı yerlerde asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerinin bakması (SMK m. 156/1).
- Kuvvetli kanaat oluşturmaya yeter delil
- Davacının FSEK 76/2 rejimini işletebilmek için sunması gereken delil eşiği.
- İzin ve yetki belgeleri
- Kullananın FSEK'te öngörülen izinleri aldığını gösteren belgeler. Mahkeme bunların sunulmasını isteyebilir.
- Kullanım listesi
- Yararlanılan tüm eser, fonogram, icra, film ve yayınların dökümü. Belge yerine liste de istenebilir.
- Haksız kullanım karinesi
- Belge veya listelerin sunulamaması hâlinde tüm eserlerin haksız kullanılmakta olduğuna dair karine (FSEK 76/2).
- Karinenin sınırı
- Karinenin meslek birliğinin repertuvarının tamamına genişletilememesi.
- Görev - yetki ayrımı
- Görev hangi mahkeme türünün bakacağını; yetki hangi yer mahkemesinin bakacağını gösterir. Yetki için FSEK 66/5 de uygulanır.
Bir bakışta FSEK 76
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Hukuk davalarında görev | Fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesi. | FSEK m. 76/1; SMK m. 156/1 |
| Ceza davalarında görev | Fikrî ve sınai haklar ceza mahkemesi. | FSEK m. 76/1; SMK m. 156/1 |
| Mahkeme kurulmamışsa | Hukuk davalarına asliye hukuk, ceza davalarına asliye ceza mahkemesi bakar. | SMK m. 156/1 |
| Mahkemelerin kurulması | Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde, tek hâkimli ve asliye derecesinde kurulur. | SMK m. 156/1 |
| Yargı çevresi | İl ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir. | SMK m. 156/1 |
| İspat eşiği | Davacı iddianın doğruluğu hakkında kuvvetli kanaat oluşturmaya yeter miktar delil sunmalıdır. | FSEK m. 76/2 |
| Mahkemenin isteyebileceği | İzin ve yetkileri aldığına dair belgeler veya yararlanılan tüm eserlerin listeleri. | FSEK m. 76/2 |
| Sunulamazsa | Tüm eser, fonogram, icra, film ve yayınların haksız kullanılmakta olduğuna karine teşkil eder. | FSEK m. 76/2 |
| Karinenin sınırı | Karine meslek birliğinin repertuvarının tamamına genişletilemez. | HGK 2020/483 |
| Haber davaları | Haberden veya eserden iktibasa ilişkin davalarda fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesi görevlidir. | 11. HD 2025/5784 |
| Yer yetkisi | Eser sahibi tecavüzün ref'i ve men davasını ikamet ettiği yerde de açabilir. | FSEK m. 66/5 |
FSEK 76 madde metni
Beşinci Bölüm: Hukuk ve Ceza Davaları · C) Çeşitli hükümler — I – Görev ve ispat
Görev ve ispat — Madde 76
- (1)Yollama yapılan hüküm 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 156/1'dir: fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikrî ve sınai haklar ceza mahkemesi; kurulmadığı yerlerde asliye hukuk ve asliye ceza mahkemeleri görevlidir.(Değişik birinci fıkra: 22/12/2016-6769/189 md.) Bu Kanunun düzenlediği hukuki ilişkilerden doğan dava ve işler ile bu Kanundan kaynaklanan ceza davalarında görevli mahkeme, Sınai Mülkiyet Kanununun 156 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen mahkemelerdir.
- (2)İki aşamalı bir ispat rejimi: önce davacı kuvvetli kanaat oluşturacak delil sunar, sonra ispat yükü fiilen kullanana geçer. Belge veya liste sunulamazsa haksız kullanım karinesi doğar.Bu Kanun kapsamında açılacak hukuk davalarında mahkeme, davacının iddianın doğruluğu hakkında kuvvetli kanaat oluşturmaya yeter miktar delil sunması hâlinde, korunmakta olan eserler, fonogramlar, icralar, filmler ve yayınları kullananların, bu Kanunda öngörülen izin ve yetkileri aldıklarına dair belgeleri veya tüm yararlanılan eser, fonogram, icra, film ve yayınların listelerini sunmasını isteyebilir. Belirtilen belge veya listelerin sunulamaması tüm eser, fonogram, icra, film ve yayınların haksız kullanılmakta olduğuna karine teşkil eder.
Kaynak: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, mevzuat.gov.tr. Fıkra numaraları okumayı kolaylaştırmak için eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Kaynak | Değişiklik |
|---|---|---|
| 13.12.1951 | 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (kabul 05.12.1951, RG 13.12.1951, S. 7981) | Madde ilk hâliyle kabul edildi. |
| 23.01.2008 | 5728 sayılı Kanun m. 141 (RG 08.02.2008, S. 26781) | Madde yeniden düzenlendi. Bu düzenlemeyle ikinci fıkradaki belge ve liste sunma yükümlülüğü ile haksız kullanım karinesi bugünkü hâline getirildi. |
| 22.12.2016 | 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 189 (RG 10.01.2017, S. 29944) | Birinci fıkra değiştirildi. Görevli mahkeme, doğrudan sayılmak yerine Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156. maddesinin birinci fıkrasına yollama yapılarak belirlendi. Anılan fıkra sonradan 22.07.2020 tarihli 7251 sayılı Kanun'un 61. maddesiyle değiştirilmiş olup bugünkü hâliyle görevli mahkemeleri fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikrî ve sınai haklar ceza mahkemesi olarak belirlemekte; bu mahkemelerin kurulmadığı yerlerde asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerinin bakacağını öngörmektedir. |
Hangi Mahkemede Dava Açılır?
FSEK 76/1, 2016 yılında Sınai Mülkiyet Kanunu ile değiştirilerek görevi yollama yoluyla belirler hâle gelmiştir: bu Kanun'un düzenlediği hukuki ilişkilerden doğan dava ve işler ile bu Kanun'dan kaynaklanan ceza davalarında görevli mahkeme, Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen mahkemelerdir.
Anılan fıkra (22.07.2020 tarihli 7251 sayılı Kanun'la değişik hâliyle) şu çerçeveyi kurar:
- Görevli mahkemeler: fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikrî ve sınai haklar ceza mahkemesi.
- Kuruluş: bu mahkemeler, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur.
- Yargı çevresi: il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir.
- Kurulmamışsa: fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesi kurulmamış yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere asliye hukuk mahkemesince; fikrî ve sınai haklar ceza mahkemesi kurulmamış yerlerde asliye ceza mahkemesince bakılır.
Görev kamu düzenindendir. Taraflar görev itirazında bulunmasa bile mahkeme görevli olup olmadığını re'sen inceler. Buna karşılık yetki farklı bir konudur: hangi yer mahkemesinin bakacağı sorusu genel yetki kurallarıyla ve FSEK 66/5'teki özel imkânla belirlenir. FSEK 66/5, eser sahibinin tecavüzün ref'i ve men davasını ikamet ettiği yerde de açabileceğini söyler (FSEK 66).
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin onadığı bir kararda bu iki husus birlikte değerlendirilmiş; eser sahibinin ikamet ettiği yerde de dava açabileceği ve davalıların birden fazla yer mahkemesini yetkili göstermesi nedeniyle yetki itirazlarının geçersiz olduğu saptanmıştır (Yargıtay 11. HD, 05.02.2024, E. 2022/4173, K. 2024/727).
Haber uyuşmazlıklarında görev. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, haberden veya eserden iktibasa ilişkin uyuşmazlıklarda fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesinin görevli olduğunu belirlemiştir. Aynı kararda FSEK 36 ile 37 arasındaki ayrım da kurulmuştur: 36. madde eser niteliğinden bağımsız olarak haberden iktisabı, 37. madde ise haber için bir eserden iktisabı düzenler (Yargıtay 11. HD, 29.09.2025, E. 2025/4292, K. 2025/5784). Karar 5235 sayılı Kanun'un 35/4 hükmü uyarınca oy çokluğuyla ve kesin olarak verilmiştir.
İspat Kolaylığı: Belge ve Liste Sunma Yükümlülüğü
FSEK 76/2, telif davalarının en büyük pratik sorununa çözüm arar: hak sahibi, karşı tarafın hangi eserleri, ne kadar süre kullandığını genellikle bilemez. Bu bilgi kullananın elindedir.
Hüküm bu nedenle iki aşamalı bir rejim kurar:
Aşama 1 — davacının eşiği. Davacı, iddianın doğruluğu hakkında kuvvetli kanaat oluşturmaya yeter miktar delil sunmalıdır. Bu, tam ispat değildir; "kuvvetli kanaat" ölçütüdür. Uygulamada tespit tutanakları, ekran görüntüleri, noter tespitleri ve tanık beyanları bu eşiği aşmakta kullanılır.
Aşama 2 — mahkemenin talebi. Bu eşik aşılırsa mahkeme, korunmakta olan eserler, fonogramlar, icralar, filmler ve yayınları kullananların:
- bu Kanun'da öngörülen izin ve yetkileri aldıklarına dair belgeleri, veya
- tüm yararlanılan eser, fonogram, icra, film ve yayınların listelerini
sunmasını isteyebilir.
Yaptırım: haksız kullanım karinesi. Madde açıktır: "Belirtilen belge veya listelerin sunulamaması tüm eser, fonogram, icra, film ve yayınların haksız kullanılmakta olduğuna karine teşkil eder." Bu, ispat yükünü fiilen kullanan tarafa geçiren güçlü bir araçtır.
Karinenin sınırı var. Hukuk Genel Kurulu bu noktada önemli bir sınır çizmiştir: FSEK 76/2'deki karine, meslek birliğinin repertuvarının tamamına genişletilemez (Yargıtay HGK, 30.06.2020, E. 2017/71, K. 2020/483). Yani birlik, "belge sunulamadı, öyleyse repertuvarımdaki bütün eserler haksız kullanılmıştır" diyerek sınırsız bir bedel talebi kuramaz; hangi eserler bakımından yetkili olduğunu ortaya koyması gerekir.
Aynı kararda FSEK 68/1 bedelinin farazi bir bedel olduğu ve belirlenmesinde iki yöntemin benimsendiği; talebin on yıllık zamanaşımına tabi olduğu da saptanmıştır (FSEK 68).
Uygulamada Delil ve Bilirkişi
FSEK 76/2'nin işlemesi, davacının sunacağı delilin niteliğine bağlıdır. Uygulamada kullanılan araçlar:
- Tespit tutanakları. Umuma açık mahallerde yapılan denetimlerde tutulan tutanaklar; dijital ortamda noter veya bilişim uzmanı tespitleri.
- Delil tespiti. Dava öncesinde mahkemeden delil tespiti istenerek kullanımın kayda geçirilmesi.
- İhtiyati tedbir. FSEK 77 uyarınca hukuk mahkemesinden nüshaların veya kalıpların muhafaza altına alınması istenebilir (FSEK 77).
- Kullanım kayıtları. Yayın akış kayıtları, sunucu ve erişim logları, satış ve stok kayıtları.
Bilirkişi incelemesi belirleyicidir. Eser niteliğinin tespiti, kullanımın kapsamı ve bedel hesabı çoğu zaman bilirkişi raporuna bağlıdır. Yargıtay bu konuda titizdir: 11. Hukuk Dairesi, dava konusu haber içeriklerinin niteliği hususunda farklı değerlendirmeler içeren bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeksizin karar verilmesini bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 11. HD, 07.10.2019, E. 2018/5067, K. 2019/6232).
Karine ile ispat yükü arasındaki denge. FSEK 76/2 davacıyı kayırır ama davalıyı savunmasız bırakmaz. Davalı:
- Belgeleri ve listeleri sunarak karinenin doğmasını engelleyebilir,
- FSEK 52'ye uygun yazılı izin veya devir sözleşmesini ibraz edebilir (FSEK 52),
- Kullanımın FSEK 30-47 arasındaki tahditler kapsamında serbest olduğunu ileri sürebilir,
- Davacının hak sahipliğine itiraz edebilir; ancak eser sahipliği karine olarak kabul edildiğinden ispat yükü kendisine düşer,
- Meslek birliğinin yetkisinin hangi eserleri kapsadığını sorgulayabilir.
Ceza davalarında karine yok. FSEK 76/2 açıkça "bu Kanun kapsamında açılacak hukuk davalarında" der. Ceza yargılamasında şüpheden sanık yararlanır; orada şikâyetçinin hak sahipliğini kanıtlayan belgeleri savcılığa vermesi gerekir (FSEK 75).
FSEK 76 Yargıtay kararları
Bu bölümde, maddenin uygulamada nasıl yorumlandığını gösteren 4 Yargıtay kararı yer alıyor. Kararların tamamı resmî tam metinleri okunarak seçildi ve konularına göre gruplandı; Hukuk Genel Kurulu kararları bulundukları grubun başında yer alır. Künyeye tıklayarak kararın tam metnine ulaşabilirsiniz.
Karar seçimi hakkında
Kararların hangi maddeye ilişkin olduğu not alanında ayrıca belirtildi. Oy çokluğuyla verilen kararda karşı oy görüşü ayıklanmıştır.
Haber uyuşmazlıklarında görev
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Haberden veya eserden iktibasa ilişkin uyuşmazlıklarda fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesi görevlidir; FSEK 36 haberden, FSEK 37 haber için eserden iktisabı düzenler
Olay: Bir yayın kuruluşunun haberlerinin başka bir mecrada izinsiz kullanıldığı ileri sürülerek dava açılmış; uyuşmazlığın hangi mahkemenin görev alanına girdiği tartışılmıştır.
Karar: Daire, FSEK 36. maddenin eser niteliğinden bağımsız olarak haberden iktisabı, 37. maddenin ise haber için bir eserden iktisabı düzenlediğini belirtmiştir. Mülga 5680 sayılı Basın Kanunu'nun ilgili hükmünü ve bu Kanun'un 5187 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırıldığını aktararak, HMK 33 uyarınca hukuki nitelendirmenin hâkime ait olduğunu vurgulamıştır. Haber uyuşmazlıklarında fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesinin görevli olduğunu saptamış; karar 5235 sayılı Kanun'un 35/4 hükmü uyarınca oy çokluğuyla ve kesin olarak verilmiştir.
“36. madde eser niteliğinden bağımsız olarak haberden iktisabı, 37. madde ise haber için, bir eserden iktisabı düzenler”
Ne anlama geliyor?
Telif nitelendirmesi yapılan her uyuşmazlık, haber gibi sınırda kalan hâllerde dahi fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesinde görülür.
Not: Karar FSEK 36 ve 37 kapsamında haber iktibasına ilişkindir; buraya, görevli mahkemeye dair tespiti nedeniyle alınmıştır. Karar oy çokluğuyla verilmiş olup adlî ticaret mahkemesinin görevli olduğu yönündeki karşı oy buraya alınmamıştır.
Karinenin sınırı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
FSEK 76/2'deki karine meslek birliğinin repertuvarının tamamına genişletilemez; FSEK 68/1 bedeli farazidir ve talep on yıllık zamanaşımına tabidir
Olay: Bir meslek birliği, repertuvarındaki eserlerin izinsiz kullanımı nedeniyle FSEK 68 uyarınca bedel istemiş; karinenin kapsamı, bedelin hesabı ve zamanaşımı tartışılmıştır.
Karar: Kurul, FSEK 68/1 gereğince belirlenecek bedelin farazi bir bedel olduğunu ve bu bedelin belirlenmesi bakımından iki yöntemin benimsendiğini saptamıştır. Talebin on yıllık zamanaşımına tabi olduğunu; FSEK 76/2'deki karinenin meslek birliğinin repertuvarının tamamına genişletilemeyeceğini belirtmiştir.
“FSEK'in 68/1 maddesi gereğince belirlenecek bedelin, farazi bir bedel olduğu ve bu bedelin belirlenmesi bakımından da iki yöntemin benimsendiği”
Ne anlama geliyor?
Belge veya liste sunulamaması karine doğurur ama bu karine sınırsız değildir; meslek birliği hangi eserler bakımından yetkili olduğunu ortaya koymalıdır.
Not: Kararın esas konusu FSEK 68'dir; buraya, FSEK 76/2 karinesinin kapsamına ilişkin tespiti nedeniyle alınmıştır.
Görev ile yetkinin ayrılması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Eser sahibi ikamet ettiği yerde de dava açabilir; yetki itirazında birden fazla yer mahkemesi gösterilmesi itirazı geçersiz kılar
Olay: Davacıya ait yazılım programının davalılar tarafından izinsiz kullanıldığı ileri sürülerek telif tazminatı istenmiş; davalılar yetki itirazında bulunmuştur.
Karar: Bölge Adliye Mahkemesi, eser sahibinin ikamet ettiği yerde de tecavüzün ref'i ve men davasının açılabileceğini; kaldı ki davalıların birden fazla yer mahkemesini yetkili göstermesi nedeniyle yetki itirazlarının geçersiz olduğunu belirlemiş; ayrıca davalı gerçek kişilerin şirketin yönetim kurulu üyeleri oldukları saptanarak FSEK 66/2 uyarınca aleyhlerinde dava açılabileceği kabul edilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararı oy birliğiyle onamıştır.
“davalıların birden fazla yer mahkemesini yetkili göstermesi nedeniyle yetki itirazlarının geçersiz olduğu”
Ne anlama geliyor?
FSEK 76 görevi, FSEK 66/5 ise yer yetkisini düzenler. Yetki itirazında yetkili mahkeme tek ve açık biçimde gösterilmelidir.
Not: Alıntı, Dairenin onadığı Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesindendir. Karar FSEK 66 ve 68 kapsamındadır; buraya, görev ile yetkinin ayrı konular olduğunu göstermesi nedeniyle alınmıştır.
Çelişkili raporlar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Eser niteliği hususunda farklı değerlendirmeler içeren bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verilemez
Olay: Bir gazetenin imtiyaz hakkı sahibi, gazetesinde yayımlanan haber yazılarının bir internet haber sitesinde izin alınmaksızın ve kaynak gösterilmeksizin kullanıldığını ileri sürerek dava açmıştır. Yargılamada alınan bilirkişi raporları haberlerin eser niteliği konusunda farklı sonuçlara varmıştır.
Karar: Daire, dosyadaki bir bilirkişi raporunda dava konusu haberlerin FSEK anlamında eser niteliğinde oldukları mütalaa edildiği hâlde diğer raporun farklı değerlendirme içerdiğini; anılan raporlar arasında oluşan çelişki giderilmeksizin karar verildiğini saptamıştır. Haber içeriklerinin niteliği hususunda farklı değerlendirmeler içeren raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin hüküm kurulmasını bozma sebebi saymıştır.
“anılan bilirkişi raporları arasında oluşan çelişki giderilmeksizin karar verildiği anlaşılmaktadır”
Ne anlama geliyor?
Karine doğsa bile eser niteliği ve kullanımın kapsamı bilirkişi incelemesiyle belirlenir; çelişkili raporlar giderilmek zorundadır.
Not: Karar FSEK 36 ve 37 kapsamında haberin eser niteliğine ilişkindir; buraya, FSEK 76/2 rejiminde delil ve bilirkişi incelemesinin rolünü göstermesi nedeniyle alınmıştır.
FSEK 76 ile ilgili maddeler
- FSEK m. 36 — Gazete münderecatı
- FSEK m. 37 — Haber
- FSEK m. 42 — Meslek birlikleri
- FSEK m. 52 — Sözleşmelerde şekil
- FSEK m. 66 — Tecavüzün ref'i davası
- FSEK m. 68 — Mali haklara tecavüz halinde
- FSEK m. 71 — Manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz
- FSEK m. 75 — Soruşturma ve kovuşturma
- FSEK m. 77 — İhtiyati tedbirler ve gümrüklerde geçici olarak el koyma
Uygulamada dikkat edilecekler
Pratik notlar
- 1.Davanızı fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesinde açın; kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesine başvurun.
- 2.Ceza şikâyetinde görevli mahkemenin fikrî ve sınai haklar ceza mahkemesi olduğunu gözetin.
- 3.Görevin kamu düzeninden olduğunu; mahkemenin re'sen inceleyeceğini bilin.
- 4.Yer yetkisi için FSEK 66/5'teki ikamet yeri seçeneğini değerlendirin.
- 5.Yetki itirazında yetkili mahkemeyi tek ve açık biçimde gösterin.
- 6.FSEK 76/2 rejimini işletmek için kuvvetli kanaat oluşturacak delil sunun: tespit tutanağı, noter tespiti, kayıtlar.
- 7.Mahkemeden karşı tarafın izin belgelerini veya kullanım listelerini istemesini talep edin.
- 8.Belge veya liste sunulamamasının haksız kullanım karinesi doğurduğunu dilekçenizde vurgulayın.
- 9.Meslek birliği iseniz hangi eserler bakımından yetkili olduğunuzu belgeleyin; karine repertuvarın tamamına genişletilemez.
- 10.Davalı iseniz izin belgelerinizi ve kullanım listenizi zamanında sunarak karinenin doğmasını engelleyin.
- 11.Kullanımın FSEK 30-47 arasındaki tahditler kapsamında serbest olup olmadığını inceleyin.
- 12.Çelişkili bilirkişi raporları varsa çelişkinin giderilmesini talep edin.
- 13.Ceza davasında bu karinenin uygulanmadığını; hak sahipliğini kanıtlayan belgelerin savcılığa verilmesi gerektiğini gözetin.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Madde metni resmî kaynaktan alınmış, kararlar resmî tam metinleri üzerinden özetlenmiştir.