Kısa cevap · FSEK 36
FSEK 36, basında yayımlanmış içeriğin başka yayınlarda kullanılmasını düzenler ve üç kademeli bir rejim kurar. Birincisi: basın veya radyo tarafından umuma yayılmış <strong>günlük havadisler ve haberler serbestçe iktibas olunabilir</strong>. İkincisi: gazete veya dergilerde çıkan içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meselelere ilişkin <strong>makale ve fıkraların</strong> iktibas hakkı <strong>sarahaten saklı tutulmamışsa</strong> aynen veya işlenmiş şekilde diğer gazete ve dergiler tarafından alınması serbesttir; iktibas hakkı saklı tutulsa bile bu yazıların <strong>kısaltılarak basın özetleri şeklinde</strong> alınması caizdir. Üçüncüsü: bütün bu hâllerde <strong>kaynağın ve makale sahibinin adının</strong> zikredilmesi icap eder. Yargıtay, FSEK 36'nın <strong>haberden iktibası</strong>, FSEK 37'nin ise <strong>haber için bir eserden iktibası</strong> düzenlediğini belirtmiştir.
Bu sayfada neler var? (9 bölüm)
Temel kavramlar
- Günlük havadis ve haber
- Basın veya radyo tarafından umuma yayılmış güncel olay ve haberler. Birinci fıkra uyarınca serbestçe iktibas olunabilir.
- Makale ve fıkra
- Gazete veya dergilerde çıkan içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meselelere ilişkin yazılar ile köşe yazıları. İkinci fıkra rejimine tabidir.
- İktibas hakkının saklı tutulması
- Yayında iktibas hakkının sarahaten mahfuz tutulduğunun belirtilmesi. Bu hâlde makale ve fıkralar aynen alınamaz.
- Basın özeti
- Makale ve fıkraların kısaltılarak özet biçiminde aktarılması. İktibas hakkı saklı tutulsa bile caizdir.
- Kaynak gösterme zorunluluğu
- İktibas edilen gazete, dergi ve ajansın adı, tarihi ve sayısı ile makale sahibinin adı, müstear adı veya alametinin zikredilmesi (FSEK 36/3).
- FSEK 36 ile 37 ayrımı
- FSEK 36 eser niteliğinden bağımsız olarak haberden iktibası; FSEK 37 ise haber için bir eserden iktibası düzenler.
- Mülga Basın Kanunu m. 15
- FSEK 36/1'in atıf yaptığı hüküm. Mevkutenin hususi fedakârlıkla elde edip yayınladığı haber, yazı ve resimlerin yirmi dört saat geçmeden başka mevkutelerce yayınlanamayacağını düzenliyordu.
- 5187 s.K. m. 24
- Yürürlükteki Basın Kanunu'ndaki "Yeniden Yayım" hükmü: süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri kaynak göstermeksizin yeniden yayımlamayı yaptırıma bağlar.
- Görevli mahkeme
- Yargıtay'a göre başkasına ait haberlerin izinsiz kullanılmasına dair uyuşmazlıklara bakma görevi FSEK 76 uyarınca Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerine aittir.
Bir bakışta FSEK 36
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Günlük haber | Basın veya radyo tarafından umuma yayılmış günlük havadis ve haberler serbestçe iktibas olunabilir. | FSEK m. 36/1 |
| Makale ve fıkra | İktibas hakkı sarahaten saklı tutulmamışsa aynen veya işlenmiş şekilde diğer gazete ve dergilerce alınabilir. | FSEK m. 36/2 |
| Saklı tutulmuşsa | İktibas hakkı saklı tutulsa bile makale ve fıkraların kısaltılarak basın özetleri şeklinde alınması caizdir. | FSEK m. 36/2 |
| Kaynak gösterme | Gazete, dergi ve ajansın adı, tarihi ve sayısı ile makale sahibinin adı, müstear adı veya alameti zikredilir. | FSEK m. 36/3 |
| Saklı hüküm | Birinci fıkrada saklı tutulan Basın Kanunu m. 15, mülga 5680 sayılı Kanun'a ilişkindir. | 11. HD 2025/5784 |
| Eski 24 saat kuralı | Mülga hüküm, hususi fedakârlıkla elde edilen haber, yazı ve resimlerin yirmi dört saat geçmeden başka mevkutelerce yayınlanamayacağını öngörüyordu. | 11. HD 2025/5784 |
| Yürürlükteki karşılık | 5187 sayılı Basın Kanunu m. 24, süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimlerin kaynak göstermeksizin yeniden yayımlanmasını yaptırıma bağlar. | 11. HD 2025/5784 |
| 36-37 ayrımı | FSEK 36 eser niteliğinden bağımsız olarak haberden iktibası, FSEK 37 ise haber için bir eserden iktibası düzenler. | 11. HD 2025/5784 |
| Görev | Başkasına ait haberlerin izinsiz kullanılmasına dair uyuşmazlıklara bakma görevi FSEK 76 uyarınca Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerine aittir. | 11. HD 2025/5784 |
| Hukuki nitelendirme | Hâkim Türk hukukunu re'sen uygular; olayları belirtmek taraflara, hukuki nitelendirme hâkime aittir. | HMK m. 33; 11. HD 2025/5784 |
| Eser olmayan metin | Bir yazının eser niteliğinde olmadığı tespit edilmişse izinsiz çoğaltma FSEK 36 ve 37 istisnaları kapsamında görülemez. | 11. HD 2018/5990 |
| Haberin eser niteliği | Haber içeriklerinin eser olup olmadığı somut değerlendirme gerektirir; çelişkili bilirkişi raporları giderilmeden karar verilemez. | 11. HD 2019/6232 |
FSEK 36 madde metni
Üçüncü Bölüm: Fikrî Haklar · B) Tahditler — II. Genel menfaat mülahazasiyle
Gazete münderecatı — Madde 36
- (1)Maddenin atıf yaptığı 5680 sayılı Basın Kanunu, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 30. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır (RG 26.06.2004, S. 25504).Basın Kanununun 15 inci maddesi hükmü mahfuz kalmak üzere basın veya radyo tarafından umuma yayılmış bulunan günlük havadisler ve haberler serbestçe iktibas olunabilir.
- (2)Gazete veya dergilerde çıkan içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meselelere mütaallik makale ve fıkraların iktibas hakkı sarahaten mahfuz tutulmamışsa aynen veya işlenmiş şekilde diğer gazete ve dergiler tarafından alınması ve radyo vasıtasiyle veya diğer bir suretle yayılması serbesttir. İktibas hakkı mahfuz tutulsa bile sözü geçen makale ve fıkraların kısaltılarak basın özetleri şeklinde alınması, radyo vasıtasiyle veya diğer bir suretle yayılması caizdir.
- (3)Bütün bu hallerde, iktibas edilen gazete, dergi ve ajansın ve eğer bunlar da başka bir kaynaktan alınmışlarsa o kaynağın adı, tarih ve sayısından başka makale sahiplerinin adı, müstear adı veya alameti zikredilmek icabeder.
Kaynak: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, mevzuat.gov.tr. Fıkra numaraları okumayı kolaylaştırmak için eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Kaynak | Değişiklik |
|---|---|---|
| 13.12.1951 | 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (kabul 05.12.1951, RG 13.12.1951, S. 7981) | Madde bugünkü metniyle kabul edildi ve o tarihten bu yana hiç değişmedi. Buna karşılık birinci fıkrada saklı tutulan hüküm ortadan kalkmıştır: FSEK'in atıf yaptığı 5680 sayılı Basın Kanunu, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 30. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yargıtay, yürürlükteki 5187 sayılı Kanun'un 24. maddesindeki "Yeniden Yayım" hükmünü bu bağlamda değerlendirmiştir (<a href="https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1187416300" target="_blank" rel="noopener nofollow">Yargıtay 11. HD, 29.09.2025, E. 2025/4292, K. 2025/5784</a>). |
Bir Haberi Başka Bir Sitede Yayımlamak Serbest midir?
FSEK 36 üç kademeli bir rejim kurar ve bu kademeler karıştırılmamalıdır. Yargıtay maddenin yapısını şöyle özetlemiştir: birinci fıkrada Basın Kanunu hükmü saklı tutularak basın veya radyo yoluyla umuma yayılmış olan günlük olay ve haberlerin serbestçe iktibas olunabileceği belirtilmiş, ikinci fıkrada içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meselelere ilişkin makale ve köşe yazılarının iktibas koşulları düzenlenmiş, son fıkrada ise iktibasın şeklî koşullarına yer verilmiştir (Yargıtay 11. HD, 29.09.2025, E. 2025/4292, K. 2025/5784).
1. Günlük havadis ve haberler: serbest. Basın veya radyo tarafından umuma yayılmış günlük havadisler ve haberler serbestçe iktibas olunabilir. Burada iktibas hakkının saklı tutulup tutulmadığına bakılmaz.
2. Makale ve fıkralar: şartlı serbest. Gazete veya dergilerde çıkan içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meselelere ilişkin makale ve fıkralar bakımından ölçüt, iktibas hakkının sarahaten mahfuz tutulup tutulmadığıdır:
- Saklı tutulmamışsa — yazı aynen veya işlenmiş şekilde diğer gazete ve dergiler tarafından alınabilir, radyo vasıtasıyla veya diğer bir suretle yayılabilir.
- Saklı tutulmuşsa — aynen alınamaz; ancak kısaltılarak basın özetleri şeklinde alınması ve yayılması yine caizdir.
Bu, uygulamada çok işlevsel bir ayrımdır: yayınlarına "iktibas hakkı mahfuzdur" ibaresi koyan gazeteler köşe yazılarının aynen aktarılmasını engelleyebilir; buna karşılık basın özeti biçiminde aktarımı engelleyemez.
3. Kaynak gösterme: her hâlde zorunlu. Üçüncü fıkra "bütün bu hâllerde" der ve dört unsurun zikredilmesini ister: iktibas edilen gazete, dergi ve ajansın adı; bunlar da başka bir kaynaktan alınmışsa o kaynağın adı; tarih ve sayı; ve makale sahiplerinin adı, müstear adı veya alameti. Kaynak göstermemek istisnayı ortadan kaldırır.
Alıntının genel rejimi için FSEK 35 şerhine bakabilirsiniz.
FSEK 36 ile FSEK 37 Arasındaki Fark
İki madde de habere ilişkindir ve sık karıştırılır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi farkı tek cümleyle ortaya koymuştur (Yargıtay 11. HD, 29.09.2025, E. 2025/4292, K. 2025/5784):
FSEK 36, yayımlanmış bir haberin kendisinden iktibas koşullarını düzenlerken; FSEK 37, haberin hazırlanışı veya yapılması sırasında bir eserden hangi koşullarda iktibas suretiyle yararlanılabileceğini belirler. Başka bir ifadeyle FSEK 36 eser niteliğinden bağımsız olarak haberden iktibası, FSEK 37 ise haber için bir eserden iktibası düzenler.
Pratik ayrım şöyle kurulur:
- Bir gazetenin haberini kendi sitenizde yayımlıyorsanız → FSEK 36.
- Bir haberi hazırlarken bir şarkıdan, filmden veya fotoğraftan parça kullanıyorsanız → FSEK 37.
Aynı kararda Daire, FSEK 36'nın sınırını tamamlayan mevzuata da bakmıştır. FSEK 36/1'in saklı tuttuğu "Basın Kanununun 15 inci maddesi", mülga 5680 sayılı Basın Kanunu'nun "Mevkute sahibinin hakları" başlıklı hükmüdür. Daire bu hükmü metniyle aktarmıştır: bir mevkutenin hususi fedakârlık ihtiyarıyla elde edip yayınladığı haber, yazı ve resimler mevkute sahibinden müsaade alınmadıkça neşirlerinden yirmi dört saat geçmeden başka mevkuteler tarafından yayınlanamazdı; hususi fedakârlıkla elde edilen yazı ve resimler için mevkute sahibinden izin almak mecburiydi.
Bu hüküm artık yürürlükte değildir: 5680 sayılı Basın Kanunu, 26.06.2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 30. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Daire, yürürlükteki 5187 sayılı Kanun'un 24. maddesindeki "Yeniden Yayım" düzenlemesine işaret etmiştir: bir süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri kaynak göstermeksizin yeniden yayımlayanlar ile bu eserleri yeniden yayım hakkı saklı tutulmuş olmasına rağmen süreli yayın sahibinin izni olmadan yeniden yayımlayanlar hakkında para cezası öngörülmüştür.
Dolayısıyla "özel haber" bakımından bugünkü dayanak, FSEK 36'nın atıf yaptığı mülga hüküm değil 5187 sayılı Kanun'un 24. maddesidir.
Haber Eser midir? İstisna Ne Zaman Uygulanır?
Bu, FSEK 36 uyuşmazlıklarının kilit noktasıdır ve iki yönlü işler.
Birinci yön: haber eser olabilir. Bir haber yazısı, hazırlayanın hususiyetini taşıyorsa FSEK 1/B ve 2 anlamında ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olabilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, gazete haberlerinin eser niteliğine ilişkin çelişkili iki bilirkişi raporu bulunan bir dosyada, bu çelişki giderilmeksizin karar verilmesini eksik inceleme sayarak hükmü bozmuştur (Yargıtay 11. HD, 07.10.2019, E. 2018/5067, K. 2019/6232). Yani haberin eser olup olmadığı soyut bir varsayımla değil, somut incelemeyle belirlenir.
İkinci yön: eser yoksa istisna da yoktur. Daire bu noktayı bir spor yorumu uyuşmazlığında net biçimde ortaya koymuştur: bir yazının eser niteliğinde olmadığı tespit edildiği hâlde, izinsiz çoğaltılması eyleminin eserden doğan hakların istisnaları arasında sayılan FSEK 36 ve 37 kapsamında görülmesi doğru değildir (Yargıtay 11. HD, 03.10.2018, E. 2017/381, K. 2018/5990).
Mantık şudur: FSEK 36 ve 37, eser sahibinin haklarına getirilen sınırlama hükümleridir. Ortada eser yoksa sınırlanacak bir hak da yoktur; dolayısıyla bu hükümler savunma olarak kullanılamaz.
Peki eser olmayan haber içeriği hiç korunmaz mı? Daire aynı kararda ikinci yolu göstermiştir: FSEK'te sadece hususiyet taşıyan eserlerin korunması söz konusu olmayıp haksız rekabet koruması da bulunmaktadır. Eylemin FSEK 84 ile Türk Ticaret Kanunu'nun 54 ve devamı maddeleri kapsamında haksız rekabete yol açıp açmadığı ayrıca değerlendirilmelidir (Yargıtay 11. HD, 03.10.2018, E. 2017/381, K. 2018/5990).
Görevli mahkeme. Bu iki ihtimalin iç içe geçmesi görev sorunu doğurmuştur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemesi daireleri arasındaki uyuşmazlığı gidererek, başkasına ait haberlerin izinsiz kullanılmasına dair uyuşmazlıklara bakma görevinin FSEK 76 uyarınca Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerine ait olduğuna karar vermiştir (Yargıtay 11. HD, 29.09.2025, E. 2025/4292, K. 2025/5784). Gerekçe şudur: haberin FSEK kapsamında eser mahiyeti taşıyıp taşımadığı, korumanın kapsamı, iktibas serbestisi ve sınırı, kaynak gösterme zorunluluğu ile yaptırımlar bakımından değerlendirme yapılması gerektiğinden ihtisas mahkemesi görevlidir. Karar ayrıca HMK 33'e dayanarak hâkimin Türk hukukunu re'sen uygulamak zorunda olduğunu; bir davada olayları belirtmenin taraflara, hukuki nitelendirmenin hâkime ait olduğunu vurgulamıştır.
FSEK 36 Yargıtay kararları
Bu bölümde, maddenin uygulamada nasıl yorumlandığını gösteren 3 Yargıtay kararı yer alıyor. Kararların tamamı resmî tam metinleri okunarak seçildi ve konularına göre gruplandı. Künyeye tıklayarak kararın tam metnine ulaşabilirsiniz.
Karar seçimi hakkında
Kartlar, FSEK 36'yı doğrudan uygulayan veya kapsamını belirleyen kararlardan seçildi. Oy çokluğuyla verilen kararda karşı oy ayıklandı ve bu husus not alanında belirtildi.
Maddenin yapısı ve görevli mahkeme
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
FSEK 36 haberden iktibası, FSEK 37 haber için bir eserden iktibası düzenler; haberlerin izinsiz kullanımına dair davalarda Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi görevlidir
Olay: Bir gazetecilik şirketi ile bir haber ajansı, kendilerine ait haberlerin rakip kurum ve kuruluşlar tarafından internet sitelerinde izinsiz yayınlandığını ileri sürerek Türk Ticaret Kanunu'nun 54. maddesine dayalı haksız rekabet tazminatı davaları açmıştır. İlk derece mahkemeleri Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davaları reddetmiş; bölge adliye mahkemesi daireleri arasında görev konusunda uyuşmazlık doğmuştur.
Karar: Daire, FSEK 36'yı "B) Tahditler" başlığı altındaki bir sınırlama hükmü olarak ele alarak yapısını çözümlemiştir: birinci fıkrada Basın Kanunu hükmü saklı tutularak basın veya radyo yoluyla umuma yayılmış günlük olay ve haberlerin serbestçe iktibas olunabileceği, ikinci fıkrada içtimai, siyasi veya iktisadi günlük meselelere ilişkin makale ve köşe yazılarının iktibas koşulları, son fıkrada ise iktibasın şeklî koşullarının düzenlendiğini belirtmiştir. FSEK 36 ile 37 arasındaki ayrımı, 36'nın yayımlanmış bir haberin kendisinden iktibas koşullarını, 37'nin ise haberin hazırlanışı sırasında bir eserden yararlanma koşullarını belirlediği biçiminde ortaya koymuştur. FSEK 36/1'in atıf yaptığı hükmün mülga 5680 sayılı Basın Kanunu'nun 15. maddesi olduğunu, bu Kanun'un 5187 sayılı Basın Kanunu'nun 30. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığını ve yürürlükteki 5187 sayılı Kanun'un 24. maddesinde "Yeniden Yayım" düzenlemesinin getirildiğini saptamıştır. HMK 33 uyarınca hâkimin Türk hukukunu re'sen uygulamak zorunda olduğunu, hukuki nitelendirmenin hâkime ait bulunduğunu belirterek; haberin eser mahiyeti taşıyıp taşımadığı, korumanın kapsamı, iktibas serbestisi ve sınırı ile kaynak gösterme zorunluluğu bakımından değerlendirme yapılması gerektiğinden ihtisas mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varmış ve uyuşmazlığı oy çokluğuyla gidermiştir.
Karardan alıntı (aç)(kapat)
“36. madde yayınlanmış bir haberin kendisinden iktibas koşullarını düzenlerken 37. madde haberin hazırlanışı veya yapılması sırasında bir eserden hangi koşullarda iktibas suretiyle yararlanılabileceğini belirler. Başka bir ifade ile 36. madde eser niteliğinden bağımsız olarak haberden iktisabı, 37. madde ise haber için, bir eserden iktisabı düzenler.”
Ne anlama geliyor?
Haber alıntısı uyuşmazlıklarında dava, haksız rekabete dayandırılmış olsa bile ihtisas mahkemesinde görülür. FSEK 36 ile 37 arasındaki ayrım da nettir: haberi almak 36, haber için eser kullanmak 37 kapsamındadır.
Not: Karar, 5235 sayılı Kanun'un 35/4. maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkindir ve oy çokluğuyla kesin olarak verilmiştir. Davacının haber içeriklerinin eser olduğunu iddia etmediği ve bu nedenle asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu yönündeki görüş karşı oydadır ve yukarıdaki özete alınmamıştır.
Eser olmayan metinde istisna uygulanamaz
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Bir yazının eser niteliğinde olmadığı tespit edilmişse izinsiz çoğaltma FSEK 36 ve 37 istisnaları kapsamında görülemez; haksız rekabet değerlendirilmelidir
Olay: Bir spor yorumcusunun televizyonda yaptığı maç yorumları ile fotoğrafı, bir gazetenin internet sitesinde haber biçiminde kullanılmıştır. Mahkeme, yorumun hususiyet taşımadığı ve eser niteliğinde olmadığı; ayrıca FSEK 36 uyarınca günlük havadis ve haberlerin serbestçe iktibas olunabileceği ve yorum eser sayılsa dahi FSEK 37 istisnası içinde kaldığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.
Karar: Daire, yorumun eser niteliğinde olmadığına yönelik tespitleri yerinde bulmuş; ancak bir yazının eser niteliğinde olmadığı tespit edildiği hâlde izinsiz çoğaltma eyleminin, eserden doğan hakların istisnaları arasında sayılan FSEK 36 ve 37. maddeleri kapsamında görülmesini doğru bulmamıştır. Ayrıca FSEK'te sadece FSEK 1/B anlamında sahibinin hususiyetini yansıtan eserlerin korunmasının söz konusu olmadığını, haksız rekabet korumasının da bulunduğunu belirtmiştir. Davacı tarafça eylemin haksız rekabet niteliğinde olduğu ileri sürüldüğüne göre, yayın hakkının sözleşmeyle devredilmiş olduğu ve yorumların resim ile birlikte ticari maksatla kullanıldığı gözetilerek eylemin FSEK 84 ile Türk Ticaret Kanunu'nun 54 ve devamı maddeleri kapsamında haksız rekabete yol açıp açmadığının tartışılmamasını isabetsiz bulmuş ve kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“bir yazının eser niteliğinde olmadığı tespit edildiği halde, söz konusu yazının izinsiz olarak çoğaltılması eyleminin, eserden doğan hakların istisnaları arasında sayılan FSEK 36 ve 37. Maddeleri kapsamında görülmesi doğru olmamıştır.”
Ne anlama geliyor?
Haber alıntısında savunma iki kademelidir: metin eser değilse FSEK 36 savunması kurulamaz, ama bu kez haksız rekabet sorumluluğu gündeme gelir. Eser değil demek serbest demek değildir.
Haberin eser niteliğinin tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Haber içeriklerinin eser niteliği somut incelemeyle belirlenir; çelişkili bilirkişi raporları giderilmeden hüküm kurulamaz
Olay: Bir gazetenin imtiyaz hakkı sahibi, gazetesinde yayımlanan özel haber yazılarının bir internet haber sitesinde izin alınmaksızın ve kaynak gösterilmeksizin aynen yayınlandığını, bu yazıların FSEK anlamında eser niteliğinde olduğunu ve kullanımın FSEK 36 kapsamında bulunmadığını ileri sürerek tecavüzün ref'i ile maddi ve manevi tazminat istemiştir. Davalı, kullanımın haber verme hakkının kullanılmasından ibaret olduğunu ve FSEK 36 ile 37 kapsamında kaldığını savunmuştur.
Karar: Daire, bozma ilamı sonrasında dosyaya giren iki bilirkişi raporundan birinde dava konusu haber içeriklerinin FSEK 1/B ve 2. maddeleri anlamında haberi hazırlayanların hususiyetini taşımadığı ve ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olmadığı, diğerinde ise haberlerin FSEK anlamında eser niteliğinde oldukları mütalaa edildiğini saptamıştır. Mahkemenin bu raporlar arasındaki çelişkiyi gidermeksizin yalnız bir raporu hükme esas alarak karar vermesini doğru bulmamış ve hükmü taraflar yararına oy birliğiyle bozmuştur. Bozma sebep ve şekline göre tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görmemiştir.
“mahkemece, dava konusu haber içeriklerinin niteliği hususunda farklı değerlendirmeler içeren bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeksizin karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.”
Ne anlama geliyor?
"Haber eser değildir" veya "her haber eserdir" biçiminde genel bir kabul yoktur. Her haber yazısının hususiyet taşıyıp taşımadığı ayrı ayrı incelenir ve çelişkili raporlar giderilmeden hüküm kurulamaz.
FSEK 36 ile ilgili maddeler
- FSEK m. 1/B — Tanımlar
- FSEK m. 2 — İlim ve edebiyat eserleri
- FSEK m. 22 — Çoğaltma hakkı
- FSEK m. 30 — Amme intizamı mülahazasiyle
- FSEK m. 31 — Mevzuat ve içtihatlar
- FSEK m. 32 — Nutuklar
- FSEK m. 35 — İktibas serbestisi
- FSEK m. 37 — Haber
- FSEK m. 68 — Tecavüzün ref'i ve bedel
- FSEK m. 70 — Tazminat
- FSEK m. 76 — Görevli mahkeme
- FSEK m. 84 — İşaret, resim ve seslerin korunması
Uygulamada dikkat edilecekler
Pratik notlar
- 1.Günlük havadis ve haberleri serbestçe aktarabilirsiniz; ancak kaynak gösterme zorunluluğu her hâlde geçerlidir.
- 2.Köşe yazısı ve makale aktarımında yayında iktibas hakkının saklı tutulup tutulmadığını kontrol edin.
- 3.İktibas hakkı saklı tutulmuşsa yazıyı aynen almayın; kısaltarak basın özeti biçiminde aktarın.
- 4.Kaynak gösterirken gazete, dergi veya ajansın adını, tarihini ve sayısını yazın.
- 5.Makale sahibinin adını, müstear adını veya alametini de belirtin; bu FSEK 36/3'ün açık şartıdır.
- 6.İçerik başka bir kaynaktan alınmışsa o kaynağı da gösterin.
- 7.Haberi almakla haber için eser kullanmayı ayırt edin: birincisi FSEK 36, ikincisi FSEK 37 kapsamındadır.
- 8."Özel haber" iddialarında bugünkü dayanağın 5187 sayılı Basın Kanunu m. 24 olduğunu gözetin; FSEK 36/1'in atıf yaptığı hüküm mülgadır.
- 9.Haberiniz izinsiz kullanıldıysa eser niteliğini ortaya koyacak delilleri hazırlayın; bu tespit somut incelemeyle yapılır.
- 10.Metin eser sayılmazsa FSEK 84 ve Türk Ticaret Kanunu'nun 54 vd. maddelerine dayalı haksız rekabet yolunu değerlendirin.
- 11.Haber alıntısı davalarını Fikrî ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde açın; Yargıtay görevin bu mahkemeye ait olduğuna karar vermiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Madde metni resmî kaynaktan alınmış, kararlar resmî tam metinleri üzerinden özetlenmiştir.