TMK Madde 295: Tanıma ve Tanımanın İptali

Evli bir kadının çocuğu kocasıyla babalık karinesine dayanan soybağına sahip olduğundan, bu bağ kaldırılmadıkça biyolojik baba tarafından tanınamaz; TMK 295/3 araştırılmadan verilen tanıma kararı kanun yararına bozulur

Olay: Davacı, eşinden boşanamadığı için resmî nikâh kıyamadıkları davalıyla birlikteliğinden doğan çocuğun kendisinden olduğunun tespitini ve tanınmasını istemiş; davalının evli olması nedeniyle nüfus idaresinin tanımayı yapmadığını belirtmiştir. Mahkeme, Adli Tıp raporuna dayanarak davacının çocuğun babası olduğunun tespitine ve aralarında soybağı kurulmasına karar vermiş; karar istinaf edilmeden kesinleşmiştir.

Karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, Adalet Bakanlığının kanun yararına temyiz istemi üzerine yaptığı incelemede, baba ile çocuk arasında soybağının ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulduğunu, evlilik devam ederken doğan çocuğun babasının koca olduğunu ve başka bir erkekle soybağı bulunan çocuğun bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamayacağını hatırlatmıştır. Davalının evli olduğunu ve tanınan çocuk ile davalının evli olduğu kişi arasında soybağı bulunduğunu, bu husus araştırılmadan hüküm kurulmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek kararı sonuca etkili olmamak üzere oy birliğiyle kanun yararına bozmuştur.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiş bir KANUN YARARINA BOZMA kararıdır; bozma sonuca etkili değildir, kesinleşmiş hükmü ortadan kaldırmaz. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

TMK 295/3'teki tanıma yasağı yalnız doğal soybağı için geçerlidir; evlat edinilmiş çocuk, biyolojik babası tarafından tanınabilir (oy çokluğu)

Olay: Davacı, davalıyla ortak çocukları olduğunu ileri sürdüğü ve annesinin hanesine yazılan çocuğu tanımak istemiştir. Çocuk doğumundan sonra başka bir çift tarafından evlat edinilmiştir. Mahkeme, evlat edinmenin soybağını kuran yollardan biri olduğunu ve bu bağ kaldırılmadan tanıma yapılamayacağını belirterek davayı reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, TMK'nın kan bağına dayanan doğal soybağı ile evlat edinmeyle kurulan yapay soybağından oluşan ikili bir sistem öngördüğünü belirtmiştir. Önceki Kanunda bulunmayan TMK 295/3'ün amacının duraksamaları gidermek olduğunu, yapay soybağı kurulan çocuğun doğal soybağını ortadan kaldırmayı amaçlamadığını açıklamıştır. Aksi kabulün, doğal soybağı kurulmadan evlat edinilen çocuk ile gerçek babası arasında hiçbir şekilde soybağı kurulamaması sonucunu doğuracağını, evlatlığın kendi ailesindeki mirasçılığının da doğal soybağının kurulmasına bağlı olduğunu belirterek, TMK 1/2 uyarınca hükmün doğal soybağıyla sınırlı yorumlanması gerektiğine karar vermiş ve ret kararını oy çokluğuyla bozmuştur.

“Buradaki düzenleme, sadece doğal soybağı bulunan bir çocuğun bu bağ geçersiz kılınmadıkça tanınamayacağına ilişkindir.”

Not: ⚠️ Karar OY ÇOKLUĞUYLA verilmiştir. Karşı oya göre evlat edinmeyle baba yönünden soybağı kurulmuş olup bu bağ koparılmadıkça çocuğun tanınması mümkün değildir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Evlilik dışında doğan çocuğu tanıyan kişinin açtığı dava soybağının reddi değil tanımanın iptalidir; tanıyanın davası anaya ve çocuğa karşı açılır ve TMK 300'ün birinci ve dördüncü fıkraları uygulanır

Olay: Davacı, davalıyla birlikte yaşadığı dönemde davalının hamile olduğunu söylediğini, doğan çocuğu kendisinden olduğu söylendiği için nüfusuna yazdırdığını, sonra çocuğun kendisinden olmadığını öğrendiğini ileri sürerek soybağının reddini istemiştir. Mahkeme davayı soybağının reddi sayıp bir yıllık sürenin geçtiği gerekçesiyle reddetmiş, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, baba ile çocuk arasında soybağı kurulmasının yollarından birinin tanıma olduğunu ve tanımayla kurulan soybağının iptal davasıyla kaldırılabileceğini belirtmiştir. Tanıyanın yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle açacağı davanın anaya ve çocuğa karşı açılacağını ve ana ile çocuk arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğunu, bu davada da TMK 300'deki bir ve beş yıllık sürelerin ve bir aylık ek sürenin uygulanacağını açıklamıştır. Tarafların gayriresmî birliktelik yaşadığını, çocuğun evlilik içinde doğmadığını ve tanıma belgesiyle davacının nüfusuna kaydedildiğini belirterek, davanın soybağının reddi olarak nitelendirilmesini isabetsiz bulmuş ve kararı oy birliğiyle bozmuştur.

“Tanıyanın; yanılma, aldatma veya korkutma sebebiyle açacağı tanımanın iptali istemli dava anaya ve çocuğa karşı açılmalıdır ve ana ve çocuk arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır.”

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Bozmadan sonra ilk derece mahkemesi davayı TMK 300'deki süre geçtiği için reddetmiş, bu karar 2. Hukuk Dairesince 23.10.2024 tarihinde onanmıştır. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Çocuğun kendisinden olmadığını bildiği hâlde onu tanıyıp sonra tanımanın iptali davası açan kişi davanın açılmasına kendisi sebep olduğundan yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ana ile çocuğa yükletilemez (oy çokluğu)

Olay: Davacının ana ve çocuğa karşı açtığı tanımanın iptali davası kabul edilmiş ve yargılama giderleri ile vekâlet ücreti davalılara yükletilmiştir. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, çocuğun kayyımı kararı yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden temyiz etmiştir.

Karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, yargılama giderlerinin kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınacağını hatırlatmıştır. Davacının çocuğun babası olmadığını bildiği hâlde çocuğu tanıdığını ve sonra iptal davası açarak davaya tek taraflı irade beyanıyla kendisinin sebep olduğunu, davalıların TMK 297/2 uyarınca yasal zorunluluk nedeniyle davalı konumunda bulunduğunu, davaya karşı çıkmadıklarını ve fazladan gider yapılmasına yol açmadıklarını belirtmiştir. Davanın karşı tarafın kabulüyle sonuçlanacak nitelikte olmadığını da gözeterek giderlerin davacı üzerinde bırakılması gerektiğine karar vermiş ve hükmü bu yönden oy çokluğuyla bozmuştur.

“Davacı, kendisinden olmayan bir çocuğu tanıyıp daha sonra tanımanın iptali davası açmakla bu davanın açılmasına kendisi tek taraflı irade beyanlıyla sebebiyet vermiştir.”

Not: ⚠️ Karar OY ÇOKLUĞUYLA verilmiştir; karşı oy bölge adliye mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşündedir. Temyiz yalnız yargılama giderleri yönünden yapıldığından tanımanın iptaline ilişkin kabul hükmü Yargıtay incelemesine konu olmamıştır; kayyımın adli yardım talebi de kabul edilmiştir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Noter tanıma senediyle nüfusa yazılan kişiye karşı tanıyanın açtığı dava tanımanın iptalidir; TMK 300'deki bir ve beş yıllık süreler geçmişse dava bu gerekçeyle reddedilir

Olay: Davacı, evlenmeden önceki ilişkilerinden doğduğu söylenen iki kişinin kendisinden olmadığını, annelerinin kendisini aldatarak nüfusuna yazdırdığını ve gerçeği yakın zamanda öğrendiğini ileri sürerek soybağının reddini istemiştir. Davacı yargılama sırasında ölmüş, dava mirasçılarınca sürdürülmüştür. Mahkeme, davacının gerçeği yıllar önce öğrendiğini kabul ederek davayı soybağının reddindeki sürenin geçtiği gerekçesiyle reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, davalılardan birinin noter tanıma senediyle davacının nüfusuna tescil edildiğini, bu kişiye karşı açılan davanın tanımanın iptali davası olduğunu belirtmiştir. TMK 300 uyarınca tanıyanın dava hakkının iptal sebebini öğrenmeden başlayarak bir yıl ve her hâlde tanımadan başlayarak beş yıl geçmekle düşeceğini, davanın bu süreler geçtikten sonra açıldığını açıklamıştır. Ret kararının soybağının reddine ilişkin TMK 289'a dayandırılmasını doğru bulmamakla birlikte sonucu itibarıyla isabetli olduğunu belirterek kararı gerekçesini değiştirerek oy birliğiyle onamıştır.

“4721 sayılı Kanun'un 300 üncü maddesi gereğince tanıyanın dava hakkının, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde tanımanın üzerinden beş yıl geçmekle düşeceği hükmü gözetilerek”

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Gerekçe düzeltmesi tanıma senediyle yazılan kişi bakımından yapılmış, öteki davalı yönünden ret kararı gerekçesi değiştirilmeden onanmıştır. Kararda anonimleştirilmemiş adlar bulunmaktadır; kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Cumhuriyet savcısı TMK 298/1 uyarınca tanımanın iptali davası açabilir; savcının davacı sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle verilen ret kararı bozulur

Olay: Cumhuriyet savcısı, evli bir kişinin evlilik dışı birlikteliğinden doğan çocuğun aile birliği sarsılmasın diye bu kişinin bir akrabası tarafından tanıma senediyle nüfusuna yazdırıldığını ileri sürerek kaydın iptalini ve çocuğun gerçek babasının nüfusuna yazılmasını istemiştir. İlk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, savcının bu davada davacı sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, davada tanımanın iptali ile babalık davası olmak üzere iki ayrı istem bulunduğunu ve kararın tanımanın iptali yönünden temyiz edildiğini belirtmiştir. TMK 298/1 uyarınca tanımanın iptali davasının ana, çocuk ve çocuğun ölümü hâlinde altsoyu, Cumhuriyet savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tarafından açılabileceğini açıklamıştır. Davanın Cumhuriyet savcısınca açılabileceği gözetilerek esasa girilmesi gerekirken aktif husumet yokluğundan verilen ret kararını tanımanın iptali yönünden oy birliğiyle bozmuştur.

“4721 sayılı Kanun'un 298 inci maddesinin birinci fıkrasında tanımanın iptali davasının ana, çocuk ve çocuğun ölümü hâlinde altsoyu, Cumhuriyet Savcısı, Hazine ve diğer ilgililer tarafından açılabileceği belirtilmiştir.”

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Karar metnindeki tarih 13.02.2024'tür; bazı veri tabanlarında 20.02.2024 görünmektedir. Kararda anonimleştirilmemiş kişi adları bulunmaktadır; kişi, yer ve uyruk bilgileri aktarılmamıştır.

Cumhuriyet savcısının açtığı tanımanın iptali davasında teknik delil sunulmadığı gerekçesiyle ret verilemez; HMK 292 uyarınca DNA incelemesi yaptırılmalıdır ve Bakanlık 6284 sayılı Kanun uyarınca davaya katılabilir

Olay: Cumhuriyet savcısı, iki çocuğu tanıyan davalının sosyal hizmet görevlilerine çocuklardan birinin kendisinden olmadığını söylediğini ileri sürerek tanımanın iptalini istemiştir. Çocukların önceki soybağı mahkeme kararıyla kaldırılmış, davalı ardından çocukları tanıma senediyle nüfusuna yazdırmıştır. İlk derece mahkemesi, savcının teknik delil elde etmeden dava açtığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; bölge adliye mahkemesi, davaya asli müdahil olarak katılan Bakanlığın istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, tanıyanın ve ilgililerin dava hakkını ve TMK 300'deki süreleri açıklamış; 6284 sayılı Kanunun 20/2 maddesi uyarınca Bakanlığın gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik şiddet dolayısıyla açılan davalara katılabileceğini belirtmiştir. Sosyal inceleme raporları dikkate alındığında başkaca araştırma yapılmadan davalının beyanı esas alınarak karar verilmesini doğru bulmamıştır. Kamu düzeniyle yakından ilgili tanımanın iptali davalarında HMK 292 uyarınca her iki çocuk yönünden DNA incelemesi yaptırılması gerektiğini belirterek kararı oy birliğiyle bozmuştur.

“Kamu düzeni ile yakından ilgili olan tanımanın iptali davalarında, Türk Medeni Kanunu'nun 284. maddesinde belirtilen koşullar saklı kalmak kaydıyla, Hukuk Muhakemeleri Kanunu uygulanır.”

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kararda anonimleştirilmemiş kişi adları bulunmaktadır; kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Tanıyan için de bir ve beş yıllık süreler geçerlidir; tanımanın gerçeğe aykırı olduğunu geç öğrenmek tek başına haklı sebep sayılmaz, beş yıldan sonra ve haklı sebep ileri sürülmeden açılan dava süreden reddedilir

Olay: Tanıyan, yıllar önce tanıdığı çocuğun babası olmadığını ileri sürerek tanımanın iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi Adli Tıp raporuna göre davayı kabul etmiş; bölge adliye mahkemesi hükmün soybağının reddi değil tanımanın iptali şeklinde kurulması gerektiğini belirterek yeniden hüküm kurmuş ve davayı kabul etmiştir.

Karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, TMK 297 ve 300'ü hatırlatarak alt mahkemelerin hak düşürücü süre yönünden yaptığı değerlendirmeyi hatalı bulmuştur. Tanıyan bakımından da bir ve beş yıllık sürelerin geçerli olduğunu, geç öğrenme iddiasının tek başına TMK 300'ün son fıkrasındaki haklı sebep sayılamayacağını, haklı sebebin davanın süresinde açılmasını engelleyen bir durum olması gerektiğini açıklamıştır. Kanun koyucunun beş yıllık süreyle kamu düzenini korumayı amaçladığını, madde gerekçesini ve İsviçre Medeni Kanununun karşılık hükmünü de dayanak göstererek, hak düşürücü sürelerin kıyas yoluyla genişletilemeyeceğini belirtmiştir. Tanıma üzerinden beş yıl geçtikten sonra ve haklı sebep ileri sürülmeden açılan davanın reddi gerekirken kabulünü oy birliğiyle bozmuştur.

“Başka bir anlatımla; geç öğrenmenin haklı bir sebebi varsa sebebin ortadan kalkmasından veya elde olmayan bir sebeple dava açılamaması halinde sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.”

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiş bir BOZMA kararıdır. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Tanıyan, annenin baskısı ve aldatmasıyla çocuğun kendisinden olduğuna yıllarca inandırılmışsa bu durum gecikmeyi haklı kılan sebep olabilir; gerçeği öğrendikten sonra bir ay içinde açılan tanımanın iptali davası süresindedir

Olay: Davacı, çocuğu annenin baskısı ve yanıltmasıyla tanıdığını, annenin kabul etmezse çocuğu başkasının nüfusuna yazdıracağını söylediğini, yıllarca çocuğun kendisinden olduğuna inandırıldığını ve gerçeği ancak yıllar sonra öğrenip bir ay içinde dava açtığını ileri sürerek öncelikle tanımanın butlanını, olmazsa iptalini istemiştir. Mahkeme butlan istemini reddetmiş, iptal istemini de beş yıllık sürenin geçtiği ve haklı sebep ispatlanamadığı gerekçesiyle reddetmiş; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, TMK 297 ve 300'ü hatırlatarak geç öğrenmenin haklı bir sebebi varsa sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabileceğini belirtmiştir. Toplanan deliller, tanık beyanları ve Adli Tıp raporunu birlikte değerlendirerek davacının baskı altında ve yanıltılarak tanıma yaptığını, uzun yıllar çocuğun kendisinden olduğuna ikna edildiğini ve gerçeği araştırmasının engellendiğini kabul etmiştir. Davacının gerçeği yasal süreler bittikten sonra öğrendiğini, bu durumun gecikmeyi haklı kılan sebep olabileceğini ve davanın öğrenmeden başlayarak bir ay içinde açıldığını belirterek tanımanın iptali isteminin reddini oy birliğiyle bozmuştur.

“bu durumun gecikmeyi haklı kılan sebep olabileceği ve öğrenme tarihinden itibaren bir aylık süre içerinde davanın açıldığı, sürenin geçmediği anlaşıldığından tanımanın iptali davasının kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.”

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiş bir BOZMA kararıdır. Adli Tıp raporu davacının biyolojik babalığını reddetmiştir. Kişi, yer ve tarih bilgileri aktarılmamıştır.

Tanımanın iptali davasında da şüphe öğrenme sayılmaz; tanıyanın yalnız duyum aldığı ve öğrenme tarihinin belirlenmediği dosyada davanın süreden reddi yerine esasa girilmelidir

Olay: Davacı, yıllar önce noter senediyle tanıdığı çocuğun babasının kendisi olmayabileceğine ilişkin duyumlar aldığını ileri sürerek tanımanın iptalini istemiştir. Mahkeme, tanıma üzerinden beş yıldan fazla süre geçtiğini ve haklı sebep gösterilmediğini belirterek davayı reddetmiş; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, TMK 300'ü aktararak tanımanın iptali davasında belirleyici olan öğrenmenin ne zaman gerçekleştiği ve şüphenin öğrenme için yeterli olup olmadığı üzerinde durulması gerektiğini belirtmiştir. Yerleşik uygulamada sürenin yargılama dışı babalık testiyle öğrenme anında başladığını, çocuğun kendisinden olmadığı yönündeki şüphenin öğrenme sayılmayacağını açıklamıştır. Davacının yalnız duyum aldığını ileri sürdüğünü ve bunların ne zaman alındığını açıklamadığını belirterek, esasa girilmesi gerekirken verilen ret kararını oy birliğiyle bozmuştur.

“Dolayısıyla bir çocuğun kendisinden olmadığı yönündeki şüphe öğrenme açısından yeterli kabul edilemeyecektir.”

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. ⚠️ Daire 17.11.2025 tarihli kararında beş yıllık sürenin geçtiği bir dosyada salt geç öğrenmenin haklı sebep sayılamayacağını belirterek daha katı bir yaklaşım benimsemiştir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

İlgililer için beş yıllık süre tanımadan başlayan azami üst sınırdır; tanımanın beş yıldan sonra öğrenilmesi sonucu değiştirmez, ancak haklı sebep varsa sebebin kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir

Olay: Davacı, miras bırakanın mirasçılık belgesinde bir kızı bulunduğunu görünce, bu kişinin yıllar önce miras bırakan tarafından tanıma senediyle nüfusa yazdırıldığını öğrendiğini ileri sürerek dava açmıştır. Mahkeme beş yıllık sürenin geçtiği gerekçesiyle davayı reddetmiş; 8. Hukuk Dairesi önce bu kararı bozmuş, davalıların karar düzeltme istemi üzerine dosyayı yeniden incelemiştir.

Karar: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, tanımanın iptali davasını tanıyan ile TMK 298'de sayılan kişilerin açabileceğini, ilgililerin başta tanımadan miras hakları etkilenen kişiler olduğunu ve davanın tanıyana, ölmüşse mirasçılarına karşı açılacağını belirtmiştir. TMK 291'den farklı olarak ilgililerin dava hakkının tanıyanın ölümüne bağlı olmadığını açıklamıştır. Bir yıllık sürenin öğrenmeyle başladığını, beş yıllık sürenin ise azami üst sınır olduğunu ve beş yıldan sonra öğrenmenin sonucu değiştirmeyeceğini belirtmiştir. Mirasçılık belgesi alınmasından sonra bir aylık süre de geçtiğinden ret kararının doğru olduğunu belirterek önceki bozma kararını kaldırmış ve hükmü oy birliğiyle onamıştır.

“Yani tanıyan dışında dava açacak kişilerin, tanımayı ve tanıyanın baba olmadığını, beş yıl geçtikten sonra öğrenmeleri sonucu değiştirmeyecektir. Ancak bu süreler içerisinde dava açılamamasının haklı sebebi var ise bu sebebin ortadan kalkmasından itibaren bir ay içerisinde dava açılabilir.”

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiş bir KARAR DÜZELTME kararıdır; Dairenin 11.04.2019 tarihli, beş yıllık sürenin ilgililer bakımından tanıma tarihinden başlayamayacağını kabul eden bozma kararı kaldırılmıştır. Kararda anonimleştirilmemiş kişi adları bulunmaktadır; kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Tanımayı miras bırakanın ölümünden sonra alınan veraset ilamıyla öğrenen ve kısa süre içinde dava açan mirasçının tanımanın iptali davasında, aksi ispatlanmadıkça esasa girilmelidir

Olay: Davacı, miras bırakanın ileri yaşta ve hasta olduğu bir dönemde bir çocuğu noter senediyle tanıdığını, bu yaşta çocuk sahibi olmasının imkânsız olduğunu ve tanımayı ancak miras bırakanın ölümünden sonra alınan veraset ilamıyla öğrendiğini ileri sürerek tanımanın iptalini istemiştir. Mahkeme hak düşürücü sürelerin geçtiği gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, davanın ilgili tarafından çocuk ve anne aleyhine açılmış bir tanımanın iptali davası olduğunu belirterek TMK 300'deki süreleri ve bir aylık ek süreyi aktarmıştır. Davacının tanımayı veraset ilamıyla öğrendiğini belirterek dava açtığını ve bunun aksinin iddia ve ispat edilemediğini, bu nedenle işin esasının incelenmesi gerekirken davanın reddinin doğru olmadığını belirterek kararı oy birliğiyle bozmuştur.

“Mahkemece işin esası incelenip bir karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.”

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Anayasa Mahkemesi 25.12.2019 tarihli kararında bu kararı, öğrenememe veya zorunlu nedenlerle süresinde dava açamayanların bir aylık süre içinde hak kullanabildiğine örnek olarak anmıştır. Dava veraset ilamından günler sonra açılmıştır. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Çocuk tanıma yoluyla başka bir erkekle soybağına sahipse babalık davası dinlenmeden önce tanımanın iptali sonuçlandırılmalıdır; dava tanıyana yöneltilir, çocuğa atanan kayyım davaya katılır ve süreler ana ile kayyım bakımından ayrı ayrı değerlendirilir (oy çokluğu)

Olay: Anne, evlilik dışı birlikteliğinden doğan çocuğun, başka biriyle evli olan bir tanıdığı tarafından tanıma senediyle nüfusuna yazdırıldığını, gerçek babanın davalı olduğunu ileri sürerek çocuğun davalının nüfusuna yazılmasını, velayetin kendisine verilmesini ve nafaka istemiştir. Mahkeme davayı reddetmiş, Özel Daire kararı bozmuş, mahkeme direnmiştir.

Karar: Hukuk Genel Kurulu, çocuk ile tanıyan arasındaki soybağının tanıma yoluyla kurulduğunu ve babalık davasının dinlenebilmesi için önce bu soybağının geçersiz kılınması gerektiğini belirtmiştir. Tanıyanın dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmemesinin tanımanın iptalinin istenmediği şeklinde yorumlanamayacağını, çünkü nüfusta baba olarak görünen kişinin davada yer almasının kamu düzeniyle ilgili olduğunu açıklamıştır. Babalık isteminin ayrılıp ayrı esasa kaydedilmesi, tanımanın iptali davasının bekletici sorun yapılması, bu davada husumetin tanıyana yöneltilmesi, çocuk için atanan kayyımın davaya katılması ve hak düşürücü sürelerin davacı ana ile kayyım bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirterek direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.

“Bilindiği üzere babalık davasının dinlenebilmesi için,çocuk ile üçüncü kişi arasında bir soybağı kurulmuşsa, öncelikle soybağının geçersiz kılınması gereklidir. Aksi halde babalık davası dinlenmez.”

Not: ⚠️ Karar OY ÇOKLUĞUYLA verilmiştir; karşı oy gerekçesi yayımlanan metinde yer almamaktadır. Kararda kısmen anonimleştirilmemiş adlar bulunmaktadır; kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Noter senediyle yapılan tanımaya karşı kardeşlerin nüfus kaydının düzeltilmesi adıyla açtığı dava, çocuk aleyhine açılmış tanımanın iptali davasıdır ve aile mahkemesinde görülür

Olay: Davacılar, nüfus kayıtlarında kardeşleri görünen kişiyi tanımadıklarını ve böyle bir kardeşlerinin olmadığını ileri sürerek nüfus kayıtlarının düzeltilmesini istemiştir. Söz konusu kişi, annesi ile babası arasında evlilik bulunmadığından noter senediyle tanınarak nüfusa kaydedilmiştir. Asliye hukuk mahkemesi davayı reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, hukuki nitelendirmenin hâkime ait olduğunu, tanımayla kurulan soybağının iptal davasıyla kaldırılabileceğini, tanıyanın ve TMK 298'de sayılan ilgililerin dava hakkını ve TMK 300'deki süreleri açıklamıştır. Kişinin noter senediyle tanınarak nüfusa kaydedildiği anlaşıldığından davanın çocuk aleyhine açılmış bir tanımanın iptali davası olduğunu ve 4787 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca aile mahkemesinin görevli bulunduğunu belirterek, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davanın reddini oy birliğiyle bozmuştur.

“Bu tür davalarda görevli mahkeme, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'un 4. maddesi uyarınca aile mahkemesidir.”

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kararda anonimleştirilmemiş adlar bulunmaktadır; kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.