Kısa cevap · TMK 605
Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir; mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK 605). Birinci fıkra, üç ay içinde sulh mahkemesine beyanla yapılan gerçek reddi; ikinci fıkra, borca batık terekede kanun gereği işleyen hükmen reddi düzenler. Yargıtay'a göre hükmen ret bir süreye bağlı değildir, mirasçıların iyiniyetli olup olmaması önem taşımaz ve alacaklılara karşı asliye hukuk mahkemesinde açılan bir tespit davasıyla ya da alacaklının davasında savunma yoluyla ileri sürülür. Mahkeme, ölüm tarihindeki aktif ve pasifi bankalar, tapu, trafik, vergi daireleri, belediyeler, SGK kayıtları ve zabıta araştırmasıyla belirlemelidir; icra takibinde aciz vesikası alınmışsa tereke borca batık kabul edilir. Terekeyi benimseyen mirasçı hükmen redden yararlanamaz; ancak SGK'nın bağladığı aylık, hayat sigortası bedeli, ölenin davalarını takip etmek veya borç bilinmeden cüzi bir değer elde etmek benimseme sayılmamıştır.
Bu sayfada neler var? (12 bölüm)
- TMK 605 madde metni
- Değişiklik geçmişi
- Mirası Kim Reddedebilir? Ret Hakkı ve Gerçek Ret (TMK 605/1)
- Hükmen Ret Nedir? Ödemeden Aczin Ölüm Tarihinde Açıkça Belli Olması (TMK 605/2)
- Gerçek Ret ile Hükmen Ret Arasındaki Fark: Görev, Taraflar, Vekâletname ve Giderler
- Borca Batıklık Nasıl İspatlanır? Mahkemenin Araştırma Yükümlülüğü
- Hangi Davranışlar Terekeyi Benimseme Sayılır? Emekli Maaşı, Hayat Sigortası, Dava Takibi (TMK 610/2)
- TMK 605 Yargıtay kararları
- TMK 605 ile ilgili maddeler
- Uygulamada dikkat edilecekler
- Konuyla ilgili yazılar
- Sıkça sorulan sorular
Temel kavramlar
- Gerçek ret
- Mirasçının üç aylık süre içinde sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla mirası kayıtsız şartsız reddetmesi (TMK 605/1, 606, 609).
- Hükmen ret
- Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse mirasın kanun gereği reddedilmiş sayılması (TMK 605/2).
- Borca batık tereke
- Ölüm tarihinde terekenin pasifinin (borçlar) aktifinden (malvarlığı) fazla olması.
- Aciz vesikası
- İcra takibinde borçlunun malvarlığının borcu karşılamadığını gösteren belge; Yargıtay'a göre bu belge varsa tereke borca batık kabul edilir.
- Terekeyi benimseme
- Mirasçının tereke işlemlerine karışması, olağan yönetim dışında işler yapması veya tereke mallarını gizlemesi ya da kendine mal etmesi; ret hakkını düşürür (TMK 610/2).
- Tespit davası
- Hükmen ret davasının niteliği: mirasbırakanın ölüm tarihinde terekesinin borca batık olduğunun alacaklılara karşı tespiti.
Bir bakışta TMK 605
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Gerçek ret | Üç ay içinde sulh mahkemesine beyan; hasımsız; çekişmesiz yargı. | TMK m. 605/1, 606, 609; HMK m. 382-383 |
| Hükmen ret | Ölüm tarihinde borca batık terekede miras reddedilmiş sayılır. | TMK m. 605/2 |
| Süre | Hükmen ret süreye bağlı değildir; iyiniyet aranmaz. | 14. HD 16.04.2018; 7. HD 28.10.2021 |
| Görevli mahkeme | Hükmen ret asliye hukuk, gerçek ret sulh hukuk mahkemesinde. | HMK m. 2; 14. HD 01.02.2021; 7. HD 13.12.2021 |
| Davalı | Dava tereke alacaklılarına yöneltilir. | 7. HD 03.01.2022; 14. HD 24.05.2021 |
| Vekâletname | Mirasın reddi yetkisini içeren özel vekâletname gerekir. | 7. HD 28.10.2021; 7. HD 03.01.2022 |
| Giderler | Alacaklı gider ve vekâlet ücretiyle sorumlu tutulmaz; giderler davacıda kalır. | 14. HD 24.05.2021; 7. HD 21.02.2024 |
| Kimin için | Hüküm yalnız dava açan mirasçı hakkında kurulur. | HMK m. 26, 297; 7. HD 26.09.2022 |
| İspat | Ölüm tarihindeki aktif ve pasif; banka, tapu, trafik, vergi, belediye, SGK ve zabıta araştırması. | HGK 11.04.2018; 7. HD 25.06.2025 |
| Aciz vesikası | Varsa tereke borca batık kabul edilir. | 7. HD 28.10.2021 |
| Benimseme | Tereke işlerine karışan, gizleyen veya kendine mal eden mirasçı yararlanamaz. | TMK m. 610/2 |
| Benimseme sayılmayanlar | SGK aylığı, hayat sigortası, davaları takip, borç bilinmeden cüzi değer. | 7. HD 28.10.2021; 14. HD 16.04.2018; 7. HD 03.01.2022; HGK 15.11.2022 |
| Savunma olarak | Alacaklının davasında def'i olarak ileri sürülebilir; mahkeme araştırmakla yükümlüdür. | HGK 11.04.2018 |
| Vesayet altındaki mirasçı | Vesayet makamı ve denetim makamı izni gerekir. | TMK m. 463/5; 7. HD 28.10.2021 |
TMK 605 madde metni
Üçüncü Kitap: Miras Hukuku › İkinci Kısım: Mirasın Geçmesi › İkinci Bölüm: Mirasın Geçmesinin Sonuçları · İkinci Ayırım: Mirasın Kazanılması › B. Ret › I. Ret beyanı › 1. Ret hakkı (605)
Ret hakkı: yasal ve atanmış mirasçıların mirası reddetmesi ve ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş terekede mirasın reddedilmiş sayılması (hükmen ret) — Madde 605
- (1)Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler.
- (2)Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.
Kaynak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, mevzuat.gov.tr. Fıkra numaraları okumayı kolaylaştırmak için eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Kaynak | Değişiklik |
|---|---|---|
| 22.11.2001 | 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (RG 08.12.2001, S. 24607; yürürlük: 01.01.2002) | TMK 605 bu tarihte kabul edilmiş ve yürürlüğe girdiğinden bu yana değişmemiştir. 01.01.2002'den önce ölen mirasbırakanlarda mirasın geçişi o tarihte yürürlükte olan 743 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenir (4722 sayılı Kanun m. 17). |
Mirası Kim Reddedebilir? Ret Hakkı ve Gerçek Ret (TMK 605/1)
Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.
Ret hakkı mirasçılara aittir. Miras ölümle kendiliğinden mirasçılara geçer (TMK 599); mirasçı bu kazanımdan ancak mirası reddederek kurtulabilir. Ret hakkı yasal mirasçılara ve vasiyetnameyle atanmış mirasçılara tanınmıştır (TMK 605/1). Kendisine belirli mal bırakılan vasiyet alacaklısı mirasçı olmadığı için mirası değil vasiyeti reddeder ve bu redden kural olarak vasiyet yükümlüsü yararlanır (TMK 616; vasiyet alacaklısının hakları).
Gerçek ret nasıl yapılır? Uygulamada "gerçek ret" denilen bu yol, mirasçının üç aylık süre içinde (TMK 606) mirasbırakanın son yerleşim yeri sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla mirası kayıtsız şartsız reddetmesidir (TMK 609). Yargıtay, bu başvurunun hasımsız yapıldığını ve sulh hukuk mahkemesinin görevinin isteğin süresinde olup olmadığını ve reddedenin mirasçı olup olmadığını belirleyip beyanı tespit ve tescil etmekten ibaret olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 14. HD, 01.02.2021, E. 2017/1987, K. 2021/458). Mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili çekişmesiz yargı işidir (HMK 382) ve bu işlerde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir (HMK 383; Yargıtay 20. HD, 23.01.2020, E. 2019/6127, K. 2020/319).
Reddin sonucu. Reddeden mirasçının payı, miras açıldığında kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer (TMK 611); en yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK 612). Ret süresi, reddin şekli ve ret hakkını düşüren davranışlar TMK 606-610'da, reddin sonuçları TMK 611-618'de düzenlenmiştir. Mirasın reddinin pratik adımları için reddi miras rehberimize bakılabilir.
Hükmen Ret Nedir? Ödemeden Aczin Ölüm Tarihinde Açıkça Belli Olması (TMK 605/2)
Kanun gereği ret. Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras, mirasçılar ayrıca bir beyanda bulunmasa da reddedilmiş sayılır (TMK 605/2). Yargıtay bu hâli "mirasın hükmen reddi" olarak adlandırmakta ve terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğunun tespiti olarak nitelendirmektedir (Yargıtay 14. HD, 01.02.2021, E. 2017/1987, K. 2021/458).
Süre yok, iyiniyet aranmaz. Yargıtay'ın yerleşik ifadesine göre TMK 605/2'ye dayanan talepler süreye tabi değildir ve mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi yoktur; üç aylık ret süresi (TMK 606) bu davada uygulanmaz (Yargıtay 14. HD, 16.04.2018, E. 2018/307, K. 2018/3039; Yargıtay 7. HD, 28.10.2021, E. 2021/903, K. 2021/2444). Mirasçı, TMK 610/2'de sayılan davranışlarla terekeyi benimsemiş duruma düşmedikçe her zaman borca batıklığın tespitini isteyebilir (Yargıtay 7. HD, 03.01.2022, E. 2021/1857, K. 2022/36).
Ölçü ölüm tarihidir. Ölüm tarihi itibarıyla mirasbırakanın bütün malvarlığı terekenin aktifini, bütün borçları pasifini oluşturur; pasifin aktiften fazla olması ödemeden aczi ve dolayısıyla terekenin borca batıklığını gösterir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmişse tereke borca batık kabul edilir (Yargıtay 7. HD, 28.10.2021, E. 2021/903, K. 2021/2444). Bu nedenle malvarlığı araştırmasının da ölüm tarihine göre yapılması gerekir (Yargıtay 7. HD, 25.06.2025, E. 2024/5189, K. 2025/3245).
Dava veya savunma. Hükmen ret, alacaklılara karşı açılan bir tespit davasıyla istenebileceği gibi, alacaklının mirasçılara karşı açtığı davada savunma yoluyla da ileri sürülebilir. Hukuk Genel Kurulu, bir alacak davasında ileri sürülen bu savunma üzerine mahkemenin terekeyi kapsamlı biçimde araştırmakla yükümlü olduğunu kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 11.04.2018, E. 2017/438, K. 2018/770). Hukuk Genel Kurulunun 2022 tarihli bir başka kararında da hükmen reddin süreye bağlı olmadığı ve savunma olarak ileri sürülebileceği belirtilmiştir (Yargıtay HGK, 26.05.2022, E. 2019/719, K. 2022/752; TMK 599 şerhi). 10. Hukuk Dairesi de SGK'nın mirasçılara karşı açtığı rücu davasında, mirasçıların açtığı hükmen ret davasında verilen kararın kesinleşmesinin bekletici sorun yapılmasını isteyen bozmasına uyularak verilen kararı onamıştır (Yargıtay 10. HD, 16.04.2026, E. 2025/17915, K. 2026/4975).
Gerçek Ret ile Hükmen Ret Arasındaki Fark: Görev, Taraflar, Vekâletname ve Giderler
| Konu | Gerçek ret (TMK 605/1) | Hükmen ret (TMK 605/2) |
|---|---|---|
| Süre | Üç ay (TMK 606) | Süreye bağlı değil |
| Görevli mahkeme | Sulh hukuk mahkemesi (HMK 383) | Asliye hukuk mahkemesi (HMK 2) |
| Karşı taraf | Hasımsız başvuru | Tereke alacaklıları |
| Konu | Ret beyanının tespiti ve tescili | Ölüm tarihinde terekenin borca batık olduğunun tespiti |
| İspat | Süre ve mirasçılık sıfatı | Ölüm tarihindeki aktif ve pasif, benimseme olmaması |
Görev karışıklığı sık görülür. 14. Hukuk Dairesi, hasımsız ve süresinde açılan bir gerçek ret başvurusunda terekenin borca batık olduğunun belirtilmesinin hükmen ret talebi anlamına gelmediğini, bunun yalnız ret sebebini açıklayan bir beyan olduğunu belirterek sulh hukuk mahkemesinin görevsizlik kararını bozmuştur (Yargıtay 14. HD, 01.02.2021, E. 2017/1987, K. 2021/458). Tersine bir dosyada 7. Hukuk Dairesi, alacaklıya karşı açılan ve hükmen ret isteyen davayı üç aylık süre geçtiği gerekçesiyle reddeden sulh hukuk mahkemesi kararını bozmuş; bu davaların asliye hukuk mahkemesinde görüleceğini belirtmiştir (Yargıtay 7. HD, 13.12.2021, E. 2021/1454, K. 2021/3796).
Davalılar ve yetki. 7. Hukuk Dairesi ve 14. Hukuk Dairesi kararlarında hükmen ret davasının alacaklılara husumet yöneltilerek görüleceği ve yetkili mahkemenin alacaklıların davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu belirtilmiştir (Yargıtay 7. HD, 03.01.2022, E. 2021/1857, K. 2022/36; Yargıtay 14. HD, 24.05.2021, E. 2019/3105, K. 2021/3434). Dava vekille açılıyorsa, Yargıtay'a göre mirasın reddi yetkisini içeren özel vekâletname sunulması zorunludur (Yargıtay 7. HD, 28.10.2021, E. 2021/903, K. 2021/2444).
Karar yalnız davacı mirasçı için. Her mirasçı borca batıklığın tespitini kendisi için ister. 7. Hukuk Dairesi, bir mirasçının açtığı davada mahkemenin diğer mirasçıları davacı sayarak onlar hakkında da hüküm kurmasını taleple bağlılık ve hükmün taraflara yönelik olması ilkelerine aykırı bulmuştur (Yargıtay 7. HD, 26.09.2022, E. 2021/5988, K. 2022/5477).
Giderleri alacaklı ödemez. Davalı alacaklı terekenin borca batık olduğunu bilmediğinden ve bilmesi de mümkün olmadığından, yargılama sonunda borca batıklık tespit edilse bile yargılama giderleri davacı mirasçılar üzerinde bırakılır ve davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmez (Yargıtay 14. HD, 24.05.2021, E. 2019/3105, K. 2021/3434; Yargıtay 7. HD, 21.02.2024, E. 2023/230, K. 2024/1005).
Vesayet altındaki mirasçı. Vesayet altındaki kişi adına mirasın reddi için vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni gerekir (TMK 463/5); 7. Hukuk Dairesi, kısıtlı mirasçı adına hükmen ret istenen dosyada bu izinlerin alınmamasını bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 7. HD, 28.10.2021, E. 2021/903, K. 2021/2444).
Borca Batıklık Nasıl İspatlanır? Mahkemenin Araştırma Yükümlülüğü
Her türlü delille ispat. Hukuk Genel Kurulu, ödemeden aciz durumunun her türlü delille ispatlanabileceğini ve hükmen ret savunması üzerine mahkemenin, mirasbırakanın ölüm tarihindeki malvarlığını tapu müdürlüklerinden, vergi dairelerinden, bankalardan, SGK'dan ve zabıta araştırması dahil her türlü yolla kapsamlı ve objektif biçimde araştırmasının hâkimin davayı aydınlatma yükümlülüğünün gereği olduğunu kabul etmiştir; bu araştırma taraflarca getirilme ve taleple bağlılık ilkelerine aykırı değildir (Yargıtay HGK, 11.04.2018, E. 2017/438, K. 2018/770).
Hangi kayıtlar sorulur? Yargıtay kararlarında aciz vesikası yoksa bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğünden malvarlığının sorulması, alacak ve borçların zabıta marifetiyle de araştırılması ve aktif ile pasifin tereddüde yer bırakmayacak biçimde belirlenmesi istenmektedir (Yargıtay 7. HD, 28.10.2021, E. 2021/903, K. 2021/2444; Yargıtay 7. HD, 25.06.2025, E. 2024/5189, K. 2025/3245). Taşınmazların ve araçların değeri ölüm tarihi ve mirasbırakanın payı esas alınarak keşifle belirlenmeli (Yargıtay 7. HD, 26.09.2022, E. 2021/5988, K. 2022/5477), tapu ve araç sorgusu ölüm tarihine göre yapılmalıdır (Yargıtay 7. HD, 25.06.2025, E. 2024/5189, K. 2025/3245).
Şirket borçları. Mirasbırakanın borcu ortağı veya temsilcisi olduğu şirketin kamu borcundan kaynaklanıyorsa, 6183 sayılı Kanunun 35 ve mükerrer 35. maddeleri gereğince ortak olarak sermaye payı oranında, temsilci olarak şahsen sorumluluğu belirlenmeli; şirketin defter ve kayıtları incelenerek şirketin aktif ve pasifi saptanmalıdır. Kamu alacağı şirketin malvarlığından tamamen tahsil edilebiliyorsa hükmen ret isteminde hukuki yarar bulunmaz (Yargıtay 7. HD, 28.10.2021, E. 2021/903, K. 2021/2444; Yargıtay 14. HD, 30.11.2020, E. 2016/17711, K. 2020/7879). Mirasbırakanın öldüğü tarihte bir şirkete ortak olup olmadığı, şirketin iflas kaydı ve mirasbırakanın masada alacağı bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır (Yargıtay 7. HD, 25.06.2025, E. 2024/5189, K. 2025/3245).
Hangi Davranışlar Terekeyi Benimseme Sayılır? Emekli Maaşı, Hayat Sigortası, Dava Takibi (TMK 610/2)
Kural. Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı mirası reddedemez (TMK 610/2). Yargıtay, tereke borca batık olsa bile bu davranışlarda bulunan mirasçının hükmen redden yararlanamayacağını kabul etmektedir (Yargıtay 7. HD, 28.10.2021, E. 2021/903, K. 2021/2444). Zamanaşımı veya hak düşümü sürelerini korumak için dava açılması ve icra takibi yapılması ise ret hakkını ortadan kaldırmaz (TMK 610/3).
Terekeye ait olmayan değerler. Mirasbırakanın ölümü nedeniyle SGK'nın eş ve çocuklara bağladığı aylık terekeye dahil değildir ve bu aylığı almak terekeyi benimseme sayılmaz (Yargıtay 7. HD, 28.10.2021, E. 2021/903, K. 2021/2444). Mirasbırakanın sağlığında yaptırdığı hayat sigortasından ödenen tazminat da hak sahipliği sıfatından doğar, terekeye dahil değildir ve alınması benimseme değildir (Yargıtay 14. HD, 16.04.2018, E. 2018/307, K. 2018/3039; Yargıtay 7. HD, 24.10.2022, E. 2022/5354, K. 2022/6174).
Terekeyi korumak benimseme değildir. Mirasbırakan aleyhine açılmış davayı mirasçı olarak takip etmek, savunma ve delil sunmak, kararı temyiz etmek, icra takibinde faize itiraz etmek veya teminat mektuplarının iadesini istemek terekenin korunmasına yönelik işlemler sayılmıştır (Yargıtay 7. HD, 03.01.2022, E. 2021/1857, K. 2022/36; Yargıtay 7. HD, 18.10.2021, E. 2021/580, K. 2021/2010).
Cüzi değer ölçütü. Hukuk Genel Kurulu, borçtan haberdar olmadan terekedeki düşük değerli bir taşınmaz payının satışıyla fahiş tereke borcu yanında çok cüzi bir değer elde eden mirasçıların, dürüstlük kuralı da gözetildiğinde terekeyi benimsemiş sayılamayacağını kabul etmiştir (Yargıtay HGK, 15.11.2022, E. 2020/241, K. 2022/1515). 14. Hukuk Dairesi de tereke mevcudu karşısında önemsiz bir paranın çekilmesini benimseme saymamış; mirasçıların intikalini yaptırdığı aracın ölüm tarihindeki değerinin terekenin toplamı içinde değerlendirilmesini istemiştir (Yargıtay 14. HD, 14.06.2021, E. 2018/5634, K. 2021/3981).
Benimseme sayılan davranışlar. Buna karşılık mirasbırakanın şirket hisselerini devralan, taşınmazlarının intikalini yaptırıp bir kısmını üçüncü kişilere satan ve vergi borcunun bir kısmını ödeyen mirasçıların terekeyi kabul eder biçimde davrandığını kabul eden bölge adliye mahkemesi kararı Yargıtay'ca onanmıştır (Yargıtay 7. HD, 25.06.2025, E. 2024/4836, K. 2025/3248).
TMK 605 Yargıtay kararları
Bu bölümde, maddenin uygulamada nasıl yorumlandığını gösteren 13 Yargıtay kararı yer alıyor. Kararların tamamı resmî tam metinleri okunarak seçildi ve konularına göre gruplandı; Hukuk Genel Kurulu kararları bulundukları grubun başında yer alır. Künyeye tıklayarak kararın tam metnine ulaşabilirsiniz.
Karar seçimi hakkında
Sayfaya 13 Yargıtay kararı kart olarak alınmıştır: gerçek ret ile hükmen ret, görev, taraflar ve giderler (7. Hukuk Dairesi 2021 ve 2022; 14. Hukuk Dairesi 2021 iki karar), borca batıklığın ispatı (Hukuk Genel Kurulu 2018; 7. Hukuk Dairesi 2021 ve 2025) ve terekeyi benimseme (Hukuk Genel Kurulu 2022; 7. Hukuk Dairesi 2021, 2022 ve 2025; 14. Hukuk Dairesi 2018 ve 2021). Metinde ayrıca 6 karar anılmıştır. Kartların tamamı tam metinden okunmuş ve OY BİRLİĞİYLE verilmiştir; 7. Hukuk Dairesinin 2025 tarihli benimsemeye ilişkin kararı bir onama kararı olup değerlendirme bölge adliye mahkemesine aittir. Kişi, şirket, banka, kurum, yer ve tutar bilgileri aktarılmamıştır.
Gerçek ret ile hükmen ret: görev, taraflar ve giderler
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi
Gerçek ret sulh hukuk mahkemesinde hasımsız ve üç aylık süreye bağlı olarak, hükmen ret ise asliye hukuk mahkemesinde alacaklıya karşı süresiz olarak istenir; terekenin borca batık olduğunun belirtilmesi hükmen ret talebi sayılmaz
Olay: Mirasçılar, mirasbırakanın ölümünden sonra terekenin borca batık olduğunu belirterek sulh hukuk mahkemesinde hasım göstermeden ve süresi içinde mirası reddetmek istedi. Başka bir sulh hukuk mahkemesi daha önce dilekçeyi yetki yönünden reddetmişti. Dosyanın gönderildiği sulh hukuk mahkemesi, talebin mirasın hükmen reddine ilişkin olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verdi.
Karar: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, HMK 2 uyarınca mirasın hükmen reddi davasında asliye hukuk mahkemesinin, TMK 609 uyarınca gerçek ret davasında sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğunu belirtmiştir. Hükmen ret davasının süreye bağlı olmadığını, tereke alacaklısına karşı açılan ve ölüm tarihindeki terekenin borca batık olduğunun tespitine yönelik bir dava olduğunu; gerçek reddin ise üç aylık süreye tabi, hasımsız bir başvuru olduğunu ve beyanın sulh mahkemesine ulaşmakla sonuç doğurduğunu açıklamıştır. Dilekçede terekenin borca batık olduğunun belirtilmesinin ret sebebini açıklayan bir beyan olduğunu belirterek görevsizlik kararını oy birliğiyle bozmuştur.
“Mirasbırakanın terekesinin borca batık olduğunun belirtilmesi mirasın hükmen reddinin tespitini talep etmek değildir ret sebebini açıklayan bir beyandır.”
Ne anlama geliyor?
Süresi içinde sulh hukuk mahkemesine yaptığınız ret başvurusunda borçları gerekçe olarak yazmanız, başvurunuzu hükmen ret davasına dönüştürmez.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kararda en yakın mirasçıların tamamının reddi hâlinde sulh mahkemesinin terekeyi kendiliğinden tasfiye etmesi gerektiği de belirtilmiştir (TMK 612). Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi
Alacaklıya karşı açılan ve hükmen ret isteyen dava üç aylık ret süresi gerekçesiyle reddedilemez; bu davaya asliye hukuk mahkemesi bakar
Olay: Mirasçılar, mirasbırakanın ölümünden iki yılı aşkın süre sonra terekenin borca batık olduğunu belirterek alacaklıya karşı dava açıp mirasın hükmen reddini istedi. Dosya görev ve yetki kararlarıyla sulh hukuk mahkemeleri arasında dolaştı; son olarak sulh hukuk mahkemesi, ölümden itibaren üç aylık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davayı reddetti.
Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, mirasçıların koşulları varsa TMK 605/1'e dayalı gerçek ret yoluna da TMK 605/2'ye dayalı hükmen ret yoluna da başvurabileceğini belirtmiştir. Hükmen reddin tereke alacaklısına karşı açılan ve ölüm tarihinde terekenin borca batık olduğunun tespitine yönelik bir dava olduğunu, TMK 606'daki hak düşürücü sürenin bu davada uygulanmadığını ve davanın alacaklılara husumet yöneltilerek görüleceğini açıklamıştır. Davanın asliye hukuk mahkemesinin görevinde olduğunu, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken süre gerekçesiyle davanın reddedilmesinin doğru olmadığını belirterek kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“Mirasın hükmen reddine ilişkin davalara bakma görevi asliye hukuk mahkemelerine aittir.”
Ne anlama geliyor?
Üç aylık süreyi kaçırdıysanız ve tereke ölüm tarihinde borca batıksa, alacaklılara karşı asliye hukuk mahkemesinde hükmen ret davası açabilirsiniz.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi
Hükmen ret davası alacaklılara karşı açılır; borca batıklık tespit edilse bile yargılama giderleri davacı mirasçılarda kalır ve alacaklı aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmez
Olay: Mirasçı, babasının terekesinin borca batık olduğunu belirterek bir bankaya karşı hükmen ret davası açtı. Banka, ret süresinin geçtiğini, mirasçının terekeyi kullandığını ve davanın bütün tereke alacaklılarına karşı açılması gerektiğini savundu. Yargıtay'ın ilk bozmasından sonra mahkeme terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğunu tespit etti, ancak yargılama giderlerini ve vekâlet ücretini bankaya yükledi.
Karar: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, mirasçıların TMK 610'daki aykırılık bulunmadıkça her zaman ödemeden aczin tespitini isteyebileceğini, TMK 606'daki sürenin bu davada uygulanmadığını, davanın alacaklılara husumet yöneltilerek görüleceğini ve yetkili mahkemenin alacaklıların davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu belirtmiştir. Davalı alacaklının terekenin borca batık olduğunu bilmediğini ve bilmesinin mümkün olmadığını, borca batıklığın yargılama sonunda belirlendiğini gözeterek giderlerin davacı üzerinde bırakılması ve davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini açıklamış; hükmü bu yönden düzelterek oy birliğiyle onamıştır.
“Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür.”
Ne anlama geliyor?
Hükmen ret davasını kazansanız bile masrafları siz karşılarsınız; alacaklı yalnız davaya muhatap olur.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir (düzelterek onama). Aynı yönde gider konusunda 7. HD 21.02.2024, E. 2023/230, K. 2024/1005. Kişi ve banka bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi
Hükmen ret kararı yalnız davayı açan mirasçı hakkında kurulur; taşınmazların değeri ölüm tarihi ve mirasbırakanın payı esas alınarak keşifle belirlenir
Olay: Mirasçılardan biri, babasının terekesinin borca batık olduğunu belirterek alacaklılara karşı hükmen ret davası açtı. Mahkeme diğer mirasçıları da davaya dahil edip onları davacı saydı ve hepsi yönünden davayı kabul etti; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu reddetti. Banka, terekenin yeterince araştırılmadığını ve taşınmaz değerinin düşük hesaplandığını ileri sürdü.
Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, hükmen ret davalarında ölüm tarihi itibarıyla terekenin açıkça borca batık olup olmadığının ve mirasçıların terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadıklarının araştırılması gerektiğini belirtmiştir. Veraset ve intikal vergisi beyannamesinde bildirilen taşınmazların tapu kayıtlarının getirilmesini, keşif yapılarak değerlerinin ölüm tarihi ve mirasbırakanın payı esas alınarak belirlenmesini ve mirasçıların bu taşınmazlarla ilgili benimseme niteliğindeki işlemlerinin denetlenmesini istemiştir. Hükmün taraflara yönelik kurulacağını ve hâkimin taleple bağlı olduğunu, davacı olmayan mirasçılar hakkında hüküm kurulamayacağını açıklayarak kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“Davada taraf olmayan kimse veya kişi hakkında hüküm kurulamaz.”
Ne anlama geliyor?
Hükmen ret her mirasçı için ayrı sonuç doğurur; kardeşinizin açtığı dava size kendiliğinden yaramaz, siz de davacı olarak yer almalısınız.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kişi, banka ve taşınmaz bilgileri aktarılmamıştır.
Borca batıklığın ispatı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
Alacaklının davasında hükmen ret savunması ileri sürülürse mahkeme mirasbırakanın ölüm tarihindeki malvarlığını her türlü yolla kapsamlı olarak araştırmakla yükümlüdür; bu araştırma taleple bağlılık ilkesine aykırı değildir
Olay: Tüketici mahkemesinde görülen bir alacak davasında, ölen kişinin terekesinin borca batık olduğu savunma olarak ileri sürüldü. Özel daire, terekenin bozma kararında sayılan kurum ve kuruluşlardan araştırılması gerektiğini belirterek kararı bozdu; mahkeme önceki kararında direndi. Hukuk Genel Kurulu önündeki soru, yapılan araştırmanın yeterli olup olmadığı ve bu kurumlara yazı yazılmasının taraflarca getirilme ve taleple bağlılık ilkelerine aykırı olup olmadığıydı.
Karar: Hukuk Genel Kurulu, uyuşmazlığın terekenin borca batık olup olmadığı konusunda yapılan araştırmanın yeterliliği ve bozma kararında sayılan kurumlara yazı yazılmasının HMK 25 ve 26'ya aykırı olup olmadığı noktasında toplandığını belirtmiştir. Borca batıklığın her türlü delille ispat edilebileceğini; böyle bir savunma karşısında mahkemenin mirasbırakanın ölüm tarihindeki malvarlığını tapu müdürlükleri, vergi daireleri, bankalar, SGK ve zabıta araştırması dahil her türlü araştırmayla belirlemesinin hâkimin davayı aydınlatma yükümlülüğünün gereği olduğunu açıklamış ve direnme kararını oy birliğiyle bozmuştur.
“Zira yapılacak olan bu araştırmalar hâkimin davayı aydınlatma yükümlülüğünün bir gereğidir.”
Ne anlama geliyor?
Alacak davasında hükmen ret savunması yaptıysanız mahkeme terekeyi kurum kayıtlarından kendisi araştırmalıdır; yine de elinizdeki belgeleri sunmanız süreci hızlandırır.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir; karar düzeltme yolu açık tutulmuştur. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi
SGK'nın eş ve çocuklara bağladığı aylık terekeye dahil değildir, almak benimseme sayılmaz; aciz vesikası varsa tereke borca batıktır, yoksa kurumlardan kapsamlı araştırma yapılır; özel vekâletname ve kısıtlı için izinler gerekir
Olay: Mirasçılar, mirasbırakanın terekesinin borca batık olduğunu belirterek hükmen ret istedi. İlk derece mahkemesi, mirasçıların ölüm aylığı alarak terekeyi benimsedikleri gerekçesiyle davayı reddetti; bölge adliye mahkemesi ise davayı kabul ederek terekenin borca batık olduğunu tespit etti. Alacakların bir kısmı mirasbırakanın ortağı olduğu şirketin kamu borçlarından kaynaklanıyordu; davacılardan biri kısıtlıydı.
Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, hükmen ret taleplerinin süreye tabi olmadığını, ödemeden aczin ölüm tarihine göre belirleneceğini, aciz vesikası varsa terekenin borca batık kabul edileceğini, yoksa bankalar, trafik tescil, vergi daireleri, belediyeler ve tapu müdürlüğünden sorgu ve zabıta araştırmasıyla aktif ve pasifin belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir. SGK'nın hak sahiplerine bağladığı aylığın terekeye dahil olmadığını ve alınmasının benimseme sayılamayacağını açıklamıştır. Özel vekâletname bulunmaması, kısıtlı için vesayet ve denetim makamı izinlerinin alınmaması, şirket kamu borcundaki sorumluluk payının araştırılmaması ve taşınmaz değerlerinin ölüm tarihine göre belirlenmemesi nedenleriyle kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“Ölenin hak sahibi eş ve çocuklarına Sosyal Güvenlik Kurumunca bağlanan aylık terekeye dahil değildir, aylığın alınması terekenin benimsenmesi niteliğinde kabul edilemez.”
Ne anlama geliyor?
Ölen eşiniz veya ebeveyniniz için SGK'nın bağladığı dul ve yetim aylığını almanız, borca batık mirası hükmen reddetmenize engel değildir.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kararda emekli ikramiyesinin de terekeye dahil olmadığına ilişkin 14. HD 2016 ve 8. HD 2020 kararlarına atıf yapılmıştır. Kişi, şirket, yer ve taşınmaz bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi
Hükmen ret davasında malvarlığı araştırması ölüm tarihi itibarıyla yapılmalıdır; mirasbırakanın şirket ortaklığı, şirketin iflas kaydı ve masadaki alacağı da araştırılmadan borca batıklık kabul edilemez
Olay: Mirasçılar hükmen ret davası açtı. İlk derece mahkemesi, mirasbırakanın aktif malvarlığının tespit edilemediği ve terekenin borca batık olduğu gerekçesiyle davayı kabul etti; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetti. Mirasbırakanın ölüm tarihinde bir anonim şirketin ortağı olduğu ileri sürülüyordu.
Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, hükmen ret davalarında ölüm tarihi itibarıyla terekenin açıkça borca batık olup olmadığının ve mirasçıların terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadıklarının araştırılması gerektiğini, aciz vesikası yoksa aktif ve pasifin kurum kayıtları ve zabıta araştırmasıyla tereddütsüz belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Taşınmaz ve araç araştırmasında ölüm tarihinin dikkate alınmadığını, mirasbırakanın ölüm tarihinde şirket ortaklığı, şirketin iflas kaydı ve varsa alacak kaydı konusunda yeterli araştırma yapılmadığını açıklayarak davayı kabul eden kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“murisin taşınmaz mal varlığı ve araç kaydı olup olmadığı yönünden yapılan araştırmada ölüm tarihi dikkate alınmamıştır”
Ne anlama geliyor?
Hükmen ret davası kabul edilmiş olsa bile eksik araştırma varsa karar bozulabilir; ölüm tarihindeki kayıtları eksiksiz dosyaya kazandırın.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Davalılardan birinin temyiz dilekçesi süreden reddedilmiştir. Kişi ve şirket bilgileri aktarılmamıştır.
Terekeyi benimseme
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
Borçtan habersiz mirasçıların düşük değerli bir taşınmazdaki miras payını satarak fahiş tereke borcu yanında çok cüzi bir değer elde etmesi, dürüstlük kuralı da gözetildiğinde terekeyi benimseme sayılmaz
Olay: Mirasçılar, alacaklı şirketin telefonla araması üzerine borçtan haberdar olduklarını belirterek hükmen ret davası açtı. Mirasçılar daha önce terekeye dahil düşük değerli bir taşınmazdaki miras paylarını satmıştı. Davanın kabulüne ilişkin karar, TMK 610/2 hatırlatılarak özel dairece bozuldu; ilk derece mahkemesi, mirasçılara icra dosyasında tebligat yapılmadığını ve borçtan davadan kısa süre önce haberdar olduklarını da belirterek önceki kararında direndi.
Karar: Hukuk Genel Kurulu, uyuşmazlığın terekedeki bir taşınmazdaki miras payının satışının TMK 2'deki dürüstlük kuralı ve TMK 610/2 kapsamında mirasın benimsenmesi anlamına gelip gelmediği noktasında toplandığını belirtmiştir. Mirasçıların fahiş bir tereke borcuna karşılık, icra takibinden ve borç miktarından haberdar olmaksızın, düşük değerli taşınmazdaki küçük bir paydan çok cüzi bir değer elde ettiklerini, bunun borca batık terekenin benimsendiği anlamına gelmeyeceğini, aksi kabulün dürüstlük ve iyiniyet kurallarına da aykırı olacağını açıklayarak direnme kararını oy birliğiyle onamıştır.
“davacıların miras bırakanın öldüğü tarih itibariyle borca batık olduğu anlaşılan terekesinden oldukça cüzi değerde yarar elde etmiş olmalarının aleyhte yorumlanmaması gerektiği”
Ne anlama geliyor?
Tereke malına dokunmak her zaman benimseme sayılmaz; borçtan habersiz olunması ve elde edilen değerin borç yanında çok küçük kalması Yargıtay'ca dikkate alınmaktadır.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir; karar düzeltme yolu açık tutulmuştur. Kişi, yer ve tutar bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi
Mirasbırakanın sağlığında yaptırdığı hayat sigortasından ödenen tazminat hak sahipliği sıfatından doğar ve terekeye dahil değildir; bunu almak terekeyi benimseme sayılmaz
Olay: Mirasçılar, mirasbırakanın hiçbir malvarlığı bırakmadan öldüğünü ve borcunu alacaklının açtığı davayla öğrendiklerini belirterek hükmen ret istedi. Mahkeme önce üç aylık sürenin geçtiği gerekçesiyle davayı reddetti; bu karar hükmen reddin süreye tabi olmadığı gerekçesiyle bozuldu. Bozmadan sonra mahkeme, mirasçıların hayat sigortası poliçesine dayanarak para tahsil ettiklerini ve mirası kabul ettiklerini belirterek davayı yine reddetti.
Karar: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, TMK 605/2'ye dayanan taleplerin süreye tabi olmadığını ve mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının önemi bulunmadığını, ödemeden aczin ölüm tarihine göre belirleneceğini ve mirasçılar TMK 610/2 anlamında zımnen mirası kabul etmedikçe her zaman borca batıklığın tespitini isteyebileceklerini belirtmiştir. Mirasbırakanın ölümü nedeniyle hayat sigortasından ödenen tazminatın hak sahipliği sıfatından doğduğunu ve terekeye dahil olmadığını, alınmasının benimseme anlamına gelmediğini açıklayarak kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“Murisin ölümü nedeniyle sağlığında yaptırdığı hayat sigortası nedeniyle ödenen tazminat, hak sahipliği sıfatından doğan haklar olup, terekeye dahil değildir.”
Ne anlama geliyor?
Lehtar olarak aldığınız hayat sigortası veya vefat tazminatı mirasın parçası değildir; bunu almanız borca batık mirası reddetmenize engel olmaz.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir; karar düzeltme yolu açık tutulmuştur. Aynı yönde vefat tazminatı için 7. HD 24.10.2022, E. 2022/5354, K. 2022/6174. Kişi bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi
Mirasbırakan aleyhine açılmış davayı takip etmek, kararı temyiz etmek ve icra takibinde faize itiraz etmek terekenin korunmasına yönelik işlemlerdir, benimseme sayılmaz
Olay: Mirasbırakan aleyhine açılan bir kamulaştırma bedeli davası onun ölümüyle mirasçılar tarafından takip edilmiş ve karar temyiz edilmişti. Davayı kazanan idare, fazla ödendiğini belirttiği bedel için mirasçılar aleyhine ilamlı icra takibi başlattı; mirasçılar yalnız faize itiraz etti. Mirasçıların açtığı hükmen ret davası, terekeyi sahiplendikleri gerekçesiyle reddedildi ve bu karar istinafta onaylandı.
Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, mirasçıların TMK 610'daki aykırılık bulunmadıkça her zaman ödemeden aczin tespitini isteyebileceğini, TMK 606'daki sürenin bu davada uygulanmadığını, davanın alacaklılara husumet yöneltilerek görüleceğini, yetkili mahkemenin alacaklıların davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu ve mirasın reddi yetkisini içeren özel vekâletnamenin zorunlu olduğunu belirtmiştir. Mirasçıların ölümle taraf sıfatı kazandıkları davayı takip edip temyiz etmelerinin ve icra takibinde faize itiraz etmelerinin terekenin korunmasına yönelik işlemler olduğunu açıklayarak kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“Davacıların davayı takip edip kararı temyiz etmiş olması ve icra takibinde faize itiraz etmesi terekenin korunmasına yönelik işlemlerdir.”
Ne anlama geliyor?
Ölen yakınınızın aleyhine açılmış bir davayı takip etmek veya icra takibine itiraz etmek, borca batık mirası reddetme hakkınızı kaybettirmez.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Aynı dosyada bozmadan sonra verilen kabul kararı 7. HD 21.02.2024 ile giderler yönünden düzeltilerek onanmış, ayrılan borçlu olmadığının tespiti davasındaki karar da 5. HD 25.03.2026 ile onanmıştır. Kişi, kurum, yer ve tutar bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi
Mirasbırakan aleyhine açılan tazminat davasında savunma ve delil sunmak ile icra dosyasındaki teminat mektuplarının iadesini istemek terekeyi benimseme sayılmaz
Olay: Mirasbırakan aleyhine ticaret mahkemesinde açılan tazminat davası onun ölümüyle eşi ve çocukları tarafından takip edildi; mirasçılar vekille temsil edildi, tanık dinletti ve kararı temyiz etti. Mirasçıların hükmen ret davası, bu işlemlerin ve bir kısım mirasçının icra dosyasındaki teminat mektuplarının iadesini istemesinin terekeyi sahiplenme olduğu gerekçesiyle reddedildi ve bu karar istinafta onaylandı.
Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, hükmen reddin süreye bağlı olmadığını, davanın alacaklılara husumet yöneltilerek görüleceğini ve özel vekâletname gerektiğini hatırlatmıştır. Mirasbırakan aleyhine açılan davanın mirasçılar tarafından takip edilerek reddinin istenmesinin, yargılamada savunma ve delil ileri sürülmesinin terekenin korunmasına yönelik çabalar olduğunu, teminat mektuplarının iadesinin istenmesinin de mirasçılara bir yarar sağlamayacağından benimseme sayılamayacağını açıklayarak kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“Açıklanan hususlar terekenin benimsenmesi olarak kabul edilemez.”
Ne anlama geliyor?
Ölen yakınınız aleyhine açılmış davada savunma yapmanız ve terekeyi koruyan talepleriniz hükmen reddi engellemez.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kişi, şirket ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi
Tereke mevcudu karşısında önemsiz bir paranın çekilmesi benimseme sayılmaz; intikali yapılan aracın ve ölümden sonraki hesap hareketlerinin terekenin toplamı içindeki ağırlığı araştırılmalıdır
Olay: Mirasçılar, mirasbırakanın ortağı olduğu şirketin yüksek vergi borcunu gerekçe göstererek hükmen ret istedi. Mahkeme, mirasçıların veraset ve intikal vergisi beyannamesi verdikten sonra mirasbırakanın hesabından küçük bir tutar çektiklerini ve mirasbırakana ait aracın intikalini yaptırdıklarını belirterek mirası kabul ettiklerine karar verdi; bölge adliye mahkemesi de bu davranışları terekeyi sahiplenme saydı.
Karar: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, hükmen ret taleplerinin süreye tabi olmadığını ve ödemeden aczin ölüm tarihine göre belirleneceğini, ancak TMK 610/2'deki davranışlarda bulunan mirasçının mirası reddedemeyeceğini belirtmiştir. Mirasçıların çektiği paranın tereke mevcudu karşısında pek mühim bir değer ifade etmediğini ve benimseme anlamına gelmediğini; aracın ölüm tarihindeki değeri tespit edilerek terekenin toplamı içinde değerlendirilmesi, ölümden sonra mirasbırakan adına açılan hesaba yatırılıp çekilen paranın ve araç intikalinin bütün mirasçılarca yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini açıklayarak kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“terekenin mevcudu karşısında pek mühim bir değeri ifade etmediğinden bu miktar paranın mirasçılar tarafından kulanılması terekenin benimsenmesi anlamına gelmez”
Ne anlama geliyor?
Benimseme değerlendirmesinde elde edilen değerin terekenin tamamına oranı önemlidir; ancak araç veya taşınmaz intikali gibi işlemler ayrıca incelenir.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kişi, şirket, araç ve tutar bilgileri aktarılmamıştır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi
Mirasbırakanın şirket hisselerini devralan, taşınmazlarının intikalini yaptırıp bir kısmını satan ve vergi borcunun bir kısmını ödeyen mirasçıların hükmen ret davası, terekeyi benimseme gerekçesiyle reddedilmiş ve karar onanmıştır
Olay: Mirasçılar hükmen ret davası açtı. Mirasçıların, mirasbırakana ait bir kısım taşınmazların intikalini yaptırdığı, bir kısım taşınmazları ölümden sonra üçüncü kişilere devrettiği, veraset ve intikal vergisi beyannamesi verdiği, mirasbırakanın şirketteki hisselerini devraldığı ve ödeme emirleri üzerine vergi borcunun bir kısmını ödediği anlaşıldı. İlk derece mahkemesi davayı reddetti.
Karar: Bölge adliye mahkemesi, ölüm tarihinde terekenin aktifinin borcu ödemeye yeterli olmadığı tespit edilse de mirasçıların şirket hisselerini devralmaları, taşınmazların intikalini yaptırıp üçüncü kişilere satmaları ve vergi borcunun bir kısmını ödemeleri nedeniyle terekeyi kabul eder biçimde davrandıklarını belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, bu kararı usul ve kanuna uygun bularak oy birliğiyle onamıştır.
“murisin vergi dairesine olan borcunun bir kısmını ödemeleri nedeniyle terekeyi kabul edecek anlamda davranışları bulunduğu”
Ne anlama geliyor?
Tereke mallarını satmak, şirket hisselerini devralmak veya tereke borcunu ödemek, tereke borca batık olsa bile hükmen reddi engelleyebilir.
Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiş bir ONAMA kararıdır; benimsemeye ilişkin değerlendirme bölge adliye mahkemesine aittir ve alıntı Yargıtay kararında aktarılan bölge adliye mahkemesi gerekçesindendir. Kişi, şirket ve yer bilgileri aktarılmamıştır.
TMK 605 ile ilgili maddeler
- TMK m. 606 — Reddi miras süresi ve şekli: üç ay ne zaman başlar, sonraki mirasçılar, sulh mahkemesine beyan, çocuk adına ret ve ret hakkının düşmesi (TMK 606-610)
- TMK m. 599 — Mirasın kazanılması: ölümle kendiliğinden geçiş, tapu intikali, miras ortaklığı, ölenin borçlarından müteselsil sorumluluk ve atanmış mirasçı (TMK 599)
- TMK m. 600 — Vasiyet alacaklısının hakları: tenfiz davasının tarafları ve görevli mahkeme, tescil hükmü, harç, intifa ve sigorta vasiyeti, zamanaşımı, haciz ve geri isteme (TMK 600-604)
- TMK m. 598 — Mirasçılık belgesi (veraset ilamı): sulh mahkemesi veya noter, atanmış mirasçı belgesi, bir aylık itiraz, iptal davası, görevli mahkeme ve taraflar (TMK 598)
- TMK m. 575 — Mirasın açılması: ölüm anı, ölüm günü değerleri, son yerleşim yeri, yurt dışında yaşayan mirasbırakan ve miras davalarında kesin yetkili mahkeme (TMK 575-576)
- TMK m. 589 — Koruma önlemleri: terekenin tespiti davası, süre, defter tutma, mühürleme, kiralık kasa ve kanun yolu (TMK 589-591)
- TMK m. 592 — Terekenin resmen yönetimi: tereke yöneticisi, görev ve temsil yetkisi, ücret, mirasçısı bilinmeyen terekede ilan ve Devlete geçiş (TMK 592-594)
- TMK m. 495 — Yasal mirasçılar ve zümre sistemi: altsoy, ana-baba, büyük ana-baba, halefiyet ve evlilik dışı çocuk (TMK 495-498)
Uygulamada dikkat edilecekler
Pratik notlar
- 1.Ölümü öğrendiğiniz tarihten itibaren üç ay içindeyseniz sulh hukuk mahkemesine ret beyanında bulunmak en hızlı yoldur; süre geçtiyse ve tereke ölüm tarihinde borca batıksa hükmen ret davası açabilirsiniz.
- 2.Hükmen ret davasını asliye hukuk mahkemesinde, tereke alacaklılarına karşı açın; vekille açıyorsanız vekâletnamede mirasın reddi yetkisinin açıkça yazılı olmasına dikkat edin.
- 3.Her mirasçı davayı kendisi için açmalıdır; kardeşinizin açtığı dava sizin yerinize sonuç doğurmaz.
- 4.Mirasbırakanın ölüm tarihindeki banka, tapu, araç, vergi, SGK ve icra kayıtlarını toplayın; aciz vesikası varsa mutlaka sunun.
- 5.Tereke paralarını çekmeyin, tereke mallarını satmayın veya devralmayın; SGK aylığı, emekli ikramiyesi ve hayat sigortası ödemelerini almanız ise benimseme sayılmamıştır.
- 6.Ölen yakınınız aleyhine açılmış bir davayı takip etmek veya icra takibine itiraz etmek ret hakkınızı düşürmez; ancak bu davalarda borca batıklığı savunma olarak da ileri sürün.
- 7.Hükmen ret davasını kazansanız bile yargılama giderlerinin sizde kalacağını hesaba katın.
Konuyla ilgili yazılar
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Madde metni resmî kaynaktan alınmış, kararlar resmî tam metinleri üzerinden özetlenmiştir.