Kısa cevap · FSEK Ek 7
FSEK Ek 7 bir mali hükümdür ve üç ayrı ücret kalemini tek bir hesapta toplar. Kanunun 13. maddesi uyarınca alınacak kayıt ve tescil ücretleri, 41. maddesi uyarınca alınacak uzlaştırma komisyonu başvuru ücretleri ve 81. maddesi uyarınca tahsil edilecek bandrol ücretleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır ve bütçeye gelir kaydedilir. Bandrol yaptırılması için gerekli ödenek Bakanlık bütçesine konulur. Madde ayrıca 41. madde uyarınca kurulacak komisyonlarda görev yapan üyelere, yılda on toplantı gününden fazla olmamak üzere, her toplantı günü için (2000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar üzerinden toplantı ücreti ödenmesini öngörür. Bu sayfada ayrıca Ek 1, Ek 3, Ek 5 ve Ek 6 maddeleri de ele alınmıştır.
Bu sayfada neler var? (8 bölüm)
Temel kavramlar
- Kayıt ve tescil ücreti
- FSEK 13 uyarınca, hak ihlallerinin önlenmesi amacıyla yapılan isteğe bağlı kayıt ve tescil işlemleri için alınan ücret.
- Uzlaştırma komisyonu başvuru ücreti
- FSEK 41 kapsamında umuma açık mahallerle meslek birlikleri arasındaki tarife uyuşmazlıklarında kurulan komisyona başvuru için alınan ücret.
- Bandrol ücreti
- FSEK 81 uyarınca tahsil edilen ve bandrol verilmesi karşılığı alınan ücret.
- Merkez Saymanlık Müdürlüğü
- Bakanlık merkez muhasebe birimi. Üç ücret kalemi bu hesaba yatırılır.
- Bütçeye gelir kaydı
- Tahsil edilen tutarın özel bir fona değil genel bütçeye gelir olarak yazılması.
- Gösterge rakamı
- Ödeme tutarının hesabında kullanılan sabit sayı. Ek 7'de toplantı ücreti için 2000'dir.
- Memur aylık katsayısı
- Kamu görevlilerine yapılan ödemelerin hesabında kullanılan ve dönemsel olarak belirlenen katsayı.
- Toplantı ücreti
- FSEK 41 komisyon üyelerine her toplantı günü için ödenen ve yılda on toplantı günüyle sınırlı tutar.
- İbare değişikliği
- Kanun metnindeki bir sözcük veya sözcük grubunun topluca değiştirilmesi. FSEK Ek 6 bu türdendir.
- Ek maddeye çevirme
- Bir değişiklik kanununda yer alan hükmün, teselsül için numaralandırılarak asıl kanuna ek madde olarak yerleştirilmesi. FSEK Ek 1 bu yöntemle oluşmuştur.
Bir bakışta FSEK Ek 7
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Birinci ücret kalemi | FSEK 13 uyarınca alınacak kayıt ve tescil ücretleri. | FSEK Ek m. 7/1-a |
| İkinci ücret kalemi | FSEK 41 uyarınca alınacak uzlaştırma komisyonu başvuru ücretleri. | FSEK Ek m. 7/1-b |
| Üçüncü ücret kalemi | FSEK 81 uyarınca tahsil edilecek bandrol ücretleri. | FSEK Ek m. 7/1-c |
| Yatırılacağı yer | Kültür ve Turizm Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabı; tutar bütçeye gelir kaydedilir. | FSEK Ek m. 7/1 |
| Bandrol basım masrafı | Bandrol yaptırılması için gerekli ödenek Bakanlık bütçesine konulur. | FSEK Ek m. 7/1 |
| Toplantı ücreti | FSEK 41 komisyon üyelerine her toplantı günü için (2000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı kadar ödeme. | FSEK Ek m. 7/2 |
| Yıllık sınır | Yılda on toplantı gününden fazlası için ödeme yapılmaz. | FSEK Ek m. 7/2 |
| Ödeme kaynağı | Toplantı ücreti Bakanlık bütçesinden ödenir. | FSEK Ek m. 7/2 |
| Ek 1 | 2936 sayılı Kanun m. 18 hükmünün ek maddeye çevrilerek teselsül için numaralandırılmasından oluşur. | FSEK Ek m. 1 |
| Ek 3 | Komşu haklara ilişkin uygulama esaslarının, Kanun'un yürürlüğünden itibaren altı ay içinde çıkarılacak yönetmelikle belirlenmesi. | FSEK Ek m. 3 |
| Ek 5 | 2001'de eklenmiş, 22.02.2012 tarihli 6279 sayılı Kanun m. 13 ile mülga olmuştur. | FSEK Ek m. 5 |
| Ek 6 | Kanunda geçen "Kültür ve Turizm" ibarelerini "Kültür" olarak değiştiren 2001 tarihli ibare hükmü. | FSEK Ek m. 6 |
FSEK Ek 7 madde metni
Ek Maddeler · Ek Madde 7
Ücretlerin yatırılacağı hesap ve toplantı ücreti — Ek Madde 7
- (1)Üç ücret kalemi tek hesapta toplanır ve bütçeye gelir kaydedilir; bandrol basımının masrafı ise Bakanlık bütçesinden karşılanır.(Ek: 3/3/2004-5101/26 md.; Değişik: 14/7/2004-5217/17 md.) Bu Kanunun; a) 13 üncü maddesi uyarınca alınacak kayıt ve tescil ücretleri, b) 41 inci maddesi uyarınca alınacak uzlaştırma komisyonu başvuru ücretleri, c) 81 inci maddesi uyarınca tahsil edilecek bandrol ücretleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır ve bütçeye gelir kaydedilir. Bandrol yaptırılması için gerekli ödenek Bakanlık bütçesine konulur.
- (2)Ödeme gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımına bağlandığından, tutar katsayı değiştikçe kendiliğinden güncellenir. Yıllık üst sınır on toplantı günüdür.41 inci madde uyarınca kurulacak komisyonlarda görev yapan komisyon üyelerine, yılda on toplantı gününden fazla olmamak üzere her toplantı günü için (2000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar üzerinden toplantı ücreti Bakanlık bütçesinden ödenir.
Kaynak: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, mevzuat.gov.tr. Fıkra numaraları okumayı kolaylaştırmak için eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Kaynak | Değişiklik |
|---|---|---|
| 03.03.2004 | 5101 sayılı Kanun m. 26 (RG 12.03.2004, S. 25400) | Madde FSEK'e eklendi. Kayıt-tescil, uzlaştırma komisyonu başvuru ve bandrol ücretlerinin tek bir hesapta toplanması düzenlendi. |
| 14.07.2004 | 5217 sayılı Kanun m. 17 | Madde değiştirildi. Bu Kanun, özel gelir ve özel ödenek uygulamalarını genel bütçe içine alan bir düzenleme olup Ek 7'de de ücretlerin Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılıp bütçeye gelir kaydedilmesi esası benimsendi; bandrol basımı için Bakanlık bütçesine ödenek konulması ve komisyon üyelerine toplantı ücreti ödenmesi hükümleri bu düzenlemeyle bugünkü hâlini aldı. |
Üç Ücret Kalemi ve Hesabın Anlamı
Ek 7, FSEK'in üç ayrı yerinde öngörülen ücretleri tek bir hükümde toplar. Bu kalemler farklı işlemlerin karşılığıdır ve karıştırılmamalıdır.
1) Kayıt ve tescil ücretleri (FSEK 13). FSEK 13 kapsamındaki kayıt ve tescil, eser üzerindeki hakkın doğumu için kurucu bir işlem değildir; eser sahipliği eserin meydana getirilmesiyle doğar. Kayıt ve tescil, hak ihlallerinin önlenmesi ve ispat kolaylığı sağlar (FSEK 13). Bu işlem için alınan ücret Ek 7 kapsamındadır.
2) Uzlaştırma komisyonu başvuru ücretleri (FSEK 41). FSEK 41, umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanılması karşılığında ödenecek bedeller bakımından bir uzlaştırma mekanizması kurar (FSEK 41). Bu mekanizmaya başvuru için alınan ücret de aynı hesaba yatırılır.
3) Bandrol ücretleri (FSEK 81). Bandrol, FSEK 81'de düzenlenen ve hak sahipliğini gösteren zorunlu işaret sistemidir (FSEK 81). Tahsil edilen bandrol ücretleri Ek 7 uyarınca Bakanlık hesabına yatırılır.
Hesabın hukuki niteliği neden önemli? Madde iki şey söyler: tutar Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır ve bütçeye gelir kaydedilir. Yani bu ücretler ayrı bir fonda biriktirilip yalnız belirli amaçlara tahsis edilen paralar değil, genel bütçe geliridir. Bu, FSEK 44/2'deki özel hesap düzeninden farklıdır: FSEK 44 uyarınca boş taşıyıcı materyal ve çoğaltma cihazlarından kesilen paylar Bakanlık adına bir ulusal bankada açılan özel hesaba yatırılır ve fikri mülkiyet sisteminin güçlendirilmesi ile kültürel ve sanatsal faaliyetler için kullanılır (FSEK 44). İki düzeni birbirine karıştırmamak gerekir.
Bandrolün masrafı kamuya aittir. Maddenin son cümlesi pratik bir denge kurar: bandrol ücretleri bütçeye gelir yazılırken, bandrol yaptırılması için gerekli ödenek Bakanlık bütçesine konulur. Yani bandrolün basımı ve temini bir kamu hizmeti gideri olarak karşılanır.
Komisyon Üyelerine Ödenecek Toplantı Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Maddenin ikinci fıkrası, FSEK 41 uyarınca kurulacak komisyonlarda görev yapan üyelere yapılacak ödemeyi düzenler. Hesap üç unsura dayanır:
- Gösterge rakamı: 2000. Maddede sabit olarak yazılmıştır.
- Memur aylık katsayısı. Kamu görevlilerine yapılan ödemelerin hesabında kullanılan ve dönemsel olarak belirlenen katsayıdır.
- Toplantı günü sayısı. Ödeme her toplantı günü için yapılır.
Formül: bir toplantı günü için ödenecek tutar = 2000 × memur aylık katsayısı.
Yıllık üst sınır vardır. Ödeme yılda on toplantı gününden fazla olmamak üzere yapılır. Komisyon yıl içinde daha fazla toplansa bile, ödeme on toplantı günüyle sınırlıdır.
Kaynak Bakanlık bütçesidir. Ücret, başvuru ücretlerinden değil doğrudan Bakanlık bütçesinden ödenir. Bu, komisyonun başvuru ücreti geliriyle doğrudan bağlantılı olmamasını sağlar.
Tutar neden maddede lira olarak yazılmamış? Gösterge rakamı ve katsayı yöntemi, ödemenin kanun değişikliğine gerek kalmadan güncellenmesini sağlar. Katsayı değiştikçe ödenecek tutar da kendiliğinden değişir. FSEK'te bu yönteme başvuran başka bir hüküm Ek 12'dir: orada denetim komisyonu üyelerine ödenecek ikramiye, elli bin ve kırk bin gösterge rakamlarının memur aylık katsayısıyla çarpımına bağlanmıştır (FSEK Ek 12).
Ek 1, Ek 3, Ek 5 ve Ek 6: Kısa ve Mülga Ek Maddeler
FSEK'in ek maddeleri arasında, tek cümleden oluşan veya bugün yürürlükte olmayan hükümler vardır. Bunlar için ayrı sayfa açmak yerine burada topluca ele alınmıştır.
Ek Madde 1 — hükmün ek maddeye çevrilmesi. Resmî metinde madde yalnız bir açıklama içerir: "(1/11/1983 - 2936 sayılı Kanunun 18 inci maddesi hükmü olup ek maddeye çevrilerek teselsül için numaralandırılmıştır.)" Bu, mevzuat tekniğine ilişkin bir kayıttır: 2936 sayılı değişiklik kanununda yer alan bir hüküm, sıra bozulmasın diye FSEK'e ek madde olarak yerleştirilmiştir. Maddenin bugünkü resmî metninde bu kayıttan başka bir hüküm yer almamaktadır.
Buna karşılık kanunun sonundaki yürürlüğe giriş tarihlerini gösterir listede, 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilen maddeler arasında Ek Madde 1 de sayılmıştır (yürürlük: 09.07.2018). Yani madde 2018 yılında bir değişiklik geçirmiş görünmekte, ancak bu değişikliğin izi metinde görünmemektedir. Maddeden bugün doğrudan bir hak veya yükümlülük çıkarılamaz; hüküm tarihsel bir kayıt olarak durmaktadır.
Ek Madde 3 — komşu haklar yönetmeliği. Metin şudur: "Komşu Haklara ilişkin uygulamalar hakkındaki esaslar, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." Madde 1995 yılında 4110 sayılı Kanun'la eklenmiştir. Komşu haklar (bağlantılı haklar) FSEK 80'de düzenlenmiştir (FSEK 80). Hüküm, süresi geçmiş bir yönetmelik çıkarma talimatı niteliğindedir; kendisinden doğrudan bir hak veya yükümlülük çıkarılamaz.
Ek Madde 5 — mülga. 2001 yılında 4630 sayılı Kanun m. 38 ile eklenen madde, 22.02.2012 tarihli 6279 sayılı Kanun m. 13 ile yürürlükten kaldırılmıştır. Aynı Kanun'un aynı maddesi FSEK Ek 10'un (2) numaralı bendini de mülga kılmıştır (FSEK Ek 10).
Ek Madde 6 — ibare değişikliği ve ilginç sonucu. Metin şudur: "Bu Kanunda geçen 'Kültür ve Turizm' ibareleri 'Kültür' olarak değiştirilmiştir." Hüküm 2001 yılında 4630 sayılı Kanun m. 39 ile eklenmiştir ve o tarihte bakanlığın adı Kültür Bakanlığı olduğu için getirilmiştir.
Burada dikkat çeken bir durum vardır: 4848 sayılı Kanun ile (Resmî Gazete 29.04.2003, S. 25093) Kültür ve Turizm Bakanlığı kurulmuştur. Bu nedenle 2003'ten sonra FSEK'e eklenen veya değiştirilen hükümlerde — örneğin Ek 7, Ek 10 ve Ek 12'de — yeniden "Kültür ve Turizm Bakanlığı" ibaresi yer alır. Sonuç olarak bugünkü FSEK metninde her iki ibare bir arada bulunur: Ek 6'nın değiştirdiği eski hükümlerde "Kültür", sonradan gelen hükümlerde "Kültür ve Turizm". Bu bir çelişki değil, tarihsel katmanlaşmanın izidir; metin okunurken hangi hükmün hangi dönemde yazıldığına bakmak gerekir.
Kurumsal yapı ayrıca değişti. FSEK'teki "Bakanlık" ibareleri bugün yürürlükteki teşkilat düzenlemeleri çerçevesinde okunur; kanunun 2018 sonrası değişikliklerinde bazı yetkiler Cumhurbaşkanı kararına bağlanmıştır. Örneğin FSEK 44/2'de kesinti oranı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir (FSEK 44), FSEK 47'de kamuya maletme kararı Cumhurbaşkanına aittir (FSEK 47).
FSEK Ek 7 ile ilgili maddeler
- FSEK m. 13 — Mali haklar — genel olarak
- FSEK m. 41 — Umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanılması
- FSEK m. 43 — Eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların yayınlarda kullanılması
- FSEK m. 44 — Fikir ve sanat eserlerinin işaretlenmesi
- FSEK m. 47 — Kamuya maletme
- FSEK m. 80 — Bağlantılı haklar
- FSEK m. 81 — Haklara tecavüzün önlenmesi ve bandrol
- FSEK ek m. 9 — Ortak veri tabanı
- FSEK ek m. 10 — İdari para cezası
- FSEK ek m. 12 — İkramiye
Uygulamada dikkat edilecekler
Pratik notlar
- 1.Kayıt-tescil, uzlaştırma komisyonu başvurusu ve bandrol için ödenecek ücretlerin Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırıldığını bilin.
- 2.Bu ücretlerin bütçeye gelir kaydedildiğini; ayrı bir fonda tahsis edilmediğini gözetin.
- 3.FSEK 44/2'deki özel hesap düzeniyle Ek 7'deki bütçe gelirini karıştırmayın; ikisinin hukuki niteliği ve kullanım amacı farklıdır.
- 4.Kayıt ve tescilin hakkın doğumu için kurucu olmadığını; ispat kolaylığı sağladığını hatırlayın.
- 5.Bandrol yaptırılması için gerekli ödeneğin Bakanlık bütçesine konulduğunu; bandrol basım masrafının kamu gideri olduğunu bilin.
- 6.FSEK 41 komisyon üyelerine ödenecek toplantı ücretinin 2000 gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımından bulunduğunu hesaplayın.
- 7.Toplantı ücretinin yılda on toplantı gününden fazlası için ödenmediğini gözetin.
- 8.Toplantı ücretinin başvuru ücreti gelirinden değil Bakanlık bütçesinden ödendiğini bilin.
- 9.Gösterge rakamı yöntemi nedeniyle tutarların katsayı değişimiyle kendiliğinden güncellendiğini; maddede lira tutarı aranmaması gerektiğini gözetin.
- 10.Ek 1'in bir mevzuat tekniği kaydı olduğunu; kendisinden hak veya yükümlülük çıkarılamayacağını bilin.
- 11.Ek 3'ün süresi geçmiş bir yönetmelik çıkarma talimatı olduğunu; komşu hakların esasının FSEK 80'de düzenlendiğini gözetin.
- 12.Ek 5'in 6279 sayılı Kanun m. 13 ile mülga olduğunu; aynı maddenin Ek 10'un ikinci bendini de kaldırdığını hatırlayın.
- 13.Ek 6 nedeniyle kanunda "Kültür" ve "Kültür ve Turizm" ibarelerinin bir arada bulunduğunu; bunun tarihsel katmanlaşma olduğunu bilin.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Madde metni resmî kaynaktan alınmış, kararlar resmî tam metinleri üzerinden özetlenmiştir.