Kısa cevap · FSEK 11
FSEK 11 iki karine kurar. Birincisi yazılı eserlere ilişkindir: yayımlanmış eser nüshalarında veya bir güzel sanat eserinin aslında adını ya da tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılır. İkincisi sözlü sunumlara ilişkindir: umumi yerlerde veya radyo-televizyon aracılığıyla verilen konferans ve temsillerde mutad şekilde eser sahibi olarak tanıtılan kimse eserin sahibi sayılır. Yargıtay'a göre bu karineler <em>adi kanuni karinedir</em>; aksi ispatlanabilir ve konusu hukuki fiil olduğunda tanık dahil her türlü delille çürütülebilir.
Bu sayfada neler var? (10 bölüm)
- FSEK 11 madde metni
- Değişiklik geçmişi
- Eser Sahipliği Karinesi Hangi Hâllerde Doğar?
- Karinenin Aksi Nasıl İspatlanır?
- Dijital Dosyalar Karine Doğurabilir mi?
- Karine Mali Hakların Kimde Olduğunu Gösterir mi?
- FSEK 11 Yargıtay kararları
- FSEK 11 ile ilgili maddeler
- Uygulamada dikkat edilecekler
- Sıkça sorulan sorular
Temel kavramlar
- Eser sahipliği karinesi
- Yayımlanmış eser nüshalarında veya güzel sanat eserinin aslında adını kullanan kişinin, aksi sabit oluncaya kadar eser sahibi sayılması (FSEK 11/1).
- Adi kanuni karine
- Aksi ispat edilebilen karine. Yargıtay'a göre FSEK 11 ve 12'deki karineler bu niteliktedir ve ancak aksi ispatlanıncaya kadar delil teşkil eder.
- Müstear ad
- Eser sahibinin gerçek adı yerine kullandığı ad. Karineden yararlanması için tanınmış olması gerekir (FSEK 11/1).
- Mutad şekilde tanıtılma
- Umumi yerlerde veya radyo-televizyon aracılığıyla verilen konferans ve temsillerde eser sahibi olarak alışılmış biçimde tanıtılma (FSEK 11/2).
- Karinelerin sıralaması
- FSEK 11/2'deki karine, birinci fıkradaki karine yoluyla başka bir kişi eser sahibi sayılıyorsa uygulanmaz; birinci fıkra önceliklidir.
- Hukuki fiil
- İrade beyanı niteliği taşımayan olay. Karinenin konusu hukuki fiilse aksi tanık dahil her türlü delille ispatlanabilir.
- Hukuki işlem
- İrade beyanıyla hukuki sonuç doğuran tasarruf. Karine konusu hukuki işlemse HMK 201 uyarınca senetle ispat zorunluluğu gündeme gelebilir.
- Eser sahipliğinin tespiti davası
- Eserin kimin tarafından vücuda getirildiği çekişmeliyse hakiki sahibinin hakkının tespitini mahkemeden isteyebilmesi (FSEK 15/3).
Bir bakışta FSEK 11
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Birinci karine | Yayımlanmış nüshada veya güzel sanat eserinin aslında adını kullanan kişi eser sahibi sayılır. | FSEK m. 11/1 |
| Şart | Eserin yayımlanmış olması veya güzel sanat eserinin aslı üzerinde ad bulunması gerekir. | FSEK m. 7/2, 11/1 |
| Müstear ad | Gerçek ad yerine kullanılan müstear adın tanınmış olması aranır. | FSEK m. 11/1 |
| İkinci karine | Konferans ve temsillerde mutad şekilde eser sahibi olarak tanıtılan kimse eser sahibi sayılır. | FSEK m. 11/2 |
| Öncelik | Birinci fıkra karinesi yoluyla başka biri eser sahibi sayılıyorsa ikinci fıkra uygulanmaz. | FSEK m. 11/2 |
| Niteliği | Karine adi kanuni karinedir; ancak aksi ispat edilinceye kadar delil teşkil eder. | HGK 2023/639 |
| İdari onay | Mimarlar odası veya belediye onayı eser vasfı doğurmaz; projede adı yazılı kişi lehine karine doğurur. | HGK 2023/639 |
| Karinenin aksi | Karine konusu hukuki fiil niteliğindeyse aksi tanık dahil her türlü delille ispatlanabilir. | HGK 2023/639 |
| Resmî belge | Karinenin dayanağı resmî belge olsa bile bu tek başına senetle ispat zorunluluğu doğurmaz. | HGK 2023/639 |
| Dijital delil | Dosya adı, klasör yapısı ve oluşturulma tarihi gibi üst veriler karinenin doğduğunu kabul için yeterli görülebilir. | 11. HD 2026/1635 |
| Ad yoksa | Eser sahibi FSEK 11'e göre belli olmadıkça hakları yayımlayan, o da belli değilse çoğaltan kullanır. | FSEK m. 12/1 |
| Tespit davası | Eser sahipliği çekişmeliyse hakiki sahip tespit davası açabilir. | FSEK m. 15/3 |
| Karine ≠ hak sahipliği | Karine eser sahipliğini gösterir; mali hakların kimde olduğu devir ve vasiyet gibi işlemlere göre ayrıca belirlenir. | FSEK m. 52; 11. HD 2025/7533 |
FSEK 11 madde metni
İkinci Bölüm: Eser Sahibi · D) Eser sahibinin tesbiti
Sahibinin adı belirtilen eserlerde — Madde 11
- (1)Yayımlanmış eser nüshalarında veya bir güzel sanat eserinin aslında, o eserin sahibi olarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılır.
- (2)(Değişik: 7/6/1995 - 4110/5 md.)Umumi yerlerde veya radyo-televizyon aracılığı ile verilen konferans ve temsillerde, mutad şekilde eser sahibi olarak tanıtılan kimse o eserin sahibi sayılır, meğer ki, birinci fıkradaki karine yoluyla diğer bir kimse eser sahibi sayılsın.
Kaynak: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, mevzuat.gov.tr. Fıkra numaraları okumayı kolaylaştırmak için eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Kaynak | Değişiklik |
|---|---|---|
| 07.06.1995 | 4110 sayılı Kanun m. 5 (RG 12.06.1995, S. 22311) | Maddenin ikinci fıkrası değiştirildi. Konferans ve temsiller bakımından "umumi yerlerde veya radyo-televizyon aracılığı ile" ifadesi ile "mutad şekilde eser sahibi olarak tanıtılan" ölçütü bugünkü hâline getirildi; ayrıca fıkra sonuna, birinci fıkradaki karine yoluyla başka bir kimse eser sahibi sayılıyorsa bu karinenin uygulanmayacağı kaydı eklendi. |
| 13.12.1951 | 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (kabul 05.12.1951, RG 13.12.1951, S. 7981) | Maddenin birinci fıkrası bugünkü metniyle kabul edildi ve o tarihten bu yana değişmedi: yayımlanmış eser nüshalarında veya güzel sanat eserinin aslında adını ya da tanınmış müstear adını kullanan kimsenin aksi sabit oluncaya kadar eser sahibi sayılması kuralı. |
Eser Sahipliği Karinesi Hangi Hâllerde Doğar?
FSEK 11 ispat yükünü hafifletmek için kurulmuş bir hükümdür. Eser sahipliği FSEK 8/1 uyarınca yaratma eyleminden doğar; ancak yaratma eyleminin sonradan kanıtlanması güç olduğu için kanun, adın bulunduğu yere bağlı iki karine öngörmüştür.
Birinci karine (FSEK 11/1) üç hâlde işler:
- Yayımlanmış eser nüshaları: Eserin çoğaltılmış nüshaları hak sahibinin rızasıyla ticaret mevkiine konulmuş olmalıdır (FSEK 7/2). Yalnız alenileşmiş ama yayımlanmamış bir eser bu hâlde değildir.
- Güzel sanat eserinin aslı: Burada yayımlanma aranmaz; adın eserin aslı üzerinde bulunması yeterlidir.
- Tanınmış müstear ad: Gerçek ad yerine kullanılan ad da karine doğurur, ancak tanınmış olması gerekir.
İkinci karine (FSEK 11/2) sözlü sunumlara özgüdür: umumi yerlerde veya radyo-televizyon aracılığıyla verilen konferans ve temsillerde mutad şekilde eser sahibi olarak tanıtılan kimse eserin sahibi sayılır. Fıkranın sonundaki kayıt bir sıralama kurar: birinci fıkradaki karine yoluyla başka bir kişi eser sahibi sayılıyorsa ikinci fıkra uygulanmaz. Yani basılı nüshadaki ad, sahnedeki tanıtıma üstün gelir.
Karine, ismin nerede bulunduğuna bakar; kimin gerçekten yarattığını araştırmaz. Bu yüzden Hukuk Genel Kurulu, idari onayların işlevini de bu çerçevede belirlemiştir: mimarlar odası ve belediye onayları eser vasfının ve eser sahipliğinin kazanılmasıyla ilgili olmayan idari işlemlerdir; ancak proje bu kurumlarca onaylanmış veya kayıtları orada yer alıyorsa projede adı belirtilenler lehine FSEK 11 karinesi doğar (Yargıtay HGK, 21.06.2023, E. 2021/930, K. 2023/639).
Karinenin Aksi Nasıl İspatlanır?
FSEK 11 "aksi sabit oluncaya kadar" der; yani karine kesin değildir. Hukuk Genel Kurulu niteliğini şöyle belirler: FSEK 11 ve 12'de düzenlenen karine, aksi ispat edilebilen adi bir kanuni karinedir ve adi kanuni karineler ancak aksi ispat edilinceye kadar delil teşkil eder (Yargıtay HGK, 21.06.2023, E. 2021/930, K. 2023/639).
Uzun süre tartışılan soru, aksinin hangi delillerle ispatlanabileceğiydi. Bir görüşe göre karinenin dayanağı resmî bir belgeyse, aksi de ancak yazılı delille ispatlanabilirdi. Kurul bu görüşü benimsemedi ve iki aşamalı bir ölçüt kurdu:
- Karinenin konusuna bakılır. Karine bir hukuki işlem niteliğindeki iddiaya mı dayanıyor, yoksa bir hukuki fiile mi? Ayrıca eser sahibi olduğunu iddia eden kişinin bu hukuki işlemin tarafı olup olmadığına bakılır.
- Sonuç: Mimari projenin mimarlar odası veya belediye tarafından onaylanması ya da kayıtlarının bu kurumlarda yer alması hâlinde projede adı belirtilenler lehine karine doğar; ancak bu kayıtların hukuki fiil niteliğinde olduğu gözetildiğinde bunun aksi her türlü delille ispatlanabilir.
Kurul somut olayda yerel mahkemenin, davalının adının onaylı projede mimar olarak yer aldığı ve aksinin bir başka resmî belge ile ispatlanamadığı gerekçesiyle davacıların dayandığı delilleri değerlendirmemesini isabetsiz bulmuş; karinenin aksinin tanık dahil her türlü delille ispatlanabileceği gözetilerek davacı vekilinin dayandığı tanık ve diğer delillerin değerlendirilmesi gerektiğini belirterek direnme kararını bozmuştur.
Pratik sonuç: karine karşısındaki tarafın elinde yazılı belge bulunmasa bile delil listesini tanık, e-posta yazışması, çalışma dosyaları, toplantı kayıtları gibi araçlarla kurabilir. Buna karşılık karinenin konusu bir hukuki işlem niteliğindeyse HMK 201'deki senetle ispat zorunluluğu gündeme gelebilir; bu nedenle iddianın nasıl kurulduğu belirleyicidir.
Dijital Dosyalar Karine Doğurabilir mi?
Tasarım ve içerik uyuşmazlıklarında eser çoğu zaman basılı bir nüsha olarak yayımlanmamıştır; yalnız bir internet sitesinde veya bir platformda paylaşılmıştır. Bu hâllerde karinenin nasıl kurulacağı sorun olur.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bir tekstil tasarımı uyuşmazlığında bu soruna esnek bir cevap vermiştir (Yargıtay 11. HD, 24.03.2026, E. 2025/4482, K. 2026/1635). Daire önce çalışmanın FSEK kapsamında estetik değere sahip ve sahibinin hususiyetini taşıyan grafik bir eser olduğunu belirtmiş; ardından eser sahipliği delillerini ayrıntılı biçimde incelemiştir:
- Davacının belirttiği internet sitesinde dava konusu görsele rastlanmamıştır.
- Davalıya ait ürün sayfasının en eski arşiv sürümüne ulaşılmış, ancak fotoğrafların siteye eklenme tarihi belirlenememiştir.
- Davacının sunduğu ekran görüntüsünde bir dosyanın bir klasör altına yüklendiği ve oluşturulma tarihinin belirli bir gün olduğu anlaşılmıştır.
Daire, dosyanın aslı dava dosyası eklerinde paylaşılmadığı ve bu nedenle davacının eser sahibi olup olmadığı konusunda kesin bir kanaat sağlanamayacağını kabul etmekle birlikte, eser sahipliği karinesinin doğduğunun kabul edilmesi gerektiğine karar vermiş ve hükmü davacı yararına bozmuştur.
Buradan çıkan uygulama dersi açıktır: dijital ürünlerde delil hazırlığını baştan yapmak gerekir. İşe yarayan kalemler şunlardır:
- Katmanlı kaynak dosyanın kendisi (yalnız ekran görüntüsü değil).
- Oluşturulma ve değiştirilme tarihlerini gösteren üst veriler.
- Yayımlandığı platformun tarih kaydı ve bağımsız arşiv sürümleri.
- Müşteriyle yapılan sözleşme, teslim yazışmaları ve fatura.
Karine Mali Hakların Kimde Olduğunu Gösterir mi?
Göstermez. FSEK 11 yalnız eser sahipliği bakımından karine kurar. Mali hakların kimde olduğu ayrı bir sorudur ve devir işlemlerine göre belirlenir: devir FSEK 52 uyarınca yazılı olmalı ve devredilen haklar tek tek gösterilmelidir.
Bu ayrımın pratik sonucu, hak sahipliği zincirinin eser sahipliğinden kopabilmesidir. Bir mimarlık eseri uyuşmazlığında davacılar, murislerinin hazırladığı ve korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilen yapının mimari projesine ilişkin haklara mirasçı olarak sahip olduklarını ileri sürmüştür. Mahkemeler ise murisin el yazılı vasiyetnamesinde mesleki çalışma ve yazılarının tümünü bir üniversiteye bıraktığını, vasiyetnamenin tasdik ve tescil kararının kesinleştiğini saptayarak, proje üzerindeki her türlü mali ve manevi hakkın üniversiteye bırakılmış olduğu ve davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Karar istinafta esastan ret, temyizde onama ile kesinleşmiştir (Yargıtay 11. HD, 15.12.2025, E. 2025/2371, K. 2025/7533).
Dolayısıyla dosya kurulurken iki halka ayrı ayrı gösterilmelidir:
- Eser sahipliği: FSEK 8 ve gerekirse FSEK 11 karinesi.
- Hak sahipliği: Mali hakların devri (FSEK 52), miras, vasiyet veya FSEK 18/2 kapsamındaki işveren yetkisi.
Eser sahipliği çekişmeliyse başvurulacak yol FSEK 15/3'tür: bir eserin kimin tarafından vücuda getirildiği ihtilaflıysa yahut herhangi bir kimse eserin sahibi olduğunu iddia etmekteyse, hakiki sahibi hakkının tespitini mahkemeden isteyebilir. Adın hiç belirtilmediği hâllerde ise devreye FSEK 12 girer.
FSEK 11 Yargıtay kararları
Bu bölümde, maddenin uygulamada nasıl yorumlandığını gösteren 3 Yargıtay kararı yer alıyor. Kararların tamamı resmî tam metinleri okunarak seçildi ve konularına göre gruplandı; Hukuk Genel Kurulu kararları bulundukları grubun başında yer alır. Künyeye tıklayarak kararın tam metnine ulaşabilirsiniz.
Karar seçimi hakkında
Kartlara eser sahipliği karinesini mahkemenin kendi gerekçesinde uygulayan kararlar alındı. Hukuk Genel Kurulu kararında karşı oyda kalan görüş ile onama ile kesinleşen kararlarda gerekçenin hangi mahkemeye ait olduğu kart notunda belirtildi.
Karinenin niteliği ve aksinin ispatı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
FSEK 11 karinesi adi kanuni karinedir; konusu hukuki fiil olduğunda aksi tanık dahil her türlü delille ispatlanabilir
Olay: Bir kültür merkezi kompleksinin mimari ön projesinde eser sahipliği çekişmelidir. Belediyeye sunulan projede mimar olarak davalının adı ve imzası, yüklenici olarak ise davacının imzası yer almaktadır. Yerel mahkeme, onaylı projedeki mimar adının resmî belge olduğu ve aksinin bir başka resmî belge ile ispatlanamadığı gerekçesiyle davacıların eser sahipliği talebini reddetmiş ve direnme kararı vermiştir.
Karar: Kurul, FSEK 11 ve 12'de eser sahipliğinin belirlenmesi için iki kanuni karine düzenlendiğini; bunların aksi ispat edilebilen adi kanuni karine olduğunu ve ancak aksi ispat edilinceye kadar delil teşkil ettiğini belirtmiştir. Mimarlar odası ve belediye onaylarının eser vasfının ve eser sahipliğinin kazanılmasıyla ilgili olmayan idari işlemler olduğunu, bu işlemler yapılmadan da fikrî çalışmanın eser olarak korunduğunu; onayın işlevinin projede adı belirtilenler lehine karine doğurmak olduğunu saptamıştır. Karinenin aksi bakımından ise karinenin konusunun hukuki işlem olup olmadığına ve eser sahipliği iddiasında bulunan kişinin bu işlemin tarafı olup olmadığına bakılması gerektiğini; oda ve belediye kayıtlarının hukuki fiil niteliğinde olduğu gözetildiğinde aksinin her türlü delille ispatlanabileceğini kabul etmiştir. Yerel mahkemenin davacıların dayandığı tanık ve diğer delilleri değerlendirmemesini isabetsiz bularak direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.
“davalının eser sahipliği karinesine konu iddianın hukuki işlem niteliğinde olmadığı, bu nedenle bu karinenin aksinin tanık dahil her türlü delille ispat edilebileceği gözetilerek davacı ... vekilinin dayandığı tanık dahil diğer deliller değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmelidir.”
Ne anlama geliyor?
Onaylı projede veya yayımlanmış nüshada adı yazılı olmak kesin sonuç doğurmaz. Karine karşısındaki taraf, yazılı belgesi olmasa bile tanık ve diğer delillerle eser sahipliğini ortaya koyabilir.
Not: Aktarılan tespitler kararın "III. GEREKÇE" bölümündeki çoğunluk gerekçesine (§ 20-28) aittir; bozma oy çokluğuyla verilmiştir. Karinenin ancak senetle çürütülebileceği görüşü karşı oyda kalmıştır.
Dijital delillerle karinenin doğması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Dosya adı, klasör yapısı ve oluşturulma tarihi gibi üst veriler karinenin doğduğunu kabul için yeterli görülebilir
Olay: Bir tasarımcı, internet üzerinden satışa sunduğu çalışmalarının izinsiz olarak tekstil ürünlerinde kullanıldığını ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi çalışmanın eser niteliğini kabul etmiş, ancak davacının eser sahibi olduğunu kanıtlayamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.
Karar: Daire, dava konusu çalışmanın FSEK kapsamında estetik değere sahip ve sahibinin hususiyetini taşıyan grafik bir eser olduğunu belirtmiştir. Eser sahipliği bakımından davacının sunduğu ekran görüntüsünü incelemiş; dosyanın bir çevrimiçi hizmetten alındığını, belirli bir klasör altına yüklendiğini ve oluşturulma tarihinin belirli bir gün olduğunu saptamıştır. FSEK 11 ve 12 hükümlerini aktardıktan sonra, dosyanın aslı dava dosyası eklerinde paylaşılmadığı ve bu nedenle davacının eser sahibi olup olmadığı konusunda kesin kanaat sağlanamayacak olsa bile eser sahipliği karinesinin doğduğunun kabul edilmesi gerektiğine karar vermiş; mahkemece bu karine gereği davacının esere ilişkin hak ve yetkileri kullanabileceğinin kabulüyle değerlendirme yapılması gerekirken davanın reddedilmesini doğru bulmayarak hükmü davacı yararına bozmuştur.
“Her ne kadar dosyanın orjinali dava dosyası eklerinde paylaşılmamış ve dolayısıyla davacının eser sahibi olup olmadığı konusunda kesin bir kanaat sağlamayacak ise de, eser sahipliği karinesinin doğduğu kabul edilmelidir.”
Ne anlama geliyor?
Dijital eserlerde karine, basılı nüsha bulunmasa da üst veriler üzerinden kurulabilir. Buna karşılık kaynak dosyanın aslını dosyaya koymak, tartışmayı baştan kapatır.
Karine ile hak sahipliğinin ayrılması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Eser sahipliği karinesi mali hakların kimde olduğunu göstermez; vasiyetle devredilen haklarda mirasçıların dava hakkı bulunmaz
Olay: Davacılar, murislerinin hazırladığı ve korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilen yapının mimari projesine ilişkin mali hakların mirasçı olarak kendilerine geçtiğini, davalıların izinsiz restorasyon ve restitüsyon projeleri hazırladığını ileri sürerek eser sahipliğinin tespiti ve tazminat istemiştir.
Karar: İlk derece mahkemesi, davalı tarafça sunulan murise ait el yazılı vasiyetnamede murisin mesleki çalışma ve yazılarının tümünü bir üniversiteye terk ettiğine dair beyanda bulunduğunu, vasiyetnamenin geçerli olacak şekilde tasdik ve tescil edildiğine ilişkin kararın kesinleştiğini; murisin başka bir projesine ilişkin benzer bir davada da aktif husumet bulunmadığı gerekçesiyle verilen ret kararının kesinleştiğini saptamıştır. Bu vasiyetname nedeniyle dava konusu proje üzerindeki her türlü mali ve manevi hakkın üniversiteye bırakıldığı ve davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, Daire kararı onamıştır.
“söz konusu vasiyetnameye dayanarak davanın dayanağını oluşturan dava konusu proje üzerindeki her türlü mali ve manevi hakların ... Üniversitesine bırakılmış olduğu, davacıların aktif husumet ehliyetlerinin bulunmadığı”
Ne anlama geliyor?
Eser sahipliği ile hak sahipliği ayrı halkalardır. Mirasçı sıfatına dayanan taleplerde, murisin sağlığında yaptığı devir ve vasiyet işlemleri önce araştırılmalıdır.
Not: Aktif husumete ilişkin tespitler ilk derece mahkemesinin gerekçesindedir; karar istinafta esastan ret, temyizde onama ile kesinleşmiştir.
FSEK 11 ile ilgili maddeler
- FSEK m. 7 — Alenileşmiş ve yayımlanmış eserler
- FSEK m. 8 — Eser sahibi: eseri meydana getiren
- FSEK m. 9 — Eser sahiplerinin birden fazla oluşu
- FSEK m. 10 — Eser sahipleri arasındaki birlik
- FSEK m. 12 — Sahibinin adı belirtilmeyen eserlerde yetki
- FSEK m. 13 — Kayıt ve tescil
- FSEK m. 15 — Adın belirtilmesi ve eser sahipliğinin tespiti
- FSEK m. 18 — Mali hakları kullanma yetkisi
- FSEK m. 52 — Mali hak sözleşmelerinde yazılı şekil
- FSEK m. 68 — Mali haklara tecavüzde üç kat bedel
- FSEK m. 76 — Görevli mahkeme ve ispat karinesi
- FSEK m. 83 — Eserin ad ve alametlerinin korunması
Uygulamada dikkat edilecekler
Pratik notlar
- 1.Karineye dayanacaksanız şartını gösterin: eser yayımlanmış olmalı veya güzel sanat eserinin aslı üzerinde ad bulunmalıdır.
- 2.Müstear ad kullanıyorsanız adın tanınmış olduğunu ortaya koyun; aksi hâlde karine doğmaz.
- 3.Konferans ve temsillerde karineye dayanacaksanız "mutad şekilde eser sahibi olarak tanıtılma" olgusunu kayıtlarla kanıtlayın.
- 4.İki karine çatışırsa birinci fıkranın öncelikli olduğunu hatırlayın: basılı nüshadaki ad, sahnedeki tanıtıma üstün gelir.
- 5.Karine karşısındaysanız yazılı belgeniz olmasa bile delil listenizi geniş kurun; konusu hukuki fiil olan kayıtlarda tanık dahil her türlü delil caizdir.
- 6.Karine sizin lehinize doğmuşsa, karşı tarafın iddiasını hukuki işlem olarak nitelendirmesi hâlinde HMK 201'deki senetle ispat zorunluluğunu ileri sürmeyi değerlendirin.
- 7.Dijital eserlerde kaynak dosyanın aslını, üst verileri ve bağımsız arşiv kayıtlarını baştan saklayın; sonradan üretilen ekran görüntüleri zayıf kalır.
- 8.Karinenin yalnız eser sahipliğini gösterdiğini, mali hakların kimde olduğunun devir işlemlerine göre belirlendiğini gözetin.
- 9.Mirasçı sıfatıyla dava açacaksanız murisin sağlığında yaptığı devir ve vasiyet işlemlerini önce araştırın; aktif husumet buna göre belirlenir.
- 10.Eser sahipliği çekişmeliyse FSEK 15/3 kapsamında tespit davası yolunu değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Madde metni resmî kaynaktan alınmış, kararlar resmî tam metinleri üzerinden özetlenmiştir.