Kısa cevap · FSEK 26
FSEK 26, koruma sürelerinin nasıl hesaplanacağını düzenler. Temel kural şudur: süre eserin <strong>alenileşmesinden önce işlemeye başlamaz</strong>. Aleniyet tarihinden başlayan süreler, eserin ilk defa alenileştiği yıldan <strong>sonraki senenin ilk gününden</strong> itibaren; eser sahibinin ölümünden başlayan süreler ise öldüğü seneyi takip eden yılın ilk gününden itibaren hesaplanır. Forma veya fasikül hâlinde yayımlanan eserlerde son forma veya fasikülün yayımlandığı tarih aleniyet tarihi sayılır. Madde ayrıca eserin aslı ile işlenmeleri için tanınan sürelerin birbirine tabi olmadığını ve FSEK 10/1 hâlinde sürenin son sağ kalan eser sahibinin ölümünden sonra başladığını belirtir.
Bu sayfada neler var? (10 bölüm)
Temel kavramlar
- Sürenin niteliği
- Eser sahibine tanınan mali hakların zamanla sınırlı olması. Koruma süresinin bitiminden sonra herkes bu haklardan faydalanabilir (FSEK 26/1).
- Aleniyet tarihi
- Eserin ilk defa alenileştiği tarih. Süre bu tarihten önce işlemeye başlamaz (FSEK 26/3).
- Yıl başı kuralı
- Aleniyet veya ölümden başlayan sürelerin, o yıldan sonraki senenin ilk gününden itibaren hesaplanması (FSEK 26/5, 26/6).
- Forma ve fasikül
- Parça parça yayımlanan eserlerde son forma veya fasikülün yayım tarihinin aleniyet tarihi sayılması (FSEK 26/4).
- Ciltler ve mevkuteler
- Fasıla ile yayımlanan çok ciltli eserlerin her cildi ile bülten, risale, mevkute ve yıllıklarda aleniyet tarihinin her birinin yayım tarihi olması (FSEK 26/4).
- Sürelerin bağımsızlığı
- Eserin aslı ile işlenmeleri için tanınan koruma sürelerinin birbirine tabi olmaması (FSEK 26/2).
- Son sağ kalan kuralı
- FSEK 10/1 kapsamındaki birlikte eserlerde sürenin, eser sahiplerinden son sağ kalanının ölüm tarihinden sonra başlaması (FSEK 26/6).
- FSEK 46 ve 47 istisnası
- Koruma süresinin bitiminden sonra dahi geçerliliğini koruyan hâller: kamu kurum ve kuruluşlarında bulunan eserler (m. 46) ve kamu menfaatine faydalı görülen eserlerin kamulaştırılması (m. 47).
Bir bakışta FSEK 26
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Temel kural | Mali haklar zamanla sınırlıdır; süre bitiminden sonra herkes bu haklardan faydalanabilir. | FSEK m. 26/1 |
| İstisna | FSEK 46 ve 47'deki hâller sürenin bitiminden sonra da geçerliliğini korur. | FSEK m. 26/1 |
| Başlangıç | Koruma süresi eserin alenileşmesinden önce işlemeye başlamaz. | FSEK m. 26/3 |
| Aleniyetten hesap | Süre, eserin ilk defa alenileştiği yıldan sonraki senenin ilk gününden itibaren işler. | FSEK m. 26/5 |
| Ölümden hesap | Eser sahibinin öldüğü seneyi takip eden yılın ilk günü başlangıç tarihi sayılır. | FSEK m. 26/6 |
| Birlikte eser | FSEK 10/1 hâllerinde süre son sağ kalan eser sahibinin ölüm tarihinden sonra başlar. | FSEK m. 26/6 |
| Forma ve fasikül | Son forma veya fasikülün yayım tarihi aleniyet tarihi sayılır. | FSEK m. 26/4 |
| Mevkuteler | Çok ciltli eserlerin her cildi ile bülten, risale, mevkute ve yıllıklarda aleniyet tarihi her birinin yayım tarihidir. | FSEK m. 26/4 |
| Asıl ve işlenme | Eserin aslı ile işlenmeleri için tanınan süreler birbirine tabi değildir. | FSEK m. 26/2 |
| Sinema eserinde geçmiş | Mülga FSEK 29'a göre sinema eserlerinde süre aleniyet tarihinden yirmi yıldı; 4630 s.K. ile yetmiş yıla çıkarıldı. | 11. HD 2011/9022 |
| Sürenin sona ermesi | Mülga FSEK 59 uyarınca süre sona erdikten sonra devralanın sahibi olduğu mali haklar sona erer. | 11. HD 2011/9022 |
| İcralarda süre | Tespit edilmiş icralar ilk tespit tarihinden itibaren yetmiş yıl korunur. | FSEK m. 82/5; HGK 2022/1638 |
| Eser adı | FSEK 83 kapsamındaki ad korumasında koruma süresinin sona erip ermemesi önem arz etmez. | HGK 2021/1367 |
FSEK 26 madde metni
Üçüncü Bölüm: Fikrî Haklar · 3. Süreler
Süreler: genel olarak — Madde 26
- (1)Eser sahibine tanınan mali haklar zamanla mukayyettir. 46 ve 47 nci maddelerdeki haller dışında koruma süresinin bitiminden sonra herkes, eser sahibine tanınan mali haklardan faydalanabilir.
- (2)Bir eserin aslı veya işlenmeleri için tanınan koruma süreleri birbirine tabi değildir.
- (3)Bu hüküm 9 uncu maddenin birinci fıkrasındaki eserler hakkında da uygulanır. Koruma süresi, eserin alenileşmesinden önce cereyana başlamaz.
- (4)Forma veya fasikül halinde yayımlanan eserlerde son forma veya fasikülün yayımlandığı tarih, eserin aleniyeti tarihi sayılır. Fasıla ile yayımlanan mütaaddit ciltlerden müteşekkil eserlerin her bir cildi ile bülten, risale, mevkute ve yıllıklar gibi eserlerde aleniyet tarihi bunlardan her birinin yayımlanma tarihidir.
- (5)Aleniyet tarihinden başlıyan süreler eserin ilk defa alenileştiği veya dördüncü fıkraya göre alenileşmiş sayıldığı yıldan sonraki senenin ilk gününden itibaren hesap olunur.
- (6)Eser sahibinin ölümünden itibaren başlıyan sürelerin hesabında, eser sahibinin öldüğü seneyi takip eden yılın ilk günü başlangıç tarihi sayılır. 10 uncu maddenin birinci fıkrasında zikredilen hallerde süre, eser sahiplerinden son sağ kalanının ölüm tarihinden sonra başlar.
Kaynak: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, mevzuat.gov.tr. Fıkra numaraları okumayı kolaylaştırmak için eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Kaynak | Değişiklik |
|---|---|---|
| 13.12.1951 | 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (kabul 05.12.1951, RG 13.12.1951, S. 7981) | Madde bugünkü metniyle kabul edildi ve o tarihten bu yana değişmedi. Buna karşılık sürelerin <em>uzunluğunu</em> belirleyen hükümler kökten değişmiştir: FSEK 27 1995'te yetmiş yıla çıkarılmış, sinema eserlerine ilişkin mülga FSEK 29'daki yirmi yıllık süre 2001'de kaldırılmıştır. |
| 21.02.2001 | 4630 sayılı Kanun m. 36 (RG 03.03.2001, S. 24335 Mükerrer) | FSEK 26'nın çevresindeki süre hükümlerinde köklü değişiklik yapıldı: FSEK 28 ve FSEK 29 yürürlükten kaldırıldı. Yargıtay'ın tespitine göre mülga FSEK 29, sinema eserlerinin koruma süresini aleniyet tarihinden itibaren yirmi yıl olarak belirliyordu; bu sürenin kaldırılması ve FSEK 27'deki yetmiş yıllık sürenin uygulanması, süresi dolmuş filmlerde mali hakların eser sahibine dönmesi sonucunu doğurmuştur. |
Koruma Süresi Nasıl Hesaplanır?
FSEK 26 iki başlangıç noktası tanır ve her ikisinde de yıl başı kuralı uygulanır:
- Aleniyet tarihinden başlayan süreler: Eserin ilk defa alenileştiği veya dördüncü fıkraya göre alenileşmiş sayıldığı yıldan sonraki senenin ilk gününden itibaren hesaplanır (FSEK 26/5).
- Ölümden başlayan süreler: Eser sahibinin öldüğü seneyi takip eden yılın ilk günü başlangıç tarihi sayılır (FSEK 26/6).
Bu kural pratik bir kolaylık getirir: süre gün gün değil yıl bazında hesaplanır. Bir eser sahibi herhangi bir tarihte vefat etse bile, yetmiş yıllık süre takip eden yılın 1 Ocak gününden işlemeye başlar ve o yılın sonunda dolar.
Üçüncü fıkranın son cümlesi bir alt sınır koyar: koruma süresi, eserin alenileşmesinden önce cereyana başlamaz. Yani eser yayımlanmadıkça süre işlemeye başlamaz; sahibinin ölümünden sonra alenileşen eserlerde ise FSEK 27/2 uyarınca süre ölüm tarihinden itibaren yetmiş yıldır. Alenileşme kavramı için FSEK 7 şerhine bakabilirsiniz.
Altıncı fıkranın son cümlesi birlikte eserlere özgüdür: FSEK 10/1'de zikredilen hâllerde — yani eser ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa — süre, eser sahiplerinden son sağ kalanının ölüm tarihinden sonra başlar. Aynı yönde FSEK 27/1'in ek cümlesi, eser sahibinin birden fazla olması durumunda sürenin hayatta kalan son eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl geçmekle son bulacağını belirtir.
Birinci fıkra ise sonucu söyler: eser sahibine tanınan mali haklar zamanla sınırlıdır ve FSEK 46 ile 47'deki hâller dışında koruma süresinin bitiminden sonra herkes eser sahibine tanınan mali haklardan faydalanabilir. Manevi haklar bakımından ise FSEK 19'daki rejim ayrıca işler.
Parça Parça Yayımlanan Eserlerde Aleniyet Tarihi
FSEK 26/4, süreklilik gösteren yayınlar için iki ayrı kural koyar ve bu ayrım uygulamada sık karıştırılır.
Birinci kural — tek eserin parçaları: Forma veya fasikül hâlinde yayımlanan eserlerde son forma veya fasikülün yayımlandığı tarih, eserin aleniyet tarihi sayılır. Yani bir kitap fasiküller hâlinde çıkıyorsa süre son fasikülden itibaren hesaplanır; eser bir bütün olarak ele alınır.
İkinci kural — bağımsız birimler: Fasıla ile yayımlanan müteaddit ciltlerden müteşekkil eserlerin her bir cildi ile bülten, risale, mevkute ve yıllıklar gibi eserlerde aleniyet tarihi bunlardan her birinin yayımlanma tarihidir. Yani her cilt ve her sayı kendi süresini işletir.
Ayrımın mantığı şudur: fasikül tek bir eserin parçasıdır, cilt veya dergi sayısı ise kendi başına bir yayım birimidir. Bir dergi arşivinde her sayının koruma süresi ayrı hesaplanır; bir ansiklopedinin ciltleri de böyledir.
İkinci fıkra bir başka bağımsızlık kuralı getirir: bir eserin aslı veya işlenmeleri için tanınan koruma süreleri birbirine tabi değildir. Bunun pratik sonucu şudur: asıl eserin süresi dolmuş olsa bile, onun üzerinde sonradan yapılmış bir işlenme kendi süresi içinde korunmaya devam eder. Örneğin süresi dolmuş bir romanın yeni tercümesi, tercümanın hakları bakımından hâlâ korunur.
Aynı mantık bağlantılı haklarda da görülür. Hukuk Genel Kurulu, tespit edilmiş icraların FSEK 82/5 uyarınca icranın ilk tespit tarihinden itibaren yetmiş yıl korunduğunu belirtmiştir (Yargıtay HGK, 01.12.2022, E. 2020/350, K. 2022/1638). Bu nedenle eski bir eserin yeni bir kaydı, icracı ve fonogram yapımcısı hakları bakımından hâlâ korunuyor olabilir.
Sinema Eserlerinde Sürenin Tarihçesi
FSEK 26'nın en çok uygulama sorunu ürettiği alan sinema eserleridir; çünkü süre iki kez kökten değişmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi bu zinciri açıkça ortaya koymuştur (Yargıtay 11. HD, 19.07.2011, E. 2011/5205, K. 2011/9022).
Dairenin saptadığı tablo şöyledir:
- Mali hakların devrine ilişkin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan FSEK 29 uyarınca sinema eserlerinin koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren yirmi yıl olarak belirlenmişti.
- FSEK 59 uyarınca koruma süresi sona erdikten sonra devralan kişinin sahibi bulunduğu mali haklar sona erer.
- 21.02.2001 tarihli ve 4630 sayılı Kanunla koruma süresi yetmiş yıla çıkarıldı ve yirmi yıllık koruma süresinin dolmasından sonra dava konusu filmlerin mali hakları davacıya (eser sahibine) döndü.
- Dönüş tarihi 4630 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 03.03.2001 olarak belirlendi; Daire incelemenin de bu tarihten itibaren yapılması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur.
Kararın ikinci bendinde bir hakkaniyet değerlendirmesi de yer alır: filmlerin mali haklarının sözleşmeyle devredildiği, kanundaki değişiklik sebebiyle hakların eser sahibine dönüp dönmediği hususunun çekişmeli olduğu ve gösterimlerin devir sözleşmesine dayandığı zannıyla yapıldığı gözetildiğinde, rayiç bedellere FSEK 68'deki üç kat uygulamasının hakkaniyete aykırı olacağı gerekçesiyle takdiren hesaplama yapılmıştır.
Bugün FSEK 28 ve 29 mülgadır; resmî metinde yerlerinde "(Mülga: 21/2/2001-4630/36 md.)" ibaresi yer alır. Buna karşılık eski dönem işlemlerinin sonuçları hâlâ uyuşmazlık üretebilir. Sinema eserlerinde eser sahipliğinin 12.06.1995 sınırı için FSEK 5 ve FSEK 8 şerhlerine bakabilirsiniz.
Süre Dolduğunda Eser Serbest mi?
Mali haklar bakımından evet; ancak üç kayıt vardır.
1. Kural. FSEK 26/1 uyarınca eser sahibine tanınan mali haklar zamanla sınırlıdır ve FSEK 46 ile 47'deki hâller dışında koruma süresinin bitiminden sonra herkes eser sahibine tanınan mali haklardan faydalanabilir. Mülga FSEK 59'un ifadesiyle süre sona erdikten sonra devralan kişinin sahibi bulunduğu mali haklar da sona erer (Yargıtay 11. HD, 19.07.2011, E. 2011/5205, K. 2011/9022).
2. Manevi haklar ayrı işler. FSEK 19 uyarınca FSEK 14, 15 ve 16'nın üçüncü fıkralarındaki haklar eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl kanunda sayılan kişilerce kullanılabilir; süre bitse bile eser memleketin kültürü bakımından önemli görüldüğü takdirde Kültür ve Turizm Bakanlığı bu hakları kendi adına kullanabilir (FSEK 19/5). Ayrıntı için FSEK 19 şerhine bakabilirsiniz.
3. Eser adı korumasından bağımsızdır. Hukuk Genel Kurulu, FSEK 83'ün uygulanmasında eserin niteliğinin ve türünün önem taşımadığı gibi koruma süresinin sona erip ermemesinin de önem arz etmediğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, 09.11.2021, E. 2018/348, K. 2021/1367). Yani süresi dolmuş bir eserin adı, iltibasa yol açacak biçimde başka bir eserde kullanılamaz.
Bağlantılı haklar da ayrı sürelere tabidir. FSEK 82/5 uyarınca tespit edilmiş icralar ilk tespit tarihinden itibaren yetmiş yıl korunur. Bu nedenle bir eserin koruma süresi dolmuş olsa bile, onun belirli bir kaydı üzerindeki icracı ve fonogram yapımcısı hakları sürüyor olabilir. Hukuk Genel Kurulu, icracı sanatçının haklarının yapımcının eser sahipliğinden bağımsız olarak aslen kazanıldığını da vurgulamıştır (Yargıtay HGK, 01.12.2022, E. 2020/350, K. 2022/1638).
Son olarak FSEK 46 ve 47'deki istisnalar hatırlanmalıdır: FSEK 46 kamu kurum ve kuruluşlarında bulunan eserlerin çoğaltılmasına, FSEK 47 ise kamu menfaatine faydalı görülen eserlerin kamulaştırılmasına ilişkindir. FSEK 26/1 bu hâlleri sürenin bitiminden sonra da saklı tutar.
FSEK 26 Yargıtay kararları
Bu bölümde, maddenin uygulamada nasıl yorumlandığını gösteren 3 Yargıtay kararı yer alıyor. Kararların tamamı resmî tam metinleri okunarak seçildi ve konularına göre gruplandı; Hukuk Genel Kurulu kararları bulundukları grubun başında yer alır. Künyeye tıklayarak kararın tam metnine ulaşabilirsiniz.
Karar seçimi hakkında
Kartlara koruma sürelerinin hesabını ve sürenin sona ermesinin sonuçlarını mahkemenin kendi gerekçesinde değerlendiren kararlar alındı. Mülga FSEK 28 ve 29'a ilişkin bilgiler, bu maddelerin yürürlükte olduğu döneme ilişkin karar gerekçelerinden aktarıldı.
Sinema eserinde sürenin değişmesi ve hakların dönmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Mülga FSEK 29'daki yirmi yıllık süre dolduktan sonra mali haklar eser sahibine döner; dönüş tarihi 4630 sayılı Kanun'un yürürlük tarihidir
Olay: Bir yapım şirketi, mali haklarını sözleşmeyle devrettiği filmlerin koruma süresi dolduktan sonra haklarının kendisine döndüğünü ve davalıların izinsiz gösterime devam ettiğini ileri sürerek tazminat istemiştir. Davalılar, hakların dönüp dönmediğinin çekişmeli olduğu bir süreçte gösterim yaptıklarını savunmuştur.
Karar: Daire, mali hakların devrine ilişkin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan FSEK 29 uyarınca sinema eserlerinin koruma süresinin aleniyet tarihinden itibaren yirmi yıl olarak belirlendiğini; FSEK 59 uyarınca koruma süresi sona erdikten sonra devralan kişinin sahibi bulunduğu mali hakların sona ereceğini saptamıştır. 4630 sayılı Kanunla koruma süresinin yetmiş yıla çıkarıldığını ve yirmi yıllık sürenin dolmasından sonra dava konusu filmlerin mali haklarının davacıya döndüğü hâlde izinsiz gösterime devam edildiğini belirlemiştir. Mali hakların 4630 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 03.03.2001 tarihinde davacıya döndüğüne göre incelemenin de bu tarihten itibaren yapılması gerektiğini; yayın sayısının belirlenmesi için ilgili kurumdan yeniden bilgi istenmesi gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Kararda ayrıca hakların dönüp dönmediğinin çekişmeli olduğu ve gösterimlerin devir sözleşmesine dayandığı zannıyla yapıldığı gözetildiğinde FSEK 68'deki üç kat uygulamasının hakkaniyete aykırı olacağı değerlendirmesi yer almaktadır.
Karardan alıntı (aç)(kapat)
“davacının mali haklarının ... devrine ilişkin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 5846 sayılı FSEK'nın 29. maddesi uyarınca sinema eserlerinin koruma süresinin aleniyet tarihinden itibaren 20 yıl olarak belirlendiği, aynı Yasa'nın 59. maddesi uyarınca koruma süresi sona erdikten sonra devralan kişinin sahibi bulunduğu mali hakların sona ereceği”
Ne anlama geliyor?
Eski dönem devir sözleşmelerinde sürenin dolması hakları devralanda bırakmaz. Arşiv içeriğinde hak zinciri kurulurken devir tarihinde yürürlükte olan süre hükmü ve sonraki kanun değişiklikleri birlikte incelenmelidir.
Bağlantılı haklarda ayrı süre
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
Tespit edilmiş icralar ilk tespit tarihinden itibaren yetmiş yıl korunur ve bu süre eser sahibinin süresinden bağımsızdır
Olay: 12.06.1995'ten önce çekilmiş filmlerin başrol oyuncusunun mirasçıları, filmlerin sinema salonu dışındaki gösterimleri nedeniyle eser sahibi/devralan şirketten tazminat istemiştir.
Karar: Kurul, başrol oyuncusunun filmdeki icrasına dayalı olarak FSEK 80/1-A ve Ek m. 2 uyarınca komşu hak sahibi olduğunu; bu kapsamdaki mali haklarının FSEK 82/5 hükmü gereği eserlerdeki icralarının ilk tespit tarihlerinden itibaren yetmiş yıl süreyle koruma altında bulunduğunu belirlemiştir. İcracı sanatçının haklarının yapımcının eser sahipliğinden kaynaklanan haklardan bağımsız olarak aslen kazanıldığını; 4110 sayılı Kanunla eklenen Ek m. 2 uyarınca yetmiş yıllık koruma süresinin 12.06.1995'ten sonra alenileşen eserlere uygulandığını ve bu tarihten önce yapımına başlanan sinema eserlerinde eseri imal ettiren yapımcının aleniyet tarihinden itibaren yirmi yıl süreyle koruma altına alındığını saptamıştır. Tasarruf anında mevcut olmayan mali hakların devrinin geçersiz olduğunu da kabul ederek direnme kararını oy birliğiyle uygun bulmuştur.
“davacıların murisinin bu kapsamdaki mali hakları, FSEK'in 82/V. hükmü gereği eserlerdeki icralarının ilk tespit tarihlerinden itibaren yetmiş yıl süre ile koruma altındadır.”
Ne anlama geliyor?
Eserin koruma süresi dolmuş olsa bile belirli bir kaydı üzerindeki icracı ve fonogram yapımcısı hakları sürüyor olabilir. Arşiv kullanımında iki süre ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
Sürenin dolması ve eser adı koruması
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
FSEK 83 kapsamındaki ad korumasında koruma süresinin sona erip ermemesi önem arz etmez
Olay: Bir yayınevi, Yahya Kemal Beyatlı'ya ait yazıları derleyip işleyerek kitap hâline getirmiş ve kitaba "Eğil Dağlar" adını vermiştir. Başka bir yayınevi aynı şairin yazılarından oluşturduğu derlemede aynı adı kullanmıştır.
Karar: Kurul, FSEK 83 kapsamındaki korumanın talep edilmesinin, koruma talep edilen fikrî ürünün kanunun belirlediği unsurları taşıyan bir eser niteliğini haiz olması koşuluna bağlı olduğunu ve eser niteliğinin re'sen araştırılması gerektiğini belirtmiştir. Bu anlamda FSEK 83'ün uygulanmasında eserin niteliğinin ve türünün herhangi bir önemi olmadığı gibi koruma süresinin sona erip ermemesinin de önem arz etmediğini vurgulamıştır. Somut olayda her iki kitabın da derleme eser niteliğinde bulunduğunu saptayarak, davacının önce kamuya sunduğu özgün adın sonraki derlemede iltibasa yol açacak biçimde kullanılmasını hak ihlali kabul etmiş ve direnme kararını oy birliğiyle bozmuştur.
“FSEK'in 83. maddesinin uygulanmasında, eserin niteliğinin ve türünün herhangi bir önemi olmadığı gibi koruma süresinin sona erip ermemesi de önem arz etmez”
Ne anlama geliyor?
Koruma süresinin dolması eseri her bakımdan serbest bırakmaz. Süresi dolmuş bir eserin adı hâlâ iltibasa karşı korunur; derleme ve yeni baskılarda ad seçimine dikkat edilmelidir.
FSEK 26 ile ilgili maddeler
- FSEK m. 7 — Alenileşmiş ve yayımlanmış eserler
- FSEK m. 9 — Eser sahiplerinin birden fazla oluşu
- FSEK m. 10 — Eser sahipleri arasındaki birlik
- FSEK m. 19 — Manevi hakların ölümden sonra kullanılması
- FSEK m. 20 — Mali haklar genel olarak
- FSEK m. 27 — Koruma süresi: yetmiş yıl
- FSEK m. 28 — Mülga madde (4630 s.K. m. 36)
- FSEK m. 29 — Mülga madde (4630 s.K. m. 36)
- FSEK m. 46 — Kamu kurum ve kuruluşlarında bulunan eserler
- FSEK m. 47 — Kamu menfaatine faydalı eserlerin kamulaştırılması
- FSEK m. 80 — Bağlantılı haklar
- FSEK m. 83 — Eserin ad ve alametlerinin korunması
Uygulamada dikkat edilecekler
Pratik notlar
- 1.Süreyi gün gün değil yıl bazında hesaplayın: aleniyet veya ölüm yılından sonraki senenin ilk gününden başlayın.
- 2.Alenileşme tarihini dosyada tespit edin; süre eserin alenileşmesinden önce işlemeye başlamaz.
- 3.Fasiküller hâlinde yayımlanan eserde son fasikülün tarihini, çok ciltli eserlerde ve dergilerde her birimin kendi tarihini esas alın.
- 4.Asıl eser ile işlenmenin sürelerini ayrı ayrı hesaplayın; bunlar birbirine tabi değildir.
- 5.Birlikte eserlerde FSEK 10/1 hâlinde süreyi son sağ kalan eser sahibinin ölümünden başlatın.
- 6.Eski dönem devir sözleşmelerinde devir tarihinde yürürlükte olan süre hükmünü tespit edin; sinema eserlerinde mülga FSEK 29'daki yirmi yıllık süre uygulanıyordu.
- 7.Süresi dolmuş devirlerde hakların eser sahibine döndüğünü ve dönüş tarihinin kanun değişikliğinin yürürlük tarihi olabileceğini gözetin.
- 8.Bağlantılı hakları ayrıca hesaplayın: tespit edilmiş icralar ilk tespit tarihinden itibaren yetmiş yıl korunur.
- 9.Süre dolmuş olsa bile manevi hakların FSEK 19 çerçevesinde kullanılabileceğini ve Bakanlığın yetkisini hatırlayın.
- 10.Süresi dolmuş eserin adını kullanmadan önce FSEK 83'ü değerlendirin; ad koruması süreden bağımsızdır.
- 11.FSEK 46 ve 47'deki istisnaların sürenin bitiminden sonra da geçerliliğini koruduğunu gözetin.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Madde metni resmî kaynaktan alınmış, kararlar resmî tam metinleri üzerinden özetlenmiştir.