Kısa cevap · FSEK 34
FSEK 34, ders kitabı, ders notu ve antoloji gibi <strong>eğitim amaçlı derlemelerin</strong> hazırlanmasına imkân tanır. Yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş güzel sanat eserlerinden, <strong>maksadın haklı göstereceği bir nispet dahilinde</strong> iktibaslar yapılmak suretiyle, hâl ve vaziyetinden eğitim ve öğretim gayesine tahsis edildiği anlaşılan seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi serbesttir. Serbestliğin üç sınırı vardır: belirli eser türleri yalnız münderecatı aydınlatmak üzere iktibas edilebilir; kullanım hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar veremez veya eserden normal yararlanma ile çelişemez; ve <strong>eğitim gayesi dışında</strong> seçme ve toplama eser oluşturmak ancak eser sahibinin izniyle mümkündür. Bütün hâllerde eser ve eser sahibinin adının mutat şekilde zikredilmesi gerekir.
Bu sayfada neler var? (9 bölüm)
Temel kavramlar
- Seçme ve toplama eser
- Belli bir maksada göre ve hususi bir plan dahilinde yapılan derleme. FSEK 6/1-7 uyarınca işlenme sayılır ve işleyenin hususiyetini taşıyorsa eser olarak korunur.
- Eğitim ve öğretim gayesine tahsis
- Derlemenin hâl ve vaziyetinden eğitim amaçlı olduğunun anlaşılması. İstisnanın temel şartıdır.
- Maksadın haklı göstereceği nispet
- İktibasın, derlemenin amacını aşmayan bir oranda kalması. Oran hem nicelik hem nitelik yönünden değerlendirilir.
- Sınırlı iktibas edilebilen türler
- FSEK 2/1-3 (bedii vasfı bulunmayan teknik ve ilmî mahsuller) ile FSEK 4/1-1 ve 4/1-5 (yağlı-suluboya tablo vb. ile fotografik eserler) kapsamındaki eserler; yalnız münderecatı aydınlatmak üzere alınabilir.
- Üç aşamalı test
- Serbestliğin hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar vermemesi ve eserden normal yararlanma ile çelişmemesi kuralı; 1995 değişikliğiyle eklendi.
- Eğitim dışı derleme
- Eğitim ve öğretim gayesi dışında seçme ve toplama eser oluşturmak; 2001'de eklenen üçüncü fıkra uyarınca yalnız eser sahibinin izniyle mümkündür.
- Okul-radyo yayımları
- Münhasıran okullara mahsus olarak hazırlanan ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onanan yayımlar; birinci fıkra rejimine tabidir.
- Adın zikri şartı
- Bütün hâllerde eser ve eser sahibinin adının mutat şekilde belirtilmesi zorunluluğu (FSEK 34/4).
Bir bakışta FSEK 34
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Konu | Eğitim ve öğretim gayesine tahsis edilmiş seçme ve toplama eser hazırlanması. | FSEK m. 34/1 |
| Kaynak eserler | Yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserleri ile alenileşmiş güzel sanat eserleri. | FSEK m. 34/1 |
| Oran | İktibas, maksadın haklı göstereceği bir nispet dahilinde kalmalıdır. | FSEK m. 34/1 |
| Sınırlı türler | FSEK 2/1-3 ile 4/1-1 ve 4/1-5 kapsamındaki eserler ancak münderecatı aydınlatmak üzere iktibas edilebilir. | FSEK m. 34/1 |
| Üç aşamalı test | Serbestlik, hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar verir veya eserden normal yararlanma ile çelişir şekilde kullanılamaz. | FSEK m. 34/1 |
| Okul-radyo | Münhasıran okullara mahsus ve Bakanlıkça onanan yayımlara da birinci fıkra uygulanır. | FSEK m. 34/2 |
| Eğitim dışı derleme | Eğitim ve öğretim gayesi dışında seçme ve toplama eser oluşturmak ancak eser sahibinin izniyle mümkündür. | FSEK m. 34/3 |
| Şekil şartı | Bütün hâllerde eser ve eser sahibinin adı mutat şekilde zikredilir. | FSEK m. 34/4 |
| Niteliği | FSEK 33 ve 34, eğitim ve öğretim amacıyla kullanımı hukuka uygun kılan sebeplerdir. | 11. HD 2020/3265 |
| Değerlendirme zorunluluğu | Ders materyali uyuşmazlığında eylemin temsil serbestisi ve eğitim istisnası kapsamında olup olmadığı değerlendirilmelidir. | 11. HD 2020/3265 |
| Eğitim dışı derlemede sınır | Eğitim ve öğretim amacı dışında hazırlanan derleme, bilimsel eser olarak nitelenmedikçe FSEK 35/1-b.3 iktibas serbestisinden yararlanamaz. | HGK 2021/865 |
| Yardımcı unsur ölçütü | İktibas edilen eserler aslî unsur değil, derlemenin amacına uygun yardımcı unsur olarak yer almalıdır. | HGK 2021/865 |
FSEK 34 madde metni
Üçüncü Bölüm: Fikrî Haklar · B) Tahditler — II. Genel menfaat mülahazasiyle
Eğitim ve öğretim için seçme ve toplama eserler — Madde 34
- (1)(Değişik birinci fıkra: 7/6/1995 - 4110/13 md.)Yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş güzel sanat eserlerinden, maksadın haklı göstereceği bir nispet dahilinde iktibaslar yapılmak suretiyle, hal ve vaziyetinden eğitim ve öğretim gayesine tahsis edildiği anlaşılan seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi serbesttir. 2 nci maddenin üçüncü bendinde ve 4 üncü maddenin birinci fıkrasının birinci ve beşinci bentlerinde gösterilen neviden eserler, ancak seçme ve toplama eserin münderecatını aydınlatmak üzere iktibas edilebilir. Ancak bu serbestlik, hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar verir veya eserden normal yararlanma ile çelişir şekilde kullanılamaz.
- (2)Münhasıran okullara mahsus olarak hazırlanan ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onanan (okul-radyo) yayımları için de birinci fıkra hükümleri uygulanır.
- (3)(Ek: 21/2/2001 - 4630/18 md.)Yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş güzel sanat eserlerinden, iktibaslar yapılmak suretiyle eğitim ve öğretim gayesi dışında seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi ancak eser sahibinin izniyle mümkündür.
- (4)Bütün bu hallerde eser ve eser sahibinin adı mutat şekilde zikredilmek icap eder.
Kaynak: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, mevzuat.gov.tr. Fıkra numaraları okumayı kolaylaştırmak için eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Kaynak | Değişiklik |
|---|---|---|
| 13.12.1951 | 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (kabul 05.12.1951, RG 13.12.1951, S. 7981) | Madde, eğitim ve öğretim gayesine tahsis edilmiş seçme ve toplama eser hazırlanmasını serbest bırakan bir düzenleme ile kabul edildi. İkinci fıkradaki okul-radyo yayımlarına ilişkin hüküm o dönemden kalmıştır. |
| 07.06.1995 | 4110 sayılı Kanun m. 13 (yürürlük 12.06.1995) | Birinci fıkra bütünüyle değiştirildi. Değişiklikle iki önemli ekleme yapıldı: belirli eser türlerinin (FSEK 2/1-3 ile 4/1-1 ve 4/1-5) <strong>ancak münderecatı aydınlatmak üzere</strong> iktibas edilebileceği kuralı ve <strong>üç aşamalı test</strong>, yani serbestliğin hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar verir veya eserden normal yararlanma ile çelişir şekilde kullanılamayacağı kuralı. |
| 21.02.2001 | 4630 sayılı Kanun m. 18 (RG 03.03.2001, S. 24335 Mükerrer) | Maddeye üçüncü fıkra eklendi: eğitim ve öğretim gayesi <strong>dışında</strong> seçme ve toplama eser vücuda getirilmesinin ancak eser sahibinin izniyle mümkün olduğu açıkça hükme bağlandı. Bu ekleme, istisnanın eğitim amacıyla sınırlı olduğunu tereddüde yer bırakmayacak biçimde ortaya koymuştur. |
Ders Kitabı ve Ders Notu Hazırlarken Alıntı Yapmak
FSEK 34, eğitim materyali hazırlayanların temel dayanağıdır. Hüküm dört süzgeçten oluşur.
1. Kaynak eserler. İktibas yalnız yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş güzel sanat eserlerinden yapılabilir. Ayrım önemlidir: güzel sanat eserleri için alenileşme, diğer eserler için yayımlanma aranır. Bu ayrımın gerekçesini Hukuk Genel Kurulu FSEK 35 bağlamında ayrıntılı biçimde açıklamıştır (Yargıtay HGK, 29.06.2021, E. 2017/2628, K. 2021/865). Kavramlar için FSEK 7 şerhine bakabilirsiniz.
2. Amaç: eğitim ve öğretim gayesine tahsis. Derlemenin hâl ve vaziyetinden eğitim ve öğretim gayesine tahsis edildiğinin anlaşılması gerekir. Yani ürünün kendisi, biçimi ve sunumu eğitim amacını göstermelidir; kapağa "eğitim amaçlıdır" yazmak yetmez.
3. Oran: maksadın haklı göstereceği nispet. İktibas, derlemenin amacını aşmamalıdır. Hukuk Genel Kurulu bu ölçütü uygularken kullanılan eserlerin "bulundukları yer, kullanım şekli, kitap içeriğinde kullanılma oranı"nı birlikte değerlendirmiş ve belirleyici ölçütü şöyle koymuştur: iktibas edilen eserler aslî unsur olarak değil, yardımcı unsur olarak yer almalıdır (Yargıtay HGK, 29.06.2021, E. 2017/2628, K. 2021/865).
4. Şekil: adın zikri. FSEK 34/4 uyarınca bütün bu hâllerde eser ve eser sahibinin adı mutat şekilde zikredilmek icap eder. Bu şart yerine getirilmezse istisnadan yararlanılamaz.
Bir de tür sınırı vardır: FSEK 2/1-3 (bedii vasfı bulunmayan her nevi teknik ve ilmî mahiyette fotoğraf eserleri, haritalar, planlar, projeler, krokiler vb.) ile FSEK 4/1-1 ve 4/1-5 (yağlı ve suluboya tablolar gibi güzel sanat eserleri ile fotografik eserler) kapsamındaki eserler, ancak seçme ve toplama eserin münderecatını aydınlatmak üzere iktibas edilebilir. Bu türler bakımından iktibas, içeriği açıklamaya hizmet etmeli; kendi başına gösterim amacı taşımamalıdır.
Üç Aşamalı Test: Normal Yararlanma ve Meşru Menfaat
1995 değişikliğiyle birinci fıkranın sonuna eklenen cümle, uluslararası telif hukukunun "üç aşamalı test" olarak bilinen ölçütünü FSEK'e taşımıştır: bu serbestlik, hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar verir veya eserden normal yararlanma ile çelişir şekilde kullanılamaz.
Bu cümle, maddenin diğer şartları sağlansa bile devreye giren bir üst sınırdır. Pratik sonuçları şunlardır:
- İkame etkisi. Derleme, kaynak eserin yerine geçip onun satışını anlamsız kılıyorsa eserden normal yararlanma ile çelişir. Bir romanın tamamını içeren "ders kitabı" bu sınırı aşar.
- Bütün hâlinde alma. İktibas, kaynak eserin hususiyetini taşıyan bölümlerin tamamını kapsıyorsa serbestlik tartışmalı hâle gelir. Hukuk Genel Kurulu, yapılan iktibasın önceki eserin hususiyetini taşıyan tüm bölümlerini kapsaması hâlinde sonraki eserin bağımsız bir eser olduğundan bahsedilemeyeceğini belirtmiştir (Yargıtay HGK, 29.06.2021, E. 2017/2628, K. 2021/865).
- Ticari yayın. Aynı test, eğitim amacı görünümü altında ticari bir yayın hazırlanmasını da engeller.
Aynı ölçüt FSEK 37'nin son cümlesinde haber istisnası, FSEK 38'de ise şahsen kullanma bakımından da tekrarlanmıştır. Dolayısıyla bu, FSEK'in serbest yararlanma rejiminin ortak güvenliğidir.
Ceza Genel Kurulu FSEK 34'ü, mali haklara genel menfaat mülahazasıyla getirilen sınırlamalar arasında saymıştır (Yargıtay CGK, 28.01.2020, E. 2017/788, K. 2020/34). Sınırlama, koruduğu menfaatin gerektirdiği ölçüde uygulanır; ölçüyü aşan kullanım kural rejimine döner.
Eğitim Amacı Olmayan Derlemeler: 2001'de Kapanan Kapı
2001'den önce maddede yalnız eğitim amaçlı derlemelerin serbest olduğu yazıyordu; bunun karşıt anlamı tartışmalıydı. 4630 sayılı Kanunla eklenen üçüncü fıkra tartışmayı bitirmiştir: yayımlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş güzel sanat eserlerinden iktibaslar yapılmak suretiyle eğitim ve öğretim gayesi dışında seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi ancak eser sahibinin izniyle mümkündür.
Bunun pratik sonucu geniştir: eğitim amacı taşımayan antolojiler, seçkiler, "en iyiler" derlemeleri, tema albümleri ve benzeri ürünler FSEK 34'e dayanamaz.
Peki bu tür bir derleme başka bir istisnadan yararlanabilir mi? Hukuk Genel Kurulu bunun sınırını çizmiştir: eğitim ve öğretim amacı dışında hazırlanan derleme eser, bilimsel eser olarak nitelenmedikçe FSEK 35/1-b.3 anlamında iktibas serbestisinden yararlanamaz (Yargıtay HGK, 29.06.2021, E. 2017/2628, K. 2021/865).
Aynı kararda, bir derlemenin bilimsel eser sayılabilmesi için aranan ölçütler de ortaya konulmuştur. Kurul, uyuşmazlık konusu kitabı incelerken; bilgilerin belirli bir sistematik içinde bir araya getirilmesini, araştırma ürünü bilgilerin aydınlatıcı biçimde kaleme alınmasını, kullanılan güzel sanat eserlerinin estetik kaygılardan ziyade bilgi verme amacıyla kullanılmasını ve estetik etkinin bilimsel etkinin yanında ikinci planda kalmasını esas almıştır. Bilimsel eser bakımından kullanılan metodun, elde edilen bilgilerin çürütülemez olmasının ve konunun bir önemi yoktur; belirleyici olan eserin hitap ettiği kitlenin duygularına veya estetik beklentilerine değil zihinlerine, akıllarına hitap etmesidir.
Ders materyalinin temsili ise bu madde değil FSEK 33 konusudur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, FSEK 33 ve 34'te ilim ve edebiyat eserlerinin eğitim ve öğretim amacıyla kullanılmasının hukuka uygunluk sebebi olarak sayıldığını belirtmiş ve bu değerlendirme yapılmadan hüküm kurulmasını bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 11. HD, 29.06.2020, E. 2019/136, K. 2020/3265).
FSEK 34 Yargıtay kararları
Bu bölümde, maddenin uygulamada nasıl yorumlandığını gösteren 3 Yargıtay kararı yer alıyor. Kararların tamamı resmî tam metinleri okunarak seçildi ve konularına göre gruplandı; Hukuk Genel Kurulu kararları bulundukları grubun başında yer alır. Künyeye tıklayarak kararın tam metnine ulaşabilirsiniz.
Karar seçimi hakkında
Kartlar, eğitim istisnasını ve derlemede iktibasın sınırlarını doğrudan değerlendiren kararlardan seçildi. Oy çokluğuyla verilen kararda benimsenmeyen görüş ayıklandı; konusu başka maddelere ilişkin kararlar not alanında belirtildi.
Eğitim istisnasının değerlendirilmesi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
FSEK 33 ve 34'te eğitim ve öğretim amacıyla kullanım hukuka uygunluk sebebi olarak sayılmıştır; bu değerlendirme yapılmadan ihlal kararı verilemez
Olay: Bir öğretim üyesi, lisansüstü derste kullandığı slaytların haklarının kendisine ait olduğunu; aynı içeriğin başka bir öğretim üyesi tarafından izinsiz çoğaltılıp derslerde kullanıldığını ve uzaktan öğretimle yayınlandığını ileri sürerek maddi ve manevi tazminat istemiştir. Mahkeme, davalının slaytları yüzde 11,9 oranında aynen ve izinsiz kullandığı gerekçesiyle davayı kısmen kabul etmiştir.
Karar: Daire, bir bilginin bilimsel eser kapsamında korunabilmesi için öncekilerden farklı, özgün ve sahibinin hususiyetini yansıtma özelliğine sahip olması gerektiğini belirtmiştir. Bilirkişi raporunda davacının hak iddia ettiği bilgilerin daha önce var olan bilgiler olduğu ve özgün ve bağımsız yeni bir eser ortaya konmadığı belirlenmesine rağmen ihlal kabulünü doğru görmemiştir. Kabule göre de FSEK 33 ile 34/1'in metinlerini aktararak, bu maddelerde ilim ve edebiyat eserlerinin eğitim ve öğretim amacıyla kullanılmasının hukuka uygunluk sebebi olarak sayıldığını; davalıya isnat olunan eylemin bu düzenlemeler kapsamında temsil serbestisi ve eğitim istisnası kapsamında olup olmadığı değerlendirilmeden karar verilmesinin doğru olmadığını belirtmiş ve önceki onama ilamını kaldırarak kararı oy birliğiyle bozmuştur.
“5846 sayılı Kanun'un 33 ve 34. maddelerinde ilim ve edebiyat eserlerinin eğitim ve öğretim amacıyla kullanılması hukuka uygunluk sebebi olarak sayılmış olup”
Ne anlama geliyor?
Eğitim materyali uyuşmazlıklarında mahkeme, ihlal tespitinden önce eğitim istisnasını değerlendirmek zorundadır. Bu değerlendirmenin atlanması bozma sebebidir.
Derlemede iktibasın sınırı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
Eğitim amacı dışında hazırlanan derleme, bilimsel eser olarak nitelenmedikçe iktibas serbestisinden yararlanamaz; iktibas edilen eserler aslî değil yardımcı unsur olmalıdır
Olay: Hat sanatçıları, bir sempozyumda sergilenen hat eserlerinin ve biyografilerinin, davalının hazırladığı "Dünden Bugüne Hanım Hattatlar" isimli kitapta izinleri alınmaksızın kullanıldığını ileri sürerek tecavüzün men'i ve ref'i ile maddi ve manevi tazminat istemiştir.
Karar: Kurul, FSEK 35/1-b.3 anlamında bilimsel esere yapılacak iktibasın koşullarını altı başlıkta sıralamıştır: kendisinden iktibas yapılacak eserin güzel sanat eseri bakımından alenileşmiş, diğer eserler bakımından yayımlanmış olması; kendisine iktibas yapılacak eserin bilimsel eser niteliğini haiz olması; bu eserin müstakil olması; iktibasın içeriği aydınlatma amacı taşıması; maksadı haklı gösterecek oranda yapılması ve belli olacak şekilde yapılması. Eğitim ve öğretim amacı dışında hazırlanan derleme eserin, bilimsel eser olarak nitelenmedikçe iktibas serbestisinden yararlanamayacağını belirtmiştir. Somut olayda kitabı inceleyerek bilgilerin belirli bir sistematik içinde bir araya getirildiğini, araştırma ürünü bilgilerin aydınlatıcı biçimde kaleme alındığını, hat eserlerinin estetik kaygılardan ziyade bilgi verme amacıyla kullanıldığını ve estetik etkinin bilimsel etkinin yanında ikinci planda kaldığını saptayarak kitabı bilimsel eser kabul etmiştir. Eserlerin bulundukları yer, kullanım şekli ve kullanılma oranı gözetildiğinde iktibasın kitabın amacını aşmadığını; eserlerin aslî değil yardımcı unsur olarak kullanıldığını ve her eserin altına aidiyet bilgisinin eklenmesiyle iktibasın belli olduğunu belirleyerek kullanımı iktibas serbestisi kapsamında saymış ve direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.
“eğitim ve öğretim amacı dışında hazırlanan derleme eser, bilimsel eser olarak nitelenmedikçe, FSEK'in 35/1-b.3 maddesi anlamında iktibas serbestisinden yararlanması mümkün değildir.”
Ne anlama geliyor?
Eğitim amacı taşımayan bir derleme FSEK 34'e dayanamaz; ancak bilimsel eser niteliği kazanırsa FSEK 35'ten yararlanabilir. Her iki hâlde de alınan eserlerin yardımcı unsur olarak kalması ve aidiyetin açıkça gösterilmesi gerekir.
Not: Karar oy çokluğuyla verilmiştir. Kullanımın iktibas serbestisi sınırlarını aştığı ve kanuna uygun bir derleme bulunmadığı yönündeki görüş Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir; yukarıdaki özete alınmamıştır.
Maddenin sistem içindeki yeri
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
Eğitim ve öğretim için seçme ve toplama eserler, mali haklara genel menfaat mülahazasıyla getirilen sınırlamalar arasındadır
Olay: Bir markette internet radyosu yayını müşterilere dinletilmiş; meslek birliklerinin şikâyeti üzerine işletme sahibi hakkında FSEK 71/1 uyarınca dava açılmıştır. Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı suçun unsurlarının oluşup oluşmadığında ayrılmıştır.
Karar: Kurul, eser sahibine tanınan mali ve manevi hakların Kanun'da sayılanlarla sınırlı olduğunu ve korumanın kapsamını kanun hükümlerinin içeriğinin tayin ettiğini belirtmiştir. Mali hakların kanunla getirilen sınırlamalarını altı başlıkta sıralamış; eğitim ve öğretim için seçme ve toplama eserleri (m. 34) mevzuat ve içtihatlar, nutuklar, temsil serbestisi, iktibas serbestisi, gazete münderecatı ve haber ile birlikte "genel menfaat mülahazasiyle" getirilen sınırlamalar arasında göstermiştir. Somut olayda FSEK 71/1'deki suçun maddi unsurlarının oluştuğunu, ancak radyo yayınının içeriğine müdahale imkânı bulunmayan sanıkta kast bulunmadığından manevi unsurun gerçekleşmediğini kabul ederek Başsavcılık itirazını oy birliğiyle reddetmiştir.
“2- Genel menfaat mülahazasiyle; mevzuat ve içtihatlar (mad. 31), nutuklar ( mad. 32), temsil serbestisi (mad. 33), eğitim ve öğretim için seçme ve toplama eserler (mad. 34), iktibas serbestisi (mad. 35), gazete münderecatı (mad. 36), haber (mad. 37)”
Ne anlama geliyor?
FSEK 34 bir istisnadır ve kanun metnindeki şartlarla sınırlıdır. Eğitim amacı dışına çıkan veya oranı aşan kullanımlar kural rejimine tabidir.
Not: Kararın somut konusu FSEK 41 ve 71'dir; buraya, FSEK 34'ün sınırlamalar sistemindeki yerini göstermesi nedeniyle alınmıştır.
FSEK 34 ile ilgili maddeler
- FSEK m. 2 — İlim ve edebiyat eserleri
- FSEK m. 4 — Güzel sanat eserleri
- FSEK m. 6 — İşlenmeler ve derlemeler
- FSEK m. 7 — Alenileşmiş ve yayımlanmış eserler
- FSEK m. 8 — Eser sahibi: genel olarak
- FSEK m. 22 — Çoğaltma hakkı
- FSEK m. 30 — Amme intizamı mülahazasiyle
- FSEK m. 33 — Temsil serbestisi
- FSEK m. 35 — İktibas serbestisi
- FSEK m. 38 — Şahsen kullanma
- FSEK m. 68 — Tecavüzün ref'i ve bedel
- FSEK m. 70 — Tazminat
Uygulamada dikkat edilecekler
Pratik notlar
- 1.Kaynak eserin türüne göre şartı belirleyin: güzel sanat eserlerinde alenileşme, diğer eserlerde yayımlanma aranır.
- 2.Derlemenin hâl ve vaziyetinden eğitim ve öğretim gayesine tahsis edildiğinin anlaşılmasına dikkat edin.
- 3.İktibas oranını amaçla ölçün; alınan eserler aslî değil yardımcı unsur olarak kalmalıdır.
- 4.FSEK 2/1-3 ile 4/1-1 ve 4/1-5 kapsamındaki eserleri yalnız münderecatı aydınlatmak üzere kullanın.
- 5.Derlemenin kaynak eserin yerine geçmemesine, eserden normal yararlanma ile çelişmemesine dikkat edin.
- 6.Her alıntıda eser ve eser sahibinin adını mutat şekilde belirtin; bu bir şekil şartıdır.
- 7.Eğitim amacı taşımayan seçki ve antolojilerde eser sahibinden izin alın; FSEK 34/3 bunu zorunlu kılar.
- 8.Eğitim dışı bir derlemenin FSEK 35'ten yararlanabilmesi için bilimsel eser niteliğini taşıması gerektiğini gözetin.
- 9.Ders materyalinin derste temsili için FSEK 33'ün, materyalin hazırlanması için FSEK 34'ün uygulandığını ayırt edin.
- 10.Uyuşmazlıkta önce materyalin özgün ve hususiyet taşıyan bir eser olup olmadığını değerlendirin.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Madde metni resmî kaynaktan alınmış, kararlar resmî tam metinleri üzerinden özetlenmiştir.