Kısa cevap · FSEK 38
FSEK 38, eser sahibinin haklarına <strong>hususi menfaat</strong> gerekçesiyle getirilen sınırlamaların ilkidir ve iki ayrı rejim içerir. Birinci fıkra genel kuralı koyar: bütün fikir ve sanat eserlerinin <strong>kâr amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus</strong> çoğaltılması mümkündür; ancak bu çoğaltma hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz. Devamındaki fıkralar ise yalnız <strong>bilgisayar programlarına</strong> özgüdür: programı hukuki yollardan edinen kişinin amaca uygun kullanım için çoğaltma ve işleme yapması, programı yüklemesi, çalıştırması, hataları düzeltmesi ve <strong>bir adet yedekleme kopyası</strong> yapması sözleşmeyle önlenemez; ayrıca <strong>araişlerliği</strong> sağlamak için kod çoğaltma ve çevirisi belirli şartlarla serbesttir.
Bu sayfada neler var? (9 bölüm)
Temel kavramlar
- Şahsen kullanma
- Eserin kişinin kendi kullanımı için çoğaltılması. Kâr amacı güdülmemesi şarttır ve kişisel çevrenin dışına çıkan kullanımları kapsamaz.
- Üç aşamalı test
- Çoğaltmanın hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar vermemesi ve eserden normal yararlanmaya aykırı olmaması kuralı (FSEK 38/1).
- Hukuki yollardan edinme
- Bilgisayar programına ilişkin istisnaların ön koşulu. Programı yasal yollardan edinmemiş kişi bu fıkralardan yararlanamaz.
- Yedekleme kopyası
- Programın kullanımı için gerekli olduğu sürece bir adet yedek kopya yapma hakkı. Sözleşmeyle önlenemez (FSEK 38/4).
- Sözleşmeyle önlenemezlik
- Programı yükleme, çalıştırma, hataları düzeltme ve yedek kopya alma haklarının emredici niteliği.
- Gözlemleme ve tetkik
- Programın ögeleri altında yatan düşünce ve ilkeleri belirlemek amacıyla işleyişini gözlemleme, tetkik ve sınama serbestisi (FSEK 38/5).
- Araişlerlik (interoperability)
- Bağımsız yaratılmış bir programın diğer programlarla birlikte çalışabilmesi. Bunu sağlamak için kod çoğaltma ve çevirisi şartlı olarak serbesttir (FSEK 38/6).
- Araişlerlik istisnasının sınırı
- Elde edilen bilgilerin başka amaçla kullanılamaması, başkalarına verilemeyeceği ve esastan benzer bir program geliştirilmesinde kullanılamayacağı (FSEK 38/7).
- Hususi menfaat sınırlamaları
- Ceza Genel Kurulunun tasnifinde şahsen kullanma (m. 38), kopya ve teşhir (m. 40) ile umuma açık mahallerde kullanım (m. 41) bu grupta yer alır.
Bir bakışta FSEK 38
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Temel kural | Bütün eserlerin kâr amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması mümkündür. | FSEK m. 38/1 |
| Üst sınır | Çoğaltma, hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz. | FSEK m. 38/1 |
| İnternete yükleme | Eseri herkesin indirebileceği biçimde erişime açmak şahsen kullanmaya mahsus bir çoğaltma değildir. | 11. HD 2019/2789 |
| Kâr amacı | Kâr veya ticari amaç saikiyle hareket edilip edilmemesi, fiilin hak ihlali yaratan niteliğini değiştirmez. | 11. HD 2019/2789 |
| Yazılımda çoğaltma | Sözleşmede belirleyici hüküm yoksa, amaca uygun kullanım için gerekli olduğunda programı hukuki yollardan edinen kişi çoğaltma ve işleme yapabilir. | FSEK m. 38/3 |
| Yedek kopya | Programı yasal yollardan edinen kişinin bir adet yedekleme kopyası yapması sözleşmeyle önlenemez. | FSEK m. 38/4 |
| Yükleme ve hata düzeltme | Programı yükleme, çalıştırma ve hataları düzeltme sözleşmeyle önlenemez. | FSEK m. 38/4 |
| Tersine inceleme | Programın ögeleri altında yatan düşünce ve ilkeleri belirlemek için işleyişini gözlemleme, tetkik ve sınama serbesttir. | FSEK m. 38/5 |
| Araişlerlik | Araişlerliği sağlamak için kod çoğaltma ve çevirisi üç şartla serbesttir. | FSEK m. 38/6 |
| Araişlerlik yasağı | Elde edilen bilgiler başka amaçla kullanılamaz, başkalarına verilemez ve esastan benzer program geliştirilmesinde kullanılamaz. | FSEK m. 38/7 |
| Ceza yargılamasında | Ele geçen kopyaların yasal yedekleme kopyası niteliğinde bulunup bulunmadığı tespit edilmeden hüküm kurulamaz. | 7. CD 2013/17570 |
| Maddenin yeri | Hususi menfaat mülahazasıyla mali haklara getirilen sınırlamalar arasındadır. | CGK 2020/34 |
FSEK 38 madde metni
Üçüncü Bölüm: Fikrî Haklar · B) Tahditler — III. Hususi menfaat mülahazasiyle
Şahsan kullanma — Madde 38
- (1)(Değişik: 7/6/1995 - 4110/14 md.) — Fıkrada yer alan "yayımlanma veya" ibaresi 4630 sayılı Kanunla metinden çıkarılmıştır.Bütün fikir ve sanat eserlerinin, kâr amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması mümkündür. Ancak, bu çoğaltma hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz.
- (2)(Mülga: 21/2/2001 - 4630/36 md.)
- (3)Sözleşmede belirleyici hükümlerinin yokluğu durumunda, hata düzeltme de dahil, bilgisayar programının düşünüldüğü amaca uygun kullanımı için gerekli olduğu durumda, bilgisayar programının onu hukuki yollardan edinen kişi tarafından çoğaltılması ve işlenmesi serbesttir.
- (4)Bilgisayar programını yasal yollardan edinen kişinin programı yüklemesi, çalıştırması ve hataları düzeltmesi sözleşme ile önlenemez. Bilgisayar programının kullanımı için gerekli olduğu sürece, bilgisayar programını kullanma hakkına sahip kişinin bir adet yedekleme kopyası yapması sözleşme ile önlenemez.
- (5)Bilgisayar programının kullanım hakkına sahip kişinin yapmaya hak kazandığı bilgisayar programının yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi veya depolanması fiillerini ifa ettiği sırada, bilgisayar programının herhangi bir ögesi altında yatan düşünce ve ilkeleri belirlemek amacı ile, programın işleyişini gözlemlemesi, tetkik etmesi ve sınaması serbesttir.
- (6)Bağımsız yaratılmış bir bilgisayar programı ile diğer programların ara işlerliğini gerçekleştirmek üzere gerekli bilgileri elde etmek için, bilgisayar programının çoğaltılması ve işlenmesi anlamında kod'un çoğaltılmasının ve kod formunun çevirisinin de zorunlu olduğu durumlarda, bu fiillerin ifası aşağıdaki şartların karşılanması hâlinde serbesttir: 1. Bu fiillerin, ruhsat sahibi veya bir bilgisayar programının kopyasını kullanma hakkı sahibi diğer bir kişi tarafından veya onların adına bunu yapmaya yetkili kişi tarafından ifa edilmesi, 2. Araişlerliği gerçekleştirmek için gerekli bilginin, (1) numaralı bentte belirtilen kişilerin kullanımlarına sunulmaması, 3. Bu fiillerin, araişlerliği gerçekleştirmek için gereken program parçaları ile sınırlı olması.
- (7)Yukarıdaki fıkra hükümleri, onun uygulanması ile elde edilen bilgilerin; 1. Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının araişlerliğini gerçekleştirmenin dışında diğer amaçlar için kullanılmasına, 2. Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının araişlerliği için gerekli olduğu durumlar dışında başkalarına verilmesine, 3. İfade ediliş bakımından esastan benzer bir bilgisayar programının geliştirilmesi, üretilmesi veya pazarlanması veya fikri hakları ihlal eden herhangi diğer bir fiil için kullanılmasına, izin vermez.
- (8)Altıncı ve Yedinci fıkra hükümleri, programdan normal yararlanma ile çelişir veya hak sahibinin meşru yararlarına makul olmayan müdahale eder şekilde kullanılmasına izin verecek tarzda yorumlanamaz.
Kaynak: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, mevzuat.gov.tr. Fıkra numaraları okumayı kolaylaştırmak için eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi
| Tarih | Kaynak | Değişiklik |
|---|---|---|
| 13.12.1951 | 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (kabul 05.12.1951, RG 13.12.1951, S. 7981) | Madde "Şahsan kullanma" kenar başlığıyla kabul edildi ve yalnız kişisel kullanım için çoğaltmayı düzenliyordu. Bilgisayar programlarına ilişkin hiçbir hüküm içermiyordu. |
| 07.06.1995 | 4110 sayılı Kanun m. 14 (yürürlük 12.06.1995) | Birinci fıkra değiştirildi ve bilgisayar programlarına ilişkin fıkralar eklendi. Değişiklikle <strong>üç aşamalı test</strong> birinci fıkraya işlendi; ayrıca yazılım sektörüne özgü olarak <strong>yedekleme kopyası</strong>, <strong>hata düzeltme</strong>, <strong>gözlemleme ve tetkik</strong> ile <strong>araişlerlik</strong> istisnaları getirildi. |
| 21.02.2001 | 4630 sayılı Kanun m. 36 ve ilgili maddeler (RG 03.03.2001, S. 24335 Mükerrer) | İkinci fıkra yürürlükten kaldırıldı ve birinci fıkrada yer alan <strong>"yayımlanma veya"</strong> ibaresi metinden çıkarıldı. Bu ikinci değişiklik önemlidir: şahsen kullanma istisnası artık eserin yayımlanmasına ilişkin bir yetki içermez; yalnız çoğaltmaya özgülenmiştir. |
Şahsen Kullanma İçin Kopya Almak Serbest midir?
FSEK 38/1 iki şart koyar ve bir üst sınır getirir.
Şart 1: kâr amacı güdülmemesi. Çoğaltma ticari bir amaca hizmet etmemelidir.
Şart 2: şahsen kullanmaya mahsus olması. Kopya, kişinin kendi kullanımı için alınmalıdır. Ceza Genel Kurulu bu sınırı basamak sistemi bağlamında açıklamıştır: satın alma ile edinilen yararlanma kişi, ailesi ve yakın tanıdık çevresiyle sınırlıdır; eser kişisel bağlantı bulunmayan çevrenin yararlanmasına sunulduğu anda hak sahibinin yeniden yararlanma hakkı doğar (Yargıtay CGK, 28.01.2020, E. 2017/788, K. 2020/34).
Üst sınır: üç aşamalı test. Çoğaltma, hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz. Aynı ölçüt FSEK 34/1 ve FSEK 37'de de tekrarlanır.
Bu çerçeveye girmeyen tipik kullanımlar şunlardır:
- Eseri internette herkesin erişimine açmak.
- Kopyayı arkadaş, müşteri veya çalışan çevresine dağıtmak.
- İşletme içinde çok sayıda kopya üretmek.
- Kopyayı satmak veya bir hizmetin parçası olarak sunmak.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin onadığı bir kararda tam bu ayrım yapılmıştır: bir derleme eserin, eser sahiplerinden izin alınmaksızın ve şahsen kullanmaya mahsus bir çoğaltma fiili olmaksızın bir internet sitesinden ücretsiz indirilebilir hâlde tutulması ihlal sayılmış; ayrıca kâr veya ticari amaç saikiyle hareket edilip edilmemesinin, işlenen fiilin hak ihlali yaratan niteliğini değiştirmediği belirtilmiştir (Yargıtay 11. HD, 09.04.2019, E. 2018/712, K. 2019/2789).
2001 değişikliğinin sessiz ama önemli bir sonucu da vardır: birinci fıkradan "yayımlanma veya" ibaresi çıkarılmıştır. Yani istisna yalnız çoğaltmayı kapsar; yayma ve umuma iletim bakımından FSEK 23 ve FSEK 25 uygulanır.
Bilgisayar Programlarında Özel Rejim
FSEK 38'in üçüncü ve sonraki fıkraları yalnız bilgisayar programlarına özgüdür ve 1995'te yazılım sektörünün ihtiyaçları için eklenmiştir. Hepsinin ortak ön koşulu vardır: yararlanan kişi programı hukuki/yasal yollardan edinmiş olmalıdır.
1. Amaca uygun kullanım için çoğaltma ve işleme (38/3). Sözleşmede belirleyici hükümlerin yokluğu durumunda, hata düzeltme de dahil, programın düşünüldüğü amaca uygun kullanımı için gerekli olduğunda çoğaltma ve işleme serbesttir.
2. Sözleşmeyle önlenemeyen haklar (38/4). Bu fıkra emredicidir ve lisans sözleşmelerinin sınırını çizer:
- Programı yükleme, çalıştırma ve hataları düzeltme sözleşmeyle önlenemez.
- Programın kullanımı için gerekli olduğu sürece bir adet yedekleme kopyası yapılması sözleşmeyle önlenemez.
Yedek kopya hakkının pratik sonucu ceza yargılamasında da görülür. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, bir iş yerinde ele geçen kopyalanmış program CD'leri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bunların FSEK'te tanımlanan eser olup olmadığının ve sanığın savunması doğrultusunda yasal olarak yapılan yedekleme kopyası niteliğinde bulunup bulunmadığının tespitinden sonra karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle hüküm kurulmasını bozma sebebi saymıştır (Yargıtay 7. CD, 09.07.2013, E. 2011/10350, K. 2013/17570).
3. Gözlemleme, tetkik ve sınama (38/5). Kullanım hakkına sahip kişi, yükleme, görüntüleme, çalıştırma, iletme veya depolama fiillerini ifa ederken programın herhangi bir ögesi altında yatan düşünce ve ilkeleri belirlemek amacıyla programın işleyişini gözlemleyebilir, tetkik ve sınayabilir. Bu hüküm fikir-ifade ayrımının yazılımdaki yansımasıdır: korunan şey kodun ifadesidir, altındaki fikir değil.
Araişlerlik İstisnası: Kodu Ne Zaman İnceleyebilirsiniz?
FSEK 38/6, bağımsız yaratılmış bir programın diğer programlarla birlikte çalışabilmesi (araişlerlik) için gerekli bilgileri elde etmek amacıyla kodun çoğaltılmasını ve kod formunun çevirisini serbest bırakır. Ancak bu, üç şartın birlikte gerçekleşmesine bağlıdır:
- Fiillerin ruhsat sahibi veya programın kopyasını kullanma hakkı sahibi diğer bir kişi tarafından veya onların adına bunu yapmaya yetkili kişi tarafından ifa edilmesi,
- Araişlerliği gerçekleştirmek için gerekli bilginin bu kişilerin kullanımına sunulmamış olması,
- Fiillerin, araişlerliği gerçekleştirmek için gereken program parçaları ile sınırlı olması.
Yedinci fıkra ise elde edilen bilgilerin kullanımına üç yasak koyar. Bu bilgiler:
- Araişlerliği gerçekleştirmenin dışında diğer amaçlar için kullanılamaz,
- Araişlerlik için gerekli olduğu durumlar dışında başkalarına verilemez,
- İfade ediliş bakımından esastan benzer bir programın geliştirilmesi, üretilmesi veya pazarlanmasında ya da fikrî hakları ihlal eden herhangi bir fiilde kullanılamaz.
Sekizinci fıkra bu iki fıkraya bir yorum kuralı ekler: altıncı ve yedinci fıkra hükümleri, programdan normal yararlanma ile çelişir veya hak sahibinin meşru yararlarına makul olmayan müdahale eder şekilde kullanılmasına izin verecek tarzda yorumlanamaz.
Bu rejimin sınırı uygulamada lisans sözleşmeleriyle birlikte okunur: FSEK 38/4'teki haklar sözleşmeyle kaldırılamazken, bunun dışındaki kullanımlar sözleşmeye tabidir. İkinci el yazılım satışına ilişkin emredici sınır için FSEK 23 şerhine, programların işlenmesi için FSEK 6 ve FSEK 21 şerhlerine bakabilirsiniz.
FSEK 38 Yargıtay kararları
Bu bölümde, maddenin uygulamada nasıl yorumlandığını gösteren 3 Yargıtay kararı yer alıyor. Kararların tamamı resmî tam metinleri okunarak seçildi ve konularına göre gruplandı; Ceza Genel Kurulu kararları bulundukları grubun başında yer alır. Künyeye tıklayarak kararın tam metnine ulaşabilirsiniz.
Karar seçimi hakkında
Kartlar, şahsen kullanma istisnasının sınırını ve bilgisayar programına ilişkin özel rejimi doğrudan değerlendiren kararlardan seçildi. Onama kararlarında gerekçenin hangi mahkemeye ait olduğu ve fıkra numarasına ilişkin farklılık not alanında belirtildi.
Şahsen kullanmanın sınırı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
Eseri internette ücretsiz indirilebilir hâlde tutmak şahsen kullanmaya mahsus çoğaltma değildir; kâr amacının bulunmaması ihlali ortadan kaldırmaz
Olay: Çok yazarlı bir derleme eserin, eser sahiplerinden izin alınmaksızın davalıya ait internet sitesinden ücretsiz olarak indirilebildiği tespit edilmiştir. Eser sitede yaklaşık iki yıl erişime açık kalmış, başka siteler de bu adrese bağlantı vererek erişim sağlamıştır. Eser sahipleri tecavüzün ref'i ile maddi ve manevi tazminat istemiştir.
Karar: İlk derece mahkemesi, eserin FSEK 1/B-d ve 6. maddelerine göre derleme eser niteliğinde olduğunu; eserin izin alınmaksızın ve şahsen kullanmaya mahsus bir çoğaltma fiili olmadan ücretsiz olarak indirilebildiğini saptamıştır. FSEK 25, 68 ve 71. maddelerine göre kâr veya ticari amaç saikiyle hareket edilmiş olup olmamasının, işlenen fiilin hak ihlali yaratan niteliğini değiştirmediğini belirterek tecavüzün ref'ine, FSEK 68 uyarınca hesaplanan maddi tazminata ve manevi tazminata karar vermiştir. Bölge Adliye Mahkemesi davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiş; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi de davanın FSEK 10. maddesi çerçevesinde eser sahipleri arasındaki birliktelik hükmü ve aynı maddenin ikinci fıkrasındaki yollama nedeniyle Türk Borçlar Kanunu'nun 620 ve devamı maddelerindeki adi ortaklık hükümleri çerçevesinde birlik adına açılmış bir dava olduğunu belirterek kararı onamıştır.
“davaya konu ... isimli eserin davalı tarafça eser sahiplerinden izin alınmaksızın ve şahsen kullanmaya mahsus bir çoğaltma fiili olmadan ücretsiz olarak indirilebildiği”
Ne anlama geliyor?
Şahsen kullanma istisnası kişisel çevreyle sınırlıdır. Eseri herkesin indirebileceği biçimde paylaşmak, para kazanılmasa bile ihlaldir.
Not: Alıntı, Dairenin uygun bularak onadığı ilk derece mahkemesi gerekçesindendir. Karar oy çokluğuyla verilmiş olup karşı oy yalnız istinaf ret harcı ile temyiz onama harcının maktu mu nisbi mi olacağına ilişkindir; esasa dair bir ayrılık içermez.
Yedekleme kopyası savunması
Yargıtay 7. Ceza Dairesi
Ele geçen program kopyalarının FSEK kapsamında yasal yedekleme kopyası niteliğinde bulunup bulunmadığı tespit edilmeden hüküm kurulamaz
Olay: Sanığın iş yerinde kopyalanmış program CD'leri ele geçirilmiş ve FSEK'e aykırılıktan hükümlülük ile müsadere kararı verilmiştir. Sanık, kopyaların yasal yedekleme kopyası olduğunu savunmuştur.
Karar: Daire, sanığın iş yerinde ele geçen kopyalanmış program CD'leri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bunların FSEK'te tanımlanan fikir ve sanat eseri olup olmadıklarının ve sanığın savunması doğrultusunda FSEK'in yedekleme kopyasına ilişkin hükmü kapsamında yasal olarak yapılan yedekleme kopyası niteliğinde bulunup bulunmadıklarının tespitinden sonra karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulmasını bozma sebebi saymıştır. Kabule göre de adli para cezasının gün para cezası yerine yıl karşılığı tayin edilmesini, indirimde yürürlükte olmayan hükmün uygulanmasını ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması bakımından zararın basit bir araştırmayla tespit edilebilir olup olmadığı değerlendirilmeden karar verilmesini de hukuka aykırı bulmuş ve hükmü oy birliğiyle bozmuştur.
“sanığın savunması doğrultusunda 5846 sayılı yasanın 38/3. maddesi kapsamında yasal olarak yapılan yedekleme kopyası niteliğinde bulunup bulunmadıklarının tespitinden sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi”
Ne anlama geliyor?
Yazılım korsanlığı iddialarında yedek kopya savunması ciddi bir savunmadır. Mahkeme, kopyaların yasal yedek olup olmadığını bilirkişi incelemesiyle saptamak zorundadır.
Not: Kararda hüküm "38/3" olarak anılmıştır; yedekleme kopyasına ilişkin kural yürürlükteki metinde maddenin dördüncü fıkrasında yer almaktadır (ikinci fıkra 4630 sayılı Kanunla mülga edilmiştir).
Kişisel kullanımın sınırı
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
Satın alma ile edinilen yararlanma kişi, ailesi ve yakın tanıdık çevresiyle sınırlıdır; bu çevrenin dışına çıkıldığında hak sahibinin yeniden yararlanma hakkı doğar
Olay: Bir markette, internet üzerinden yayın yapan bir radyo kanalının yayını bilgisayar aracılığıyla işletmenin hoparlör sisteminden müşterilere dinletilmiştir. Meslek birliklerinin şikâyeti üzerine işletme sahibi hakkında FSEK 71/1 uyarınca dava açılmıştır.
Karar: Kurul, mali hakların kanunla getirilen sınırlamalarını altı başlıkta sıralamış ve şahsen kullanmayı (m. 38) kopya ve teşhir (m. 40) ile umuma açık mahallerde kullanım (m. 41) ile birlikte "hususi menfaat mülahazasiyle" getirilen sınırlamalar arasında göstermiştir. Basamak sistemini açıklayarak, eseri içeren ürünü satın alan tüketicinin mülkiyet yanında eserden yararlanma hakkı elde ettiğini; ancak bu yararlanmayı sadece kendisi, ailesi ve yakın tanıdık çevresiyle sınırlı olarak gerçekleştirebileceğini; eseri kişisel bağlantı içinde olmadığı çevrenin yararlanmasına sunduğu anda hak sahibinin eserden yeniden yararlanma hakkının doğacağını belirtmiştir. Somut olayda suçun maddi unsurlarının oluştuğunu, ancak radyo yayınının içeriğine müdahale imkânı bulunmayan sanıkta kast bulunmadığından manevi unsurun gerçekleşmediğini kabul ederek Başsavcılık itirazını oy birliğiyle reddetmiştir.
“tüketici yararlanmayı sadece kendisi, ailesi ve yakın tanıdık çevresiyle sınırlı olarak gerçekleştirebilecek olup eseri kişisel bağlantı içerisinde olmadığı çevrenin yararlanmasına sunduğu anda, hak sahibinin eserden yeniden yararlanma hakkı doğacaktır.”
Ne anlama geliyor?
"Kendim için aldım" savunmasının sınırı nettir: kişi, aile ve yakın tanıdık çevresi. İşletme müşterileri, öğrenciler veya takipçiler bu çevrenin dışındadır.
Not: Kararın somut konusu FSEK 41 ve 71'dir; buraya, şahsen kullanmanın sınırını ve FSEK 38'in sınırlamalar sistemindeki yerini göstermesi nedeniyle alınmıştır.
FSEK 38 ile ilgili maddeler
- FSEK m. 2 — İlim ve edebiyat eserleri
- FSEK m. 6 — İşlenmeler ve derlemeler
- FSEK m. 10 — Eser sahipleri arasındaki birlik
- FSEK m. 21 — İşleme hakkı
- FSEK m. 22 — Çoğaltma hakkı
- FSEK m. 23 — Yayma hakkı
- FSEK m. 25 — Umuma iletim hakkı
- FSEK m. 30 — Amme intizamı mülahazasiyle
- FSEK m. 37 — Haber
- FSEK m. 40 — Kopya ve teşhir
- FSEK m. 41 — Umuma açık mahallerde kullanım
- FSEK m. 71 — Manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz
Uygulamada dikkat edilecekler
Pratik notlar
- 1.Kişisel kopya alırken kâr amacı gütmediğinizden ve kopyanın kişisel çevrenizde kaldığından emin olun.
- 2.Eseri internette paylaşmanın, para kazanılmasa bile şahsen kullanma sayılmadığını gözetin.
- 3.İşletme içinde çok sayıda kopya üretmeyin; bu kullanım kişisel çevrenin dışındadır.
- 4.2001 değişikliğiyle istisnanın yalnız çoğaltmaya özgülendiğini, yayma ve umuma iletimi kapsamadığını hatırlayın.
- 5.Yazılım istisnalarından yararlanmak için programı yasal yollardan edindiğinizi belgeleyin.
- 6.Lisans sözleşmesinde yükleme, çalıştırma, hata düzeltme ve bir adet yedek kopya haklarını kısıtlayan hükümlerin geçersiz olduğunu bilin.
- 7.Yedek kopyayı bir adetle sınırlı tutun ve yalnız programın kullanımı için gerekli olduğu sürece saklayın.
- 8.Ceza soruşturmasında ele geçen kopyalar için yedekleme savunmasını ileri sürüp bilirkişi incelemesi talep edin.
- 9.Araişlerlik incelemesini gereken program parçalarıyla sınırlayın ve gerekli bilgi size sunulmuşsa bu yola başvurmayın.
- 10.Araişlerlik incelemesinden elde edilen bilgileri başka amaçla kullanmayın, üçüncü kişilere vermeyin ve benzer program geliştirmede kullanmayın.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Madde metni resmî kaynaktan alınmış, kararlar resmî tam metinleri üzerinden özetlenmiştir.