4721 sayılı Türk Medeni Kanunu · H. Miras sözleşmeleri (527 olumlu miras sözleşmesi · 528-530 mirastan feragat sözleşmesi)

TMK Madde 527-530: Olumlu Miras Sözleşmesi ve Mirastan Feragat Sözleşmesi — Şekil Şartı, Altsoya Etkisi, Hükümden Düşme ve Tereke Alacaklıları

Üçüncü Kitap: Miras Hukuku › Birinci Kısım: Mirasçılar › İkinci Bölüm: Ölüme Bağlı Tasarruflar › Üçüncü Ayırım: Ölüme Bağlı Tasarrufların Çeşitleri › H. Miras sözleşmeleri (527 olumlu miras sözleşmesi · 528-530 mirastan feragat sözleşmesi)

Hazırlayan: Av. Murat Aydar15 yüksek mahkeme kararıYürürlükteki metinGüncelleme: 26.09.2026

Kısa cevap · TMK 527

Miras sözleşmesi, mirasbırakanın karşı tarafla anlaşarak kendini bağladığı ölüme bağlı tasarruftur: olumlu miras sözleşmesiyle mirasını veya belirli bir malını birine bırakmayı üstlenir (TMK 527), mirastan feragat sözleşmesiyle ise bir mirasçısı karşılıklı veya karşılıksız olarak ileride doğacak miras hakkından vazgeçer (TMK 528). Her iki sözleşme de resmî vasiyetname şeklinde, yani noter gibi bir resmî memur ve iki tanık önünde yapılmalıdır (TMK 545); mirasbırakan sözleşmeyi vekille yapamaz. Feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder; karşılık alınmışsa feragat, aksi kararlaştırılmadıkça çocuklarını da etkiler, karşılıksız feragatte ise çocukların durumu sözleşmeye göre belirlenir. Feragat belli bir kişi lehine yapılmışsa ve o kişi mirasçı olamazsa hükümden düşer (TMK 529). Kardeşlerin kendi aralarında imzaladığı belgeler mirastan feragat değildir; mirasbırakanın katılımı olmadan açılmamış miras hakkında yapılan sözleşmeler geçersizdir (TMK 678). Yargıtay, feragat eden mirasçının mirasçılık belgesinde gösterilmesini ve payının kime kaldığının hükümde yazılmasını istemektedir. Terekenin borçları karşılanamıyorsa feragat karşılığı son beş yılda alınanlardan zenginleşme tutarında sorumluluk doğar (TMK 530).

Bu sayfada neler var? (17 bölüm)
  1. TMK 527 madde metni
  2. Değişiklik geçmişi
  3. Olumlu Miras Sözleşmesi Nedir? Bağlayıcılığı, Mirasbırakanın Tasarruf Özgürlüğü ve İtiraz Hakkı (TMK 527)
  4. Mirastan Feragat Sözleşmesi Nedir? İvazlı-İvazsız Feragat, Kısmi Feragat ve Lehine Feragat (TMK 528)
  5. Mirastan Feragat Sözleşmesinin Şekil Şartı ve Ehliyet: Noter, İki Tanık, Vekille Yapılamaz (TMK 545, 503)
  6. Kardeşler Arasında İmzalanan “Feragatname”, Miras Payının Devri ve Mirasın Reddi Arasındaki Fark (TMK 677-678)
  7. Mirastan Feragat Çocukları Etkiler mi? İvazlı ve İvazsız Feragatin Altsoya Etkisi (TMK 528/3)
  8. Feragatin Hükümden Düşmesi: Lehine Feragat Edilen Kişi Mirasçı Olamazsa (TMK 529)
  9. Tereke Alacaklıları ve Feragat Edenin Kendi Alacaklıları (TMK 530)
  10. Mirastan Feragat Sözleşmesinin İptali: Hata, Hile, Korkutma, Ehliyetsizlik ve Karşılığın Ödenmemesi
  11. Veraset İlamında (Mirasçılık Belgesinde) Mirastan Feragat Nasıl Gösterilir?
  12. Feragat Edene Yapılan Ödemelerin Tenkisi ve Geri Verme Seçeneği (TMK 573-574)
  13. TMK 527 Yargıtay kararları
  14. TMK 527 ile ilgili maddeler
  15. Uygulamada dikkat edilecekler
  16. Konuyla ilgili yazılar
  17. Sıkça sorulan sorular

Temel kavramlar

Miras sözleşmesi
Mirasbırakanın karşı tarafla birlikte yaptığı ve kendisini bağlayan ölüme bağlı tasarruf; olumlu miras sözleşmesi ve mirastan feragat sözleşmesi olarak ikiye ayrılır (TMK 527, 528).
Olumlu miras sözleşmesi
Mirasbırakanın mirasını veya belirli bir malını sözleşmenin karşı tarafına ya da üçüncü bir kişiye bırakmayı üstlendiği sözleşme (TMK 527).
Mirastan feragat sözleşmesi
Mirasbırakanla mirasçısı arasında yapılan ve mirasçının ileride doğacak miras hakkından vazgeçtiği sözleşme; olumsuz miras sözleşmesi de denir (TMK 528).
İvazlı feragat
Mirasçının para, taşınmaz veya başka bir değer gibi bir karşılık alarak mirastan feragat etmesi; aksi kararlaştırılmadıkça feragat edenin altsoyunu da etkiler (TMK 528/3).
İvazsız feragat
Karşılık alınmadan yapılan feragat; kanunda altsoya etkisine ilişkin hüküm yoktur, altsoyun durumu sözleşmedeki kayda göre belirlenir.
Kısmi feragat
Mirasçının gelecekteki miras hakkının tamamından değil bir bölümünden veya belirli bir maldan vazgeçmesi; Yargıtay'a göre mümkündür.
Lehine feragat
Feragatin belli bir kişi yararına yapılması; bu kişi yasal mirasçı olmak zorunda değildir ve onun için sözleşme olumlu miras sözleşmesi niteliği taşır (TMK 529).
Hükümden düşme
Lehine feragat edilen kişi herhangi bir sebeple mirasçı olamazsa feragatin kendiliğinden etkisini kaybetmesi (TMK 529).
Miras payının devri (temlik)
Mirasçının miras payını diğer mirasçıya veya üçüncü kişiye devretmesi; mirastan feragat değildir, açılmamış mirasta mirasbırakanın katılması veya izni gerekir (TMK 677, 678).

Bir bakışta TMK 527

KonuKuralDayanak
Olumlu miras sözleşmesiMirasbırakan mirasını veya belirli malını karşı tarafa ya da üçüncü kişiye bırakmayı üstlenir; sağlığında tasarruf özgürlüğü sürer.TMK m. 527
İtirazSözleşmeyle bağdaşmayan sonraki ölüme bağlı tasarruflara ve bağışlamalara itiraz edilebilir; lehine sözleşme yapılan üçüncü kişi de itiraz edebilir.TMK m. 527/2; 7. HD 22.10.2024
Mirastan feragatMirasbırakan ile mirasçısı arasında, karşılıklı veya karşılıksız yapılır; feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder.TMK m. 528/1-2
Kısmi feragatMiras hakkının bir bölümünden veya belirli bir maldan feragat mümkündür.7. HD 22.10.2024; 7. HD 12.07.2023
ŞekilResmî vasiyetname şekli: resmî memur ve iki tanık önünde; tanık şerhi eksikse iptal edilir.TMK m. 545; 2. HD 10.11.2009
Vekille yapılamazMirasbırakanın bizzat katılmadığı, vekille düzenlenen sözleşme geçerli feragat değildir.2. HD 14.05.2007; 8. HD 07.11.2017
EhliyetAyırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmama gerekir; 17 yaşında yapılan feragat yok hükmündedir.TMK m. 503; 16. HD 29.06.2018
Kardeşler arası belgeMirasçılar arasındaki sözleşme feragat değil temliktir; açılmamış mirasta mirasbırakanın katılımı yoksa geçersizdir.TMK m. 678; 14. HD 23.01.2017
Evlilik öncesi protokolMal ayrılığı protokolündeki “mirasçı olmayız” kaydı resmî vasiyetname şeklinde değilse feragat sayılmaz.TMK m. 545; 7. HD 15.04.2024
İvazlı feragat ve çocuklarAksi kararlaştırılmadıkça feragat edenin altsoyuna da pay verilmez.TMK m. 528/3; 14. HD 12.06.2015
İvazsız feragat ve çocuklarKanunda hüküm yoktur; sözleşmede altsoyu bağlayan kayıt varsa geçerlidir.7. HD 04.12.2025; 7. HD 18.12.2025
Hükümden düşmeLehine feragat edilen kişi mirasçı olamazsa feragat düşer; belirtilmemişse en yakın ortak kökün altsoyu lehine sayılır.TMK m. 529; 7. HD 03.02.2026
Mirasçılık belgesiFeragat eden belgede gösterilir, payının akıbeti hükümde belirlenir.7. HD 12.07.2023
AçılmaFeragat sözleşmesi vasiyetname gibi sulh hâkimince açılıp okunmaz.3. HD 18.12.2018
İptalİrade sakatlığı ve ehliyetsizlik iddiasını ileri süren ispat eder; noter senedine karşı güçlü delil gerekir.7. HD 26.12.2024
Karşılık ödenmezseSağlararası edimler yerine getirilmezse borçlar hukuku kurallarına göre sözleşmeden dönülebilir.TMK m. 547
Tereke alacaklılarıTereke borca batıksa feragat karşılığı son beş yılda alınanlardan zenginleşme tutarında sorumluluk vardır.TMK m. 530
Feragat edenin alacaklılarıFeragat sözleşmesinin iptalini isteyemezler; tasarrufun iptali davası açabilirler.7. HD 22.12.2021; 17. HD 20.02.2014
Tenkis ve geri vermeFeragat edene tasarruf edilebilir kısmı aşan edimler tenkis edilir; feragat eden aldığını iade edip paylaşmaya katılabilir.TMK m. 573, 574

TMK 527 madde metni

Resmî metin4721 sayılı Türk Medeni Kanunu

Üçüncü Kitap: Miras Hukuku › Birinci Kısım: Mirasçılar › İkinci Bölüm: Ölüme Bağlı Tasarruflar › Üçüncü Ayırım: Ölüme Bağlı Tasarrufların Çeşitleri · H. Miras sözleşmeleri (527 olumlu miras sözleşmesi · 528-530 mirastan feragat sözleşmesi)

Miras sözleşmeleri: olumlu miras sözleşmesi, mirastan feragat sözleşmesi, şekli, altsoya etkisi, hükümden düşmesi ve tereke alacaklıları (m. 527-530) — Madde 527

  1. (1)Mirasbırakan, miras sözleşmesiyle mirasını veya belirli malını sözleşme yaptığı kimseye ya da üçüncü bir kişiye bırakma yükümlülüğü altına girebilir.
  2. (2)Mirasbırakan, malvarlığında eskisi gibi serbestçe tasarruf edebilir; ancak, miras sözleşmesindeki yükümlülüğü ile bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruflarına veya bağışlamalarına itiraz edilebilir.

Kaynak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, mevzuat.gov.tr. Fıkra numaraları okumayı kolaylaştırmak için eklenmiştir.

Değişiklik geçmişi

TarihKaynakDeğişiklik
22.11.20014721 sayılı Türk Medeni Kanunu (RG 08.12.2001, S. 24607; yürürlük: 01.01.2002)TMK 527-530 bu tarihte kabul edilmiş, 01.01.2002'de yürürlüğe girmiş ve o tarihten bu yana değiştirilmemiştir. Mirasçılar ve mirasın geçişi mirasbırakanın ölüm tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre belirlenir (4722 sayılı Kanun m. 17). Yargıtay kararlarında miras sözleşmelerinin resmî vasiyetname şeklinde yapılması gerektiği konusunda 11.02.1959 tarihli ve 16/14 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararına da atıf yapılmaktadır.

Olumlu Miras Sözleşmesi Nedir? Bağlayıcılığı, Mirasbırakanın Tasarruf Özgürlüğü ve İtiraz Hakkı (TMK 527)

⚖️Yasal Düzenleme
Madde 527 — Mirasbırakan, miras sözleşmesiyle mirasını veya belirli malını sözleşme yaptığı kimseye ya da üçüncü bir kişiye bırakma yükümlülüğü altına girebilir.
Mirasbırakan, malvarlığında eskisi gibi serbestçe tasarruf edebilir; ancak, miras sözleşmesindeki yükümlülüğü ile bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruflarına veya bağışlamalarına itiraz edilebilir.

Vasiyetnameden farkı: bağlayıcılık. Vasiyetname tek taraflıdır ve mirasbırakan ondan her zaman dönebilir. Miras sözleşmesinde ise mirasbırakan karşı tarafla anlaşarak kendini bağlar: mirasını veya belirli bir malını sözleşmenin karşı tarafına ya da üçüncü bir kişiye bırakmayı üstlenir (TMK 527/1). Bu yolla mirasçı atanabileceği gibi belirli mal de bırakılabilir. Miras sözleşmesi tarafların yazılı anlaşmasıyla her zaman ortadan kaldırılabilir; mirasbırakan ise tek taraflı olarak ancak karşı tarafın sözleşmeden sonra mirasçılıktan çıkarma sebebi oluşturan bir davranışta bulunduğu ortaya çıkarsa sözleşmeyi kaldırabilir (TMK 546). Sağlararası edimleri isteme hakkı bulunan taraf, bu edimler yerine getirilmezse borçlar hukuku kurallarına göre sözleşmeden dönebilir (TMK 547). Mirasçı atanan veya kendisine belirli mal bırakılan kişi mirasbırakanın ölümünde sağ değilse sözleşme kendiliğinden ortadan kalkar (TMK 548).

Mirasbırakan malını satabilir mi? Olumlu miras sözleşmesi mirasbırakanın sağlığındaki tasarruf özgürlüğünü kaldırmaz; mirasbırakan malvarlığında eskisi gibi serbestçe tasarruf edebilir. Kanun itiraz imkânını yalnız sözleşmedeki yükümlülükle bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruflar ve bağışlamalar için tanır (TMK 527/2). Böylece mirasbırakan sözleşmeyi sonraki bir vasiyetname veya bağışlamayla boşa çıkaramaz.

Üçüncü kişi yararına sözleşme ve itiraz hakkı. 7. Hukuk Dairesi, olumlu miras sözleşmesinin üçüncü bir kişi yararına da yapılabileceğini, bu durumda mirasbırakanın sözleşmenin diğer tarafıyla anlaşarak, üçüncü kişinin işleme katılmasına veya haberi olmasına gerek olmaksızın onu mirasçı atadığını ya da vasiyet alacaklısı yaptığını açıklamıştır. TMK 527/2'deki itiraz hakkını üçüncü kişinin de kullanabileceğini, mirasbırakan birbiriyle uyuşmayan iki miras sözleşmesi yaparsa ikinci sözleşmeye bu madde kapsamında itiraz edilebileceğini ve uyuşmazlığın çözümünde miras sözleşmesinin ortadan kaldırılmasına ilişkin TMK 546 vd. hükümlerinin de irdelenmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 7. HD, 22.10.2024, E. 2024/860, K. 2024/4724).

Mirastan Feragat Sözleşmesi Nedir? İvazlı-İvazsız Feragat, Kısmi Feragat ve Lehine Feragat (TMK 528)

⚖️Yasal Düzenleme
Madde 528 — Mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir.
Feragat eden, mirasçılık sıfatını kaybeder.
Bir karşılık sağlanarak mirastan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur.

Beklenen bir haktan vazgeçme. Mirastan feragat sözleşmesi mirasbırakanla müstakbel mirasçısı arasında yapılır. Miras hakkı mirasbırakanın ölümüyle doğacağından, feragat eden mevcut bir haktan değil beklenen bir haktan vazgeçer. Yargıtay'a göre bu sözleşme mirasçı yönünden sağlararası bir işlem, mirasbırakan yönünden ise ölüme bağlı bir tasarruftur; feragatle mirasbırakanın terekesi üzerindeki tasarruf imkânı genişler (Yargıtay 7. HD, 12.07.2023, E. 2023/2198, K. 2023/3745).

İvazlı ve ivazsız feragat. Feragat karşılıksız yapılabileceği gibi para, taşınmaz veya başka bir değer karşılığında da yapılabilir (TMK 528/1). Ayrım önemlidir: karşılık alınmışsa feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyunu da etkiler (TMK 528/3) ve tereke alacaklılarına karşı sorumluluk doğabilir (TMK 530).

Kısmi feragat ve belirli maldan feragat. Kanunun “mirasçılık sıfatını kaybeder” ifadesi tam feragati anlatır; ancak Yargıtay bu hükümlerin emredici olmadığını, tarafların sözleşmenin kapsamını serbestçe belirleyebileceğini ve mirastan kısmi feragatin de mümkün olduğunu kabul etmiştir. Feragat miras hakkının bir bölümüyle sınırlı tutulabileceği gibi belirli bir maldan feragat biçiminde de yapılabilir (Yargıtay 7. HD, 22.10.2024, E. 2024/860, K. 2024/4724). Kısmi feragatte feragat eden kalan kısım yönünden mirasçı olmaya devam eder; yalnız saklı paydan veya yasal miras payından feragat de mümkündür (Yargıtay 7. HD, 12.07.2023, E. 2023/2198, K. 2023/3745).

Belli bir kişi lehine feragat. Feragat belirli bir kişi yararına yapılabilir; bu kişi mirasçılardan biri olabileceği gibi yasal mirasçı olmayan üçüncü bir kişi de olabilir. Yargıtay'a göre feragat edenin payının kime kalacağının belirlendiği sözleşme, lehine feragat edilen kişi için kural olarak mirasçı atama niteliğinde bir olumlu miras sözleşmesidir; lehine feragat edilen kişi bu sözleşmeye dayanarak dava açabilir (Yargıtay 7. HD, 22.10.2024, E. 2024/860, K. 2024/4724). Bu dosyada bozmadan sonra verilen kabul kararı, yalnız vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek onanmıştır (Yargıtay 7. HD, 06.10.2025, E. 2025/3660, K. 2025/4045).

Mirastan Feragat Sözleşmesinin Şekil Şartı ve Ehliyet: Noter, İki Tanık, Vekille Yapılamaz (TMK 545, 503)

⚖️Yasal Düzenleme
Madde 545 — Miras sözleşmesinin geçerli olması için resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmesi gerekir.
Sözleşmenin tarafları, arzularını resmî memura aynı zamanda bildirirler ve düzenlenen sözleşmeyi memurun ve iki tanığın önünde imzalarlar.

Resmî vasiyetname şekli zorunludur. Mirastan feragat sözleşmesi miras sözleşmesinin bir çeşidi olduğundan resmî vasiyetname şeklinde yapılmalıdır. Uygulamada sözleşme noterde, iki tanığın katılımıyla “düzenleme şeklinde” yapılır; taraflar arzularını resmî memura aynı anda bildirir ve sözleşmeyi memurun ve iki tanığın önünde imzalar. 2. Hukuk Dairesi, tanıkların tarafların belgeyi okuduğuna, belgenin arzularını içerdiğine ve tarafları ehil gördüklerine ilişkin şerhi yazarak veya yazdırarak imzalamaları gerektiğini, bu kurallara uyulmadan düzenlenen sözleşmenin iptal edilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 10.11.2009, E. 2009/13457, K. 2009/19315).

Adi yazılı belge, el yazısı veya protokol yetmez. Kardeşlerin kendi aralarında imzaladığı adi yazılı “taksim” belgesindeki feragat taahhüdü noterde resmî şekilde yapılmadığından geçersiz sayılmıştır (Yargıtay 14. HD, 23.01.2017, E. 2016/10390, K. 2017/434). Evlenmeden önce yurt dışında bir konsolosluk aracılığıyla düzenlenen mal ayrılığı protokolündeki “ölümden sonra birbirimize mirasçı olmayacağız” kaydı da resmî vasiyetname şeklinde yapılmadığından mirastan feragat sayılmamış, bu yöndeki karar onanmıştır (Yargıtay 7. HD, 15.04.2024, E. 2023/1878, K. 2024/2030).

Mirasbırakan bizzat katılmalıdır. 2. Hukuk Dairesi, mirasbırakanın bizzat katılmadığı ve vekil aracılığıyla düzenlenen sözleşmenin geçerli bir mirastan feragat sözleşmesi olmadığını belirtmiştir (Yargıtay 2. HD, 14.05.2007, E. 2007/6349, K. 2007/7938). Ölüme bağlı tasarrufta bulunma kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğundan iradi veya yasal temsilci aracılığıyla yapılamaz (Yargıtay 8. HD, 07.11.2017, E. 2017/3053, K. 2017/14656).

⚖️Yasal Düzenleme
Madde 503 — Miras sözleşmesi yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve ergin olmak, kısıtlı bulunmamak gerekir.

Ehliyet. Miras sözleşmesi için ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmama birlikte aranır (TMK 503; ayrıntı için TMK 502-504 şerhi). Kapatılan 16. Hukuk Dairesi, nüfus kaydına göre 17 yaşındayken babasıyla mirastan feragat sözleşmesi yapan davacının sözleşmesini yok hükmünde saymış ve babasından gelen miras payının kabulü gerektiğine karar vermiştir (Yargıtay (Kapatılan) 16. HD, 29.06.2018, E. 2016/6413, K. 2018/4434). Vesayet altındaki kişi adına miras sözleşmesi yapılması ise vesayet makamının izninden sonra denetim makamının iznine de bağlıdır (TMK 463/5).

Kardeşler Arasında İmzalanan “Feragatname”, Miras Payının Devri ve Mirasın Reddi Arasındaki Fark (TMK 677-678)

Feragat yalnız mirasbırakanla yapılır. 14. Hukuk Dairesine göre mirastan feragat sözleşmesi mirasbırakanla mirasçı arasında yapılır; mirasçının bu konuda üçüncü bir kişiyle veya diğer bir mirasçıyla yaptığı sözleşme mirastan feragat sözleşmesi değil, miras hakkının temliki sözleşmesidir (Yargıtay 14. HD, 23.01.2017, E. 2016/10390, K. 2017/434). Mirasçılar arasında muristen intikal eden taşınmazların karşılık karşılığında devrine ilişkin noter sözleşmesi de mirastan feragat olarak yorumlanmamıştır (Yargıtay 14. HD, 23.05.2016, E. 2015/18723, K. 2016/6203).

⚖️Yasal Düzenleme
Madde 678 — Mirasbırakanın katılması veya izni olmaksızın bir mirasçının henüz açılmamış bir miras hakkında diğer mirasçılar veya üçüncü bir kişi ile yapacağı sözleşmeler geçerli değildir.
Böyle bir sözleşme gereğince yerine getirilmiş olan edimlerin geri verilmesi istenebilir.

Anne veya baba sağken kardeşler arasında imzalanan belgeler. Anne veya baba hayattayken çocukların kendi aralarında “babamın ölümünde payımı kardeşlerime bırakıyorum” gibi taahhütler içeren belgeler imzalaması sık görülür. Mirasbırakanın katılması veya izni olmadan yapılan bu sözleşmeler geçerli değildir ve bunlara dayanarak yerine getirilen edimlerin geri verilmesi istenebilir (TMK 678). 14. Hukuk Dairesi, babanın sağlığında onun taşınmazları hakkında yapılan adi yazılı taksim sözleşmesinin de geçersiz olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 14. HD, 23.01.2017, E. 2016/10390, K. 2017/434). 7. Hukuk Dairesi de miras payının devri niteliğindeki sözleşmelerin mirasçılık sıfatını ve mirasçılık belgesindeki payları etkilemeyeceğini kabul etmiştir (Yargıtay 7. HD, 05.06.2023, E. 2023/1360, K. 2023/3088).

Ölümden sonra feragat olmaz: ret veya pay devri. Mirastan feragat mirasbırakanın sağlığında yapılır. Miras açıldıktan sonra mirasçı mirası istemiyorsa mirası reddedebilir; ret süresi kural olarak üç aydır (TMK 605, 606). Reddeden yasal mirasçının payı, miras açıldığında kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine, yani kural olarak kendi altsoyuna geçer (TMK 611). Mirasçı payını belirli kişilere bırakmak istiyorsa miras payının devri yoluna gidebilir: mirasçılar arasındaki devir yazılı şekle, üçüncü kişiye devir noterde düzenlenmeye bağlıdır (TMK 677).

⚠️Dikkat
Anne veya baba sağken kardeşlerin kendi aralarında imzaladığı “mirastan feragat” veya “taksim” belgeleri, mirasbırakanın katılımı olmadıkça hukuken geçerli değildir. Geçerli bir mirastan feragat için mirasbırakanın kendisinin de taraf olduğu, noterde iki tanıkla düzenlenen bir sözleşme gerekir.

Mirastan Feragat Çocukları Etkiler mi? İvazlı ve İvazsız Feragatin Altsoya Etkisi (TMK 528/3)

İvazlı feragat altsoyu da etkiler. Karşılık alınarak yapılan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur (TMK 528/3). Yargıtay bunu, feragat karşılığının feragat edenin malvarlığına girmesi ve onun ölümünde altsoyunun bundan yararlanacak olmasıyla açıklamıştır (Yargıtay 7. HD, 12.07.2023, E. 2023/2198, K. 2023/3745). 14. Hukuk Dairesi, karşılık alarak diğer mirasçılar lehine feragat eden ve mirasbırakandan sonra ölen mirasçının altsoyuna pay verilmeksizin mirasçılık belgesi düzenlenmesi gerektiğine karar vermiştir (Yargıtay 14. HD, 12.06.2015, E. 2015/2154, K. 2015/6570).

İvazsız feragatte sözleşmeye bakılır. Kanunda karşılıksız feragatin altsoya etkisine ilişkin bir hüküm yoktur. Yargıtay'a göre ivazsız feragatte kural olarak feragat edenin altsoyu feragatten etkilenmez ve mirasçılığı devam eder (Yargıtay 7. HD, 12.07.2023, E. 2023/2198, K. 2023/3745); ancak sözleşme serbestisi çerçevesinde altsoyu bağlayan bir hüküm konulabilir. Karşılıksız feragatin altsoy için de geçerli olacağının kabul edildiği sözleşmede feragat edenin payının onun kızına değil lehine feragat edilen mirasçıya verilmesi gerektiğine karar verilmiştir (Yargıtay 7. HD, 04.12.2025, E. 2025/1973, K. 2025/5175).

Sağ kalan eşin feragati. Mirasbırakanın ikinci eşinin karşılıksız ve mirasbırakanın yasal mirasçıları lehine, kendi altsoyunu da bağlayacak şekilde feragat ettiği dosyada, ilk derece mahkemesinin eşin önceki evliliğinden doğan çocuklarına pay vermesi bozulmuştur (Yargıtay 7. HD, 18.12.2025, E. 2025/1412, K. 2025/5492). Ayrıca belirtmek gerekir ki eşin başka bir evlilikten olan çocukları mirasbırakanın yasal mirasçısı değildir (TMK 495-499).

📋Örnek
Üç senaryo. Mirasbırakan A'nın iki çocuğu B ve C vardır; B'nin de bir çocuğu D vardır. B, A ile mirastan feragat sözleşmesi yapar.
1. İvazlı feragat, sözleşmede başka hüküm yok: B de D de A'nın mirasından pay alamaz (TMK 528/3).
2. İvazsız feragat, altsoy hakkında hüküm yok: B mirasçılık sıfatını kaybeder; Yargıtay'a göre D'nin mirasçılığı devam eder.
3. İvazsız feragat, “C lehine ve altsoyumu da bağlayacak şekilde” kaydıyla: B'nin payı C'ye kalır; D pay alamaz (7. HD 04.12.2025).
Sonuç: Feragat sözleşmesinde karşılığın alınıp alınmadığı, feragatin kimin lehine yapıldığı ve altsoyu bağlayıp bağlamadığı açıkça yazılmalıdır.

Feragatin Hükümden Düşmesi: Lehine Feragat Edilen Kişi Mirasçı Olamazsa (TMK 529)

⚖️Yasal Düzenleme
Madde 529 — Mirastan feragat sözleşmesi belli bir kişi lehine yapılmış olup bu kişinin herhangi bir sebeple mirasçı olamaması hâlinde, feragat hükümden düşer.
Mirastan feragat sözleşmesi belli bir kişi lehine yapılmamışsa, en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılır ve bunların herhangi bir sebeple mirasçı olamaması hâlinde, feragat yine hükümden düşer.

Amaç. Feragat eden, payını belirli bir kişiye bırakmak için feragat etmişse ve o kişi mirasçı olamıyorsa feragatin sürmesinin anlamı kalmaz. 7. Hukuk Dairesi, bu bozucu şartın lehine feragat edilen kişinin mirastan yoksun kalması, mirasçılıktan çıkarılması veya mirası reddetmesi gibi hâllerde feragatin düşmesini amaçladığını, ancak hükmün emredici olmadığını ve aksinin kararlaştırılabileceğini belirtmiştir. Aynı kararda lehine feragat edilen kişinin yasal mirasçı olması gerekmediği de kabul edilmiştir (Yargıtay 7. HD, 22.10.2024, E. 2024/860, K. 2024/4724).

Vasiyetten dönülürse. Mirasbırakan noterde düzenlediği vasiyetnameyle tüm malvarlığını bir vakfa bırakmış, eşi de aynı gün karşılık alarak bu vakıf lehine mirastan feragat etmişti. Mirasbırakan daha sonra vasiyetinden dönünce vakıf mirasçı olamamış; bölge adliye mahkemesi TMK 529/1 uyarınca feragatin hükümden düştüğünün tespitinde eşin hukuki yararı bulunduğunu belirterek feragat sözleşmesinin hükümsüzlüğünü tespit etmiş, Yargıtay bu kararı onamıştır (Yargıtay 7. HD, 03.02.2026, E. 2025/3073, K. 2026/538). Bu dosyada eş, aldığı karşılığı terekeye iade edeceğini bildirmişti.

Lehtar belirtilmemişse. Sözleşmede feragatin kimin lehine yapıldığı yazılmamışsa, feragat en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılır (TMK 529/2). Örneğin bir çocuğun anne veya babasıyla yaptığı feragatte en yakın ortak kök mirasbırakanın kendisidir; feragat onun altsoyu lehine yapılmış sayılır ve bu kişilerin hiçbiri mirasçı olamazsa feragat yine düşer.

Tereke Alacaklıları ve Feragat Edenin Kendi Alacaklıları (TMK 530)

⚖️Yasal Düzenleme
Madde 530 — Mirasın açılması anında tereke, borçları karşılayamıyorsa ve borçlar mirasçılar tarafından da ödenmiyorsa, feragat eden ve mirasçıları, alacaklılara karşı feragat için ölümünden önceki beş yıl içinde mirasbırakandan almış oldukları karşılıktan, mirasın açılması anındaki zenginleşmeleri tutarında sorumludurlar.

Mirasbırakanın alacaklıları. Karşılık alarak feragat eden mirasçı, miras açılmadan payına kavuşmuş olur. Kanun, terekenin borçları karşılayamaması ve borçların mirasçılarca da ödenmemesi hâlinde tereke alacaklılarına, feragat edene ve onun mirasçılarına başvurma imkânı tanır. Sorumluluk üç şartla sınırlıdır: karşılık mirasbırakanın ölümünden önceki beş yıl içinde alınmış olmalıdır, sorumluluk alınan karşılıktan doğan zenginleşmeyle sınırlıdır ve zenginleşme mirasın açıldığı andaki durumuna göre belirlenir. Yargıtay'a göre tereke alacaklıları bu hakkı dava yoluyla ileri sürmelidir (Yargıtay 7. HD, 12.07.2023, E. 2023/2198, K. 2023/3745).

Feragat edenin kendi alacaklıları: sözleşmenin iptali değil tasarrufun iptali. Borçlu bir mirasçının, alacaklılarından mal kaçırmak için mirastan feragat etmesi ayrı bir sorundur. Mirası reddeden borçlu mirasçının alacaklılarına kanun reddin iptalini isteme hakkı tanır (TMK 617); Yargıtay ise bu hükmün mirastan feragate kıyasen uygulanamayacağını, feragat sözleşmesinin iptalini ancak sözleşmenin taraflarının isteyebileceğini kabul etmiştir (Yargıtay 7. HD, 22.12.2021, E. 2021/1317, K. 2021/4202; Yargıtay 14. HD, 30.12.2016, E. 2015/18071, K. 2016/11027). Bununla birlikte alacaklılar İcra ve İflas Kanunundaki tasarrufun iptali davasını açabilir. Kapatılan 17. Hukuk Dairesi, borcun doğumundan sonra annesinden kalacak miras payından kardeşleri lehine feragat eden borçlunun bu işleminin İİK 278 ve 280 uyarınca iptale tabi olduğuna karar vermiştir (Yargıtay (Kapatılan) 17. HD, 20.02.2014, E. 2013/10297, K. 2014/2113). Kamu alacakları için 6183 sayılı Kanuna göre açılan tasarrufun iptali davasında da borçlunun kardeşi lehine yaptığı benzer bir feragatin iptaline ilişkin karar, borçlu ve lehine feragat edilen kardeş yönünden onanmıştır (Yargıtay (Kapatılan) 17. HD, 02.12.2010, E. 2010/8222, K. 2010/10483).

Mirastan Feragat Sözleşmesinin İptali: Hata, Hile, Korkutma, Ehliyetsizlik ve Karşılığın Ödenmemesi

İptal sebepleri. Uygulamada mirastan feragat sözleşmesinin iptali ehliyetsizlik, yanılma, aldatma, korkutma ve şekle aykırılık gibi sebeplere dayandırılmakta ve ölüme bağlı tasarrufların iptal sebeplerini düzenleyen TMK 557 çerçevesinde de değerlendirilmektedir (Yargıtay 7. HD, 22.05.2025, E. 2025/814, K. 2025/2784). Sözleşmenin iptalini ancak sözleşmenin tarafları isteyebilir (Yargıtay 7. HD, 22.12.2021, E. 2021/1317, K. 2021/4202).

İspat yükü iddia edendedir. Noterde tanıklarla düzenlenen feragat sözleşmelerinde irade sakatlığı iddiasını ileri süren taraf bunu ispat etmelidir. Babasıyla karşılık olarak bir taşınmaz payı alarak feragat eden ve metnin hileyle tüm mirası kapsayacak şekilde yazıldığını ileri süren davacının davası, resmî belgenin aksinin aynı güçte bir belgeyle kanıtlanamaması ve tanık beyanlarıyla da doğrulanamaması nedeniyle reddedilmiş, karar onanmıştır (Yargıtay 7. HD, 26.12.2024, E. 2024/1283, K. 2024/6037). Benzer dosyalarda ilk derece mahkemeleri ehliyetsizlik iddiasını Adli Tıp Kurumu raporuyla (Yargıtay 7. HD, 20.03.2024, E. 2023/786, K. 2024/1651), karşılığın alınmadığı iddiasını banka kayıtlarıyla (Yargıtay 7. HD, 18.04.2024, E. 2023/1650, K. 2024/2091) yerinde görmemiş; aynı teklif karşısında feragat etmeyen kardeşlerin bulunmasını baskı iddiasını zayıflatan bir olgu olarak değerlendirmiş, bu kararlar Yargıtay'ca onanmıştır (Yargıtay 7. HD, 24.02.2025, E. 2024/2646, K. 2025/1014).

Karşılık ödenmezse: dönme. Miras sözleşmesi gereğince sağlararası edimleri isteme hakkı bulunan taraf, bu edimler sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmez veya güvenceye bağlanmazsa borçlar hukuku kurallarına göre sözleşmeden dönebilir (TMK 547). Ancak edimlerin yerine getirilmesini isteyen bir ihtarname tek başına sözleşmeden dönme sayılmayabilir; bir dosyada ihtarnamenin içeriği edimlerin ifası istemi olarak nitelendirilmiş ve dava reddedilmiş, karar onanmıştır (Yargıtay 7. HD, 22.05.2025, E. 2025/814, K. 2025/2784).

💡İpucu
Feragat sözleşmesine karşılık yapılan ödemeleri banka üzerinden ve açıklamalı olarak yapın, taşınmaz devrini sözleşmeyle aynı dönemde tapuda tamamlayın. Yaşlı veya hasta mirasbırakan için sözleşme öncesinde sağlık raporu alınması, ileride ehliyet tartışmasını azaltır.

Veraset İlamında (Mirasçılık Belgesinde) Mirastan Feragat Nasıl Gösterilir?

İçtihat uyuşmazlığı giderildi. Bölge adliye mahkemelerinin bazı daireleri ivazlı feragat eden mirasçıyı mirasçılık belgesinde hiç göstermeyip payının kime verildiğini hükümde belirtirken, bazı daireler feragat edeni belgede gösterip feragatin infaz aşamasında dikkate alınmasına karar veriyordu. 7. Hukuk Dairesi bu uyuşmazlığı, ivazlı feragat eden mirasçının mirasçılık belgesinde gösterilmesi ve payının akıbetinin belirlenerek kime verildiğinin hükümde yazılması gerektiği yönünde gidermiştir. Feragatin sonuçlarını belirlemenin, altsoyun mirasçı olup olmadığını ve TMK 529'a göre payın akıbetini nitelendirmenin hâkimin görevi olduğunu, bunun infaz aşamasına bırakılmasının tereddüt yaratacağını belirtmiştir (Yargıtay 7. HD, 12.07.2023, E. 2023/2198, K. 2023/3745).

Belge nasıl düzenlenir? Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre mirasçılık belgesi düzenlenirken mirastan feragat, ret, mirasçılıktan çıkarma ve yoksunluk olguları yok sayılarak tüm mirasçılar ve payları gösterilir; hüküm yerinde ilgili mirasçının feragat ettiği açıklanır, hukuki sonuçlarının paylaştırmada gözetileceği belirtilir ve mirasçılık sıfatını yitiren kişinin payının kime kaldığı gösterilir (Yargıtay 7. HD, 01.10.2024, E. 2023/4697, K. 2024/4189; Yargıtay 14. HD, 12.06.2015, E. 2015/2154, K. 2015/6570). Mirasçılık belgesinin nasıl alındığı için veraset ilamı yazımıza bakabilirsiniz.

Feragat sözleşmesi vasiyetname gibi açılmaz. Noter, mirasbırakanın ölümünü öğrenince feragat sözleşmesini açılması için bildirse bile, feragat sözleşmelerinin vasiyetnamelerdeki usulle açılıp okunacağına ilişkin kanunda hüküm bulunmadığından bu yöndeki talep reddedilmelidir (Yargıtay 3. HD, 18.12.2018, E. 2018/4689, K. 2018/12940; Yargıtay 14. HD, 05.10.2015, E. 2015/9957, K. 2015/8430). Feragat, mirasçılık belgesi yargılamasında veya ilgili davada ileri sürülür.

Feragat Edene Yapılan Ödemelerin Tenkisi ve Geri Verme Seçeneği (TMK 573-574)

⚖️Yasal Düzenleme
Madde 573 — Mirasbırakan, mirastan feragat eden mirasçıya, sağlığında terekenin tasarruf edilebilir kısmını aşan edimlerde bulunmuşsa; diğer mirasçılar bunun tenkisini isteyebilirler. Bu durumda, mirastan feragat edenin sadece saklı payını aşan miktar tenkise tâbi olur.
Edimlerin değerlerinin mahsubu, mirasta denkleştirme kurallarına göre yapılır.
⚖️Yasal Düzenleme
Madde 574 — Mirastan feragat eden, tenkis sebebiyle terekeye bir malı veya diğer bir değeri geri vermekle yükümlü olursa; dilerse tenkise tâbi değeri geri verir, dilerse almış olduklarının tamamını terekeye geri vererek mirastan feragat etmemiş gibi paylaşmaya katılır.

Diğer mirasçıların korunması. Mirasbırakan feragat karşılığında bir mirasçıya çok değerli mallar vermişse diğer mirasçıların saklı payları zedelenebilir. Bu durumda diğer mirasçılar, feragat edene yapılan ve terekenin tasarruf edilebilir kısmını aşan edimlerin tenkisini isteyebilir; ancak yalnız feragat edenin saklı payını aşan miktar tenkise tabidir (TMK 573). Tenkis sebebiyle geri verme yükümlülüğü doğarsa feragat eden, tenkise tabi değeri iade etmek ile aldıklarının tamamını iade ederek feragat etmemiş gibi paylaşmaya katılmak arasında seçim yapabilir (TMK 574). Tenkis davasının süreleri ve hesaplama için tenkis davası yazımıza bakılabilir.

TMK 527 Yargıtay kararları

Bu bölümde, maddenin uygulamada nasıl yorumlandığını gösteren 15 Yargıtay kararı yer alıyor. Kararların tamamı resmî tam metinleri okunarak seçildi ve konularına göre gruplandı. Künyeye tıklayarak kararın tam metnine ulaşabilirsiniz.

Karar seçimi hakkında

Sayfaya 15 Yargıtay kararı kart olarak alınmıştır: olumlu miras sözleşmesi ve lehine feragat (7. Hukuk Dairesi 2024), şekil, ehliyet ve nitelendirme (2. Hukuk Dairesi 2007 ve 2009; Kapatılan 16. Hukuk Dairesi 2018; 7. Hukuk Dairesi 2024; 14. Hukuk Dairesi 2017), altsoya etkisi ve mirasçılık belgesi (7. Hukuk Dairesinin içtihat uyuşmazlığını gideren 2023 tarihli kararı; 14. Hukuk Dairesi 2015; 7. Hukuk Dairesi 2025 tarihli iki karar; 3. Hukuk Dairesi 2018), hükümden düşme ve iptal (7. Hukuk Dairesi 2024 ve 2026) ve alacaklılar (7. Hukuk Dairesi 2021; Kapatılan 17. Hukuk Dairesi 2014). Metinde ayrıca aynı yöndeki 12 karar anılmıştır. Kararların tamamı tam metinden okunmuş ve OY BİRLİĞİYLE verilmiştir; mirastan feragate ilişkin Hukuk Genel Kurulu kararlarının tamamı oy çokluğuyla verildiğinden kullanılmamıştır. ATIF NOTLARI: Onama kararlarında gerekçe ilk derece veya bölge adliye mahkemesine aittir ve kartlarda belirtilmiştir; 2023 tarihli içtihat birliği kararındaki madde numarası yazım hataları düzeltilerek aktarılmıştır. Kişi, yer, kurum bilgileri ve tutarlar aktarılmamıştır.

Olumlu miras sözleşmesi ve lehine feragat

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

Lehine feragat edilen kişinin yasal mirasçı olması gerekmez; bu kişi için sözleşme üçüncü kişi yararına olumlu miras sözleşmesidir ve dava açabilir; kısmi ve belirli maldan feragat mümkündür

Olay: Mirasbırakanın eşi, noterde mirasbırakanla yaptığı mirastan feragat sözleşmesiyle, eşinden kendisine bir parselde intikal edecek miras payının tamamından karşılığını kendisine ödeyen kardeşi lehine feragat etmiştir. Üç gün sonra aynı taraflar arasında payın yalnız bir bölümünden feragati öngören ikinci bir sözleşme yapılmıştır. Mirasbırakanın ölümünden sonra lehine feragat edilen kardeş, ikinci sözleşmenin iptalini ve ilk sözleşmeye göre payın adına tescilini istemiştir. Bölge adliye mahkemesi, mirasbırakanın yasal mirasçısı olmayan davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davayı usulden reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, TMK 529 uyarınca feragatin belli bir kişi lehine yapılabileceğini ve bu kişinin üçüncü bir kişi veya mirasçılardan biri olabileceğini, belirli kişi lehine yapılan feragatin o kişi için kural olarak mirasçı atama niteliğinde bir olumlu miras sözleşmesi olduğunu açıklamıştır. Mirastan feragate ilişkin hükümlerin emredici olmadığını, kısmi feragatin ve belirli bir maldan feragatin mümkün olduğunu, TMK 529'daki bozucu şartın aksinin kararlaştırılabileceğini ve art arda yapılan uyuşmayan iki miras sözleşmesinden ikincisine TMK 527/2 kapsamında itiraz edilebileceğini belirtmiştir. Lehine feragat edilen davacının taraf sıfatı bulunduğundan davanın usulden reddini oy birliğiyle bozmuştur.

“Anılan maddede mirastan feragat sözleşmesinin belli bir kişi lehine yapılabileceği belirtilmiş olup; lehine feragat edilen kişi, üçüncü bir kişi veya mirasçılardan biri ya da birkaçı da olabilir.”

Ne anlama geliyor?

Mirastan feragat bir kardeş, akraba veya başka bir üçüncü kişi lehine de yapılabilir; bu kişi sözleşmeye dayanarak dava açabilir ve feragat miras hakkının yalnız bir bölümüyle sınırlı tutulabilir.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE ve kesin olarak verilmiştir. Bozmadan sonra verilen kabul kararı 7. HD 06.10.2025, E. 2025/3660, K. 2025/4045 ile yalnız vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek oy birliğiyle onanmıştır. Kişi ve yer bilgileri ile tutarlar aktarılmamıştır.

Şekil, ehliyet ve nitelendirme

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi

Mirastan feragat sözleşmesi resmî vasiyetname şeklinde yapılmalıdır; mirasbırakanın bizzat katılmadığı, vekille düzenlenen sözleşme geçerli bir feragat sözleşmesi değildir

Olay: İlk derece mahkemesi, mirasbırakanın bizzat katılmadığı ve vekil aracılığıyla düzenlenen bir mirastan feragat sözleşmesine dayanan davayı kabul etmiştir.

Karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, mirastan feragat sözleşmesinin miras sözleşmesinin bir çeşidi olduğunu ve TMK 545 ile 11.02.1959 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca resmî vasiyetname şeklinde yapılmasının zorunlu olduğunu belirtmiştir. Sözleşmeye mirasbırakan bizzat katılmayıp sözleşme vekaleten düzenlendiğinden geçerli bir mirastan feragat sözleşmesinden söz edilemeyeceğini, davanın reddi gerektiğini belirterek hükmü oy birliğiyle bozmuştur.

“bizzat katılmayıp vekaleten düzenlendiğinden, geçerli bir mirastan feragat sözleşmesinden söz edilemez.”

Ne anlama geliyor?

Mirasbırakan mirastan feragat sözleşmesini vekâletname ile başkasına imzalatamaz; noterde bizzat bulunmalıdır.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kişi bilgileri aktarılmamıştır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi

Mirastan feragat sözleşmesinde resmî vasiyetnamedeki tanık şerhi de aranır; bu kurallara uyulmadan düzenlenen sözleşme iptal edilmelidir

Olay: Mirastan feragat sözleşmesinin şekle aykırılık nedeniyle iptali istenmiştir. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, davacı kararı temyiz etmiştir.

Karar: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, mirastan feragat sözleşmesinin resmî vasiyetname şeklinde düzenlendiğini; tanıkların, tarafların belgeyi okuduklarını ve belgenin arzularını içerdiğini kendi önlerinde beyan ettiklerini ve tarafları beyanları sırasında tasarrufa ehil gördüklerini sözleşmeye yazarak veya yazdırarak altını imzalamaları gerektiğini açıklamıştır. Bu kurallara uyulmaksızın düzenlenen miras sözleşmesinin iptali gerekirken davanın reddedilmesini doğru bulmayarak hükmü oy birliğiyle bozmuştur.

“Açıklanan kurallara uyulmaksızın düzenlenen miras sözleşmelerinin iptaline karar verilmesi gerekirken”

Ne anlama geliyor?

Noterde yapılan feragat sözleşmesinde tanıkların şerhi ve imzaları eksiksiz olmalıdır; şekil eksikliği sözleşmenin iptaline yol açar.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Daire, resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine ilişkin TMK 533 ve 534'e atıf yapmıştır. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi

Miras sözleşmesi için ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmama gerekir; nüfus kaydına göre 17 yaşındayken yapılan mirastan feragat sözleşmesi yok hükmündedir

Olay: Kadastro sonucu mirasbırakanın taşınmazları diğer mirasçılar adına tespit edilmiştir. Davacı miras payının adına tescilini istemiş; davalılar, davacının yıllar önce noterde babasıyla mirastan feragat sözleşmesi yaptığını savunmuştur. Davacı, sözleşme tarihinde nüfus kaydına göre 17 yaşında olduğunu, sözleşmeyi babasının baskısıyla imzaladığını ve karşılık almadığını ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi sözleşmenin resmî şekilde yapıldığını ve davacının o tarihte 18 yaşından büyük olduğunu kabul ederek davayı reddetmiştir.

Karar: Kapatılan 16. Hukuk Dairesi, mirastan feragat sözleşmesinin resmî vasiyetname şeklinde yapılmasının zorunlu olduğunu, miras sözleşmesi yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve ergin olmak, kısıtlı bulunmamak gerektiğini belirtmiştir. Nüfus kaydındaki doğum tarihine göre davacının sözleşme tarihinde 17 yaşında olduğunu, bu nedenle sözleşmenin yok hükmünde bulunduğunu ve davacının babasından gelen miras payının kabulü gerektiğini belirterek hükmü oy birliğiyle bozmuştur.

“Miras sözleşmesi yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve ergin olmak, kısıtlı bulunmamak gerekir.”

Ne anlama geliyor?

Ergin olmayan bir çocukla yapılan mirastan feragat sözleşmesi geçerli değildir; çocuk ileride miras payını isteyebilir.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Karar ehliyet şartı için TMK 528'i göstermiştir; bu şart TMK 503'te düzenlenmiştir. Sözleşme 743 sayılı Kanun dönemine aittir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

Evlenmeden önce yapılan mal ayrılığı protokolündeki “ölümden sonra birbirimize mirasçı olmayacağız” kaydı resmî vasiyetname şeklinde yapılmadıkça mirastan feragat sözleşmesi sayılmaz

Olay: Mirasbırakan ile ikinci eşi, evlenmeden önce yurt dışında bir konsolosluk aracılığıyla düzenledikleri mal ayrılığı protokolünde ölüm sonrası birbirlerine mirasçı olmayacaklarını kabul etmişlerdi. Mirasbırakanın ilk evliliğinden olan çocukları, bu protokolle eşin miras hakkından feragat etmiş sayılması gerektiğini ileri sürerek eşin mirasçı gösterildiği mirasçılık belgesinin iptalini istemiştir.

Karar: İlk derece mahkemesi, miras sözleşmesinin geçerliliği için TMK 545/1 uyarınca resmî vasiyetname şeklinin gerektiğini, protokolün bu şekle uyularak düzenlenmediğini ve iradenin mirastan feragata değil mal rejimine yönelik olduğunu belirterek davayı reddetmiştir. Bölge adliye mahkemesi de sözleşmenin şekil yönünden TMK 528 anlamında bir feragat sözleşmesi olmadığını, ayrıca sözleşme tarihinde davalının mirasçı sıfatı bulunmadığını belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi kararı oy birliğiyle onamıştır.

“sözleşmenin şekil açısından da TMK'nın 528. maddesi anlamında bir feragat sözleşmesi olmadığı”

Ne anlama geliyor?

Evlilik veya mal rejimi sözleşmesine eklenen “mirasçı olmayız” kaydı, noterde resmî vasiyetname şeklinde yapılmış bir feragat sözleşmesinin yerini tutmaz.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE ve kesin olarak verilmiş bir onama kararıdır; gerekçe ve alıntı bölge adliye mahkemesine aittir. Bölge adliye mahkemesinin evlilikten önce miras hakkından feragat edilemeyeceği yönündeki gerekçesi Yargıtay'ca ayrıca tartışılmamıştır. Kişi, yer ve kurum bilgileri aktarılmamıştır.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi

Mirasçının diğer mirasçılarla yaptığı sözleşme mirastan feragat değil miras hakkının temlikidir; babanın sağlığında adi yazılı olarak yapılan taksim ve feragat taahhüdü geçersizdir

Olay: Kardeşler, bir taşınmazın taksimine ilişkin adi yazılı bir “rızai miras taksim sözleşmesi” imzalamış; sözleşmenin bir maddesinde kardeşlerden biri, babalarının ölümünde onun taşınmazlarından kendisine düşecek payın tamamından kardeşleri lehine mirası reddederek feragat etmeyi kabul etmiştir. Baba ölünce bu kardeş mirası reddetmiş ve payı kendi altsoyuna geçmiştir. Diğer kardeşler, sözleşme uyarınca onun miras hakkından feragat ettiğinin tespitini istemiş; ilk derece mahkemesi davayı kabul etmiştir.

Karar: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, mirastan feragat sözleşmesinin mirasbırakanla mirasçı arasında yapıldığını, mirasçının üçüncü bir kişiyle veya diğer bir mirasçıyla yaptığı sözleşmenin miras hakkının temliki sözleşmesi olduğunu belirtmiştir. Feragat sözleşmesinin resmî şekilde yapılmasının geçerlilik şartı olduğunu, açılmamış miras üzerindeki temlik sözleşmesinin geçerliliği için TMK 678 uyarınca mirasbırakanın katılması ve muvafakatinin şart olduğunu açıklamıştır. Babanın sağlığında onun taşınmazları hakkında yapılan taksim sözleşmesinin ve noterde resmî şekilde yapılmayan feragat hükmünün geçersiz olduğunu belirterek kabul kararını oy birliğiyle bozmuştur.

“Mirasçının bu konuda üçüncü bir şahısla veya diğer bir mirasçı ile yaptığı sözleşme mirastan feragat sözleşmesi olmayıp, miras hakkının temliki sözleşmesidir.”

Ne anlama geliyor?

Kardeşlerin anne veya baba sağken kendi aralarında imzaladığı feragat veya taksim belgeleri, mirasbırakan katılmadıkça ve noterde resmî şekilde yapılmadıkça hüküm doğurmaz.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Altsoya etkisi ve mirasçılık belgesi

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

İçtihat uyuşmazlığının giderilmesi: ivazlı feragat eden mirasçı mirasçılık belgesinde gösterilir, feragat edenin payının akıbeti belirlenerek kime verildiği hükümde yazılır

Olay: Bir bölge adliye mahkemesinin hukuk daireleri başkanlar kurulu, bölge adliye mahkemesi daireleri arasında ivazlı feragat eden mirasçının mirasçılık belgesinde nasıl gösterileceği konusunda çelişkili kesin kararlar bulunduğunu belirterek uyuşmazlığın giderilmesini istemiştir. Bazı daireler feragat edeni belgede göstermeyip payının kime verildiğini hükümde belirtirken, bazı daireler feragat edeni belgede gösterip feragatin infaz aşamasında dikkate alınmasına karar veriyordu.

Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, feragat edilen hakkın beklenen bir hak olduğunu, sözleşmenin mirasçı yönünden sağlararası, mirasbırakan yönünden ölüme bağlı tasarruf niteliği taşıdığını, ivazlı feragatin kural olarak altsoyu da etkilediğini, ivazsız feragatte altsoyun etkilenmeyeceğini ve kısmi feragatin mümkün olduğunu açıklamıştır. Mirasçılık belgesinin soybağını tespit işlevi, TMK 530'daki alacaklı hakları ve tenkiste geri verme seçeneği nedeniyle feragat edenin belgede gösterilmesi gerektiğini; feragatin sonuçlarını belirlemenin hâkimin görevi olduğunu ve payın akıbetinin infaz aşamasına bırakılmasının tereddüt yaratacağını belirterek uyuşmazlığı oy birliğiyle bu yönde gidermiştir.

“mirastan ivazlı feragat eden mirasçıların mirasçılık belgesinde gösterilerek, feragat eden mirasçının miras payının akıbetinin belirlenmesi suretiyle miras payının kime verildiğinin kararda gösterilmesi gerektiği”

Ne anlama geliyor?

Veraset ilamında feragat eden mirasçı da yer alır; ancak hükümde feragat ettiği ve payının kime kaldığı açıkça yazılmalıdır.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE, 5235 sayılı Kanun m. 35 uyarınca bölge adliye mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığı gidermek üzere verilmiştir. Gerekçedeki iki madde numarası yazım hatası (528/2 yerine “582/2”, 574 yerine “575”) sayfada düzeltilerek aktarılmıştır.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi

Karşılık alarak feragat eden mirasçının altsoyuna pay verilemez; mirasçılık belgesinde feragat edenin payının kime kalacağı açıkça gösterilmelidir

Olay: Mirasbırakanın oğlu, yıllar önce noterde düzenleme şeklinde yaptığı sözleşmeyle diğer mirasçılar lehine ve karşılık olarak iki daireyi alarak mirastan feragat etmiştir. Oğul mirasbırakandan sonra ölmüştür. Sulh hukuk mahkemesi mirasçılık belgesinde feragat edenin payını da gösterip feragatin sonuçlarının paylaştırma sırasında gözetilmesine karar vermiş; davacı, feragat eden mirasçının payının intikal şeklinin gösterilmesi gerektiğini ileri sürerek temyiz etmiştir.

Karar: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, feragat eden mirasçının mirasçılık sıfatını kaybettiğini, mirasçılık belgesinin soy ilişkisini göstermesinin yanında terekenin intikalini sağlayan bir işlevi olduğunu belirtmiştir. Belgede feragat durumuna işaret edilmesiyle yetinilmemesi, feragat nedeniyle mirasçılık sıfatını kaybedenlerin ve paylarının kime kalacağının gösterilmesi gerektiğini; karşılık alarak yapılan feragat altsoy için de sonuç doğurduğundan altsoya pay verilmeksizin belge düzenlenmesi gerektiğini belirterek hükmü oy birliğiyle bozmuştur.

“mirastan feragat nedeniyle mirasçılık sıfatını kaybedenlerin ve bunların payının akıbetinin de (kime kalacağının) gösterilmesi gerekir”

Ne anlama geliyor?

Karşılık alarak feragat eden mirasçı ölse bile onun çocukları mirasbırakanın mirasından pay alamaz; veraset ilamı buna göre düzenlenir.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kişi bilgileri ve tutarlar aktarılmamıştır.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

Karşılıksız feragatte de sözleşmeyle altsoyu bağlayan hüküm konulabilir; bu durumda feragat edenin payı altsoyuna değil lehine feragat edilen mirasçıya verilir

Olay: Mirasçılardan biri noterde düzenleme şeklinde yaptığı sözleşmeyle mirasbırakandan kendisine intikal edecek payın tamamından karşılıksız olarak başka bir mirasçı lehine feragat etmiş ve feragatin altsoyu için de geçerli olacağını kabul etmiştir. Mirasbırakanın ölümünden sonra ilk derece mahkemesi, karşılıksız feragatin altsoyu bağlamayacağı gerekçesiyle feragat edenin payını onun kızına vermiş; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, TMK 528/3'ün karşılıklı feragatin aksi öngörülmedikçe altsoy için de sonuç doğuracağını düzenlediğini, karşılıksız feragatte altsoyun durumuna ilişkin bir açıklama bulunmasa da sözleşme serbestisi çerçevesinde altsoy yönünden bağlayıcı hüküm getirilebileceğinde tereddüt olmadığını belirtmiştir. Feragat eden sözleşmede karşılıksız feragatinin altsoyu için de geçerli olacağını kabul ettiğinden, payın lehine feragat edilen davacıya verilmesi gerektiğini belirterek bölge adliye mahkemesi kararını kaldırmış ve ilk derece kararını oy birliğiyle bozmuştur.

“ivazsız mirastan feragat sözleşmelerinde feragat edenin alt soyunun hukuki durumuna ilişkin bir açıklamaya yer verilmemiş ise de sözleşme serbestisi çerçevesinde alt soy yönünden bağlayıcı bir hüküm getirilebileceğine dair bir tereddüt bulunmamaktadır”

Ne anlama geliyor?

Karşılıksız feragatte çocuklarınızın da mirastan pay almamasını istiyorsanız bunu sözleşmeye açıkça yazdırın; yazılmazsa altsoyun mirasçılığı devam edebilir.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE ve kesin olarak verilmiştir. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

Sağ kalan eşin karşılıksız ve altsoyunu da bağlayacak şekilde mirasbırakanın yasal mirasçıları lehine yaptığı feragatte, eşin önceki evliliğinden çocuklarına pay verilemez

Olay: Mirasbırakanın ikinci eşi, noterde düzenleme şeklinde yaptığı sözleşmeyle mirasbırakanın yasal mirasçıları lehine karşılıksız olarak mirastan feragat etmiş ve sözleşmenin kendi altsoyunu da bağlayacağını açıkça belirtmiştir. Mirasbırakanın ölümünden sonra ilk derece mahkemesi, mirasçılık belgesinde eşin önceki evliliğinden olan üç çocuğuna pay vermiş; bölge adliye mahkemesi, karşılıksız feragatin altsoyu bağlamayacağı gerekçesiyle istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, TMK 528 ve 529'u aktararak karşılıklı feragatte altsoy için sonuç doğacağının düzenlendiğini, karşılıksız feragate yönelik böyle bir düzenleme bulunmadığını belirtmiştir. Ancak somut olayda eşin mirasbırakanın yasal mirasçıları lehine feragat ettiğini ve sözleşmenin kendi altsoyunu da bağlayacağını açıkça kabul ettiğini, bu nedenle eşin altsoyuna mirasın intikalinin mümkün olmadığını, mirasçılık belgesinde mirasbırakanın kendi yasal mirasçılarının gösterilmesi gerektiğini belirterek kararları oy birliğiyle bozmuştur.

“ivazlı feragatta feragat edenin altsoyu için sonuç doğuracağı belirtilse de ivazsız feragata yönelik olarak bu tür bir düzenleme bulunmamaktadır”

Ne anlama geliyor?

Eşin feragat sözleşmesine altsoyu bağlayan kayıt konulmuşsa eşin başka evlilikten çocukları mirasçılık belgesinde pay alamaz.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE ve kesin olarak verilmiştir. Kişi, yer bilgileri ve yabancı uyruk bilgisi aktarılmamıştır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

Mirastan feragat sözleşmesi vasiyetname gibi sulh hâkimince açılıp okunmaz; noterin ihbarı üzerine yapılan açılma talebi reddedilmelidir

Olay: Noterliğin ihbarı üzerine sulh hukuk mahkemesi, mirasbırakanın ölümünden sonra onun yaptığı düzenleme şeklindeki mirastan feragat sözleşmesinin açılıp okunmasına karar vermiştir. Karar mirasçılardan biri tarafından temyiz edilmiştir.

Karar: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, mirastan feragat sözleşmesinin miras sözleşmesinin bir çeşidi olduğunu ve TMK 545 uyarınca resmî vasiyetname şeklinde yapılmasının zorunlu olduğunu, ancak bu kuralın yalnız geçerlilik şekline ilişkin bulunduğunu belirtmiştir. Feragat sözleşmelerinin vasiyetnamelerdeki usulle açılıp okunacağına veya noterde düzenlenen sözleşmenin ölümde sulh hâkimine gönderileceğine dair kanunda hüküm bulunmadığından talebin reddi gerektiğini belirterek hükmü oy birliğiyle bozmuştur.

“mirastan feragat sözleşmelerinin vasiyetnamelerdeki usul doğrultusunda açılıp okunacağına ilişkin kanunda bir hüküm bulunmadığı”

Ne anlama geliyor?

Feragat sözleşmesi için sulh hukuk mahkemesinde açılma davası gerekmez; sözleşme mirasçılık belgesi veya ilgili davada delil olarak kullanılır.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Aynı yönde: 14. HD 05.10.2015, E. 2015/9957, K. 2015/8430. Kişi ve yer bilgileri aktarılmamıştır.

Hükümden düşme ve iptal

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

Vakıf lehine yapılan feragat, mirasbırakan vakfı mirasçı atayan vasiyetinden dönünce hükümden düşer; feragat edenin bunun tespitini istemekte hukuki yararı vardır

Olay: Mirasbırakan noterde düzenlediği vasiyetnameyle tüm malvarlığını bir vakfa bırakmış; eşi de aynı gün karşılık alarak bu vakıf lehine mirastan feragat etmiştir. Mirasbırakan sonradan noterde vasiyetinden dönmüştür. Mirasbırakanın ölümünden sonra eş, vakfın mirasçı sıfatını kaybettiğini ve feragatin hükümden düştüğünü ileri sürerek bunun tespitini istemiş, aldığı karşılığı terekeye iade edeceğini bildirmiştir. İlk derece mahkemesi hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

Karar: Bölge adliye mahkemesi, vasiyetnamenin vakıf lehine olduğunu ve mirasbırakanın vasiyetten döndüğünü tespit ederek belli bir kişi lehine yapılan feragatin o kişi mirasçı olamazsa hükümden düşeceğini düzenleyen TMK 529/1 karşısında davacının tespit isteminde hukuki yararı bulunduğunu belirtmiş, ilk derece kararını kaldırarak feragat sözleşmesinin hükümsüz olduğunun tespitine karar vermiştir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi bu kararı oy birliğiyle onamıştır.

“davacının yapmış olduğu mirastan feragat sözleşmesinin hükümden düşmüş olduğunun tespitinde hukuki yararının bulunduğu”

Ne anlama geliyor?

Payınızı belirli bir kişi veya kurum lehine bıraktıysanız ve o kişi mirasçı olamadıysa feragatin hükümden düştüğünün tespitini isteyebilirsiniz.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE ve kesin olarak verilmiş bir onama kararıdır; gerekçe ve alıntı bölge adliye mahkemesine aittir. Kişi, kurum bilgileri ve tutarlar aktarılmamıştır.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

Noterde tanıklarla düzenlenen ivazlı feragat sözleşmesinin hile ve baskı iddiasıyla iptali için davacı iddiasını ispat etmelidir; resmî belgenin aksi aynı güçte belgeyle kanıtlanmalıdır

Olay: Davacı, babasıyla noterde karşılıklı mirastan feragat sözleşmesi yapmış; karşılık olarak bir taşınmazdan kendisine verilen pay sözleşmeden bir gün önce tapuda adına tescil edilmiştir. Babanın ölümünden sonra davacı, feragatin yalnız o taşınmazla sınırlı olacağının söylendiğini, ancak kardeşlerinin hile ve baskıyla tüm mirası kapsayan bir metni imzalattığını ve babasının ehliyetsiz olduğunu ileri sürerek sözleşmenin iptalini istemiştir.

Karar: İlk derece mahkemesi, sözleşmenin noterde karşılıklı olarak düzenlendiğini ve taraflar ile tanıklarca imzalandığını, hata, hile ve korkutmanın ispatlanamadığını, resmî belgenin aksinin aynı güçte başka bir belgeyle kanıtlanamadığı gibi takdiri delillerle de iddianın doğrulanamadığını belirterek davayı reddetmiş; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, TMK 528'i aktararak kararı oy birliğiyle onamıştır.

“resmi belgenin aksi aynı güçte başka bir belge ile kanıtlanamadığı gibi takdiri delillerle de davacının iddiasının doğrulanamadığı”

Ne anlama geliyor?

Noterde tanıklarla yapılmış bir feragat sözleşmesini “okumadan imzaladım” veya “kandırıldım” diyerek iptal ettirmek için güçlü delil gerekir.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE ve kesin olarak verilmiş bir onama kararıdır; gerekçe ve alıntı ilk derece mahkemesine aittir. Kişi, yer bilgileri ve oranlar aktarılmamıştır.

Alacaklılar

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi

Feragat edenin alacaklısı mirastan feragat sözleşmesinin iptalini isteyemez; reddin iptaline ilişkin TMK 617 feragate kıyasen uygulanmaz, alacaklının yolu tasarrufun iptali davasıdır

Olay: Alacaklı, babasıyla noterde karşılıksız mirastan feragat sözleşmesi yapan borçlunun bu sözleşmeyi, babasının ölümünden sonra terekedeki hacizleri kaldırtmak için icra dosyasına sunduğunu ve sözleşmenin muvazaalı olduğunu ileri sürerek iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı kabul etmiş, bölge adliye mahkemesi işlemin alacaklıdan mal kaçırmaya yönelik olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Karar: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, mirası reddeden borçlu mirasçının alacaklılarına reddin iptalini isteme hakkı tanıyan TMK 617'de mirastan feragat için bir düzenleme bulunmadığını, bu eksikliğin bilinçli bir tercih olduğunu ve hükmün karşılıksız feragate kıyasen uygulanamayacağını açıklamıştır. Alacaklıların İcra ve İflas Kanunundaki tasarrufun iptali davasını açabileceğini, mirastan feragat sözleşmesinin iptalinin ise ancak sözleşmenin taraflarınca istenebileceğini belirterek alacaklının açtığı davada sözleşmenin iptaline karar verilmesini oy birliğiyle bozmuştur.

“mirastan feragat sözleşmesinin iptali, ancak sözleşmenin taraflarınca istenebilir”

Ne anlama geliyor?

Borçlunun mirastan feragati karşısında alacaklı feragat sözleşmesinin iptali davası yerine İİK'daki tasarrufun iptali davasını açmalıdır.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Gerekçede karşılaştırmalı hukuka ve doktrine yapılan atıflar aktarılmamıştır. Aynı yönde: 14. HD 30.12.2016, E. 2015/18071, K. 2016/11027. Kişi bilgileri ve tutarlar aktarılmamıştır.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi

Borcun doğumundan sonra kardeşleri lehine miras payından feragat eden borçlunun işlemi, alacaklının açtığı tasarrufun iptali davasında İİK 278 ve 280 uyarınca iptale tabidir

Olay: Alacaklı, senede dayalı icra takibinde borçlu hakkında aciz belgesi almıştır. Borçlu, borcun doğumundan sonra annesinden kendisine kalacak miras payından diğer mirasçılar lehine sözleşmeyle feragat etmiştir. Alacaklı, feragat sözleşmesinin ve buna dayanan tapu kayıtlarının muvazaa nedeniyle iptalini istemiş; ilk derece mahkemesi muvazaanın kanıtlanamadığı ve sözleşmenin usulüne uygun yapıldığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

Karar: Kapatılan 17. Hukuk Dairesi, davanın İİK 277 vd. maddelerine dayanan tasarrufun iptali davası olduğunu, bu davanın amacının borçlunun geçerli bazı tasarruflarının alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını sağlamak olduğunu ve iptal edilebilecek tasarrufların kanunda sınırlı sayılmadığını açıklamıştır. Borçlunun borcun doğumundan sonra kendi malvarlığına girmesi gereken miras payından feragat ederek alacaklının tahsil imkânını engellediğini, davalıların kardeş olması nedeniyle davanın İİK 278 ve 280 uyarınca kabulü gerektiğini belirterek ret kararını oy birliğiyle bozmuştur.

“borçlu davalının mal varlığına girmesi gereken miras payından feragat edilerek”

Ne anlama geliyor?

Borçlu, alacaklılarından kaçırmak için yakınları lehine mirastan feragat ederse alacaklı tasarrufun iptali davasıyla o paydan alacağını tahsil etmeye çalışabilir.

Not: Karar OY BİRLİĞİYLE verilmiştir. Kararda feragatin tarihi ile annenin ölüm tarihi arasındaki ilişki ayrıca açıklanmamıştır. Kişi bilgileri ve tutarlar aktarılmamıştır.

TMK 527 ile ilgili maddeler

  • TMK m. 538 — El yazılı vasiyetname: baştan sona el yazısı, tarih ve imza şartı, notere bırakma ve 2002 öncesi vasiyetnamede yer sorunu (TMK 538)
  • TMK m. 531 — Noterde resmî vasiyetname: iki tanık, işlemde birlik, okuyamayan mirasbırakan, tanık olamayacaklar ve saklama (TMK 531-537)
  • TMK m. 520 — Yedek mirasçı ve art mirasçı atama: lehtar önce ölürse, önmirasçının güvencesi, tapu şerhi ve vasiyetle vakıf kurma (TMK 520-526)
  • TMK m. 517 — Belirli mal bırakma (vasiyet): tenfiz davası, vasiyet edilen malın satılması, teslim borcu ve zamanaşımı (TMK 517-519)
  • TMK m. 514 — Ölüme bağlı tasarrufların çeşitleri: koşul ve yüklemeler, mirasçı atama ve belirli mal bırakma farkı (TMK 514-516)
  • TMK m. 505 — Saklı pay ve tasarruf edilebilir kısım: oranlar, kardeşler (2007), net tereke ve hesaplama (TMK 505-509)
  • TMK m. 502 — Vasiyet ve miras sözleşmesi ehliyeti, yanılma, aldatma, korkutma ve açık yanılma (TMK 502-504)
  • TMK m. 510 — Mirasçılıktan çıkarma (ıskat): sebepler, ispat yükü, saklı pay, torunlar ve aciz belgesi (TMK 510-513)
  • TMK m. 499 — Sağ kalan eşin miras payı: 1/4, 1/2, 3/4 veya tamamı; boşanma davasında ölüm ve resmî nikâh (TMK 499)
  • TMK m. 495 — Yasal mirasçılar ve zümre sistemi: altsoy, ana-baba, büyük ana-baba, halefiyet ve evlilik dışı çocuk (TMK 495-498)

Uygulamada dikkat edilecekler

Pratik notlar

  1. 1.Mirastan feragat sözleşmesini mirasbırakanla birlikte, noterde ve iki tanık önünde düzenleme şeklinde yapın; adi yazılı belge, el yazısı veya kardeşler arası protokol yetmez.
  2. 2.Mirasbırakan sözleşmeye bizzat katılmalıdır; vekâletname ile yapılan feragat geçerli değildir. Mirasçının da ergin ve ayırt etme gücüne sahip olması gerekir.
  3. 3.Sözleşmede feragatin karşılıklı mı karşılıksız mı olduğunu, kimin lehine yapıldığını ve feragat edenin çocuklarını bağlayıp bağlamadığını açıkça yazdırın.
  4. 4.Feragatin tüm mirastan mı, bir bölümünden mi yoksa belirli bir maldan mı yapıldığını belirleyin; Yargıtay kısmi feragati kabul etmektedir.
  5. 5.Karşılık ödemelerini banka üzerinden açıklamalı yapın, taşınmaz devrini tapuda tamamlayın; ileride iptal ve dönme tartışmalarında bu kayıtlar belirleyicidir.
  6. 6.Anne veya baba sağken kardeşlerin kendi aralarında imzaladığı feragat veya taksim belgelerine güvenmeyin; mirasbırakanın katılımı yoksa bunlar geçersizdir (TMK 678).
  7. 7.Mirasbırakan öldükten sonra mirası istemiyorsanız feragat değil ret yoluna gidin; ret süresi kural olarak üç aydır (TMK 606).
  8. 8.Mirasçılık belgesi alırken feragat sözleşmesini mahkemeye sunun; belgede feragat edenin payının kime kaldığının hükümde yazıldığını kontrol edin.
  9. 9.Lehine feragat ettiğiniz kişi mirasçı olamadıysa feragatin hükümden düştüğünün tespitini isteyebileceğinizi unutmayın (TMK 529).
  10. 10.Alacaklıysanız ve borçlunuz mirastan feragat ettiyse feragat sözleşmesinin iptali yerine İİK'daki tasarrufun iptali davasını değerlendirin.

Konuyla ilgili yazılar

Sıkça Sorulan Sorular

Mirastan feragat sözleşmesi, mirasbırakanın bir mirasçısıyla yaptığı ve mirasçının ileride doğacak miras hakkından karşılıklı veya karşılıksız olarak vazgeçtiği sözleşmedir (TMK 528). Feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder. Yargıtay'a göre feragat edilen hak beklenen bir haktır; sözleşme mirasçı yönünden sağlararası işlem, mirasbırakan yönünden ölüme bağlı tasarruftur.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Madde metni resmî kaynaktan alınmış, kararlar resmî tam metinleri üzerinden özetlenmiştir.